Το μοντέλο που κυριαρχεί στην ιατρική-φαρμακολογία, μπορεί να έχει αναπτυχθεί εντός ενός καπιταλιστικού συστήματος, έχει όμως σαν στόχευση τη μαζική παραγωγή, προώθηση και κατανάλωση/εφαρμογή ιατρικών πρακτικών και φαρμακευτικών προϊόντων, μια τάση που ενισχύεται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια καθώς οι φαρμακευτικές εταιρίες επιχειρούν να διευρύνουν τις πωλήσεις τους διευρύνοντας τις ομάδες στόχους τους σε τμήματα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν υγιή, παρουσιάζοντάς τα ως εν δυνάμει άρρωστα.

Ένα από τα πολλά μεγάλα θύματα αυτού του μοντέλου είναι οι άνθρωποι που υποφέρουν από σπάνιες ασθένειες. Σπάνια ασθένεια είναι αυτή που πλήττει λιγότερους από 5 στους 10000 ανθρώπους και έχει συνήθως γενετική προδιάθεση. Καθώς όμως, μέχρι σήμερα, οι σπάνιες ασθένειες συνολικά υπολογίζονται από 5000 έως 8000, ένας στους 15 ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια από αυτές στην διάρκεια της ζωής του, αριθμός καθόλου αξιοκαταφρόνητος. Κατά την προσωπική μου εκτίμηση, οι σπάνιες ασθένειες είναι αρκετά περισσότερες όπως θα αναπτύξουμε παρακάτω.

Τι συμβαίνει όμως με τον ένα στους δεκαπέντε που θα αναπτύξει κάποια σπάνια ασθένεια στη διάρκεια της ζωής του;

Η κατάσταση είναι αρκετά απογοητευτική για μια σειρά λόγων:

Α) Η λογική των μεγάλων φαρμακευτικών εταιριών: Οι εταιρίες κατευθύνονται από έναν κυρίως παράγοντα: το κέρδος. Καθώς τα οικονομικά κίνητρα για την ανάπτυξη ενός φαρμάκου για μία και μόνο σπάνια ασθένεια είναι λιγοστά, η έρευνα και ανάπτυξη φαρμάκων για τέτοιες ασθένειες είναι εξίσου ή και περισσότερο σπάνιες. Οι ασθενείς με σπάνιες ασθένειες αφήνονται συχνά στην μοίρα τους.

Β) Η ιατρική εκπαίδευση και καριέρα: Μέσα στην ογκώδη και ξεκάθαρα απομνημονευτική ιατρική εκπαίδευση, παραμένει λιγοστός χώρος για οποιονδήποτε μη σπάνιο εγκέφαλο για να ασχοληθεί και με τις σπάνιες ασθένειες.

Και τα επαγγελματικά ιατρικά κίνητρα επιδεινώνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Σκεφτείτε ότι είστε ένας γιατρός σε μια πόλη εκατό χιλιάδων ανθρώπων και για τους δικούς σας λόγους έχετε αποφασίσει να αφοσιωθείτε στις σπάνιες ασθένειες. Στατιστικά, η πελατεία σας θα είναι το μέγιστο 50 περίπου άτομα, ένας αριθμός που μετά βίας επαρκεί για να συντηρήσει ένα ιατρείο. Συνδυάστε αυτό το γεγονός με το ότι ακόμη κι αν και οι 50 «σπάνιοι ασθενείς» καταφέρουν κι εντοπίσουν τον «σπάνιο γιατρό» τους, για τις περισσότερες από τις σπάνιες νόσους τους δεν υπάρχει κατάλληλη αγωγή.

Είναι προφανές λοιπόν ότι στην περίπτωση των σπάνιων ασθενειών, τα ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια σε καμία περίπτωση δεν είναι αρκετά.

Έτσι, είναι το κράτος το οποίο θα όφειλε να:

Α) χρηματοδοτήσει έρευνες για την μελέτη και διάγνωση σπάνιων ασθενειών.

Β) Να δημιουργήσει ένα δίκτυο ειδικών που θα ασχολούνται με την χαρτογράφηση και ταξινόμηση σπάνιων ασθενειών μέσα από ένα ευρύτερο δίκτυο καταγραφής συμπτωμάτων που τελικά θα επιτρέψει την κατηγοριοποίησή τους σε μεγαλύτερες οικογένειες που έχουν παρόμοια συμπτωματολογία και/ή παθογένεση και/ή αντιμετώπιση.

Γ) Να προωθήσει τη δημιουργία της ιατρικής ειδικότητας των σπάνιων ασθενειών και να κατευθύνει ορισμένο αριθμό ιατρών προς αυτήν.

Δ) Να προωθήσει τη δημιουργία ενός δικτύου ανάμεσα στους ιατρούς των σπάνιων ασθενειών για τη συλλογή και ανταλλαγή ιατρικών πληροφοριών, διαγνώσεων και θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Αυτά τα πρέποντα που περιγράφουμε αποτελούν στην παρούσα φάση Ιατρική Φαντασία: όχι μόνο δεν γίνονται σοβαρά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση, αλλά μέσα στις πολιτικές λιτότητας που επιβάλλονται σε όλο και περισσότερες χώρες, οι ήδη υπάρχουσες ιατρικές υποδομές και δίκτυα, απλώς ξηλώνονται.

Οι επιπτώσεις της αδιαφορίας απέναντι στις σπάνιες ασθένειες είναι σημαντικές για τα συστήματα υγείας και πολύ περισσότερο για τους ασθενείς τους.

Αυτή τη στιγμή εκτιμάται ότι πάνω από 400 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από κάποια σπάνια ασθένεια, γιατί μπορεί η κάθε σπάνια ασθένεια να είναι από μόνη της σπάνια, συνολικά όμως όλες μαζί έχουν ποσοστό επίπτωσης στον γενικό πληθυσμό κοντά στο 8%.

Στο μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών με σπάνιες ασθένειες θα συμβούν δύο τινά: Ή να μη διαγνωσθούν καθόλου και το πρόβλημα τους να παραμείνει αδιάγνωστο με συνέπειες και στην ψυχολογία τους ή να διαγνωσθούν λάθος με αποτέλεσμα να πάρουν την λάθος αγωγή με τις όποιες παρενέργειες χωρίς όμως κανένα ή σχεδόν κανένα θεραπευτικό όφελος, ενδεχόμενο ακόμη χειρότερο κι από το πρώτο.

Δύο εξελίξεις θα ωφελήσουν τα μέγιστα στην διάγνωση και αντιμετώπιση των σπάνιων ασθενειών:

Α) Η έλευση της εξατομικευμένης ιατρικής και η επέκταση της μοριακής βιολογίας και των μοριακών δεικτών στη διάγνωση και την αντιμετώπιση ασθενειών. Οι εξελίξεις όμως στους τομείς αυτούς έρχονται με αργούς σχετικούς ρυθμούς ακριβώς γιατί το λάθος ιατρικό μοντέλο είναι ακόμη κυρίαρχο.

Β) Η αντικατάσταση της ανθρώπινης νοημοσύνης από την τεχνητή στη διάγνωση και την επιλογή θεραπευτικής προσέγγισης. Ο άνθρωπος έχει μια πολύ πιο περιορισμένη βάση δεδομένων από αυτή που μπορεί να έχει οποιοσδήποτε σύγχρονος υπολογιστής.

Ο ρόλος του ιατρού για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία θα περιοριστεί στη συλλογή του ιστορικού του ασθενούς και στην ιατρική έρευνα κι όχι στη διάγνωση και την επιλογή θεραπευτικής προσέγγισης. Ο συνδυασμός και των δύο παραπάνω θα δώσει πολύ καλά αποτελέσματα όσον αφορά τις σπάνιες ασθένειες κι όχι μόνο.

Από πλευράς τεχνογνωσίας είμαστε ήδη εκεί. Το μόνο που μας λείπει είναι η βούληση.

Οι παραπάνω εξελίξεις φοβίζουν την ιατρική συντεχνία καθώς ισοδυναμούν με εν μέρει κατάργησή της. Ελλείψει εναλλακτικών, στο παρόν στάδιο ιατρικής προόδου σε πολλές περιπτώσεις σπάνιων ασθενειών, η συμπληρωματική ολιστική ιατρική δεν είναι απλώς μια εναλλακτική. Αποτελεσματική ή όχι, είναι η μόνη επιλογή.

Το πρόβλημα είναι ότι για να ξέρεις πως έχεις μια σπάνια ασθένεια θα πρέπει να έχεις διαγνωστεί με αυτήν. Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως, αυτό που θα συμβεί θα είναι μια λάθος διάγνωση που θα περιπλέξει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Θα πρέπει να σημειωθεί επίσης πως οι σπάνιες ασθένειες είναι ένα πολύ καλό άλλοθι για τους υποχονδριακούς ανθρώπους που θέλουν απλώς να γίνονται μονίμως το αντικείμενο ενδιαφέροντος από τους κοντινούς τους ανθρώπους αλλά και πως κάποιοι από τους ανθρώπους που περιγράφονται από το περιβάλλον τους και ίσως και από τους ιατρούς ως υποχονδριακοί, στην πραγματικότητα πάσχουν από αδιάγνωστες σπάνιες ασθένειες.

Για όσους από εσάς δεν έχετε βρει όχι μόνο τη γιατρειά σας, αλλά ούτε καν την ασθένειά σας, στην περίπτωση που δεν είστε υποχονδριακοί, υπάρχει μια διαδικτυακή πύλη που περιέχει βάση δεδομένων για τις σπάνιες ασθένειες, το Orpha (https://www.orpha.net/consor/cgi-bin/Disease_Search.php?lng=EN). Το κακό με το Orpha είναι πως η αναζήτηση δεν γίνεται με βάση τα συμπτώματα αλλά με βάση το όνομα της ασθένειας.

Πολλά, πάρα πολλά πρέπει να αλλάξουν για την διάγνωση και την αντιμετώπιση των σπάνιων ασθενειών. 

(Ο Πέτρος Αργυρίου είναι ένας ξεχωριστός λογοτέχνης κι ένας από τους κορυφαίους Έλληνες αναλυτές, ιδιαιτέρως στο πεδίο του παρασκηνίου των παγκόσμιων πολιτικών δημόσιας υγείας. Είναι επίσης μέλος της ένωσης δημοσιογραφίας της επιστήμης Science View και μόνιμος συνεργάτης του Holistic Life. Από τις εκδόσεις ETRA κυκλοφορούν τα σχετικά βιβλία του: "Τι δεν σας λένε οι γιατροί", 2009, "Θανάσιμες Θεραπείες", 2011 και "Παρά Φύση", 2014, όλα τους μοναδικά στο είδος τους στην ελληνική εκδοτική πραγματικότητα και όχι μόνο. Το προσωπικό του blog είναι το agriazwa.blogspot.com).

Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2018 10:32

Ο μυστικός διατροφικός πόλεμος

Σε αυτό το άρθρο δεν θα γράψω για κάποιο “σοφό” διατροφικό μοντέλο ή δεν θα παίζω με τις φαντασιώσεις για υπερτροφές που θα σου κάνουν διατροφικό μπότοξ και θα ζήσεις για πάντα. Θα γράψω για ένα κρυφό διατροφικό πόλεμο. Και μη περιμένεις μια ακόμη συνωμοσιολογική θεωρία όπου κάποιοι «κακοί» θέλουν να αφανίσουν εμάς τους «καλούς». Διότι σήμερα θα διαβάσεις για τον πόλεμο και τις φωνές του πολέμου ανάμεσα στα αυτιά σου!

Φαντάζομαι γνωρίζεις ότι οι άνθρωποι δεν τρώμε μόνο από καθαρή βιολογική ανάγκη και πείνα. Το φαγητό σου δεν είναι μόνο ένα μηχανικό συνονθύλευμα πρωτεϊνών, υδατάνθρακα, λίπους, πασπαλισμένο με κάποια άλλα εξωτικά μόρια. Η τροφή είναι “αλχημική” σύνδεση, ελευθερία, απόλαυση, αγάπη, μνήμες, πόνος, οικογένεια, πόθοι, φόβος, επιθυμίες, κοινωνική θέση, αποδοχή, εξερεύνηση εαυτού και του κόσμου, γεύσεις, πρέπει και μη, ιδέες, αντιστάσεις. Και κυρίως το φαγητό σου είναι ο δρόμος και η βάση για ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΘΡΕΨΗ και για το σώμα, και για τον νου και για τα συναισθήματά σου.

Και κάπου εκεί ξεκινούν οι διαφωνίες, οι εντάσεις και ο πόλεμος…

Έχεις έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις για το "κακό" φαγητό που ΞΕΡΕΙΣ ότι θα έπρεπε να ΜΗ φας ή το " καλό" φαγητό που θα έπρεπε να φας και δεν το κάνεις;

Όταν οι φωνές των σκλάβων μέσα σου φωνάζουν για περισσότερη σοκολάτα και παγωτό, όσο περισσότερο χρησιμοποιείς την θέλησή σου, τόσο περισσότερο η επανάσταση και ο πόλεμός τους θα δυναμώσει και στο τέλος θα χάσεις. Και μετά το βάρος στο στομάχι σου και στις αρθρώσεις σου μπορεί να είναι πολύ, όμως η ενοχή, η αίσθηση του αβοήθητου, η αυτοκριτική για την αδυναμία σου, μένουν πολύ παραπάνω από το βαρύ στομάχι…  

Και ξέρεις κάτι; Η ενοχή και η επίκριση ΔΕΝ αυξάνουν την σχέση σου με την τροφή σου, δεν σε διδάσκουν για τι ΟΝΤΩΣ σε τρέφει, δεν σε κρατούν σε σύνδεση και απλώς εξυπηρετούν και τρέφουν το άγχος σου, τον πόλεμο και σε απομακρύνουν από τις πραγματικές σου ανάγκες. Αυτό το διάστημα περνάμε τη φάση της δαιμονοποίησης του υδατάνθρακα γενικά και της ζάχαρης ειδικότερα. Αυτή η «φάση» έχει ως αποτέλεσμα να γεμίσει η «αγορά υγείας» με πανάκριβες «ζάχαρες» που δεν είναι ζάχαρες και που αν τις ελέγξεις προσεκτικά και καταλαβαίνεις στοιχειωδώς οργανική χημεία θα διαπιστώσεις ότι είναι ζάχαρη πάλι ή κάποιος άλλος απλός υδατάνθρακας.

Και ενώ έχω γράψει ξανά και ξανά γι’ αυτό το θέμα, για την άγνοια, την ανοησία ή την κατακάθαρη απάτη σε περιγραφές ή υποσχέσεις τέτοιων προϊόντων, έχω εργαστεί με άτομα, τα οποία αφού «έκοψαν τη ζάχαρη» και την αντικατέστησαν με ζάχαρη που νόμιζαν ότι δεν είναι ζάχαρη, που όπως μου είπε μια κυρία, «είναι γνωστό σε όλους ότι είναι κακιά και εθιστική», βελτίωσαν την υγεία τους και την ευεξία τους.

Παράδοξο; Καθόλου, γιατί ενώ δεν σταμάτησαν να καταναλώνουν ζάχαρη και ίσως μάλιστα να την αύξησαν, το άγχος τους, η ανησυχία, οι ενοχές, ο φόβος, ο πόλεμος ανάμεσα στα αυτιά τους σταμάτησε. Και η ειρήνη, η απόλαυση, η αποδοχή, η χαλάρωση είναι και αυτές εξαιρετικά αναγκαίες «βιταμίνες» για την ολοκληρωτική σου θρέψη.

Θα σου πω ένα μυστικό: Το “κάρμα” σου βρίσκεται στα ντουλάπια και στο ψυγείο που κρατάς το φαγητό σου. Και οι επιλογές του φαγητού σου προκαλούν άλλες πιο γρήγορα και άλλες πιο αργά μετρήσιμες διαφορές στην υγεία σου σε όλα τα επίπεδα ύπαρξής σου. Γιατί η τροφή μπορεί να αλλάξει το πώς νιώθεις, πώς είσαι, πού πηγαίνεις.

Και όσο δεν είσαι σε σύνδεση με την τροφή σου και με το τι σε όντως τρέφει θα επαναλαμβάνεις συνεχώς και συνεχώς τους ίδιους “πολέμους” με εσένα χωρίς να μαθαίνεις από την ιστορία σου…

“Ευτυχισμένοι όσοι από την ιστορία τους έχουν μάθει” είχε πει ο Ευριπίδης και γι’ αυτό, ένα από τα πρώτα πράγματα με το οποίο ξεκινάμε στους κύκλους των σεμιναρίων της Αλχημείας της Διατροφής και στις ομάδες εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΣΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ. Ένα εξαιρετικά σημαντικό εργαλείο για να σε μάθει να συνδέεις πρώιμές σου μνήμες τροφής, Τροφής και διατροφικών συνηθειών και σχέσεων. Είναι μία άσκηση που αυξάνει την συνειδητότητά σου σε σχέση με όλα όσα έγραψα παραπάνω.

Και μόνο αφού αποκτήσεις «σχέση» με την τροφή σου αξίζει να μπεις σε άλλες λεπτομέρειες. Η μελέτη και η ανάλυση της τροφής στα επιμέρους συστατικά και ο μηχανικός της ρόλος στην υγεία και την ασθένεια είναι σημαντική για τις επιστήμες και την έρευνα και ταυτοχρόνως όχι ικανή από μόνη της να πληροφορήσει το Όντως σε Τρέφει.

Και αυτό το λογικό λάθος δεν το κάνει η επιστήμη της διατροφής και των συστατικών της, αλλά η ερμηνεία αυτής της επιστήμης. Όταν η μελέτη της τροφής γίνει «Διατροφισμός», από επιστήμη δηλαδή, έχει μετατραπεί σε ιδεολογία, σύστημα πίστης και πεδίο φανατισμού γίνεται αιτία «πολέμου» βασισμένου σε πεποιθήσεις, ενοχές και συμφέροντα...

Ουσιαστική βάση στην κατανόηση του τι με τρέφει έχει να κάνει ο εγκέφαλος, το νευρικό σύστημα και η δομή του. Λόγω της εξελικτικής ιστορίας μας, οι διαφορετικές περιοχές ανάπτυξης του εγκεφάλου συμβάλουν στις διαφορετικές ανάγκες για μικρή και μεγάλη τροφή. Όπως στην αρχαιότερη σύλληψη για τον Κόσμο, τη δομή του και τη λειτουργία του οι αρχαίες σαμανικές παραδόσεις του πλανήτη φαντάζονται 3 Κόσμους ο ένας πάνω στον άλλο και ένα δέντρο ή βουνό ή κάποιος άξονας να τους συνδέει, έτσι και ο ανθρώπινος εγκέφαλος, η βάση της ανθρώπινης εμπειρίας και ερμηνείας του εξωτερικού κόσμου είναι τριπλός.

Ο αρχαίος εγκέφαλος υπεύθυνος για τα αποθέματα και τις βασικές λειτουργίες της τροφής, της ανάσας, της ασφάλειας, μαζί με τα αρχαία ένστικτα σαν φίδι που φυλάει το χρυσόμαλλο δέρας στη βάση του ιερού δένδρου. Και ο μέσος εγκέφαλος που η "τροφή" του είναι οι σχέσεις, η σύνδεση, η οικογένεια, σαν λιονταρίνα που κυνηγάει για τα παιδιά της και πάνω-πάνω στην κορφή το νεότερο τμήμα του εγκεφάλου σαν την Υπατία μαθηματικό και φιλόσοφο να παρατηρεί και να διδάσκει και να τρέφεται με νόημα και συνείδηση.

Και ο άνθρωπος είναι όλα αυτά μαζί και όταν οι «Κόσμοι» εντός λειτουργούν με αρμονία τα πράγματα είναι καλά, αλλά όταν οι ανάγκες και οι προτεραιότητες κοντράρονται, τότε οι τροφή και η Τροφή μπορεί να μην σε θρέψει.

Γιατί, όπως σου έγραψα στο ξεκίνημα του άρθρου, δεν πεινάς και πολεμάς μόνο για φαγητό, πεινάς για νόημα, για σύνδεση, για αγκαλιά, για αναγνώριση, για καθρέφτισμα, για φιλίες, για γνώση, για πάθος, για απόλαυση, για παιχνίδι, για ζωή.

Κάπου εδώ τελειώνει ο χώρος γι’ αυτό το άρθρο και επειδή έχουμε πολλά ακόμη να πούμε μέχρι την επόμενη φορά: Στην υγειά σου!

Ευθύμης Λαζάρου ND, DO, BsC(hOns) Ost.Med οστεοπαθητικός, φυσικοπαθητικός, σωματικός ψυχοθεραπευτής: Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.

Στη φροντίδα της υγείας δεν υπάρχει έλλειψη παυσίπονων. ∆ιαθέτουµε χάπια χωρίς ιατρική συνταγή όπως οι ασπιρίνες και η ιβουπροφαίνη, ισχυρά ναρκωτικά όπως η µορφίνη και η κωδεΐνη, ηρεµιστικά όπως η κεταµίνη. Αντικαταθλιπτικά, αντισπασµωδικά και κορτικοστεροειδή, όλα µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την ανακούφιση του πόνου. Οι γιατροί µπορούν να αναισθητοποιήσουν ένα µικρό τµήµα του δέρµατος, µια ολόκληρη περιοχή του σώµατος, ή να προκαλέσουν πλήρη αναισθησία σε έναν ασθενή. ∆υστυχώς, κανένα από αυτά δεν σηµαίνει ότι έχουµε εξαλείψει τον πόνο στην ιατρική. Ούτε καν έχουµε πλησιάσει εκεί.

Ο πόνος αποτελεί ιδιαίτερο πρόβληµα για ανθρώπους που υποβάλλονται σε ιατρικές επεµβάσεις και διαδικασίες κατά τις οποίες πρέπει να είναι ξύπνιοι – φροντίδα εγκαυµάτων όπως ο Μπράουν, για παράδειγµα, ή λαπαροσκοπική χειρουργική, η οποία αντικαθιστά σε µεγάλο βαθµό την ανοιχτή επέµβαση στα πάντα από βιοψίες και διαγνωστικές εξετάσεις µέχρι την εµφύτευση ιατρικών µηχανισµών και την καταστροφή όγκων. Όπως δείχνει η περίπτωση του Μπράουν, τα φάρµακα για τον πόνο πολύ συχνά δεν είναι από µόνα τους αρκετά, αφήνοντας τους υπό την επήρεια ναρκωτικών ασθενείς σε µεγάλη αγωνία.

Μετά, υπάρχουν εκατοµµύρια άνθρωποι που υποφέρουν από χρόνιους πόνους, µε ασθένειες από αρθρίτιδα µέχρι ινοµυαλγία. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες υπήρξε µια πληθώρα οπιούχων φαρµάκων όπως η οξυκωδόνη –τεχνητά ισοδύναµα των ενδορφινών που συµπεριλαµβάνει το φαινόµενο πλασέµπο– που συνταγογραφούνται για τέτοιου είδους ασθένειες. Παλιά θεωρούνταν ως έσχατη λύση και χρησιµοποιούνταν µόνο σε σοβαρές περιπτώσεις καρκίνου σε τελικό στάδιο. Σήµερα, όµως, αποτελούν ρουτίνα και συνταγογραφούνται σε ασθενείς µε ήπιο πόνο, οι οποίοι µπορεί να καταλήξουν να τα παίρνουν για µήνες ή και χρόνια.

Το πρόβληµα είναι ότι, σε αντίθεση µε τις φυσικές ενδορφίνες στον εγκέφαλο, αυτές οι τεχνητές εκδοχές κατακλύζουν τους υποδοχείς οπιούχων του εγκεφάλου. Αντιδρώντας, οι υποδοχείς γίνονται λιγότερο ευαίσθητοι στο φάρµακο. Αναπτύσσουµε αντοχή και χρειαζόµαστε όλο και µεγαλύτερες δόσεις για το ίδιο αποτέλεσµα. Πράγµα που σηµαίνει ότι τα φάρµακα είναι εξαιρετικά εξαρτησιογόνα. Όταν σταµατούν να τα παίρνουν, οι άνθρωποι έχουν φοβερά συµπτώµατα στέρησης συµπεριλαµβανοµένων της ανησυχίας και της υπερευαισθησίας στον πόνο, γιατί οι αναισθητοποιηµένοι υποδοχείς τους δεν αντιδρούν πλέον στις φυσικές ενδορφίνες όπως θα έπρεπε.

Η αύξηση της συνταγογράφησης φαρµάκων έχει οδηγήσει σε πολύ εκτεταµένη εξάρτηση από τα οπιούχα και σε θανατηφόρες δόσεις, φαινόµενο που περιγράφεται ως «µία από τις µεγάλες τραγωδίες που εκτυλίσσονται στην εποχή µας». Αυτό αποτελεί ιδιαίτερο πρόβληµα στις ΗΠΑ οι οποίες, παρότι διαθέτουν µόλις το 5% του παγκόσµιου πληθυσµού, καταναλώνουν το 80% του παγκόσµιου αποθέµατος των συνταγογραφούµενων οπιούχων φαρµάκων. Μέχρι το 2012, 15.000 Αµερικανοί πέθαιναν κάθε χρόνο από υπερβολική δόση συνταγογραφούµενων φαρµάκων, περισσότεροι απ’ όσους πέθαναν λόγω ηρωίνης και κωδεΐνης µαζί. Το 2013, το αµερικανικό Κέντρο για τον Έλεγχο και την Πρόληψη Ασθενειών (CDC) κατονόµασε τις εξαρτήσεις από παυσίπονα ως τη χειρότερη επιδηµία ναρκωτικών στην αµερικανική ιστορία.

Πράγµα που θέτει το ερώτηµα: µήπως η προσέγγισή µας στον πόνο είναι εντελώς λανθασµένη; Αντί να συνταγογραφούµε ολοένα και µεγαλύτερες δόσεις εξαρτησιογόνων παυσίπονων, µερικοί ερευνητές ισχυρίζονται ότι υπάρχει κι άλλος τρόπος. Εκµεταλλεύονται τη δύναµη της ψευδαίσθησης για να µειώσουν τη χρήση των φαρµάκων και να ανακουφίσουν τον πόνο µας.

(Απόσπασμα από το βιβλίο του Jo Marchant, «Ίαση, ένα ταξίδι στην επιστήμη της επίδρασης του μυαλού στο σώμα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πεδίο)

IASH CVR FRONT 500x500

Ο Αλέξανδρος Τηλικίδης, ο ιδρυτής της Ακαδημίας Αρχαίας Ελληνικής και Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής, μας έδωσε την οπτική του γωνία σχετικά με τις σχολές εναλλακτικής ιατρικής, το επίπεδο εκπαίδευσης και τη στάση της Ελληνικής πολιτείας.

 

Τι γνώμη έχεις για το πλήθος των σχολών εναλλακτικής ιατρικής που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα;

Πράγματι στην χώρα μας τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια άνθιση του φαινομένου της λεγόμενης εναλλακτικής ιατρικής ή των λεγόμενων εναλλακτικών θεραπευτικών μεθόδων. Παρά την οικονομική κρίση που μαστίζει την χώρα μας οι χώροι εκπαίδευσης που παρέχουν την εκπαίδευση αυτή αυξάνονται και πληθύνονται.

Επίσης οι απόφοιτοι των Σχολών αυτών βλέπουμε να εξασφαλίζουν τον βιοπορισμό τους, κατά μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό απ’ την εφαρμογή των γνώσεων που αποκτούν μέσα στις σχολές εναλλακτικών θεραπευτικών τεχνών. Ακόμα περισσότερο οι ίδιοι απόφοιτοι, εκτός απ’ ότι εξασφαλίζουν τα προς το ζην ασκώντας τις εναλλακτικές θεραπευτικές τέχνες, βλέπουμε να βοηθάνε πραγματικά τους ασθενείς τους, χωρίς να τους βλάπτουν ή να τους κακοποιούν.

Άρα κάτι σοβαρό συμβαίνει εδώ. Κάτι το οποίο οφείλουμε να το επισημάνουμε και αν δυνατόν να το αναλύσουμε και να το κατανοήσουμε.

Παρά το γεγονός ότι η σύγχρονη Δυτική επιστημονική ιατρική θεωρείται απ’ τους περισσότερους ανθρώπους ως απόλυτα πλήρης και ανώτερη απ’ όλες τις ιατρικές που έχουν υπάρξει μέχρι τις μέρες μας, οι περισσότεροι δεν την εμπιστεύονται ούτε για τους εαυτούς τους, ούτε για τους οικείους τους. Έφτασαν δε να μην την εμπιστεύονται αφού δοκίμασαν πρώτα τις αντιβιώσεις της και τις χειρουργικές της επεμβάσεις, τις αλλεπάλληλες εξετάσεις και την ανηθικότητα κάποιων ιατρικών λειτουργών.

Αφού τη δοκίμασαν για καλά στο πετσί τους, στράφηκαν σε εναλλακτικές θεραπευτικές μεθόδους με αβεβαιότητα και επιφύλαξη στην αρχή. Αργότερα όμως, όταν είδαν τα αποτελέσματα πείστηκαν και εμπιστεύτηκαν όλο αυτό που ονομάζεται εναλλακτική ιατρική.

Άρα λοιπόν ένας σοβαρός λόγος είναι η αποτυχία του επίσημου ιατρικού συστήματος να προσφέρει ανακούφιση στην οδύνη. Αν το επίσημο ιατρικό σύστημα ήταν αποτελεσματικό και ανεβλαβές, δεν θα υπήρχε ούτε εναλλακτική ιατρική ούτε σχολές εναλλακτικής ιατρικής στην Ελλάδα και πουθενά στον κόσμο. Άρα οι σχολές αυξάνονται γιατί υπάρχει κενό το οποίο αυτές τείνουν να το καλύψουν.

Ως προς την άποψή μου για την εξέλιξη αυτή, τολμώ να πω ότι είναι ιδιαίτερα ευχάριστη η αύξηση του αριθμού των σχολών εναλλακτικής θεραπείας. Δείχνει ότι ο απλός άνθρωπος όσο κι αν τον βομβαρδίσουν με ψευδαισθήσεις μεγαλοπρέπειας για τα επιτεύγματα της σύγχρονης Ιατρικής, μπορεί μια χαρά να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει και να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο. Αυτό είναι ελπιδοφόρο και ενθαρρυντικό. Άρα αντιμετωπίζω με πολύ μεγάλη ευχαρίστηση την εξέλιξη αυτή.

Πιστεύεις ότι το επίπεδο εκπαίδευσης των σχολών αυτών και ιδιαίτερα των νεοεμφανιζόμενων, είναι αυτό το οποίο αντιστοιχεί στην σοβαρότητα του έργου που επιτελούν οι απόφοιτοί τους;

Όσο θα υπάρχουν ιατρικές σχολές και πανεπιστήμια που βγάζουν τέτοιους γιατρούς, σαν αυτούς που ξέρουμε, τότε οι απόφοιτοι των σχολών εναλλακτικής θεραπείας θα είναι σαφώς πιο ασφαλής και ακίνδυνη επιλογή. Παρ’ όλα αυτά εχθρός του καλού είναι το καλύτερο. Σαφώς και το επίπεδο σπουδών που παρέχουν οι σχολές εναλλακτικής θεραπείας οφείλει διαρκώς να βελτιώνεται και να ανεβαίνει.

Αυτό είναι κάτι που οι ίδιοι οι σπουδαστές οφείλουν να το επιζητούν και να το διεκδικούν, απ’ τις σχολές εναλλακτικής θεραπείας που φοιτούν. Οι ίδιοι οι σπουδαστές πρέπει να αναζητούν διαρκώς το καλύτερο, περισσότερη γνώση, περισσότερη ελευθερία πνεύματος και λόγου, κ.ο.κ. Οι ίδιοι οι σπουδαστές με την επιμέλεια και την διακριτική τους πίεση βοηθούν τις Σχολές στις οποίες φοιτούν να βελτιωθούν και αυτές.

Ούτως ή άλλως όλα αυτά βρίσκονται υπό διαρκή αλλαγή και μεταμόρφωση. Πριν από 30 χρόνια δεν υπήρχαν σχολές εναλλακτικής θεραπείας. Άρα δεν υπάρχουν διδάσκοντες αυθεντίες. Όλα βρίσκονται σε μια διαρκή μεταβολή και εξέλιξη και αυτή είναι η αλήθεια της ζωής. Όποιος δεν μπορεί να την ακολουθήσει μένει στάσιμος και τελικά μαραίνεται.

Ποια είναι η γνώμη σου για την στάση της Ελληνικής πολιτείας απέναντι στις σχολές εναλλακτικής θεραπείας και την εκπαίδευση που παρέχουν αυτές;

Αν και το προφανές θα ήταν να γκρινιάξω για την στάση της Ελληνικής πολιτείας δεν θα απαντήσω γκρινιάζοντας σε ένα τέτοιο ερώτημα. Σαφώς και η πολιτεία οφείλει να θέσει ένα πλαίσιο λειτουργίας. Παρ’ όλα αυτά, όσο δεν το κάνει για δικούς της λόγους, μάλλον γραφειοκρατικής αγκύλωσης, αδράνειας και υπολειτουργίας, επιτρέπει μια κινητικότητα η οποία δεν θα υπήρχε αν είχε προκύψει ένα αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας.

Έτσι λοιπόν όσο κι αν φαίνεται παράξενο, σαφώς και επικροτώ την απουσία της πολιτείας, την απουσία νομοθετικού πλαισίου και κανόνων λειτουργίας των σχολών εναλλακτικής θεραπείας. Επιδιώκοντας την πολυπόθητη αναγνώριση ως εναλλακτικοί θεραπευτές είναι σαν να επιδιώκουμε τον πνευματικό μας μαρασμό. Η Ελληνική πολιτεία όταν θα έρθει να επιβάλλει κανόνες, οι κανόνες αυτοί θα μαράνουν τα μπουμπούκια που τώρα αναπτύσσονται και ανθίζουν άναρχα και ανεξέλεγκτα. Αυτή είναι η γνώμη μου.

Χαίρομαι που ζω στην Ελλάδα, μια χώρα ελευθερίας και δημοκρατίας, μια χώρα που ο γραφειοκρατικός μηχανισμός αδρανεί και έτσι αφήνει ανεξέλεγκτη την κατάσταση ν’ αναπτύσσεται και να εξελίσσεται. Οι ίδιοι οι σπουδαστές ας κρίνουν το επίπεδο εκπαίδευσης των σχολών στις οποίες φοιτούν. Αν δεν τους κάνει ας αλλάξουν σχολή ή ας διακόπτουν τις σπουδές τους. Κανείς δεν τους υποχρεώνει να βρίσκονται εκεί, είναι ελεύθεροι να πράξουν κατά βούληση.

Όταν το κράτος επιβάλλει κανόνες αναγνωρίζοντας όλα αυτά που συμβαίνουν στις σχολές εναλλακτικής θεραπείας, τότε κατ’ ανάγκη η ελευθερία θα χαθεί και οι περιορισμοί θα πάρουν το πάνω χέρι. Ας χαρούμε λοιπόν την ανέμελη αυτή κατάσταση όσο υπάρχει.

Πώς σου φαίνεται η πιθανότητα συνεργασίας μεταξύ των σχολών εναλλακτικής θεραπείας;

Μου φαίνεται όνειρο θερινής νυκτός. Εδώ όταν ο Ιπποκράτης έγραφε τα περίφημα έργα του, υπήρχε εντονότατη κριτική και πολεμική μεταξύ της ιατρικής σχολής της Κνίδου και της Κω. Είμαστε Έλληνες, ο καθένας είναι ευκολότερο να είναι καπετάνιος παρά ναύτης, άρα θεωρώ εξωπραγματική κάθε περίπτωση ουσιαστικής συνεργασίας.

Παρ’ όλα αυτά βλέπω σπουδαστές να έρχονται από άλλες σχολές, όπως επίσης να πηγαίνουν μετά τις σπουδές στην Ακαδημία σε άλλες σχολές. Αυτό νομίζω ότι είναι το πιο υγιές το οποίο μπορεί να συμβεί μεταξύ των σχολών εναλλακτικής θεραπείας. Ν’ αναγνωρίζουν τις σπουδές που έχουν λάβει χώρα σε άλλες, ενδεχομένως ανταγωνίστριες σχολές και να επιτρέπουν αυτήν την κινητικότητα.

Η ΑΚΑΔΗΜΙΑ ιδρύθηκε το 2004 και φέτος κλείνει τα 14 χρόνια λειτουργίας, τι θα είχες να πεις σχετικά μ’ αυτό;

Είμαι ευτυχής που ο Θεός με αξίωσε να ζήσω μια τέτοια εμπειρία, της ίδρυσης και λειτουργίας μιας Σχολής εναλλακτικής θεραπείας όπως αυτής της Ακαδημίας Αρχαίας Ελληνικής και Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής. Έχουν γίνει πάρα πολλά όλα αυτά τα χρόνια. Σημαντικότερο απ’ όλα θεωρώ ότι είναι η αναβίωση της αρχαίας Ελληνικής Ιατρικής.

 

(Επί σειρά ετών, η ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ & ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΚΙΝΕΖΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ εκπαιδεύει και παράγει θεραπευτές οι οποίοι επιτελούν με επιτυχία και σεβασμό στον ασθενή, το δύσκολο έργο του θεραπευτή. Εκτός όμως από θεραπευτές η ΑΚΑΔΗΜΙΑ εκπαιδεύει και παράγει δασκάλους πάνω στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική, στον Βελονισμό, στα Βότανα, στην Διατροφή, στην Ομοιοπαθητική και σε άλλες πολλές εξει‐δικεύσεις της Εναλλακτικής Ιατρικής. Το έργο αυτό της ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ είναι πολύ σημαντικό γιατί προάγει την διεύρυνση της αρχαίας γνώσης (Ελληνικής και Κινέζικης) για το ανθρώ‐πινο σώμα, στην υγεία και στην ασθένεια. Οι δάσκαλοι που γεννώνται μέσα στο γόνιμοέδαφος της ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ είναι άνθρωποι οι οποίοι θα μεταλαμπαδεύσουν το φως τηςαρχαίας γνώσης σε όσο γίνεται περισσότερο κόσμο. Το έργο λοιπόν αυτό το σπουδαίοτης γέννησης των καινούργιων δασκάλων θα αναλάβει με υπεύθυνο τρόπο από δω και στο εξής η ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΚΙΝΕΖΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ.)

Σε προηγούμενα άρθρα έχουμε καταδείξει πολλές φορές ότι η ανθρωποκεντρική αρχή στην ιατρική είναι ελλιπής και ως εκ τούτου οδηγεί σε λανθασμένες θεωρίες και θεραπείες:

Στην πραγματικότητα, ο άνθρωπος δεν ορίζεται μόνο από το πυρηνικό του DNA, το οποίο ούτως ή άλλως δεν διαφέρει και τόσο πολύ από τον γενετικό κώδικα άλλων ειδών όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε. Ακόμη και στο ίδιο του το DNA υπάρχει σημαντικό ποσοστό εξωγενούς DNA που μέσω μιας ιδιαίτερης εξελικτικής διαδικασίας ενσωματώθηκε στο ανθρώπινο.

Πολλές όμως ακόμη βιολογικές οντότητες εντός του ανθρώπου με σημαντικότατη λειτουργία δεν είναι καν ανθρώπινες. Οι σημαντικότερες εξ αυτών είναι το ενεργειακό δίκτυο των μιτοχονδρίων και το μικροβίωμα, η μικροβιακή χλωρίδα του ανθρωπίνου συστήματος.

Έτσι, ο άνθρωπος δεν είναι απλά μια βιολογική μονάδα, αλλά ένα ολόκληρο οικοσύστημα.

Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε μια πολύ σημαντική πτυχή του μικροβιώματος, τον άξονα μικροβιώματος-εγκεφάλου.

 Ο άξονας εγκεφάλου- μικροβίων.

Τα μικροβιακά είδη που αποτελούν το μικροβίωμα ποικίλουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Τα κύτταρα αυτά σε συνολικό απόλυτο αριθμό μπορεί να ξεπερνούν τον απόλυτο αριθμό των συνολικών ανθρωπίνων κυττάρων του σώματός μας.

Ειδικότερα το μικροβίωμα του εντέρου αλληλεπιδρά με την ανάπτυξη και τη λειτουργία του εγκεφάλου με μια σωρεία τρόπων που μέχρι σήμερα μας είναι σχετικά αδιερεύνητοι και που μέσω πέντε οδών αμοιβαίας επικοινωνίας δημιουργούν τον εγκεφαλομικροβιωμικό άξονα.

Αυτές οι πέντε οδοί είναι οι εξής:  

Το νευρικό δίκτυο εγκεφάλου-εντέρου, ο ενδοκρινικός άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης, το ανοσοποιητικό σύστημα του εντέρου, νευροϋποδοχείς και νευρορυθμιστές που εκκρίνονται από τους μικροοργανισμούς του μικροβιώματος καθώς και οι λεγόμενους φραγμοί εντός του ανθρωπίνου σώματος, βιολογικά φίλτρα που επιτρέπουν σε κάποια μόρια και μικροοργανισμούς να περνούν από μέσα τους, όπως είναι ο εντεροεπιθηλιακός φραγμός και ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός.

Στην ουσία, το μικροβίωμα αποτελεί ένα σύστημα από μόνο του που επηρεάζει αρκετά και με ποικίλους τρόπους πολλά από τα υπόλοιπα συστήματα του ανθρωπίνου σώματος.

Οι μικροοργανισμοί του μικροβιώματος έχουν κύκλο ζωής εντός του ανθρωπίνου σώματος. Έτσι, παράγουν μεταβολικά προϊόντα τα οποία μπορεί ανάλογα με το είδος των μικροβίων και τις περιβάλλουσες συνθήκες, να είναι ουδέτερα, επωφελή αλλά και επικίνδυνα.

Μπορεί δηλαδή να παράγουν χρήσιμες ορμόνες, βιταμίνες, να αποδίδουν ιχνοστοιχεία ή να παράγουν επικίνδυνες τοξίνες και να εξαντλούν σε κάποιες περιπτώσεις τις αποθήκες ιχνοστοιχείων του οργανισμού, διαταράσσοντας τις ισορροπίες του οργανισμού και συμβάλλοντας ακόμη και στην εμφάνιση μεταβολικών συνδρόμων που με τη σειρά τους επηρεάζουν προς το χειρότερο τη σύσταση του μικροβιώματος του ανθρωπίνου σώματος, δημιουργώντας έναν καταστροφικό φαύλο κύκλο.

Τα μεταβολικά σύνδρομα, ούτως ή άλλως επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Το μικροβίωμα όμως επηρεάζει τον εγκέφαλο με ακόμη πιο άμεσους τρόπους, παράγοντας ορμόνες, βιταμίνες, νευρομεταβιβαστές και νευρορρυθμιστές και επηρεάζοντας τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και τον εντεροεπιθηλιακό φραγμό που με τη σειρά του επηρεάζει την σύνθεση και τη λειτουργία του μικροβιώματος και ούτω καθεξής.

Αρκετές έρευνες σε ζωικά μοντέλα, έχουν δείξει πως η βελτίωση του μικροβιώματος μπορεί να βελτιώσει εγκεφαλικές νόσους.

Η αλληλεπίδραση εγκεφάλου-μικροβιώματος είχε παραγκωνιστεί ερευνητικά μέχρι και το 2011. Σήμερα αποτελεί επιτέλους καυτό ερευνητικό θέμα για τις νευροεπιστήμες.

Προσωπικά δεν θα μου κάνει καθόλου μεγάλη έκπληξη αν το μικροβίωμα συνδεθεί αιτιολογικά με νευροεκφυλιστικές νόσους, ακόμη και με τον αυτισμό, ενώ η σχέση του με το ανοσοποιητικό είναι ήδη δεδομένη. Πιθανόν λοιπόν να δούμε το μικροβίωμα να σχετίζεται όχι μόνο με το πώς και γιατί αναπτύσσονται λοιμώξεις αλλά και με αυτοάνοσα νοσήματα.

Μικροβίωμα και ανοσοποιητικό.

Το μικροβίωμα βοηθά στην ωρίμανση αλλά και την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Από την άλλη, μόλις πρόσφατα βρέθηκε πως το νευρικό σύστημα αλληλεπιδρά με το ανοσοποιητικό πολύ πιο άμεσα από ότι γνωρίζαμε.

Το ανθρώπινο σώμα είναι λοιπόν ένα πεδίο πολυάριθμων αλληλεπιδράσεων όπου το μικροβίωμα κρατάει ρόλους κλειδιά. Το πρακτικό ερώτημα είναι λοιπόν, τι να κάνουμε για να κρατήσουμε υγιές το μικροβίωμα μας;

Το μικροβίωμά μας μάς συμπεριφέρεται εντελώς αναλογιστικά. Μας συμπεριφέρεται όπως του συμπεριφερόμαστε: Το υποβαθμίζουν διατροφικές και φαρμακευτικές καταχρήσεις με πρώτη απ’ όλες την μάστιγα της κατάχρησης των αντιβιοτικών που μετά από δεκαετίες έχει ήδη δώσει μη αντιστρέψιμα και άκρως επικίνδυνα αποτελέσματα.

Από την άλλη υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να επαναφέρουμε σε μια ισορροπημένη κατάσταση το μικροβίωμά μας: η χρήση προβιοτικών, κεφίρ, φυτικών ινών, είναι φιλική προς το μικροβίωμά μας και μπορούν να το επαναφέρουν ως ένα βαθμό σε μια υγιή σύνθεση.

Σε αυτό το σημείο όμως πρέπει να τονισθεί κάτι: Όσον αφορά το μικροβίωμα, μπορεί να υπάρχουν κάποιες γενικές κατευθυντήριες γραμμές, ένας μπούσουλας, δεν υπάρχει όμως πανάκεια. Κι αυτό γιατί, υπάρχουν τόσα ξεχωριστά ανθρώπινα μικροβιώματα όσο και άνθρωποι. Και για κάθε άνθρωπο, με την πάροδο του χρόνου, το μικροβίωμά του αλλάζει. Ακόμη και μονοζυγωτικοί δίδυμοι που ζουν μαζί, θα έχουν σε κάποια στιγμή της ζωής τους έστω κι ελαφρώς διαφορετικά μικροβιώματα.

Για δεκαετίες, το μικροβίωμα είχε παραγκωνιστεί από την ιατρική έρευνα και τη φιλολογία υπό την αντίληψη ότι όλοι οι μικοργανισμοί είναι κακοί. Σήμερα που το μικροβίωμα αρχίζει να παίρνει την πρέπουσα θέση του στην ιατρική επιστήμη, έχουμε να αντιμετωπίσουμε τη μεγάλη δυσκολία που αναφέραμε προηγουμένως: Κανένα μικροβίωμα δεν είναι ταυτόσημο με κανένα άλλο, όπως κανένα δάσος δεν είναι απολύτως ίδιο με κανένα άλλο. Αυτή η βιοποικιλότητα είναι κανόνας στην οικολογία και τη βιολογία και θα πρέπει να γίνει κανόνας και της ιατρικής. Και αυτό θα έχει επιπτώσεις στην κρίσιμη αποκατάσταση της υγείας αυτού του εσωτερικού μας οικοσυστήματος.

Νέα, φθηνά, εξωταμοικευμένα μα μαζικά προσβάσιμα διαγνωστικά και θεραπευτικά εργαλεία πρέπει να ανακαλυφθούν, ιδιαίτερα τώρα πλέον που οι ανθεκτικοί σε αντιβιοτικά παθογόνοι μικροοργανισμοί έχουν αρχίσει να παίρνουν το αίμα τους πίσω από την ικανότατη μα επιπόλαια και άπληστη ανθρωπότητα και το μικροβίωμά μας αποτελεί μια από τις τελευταίες γραμμές άμυνας απέναντί τους.  

(Ο Πέτρος Αργυρίου είναι ένας ξεχωριστός λογοτέχνης κι ένας από τους κορυφαίους Έλληνες αναλυτές, ιδιαιτέρως στο πεδίο του παρασκηνίου των παγκόσμιων πολιτικών δημόσιας υγείας. Είναι επίσης μέλος της ένωσης δημοσιογραφίας της επιστήμης Science View και μόνιμος συνεργάτης του Holistic Life. Από τις εκδόσεις ETRA κυκλοφορούν τα σχετικά βιβλία του: "Τι δεν σας λένε οι γιατροί", 2009, "Θανάσιμες Θεραπείες", 2011 και "Παρά Φύση", 2014, όλα τους μοναδικά στο είδος τους στην ελληνική εκδοτική πραγματικότητα και όχι μόνο. Το προσωπικό του blog είναι το agriazwa.blogspot.com).

Μια ανοιχτή επιστολή από διεθνείς οργανισμούς, επιστήμονες, πολίτες και κινήματα στάλθηκε προς τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας σχετικά με το θέμα της ασφάλειας των εμβολίων.

Η επιστολή απευθύνεται προς τον Π.Ο.Υ και όσους συμμετείχαν στη συνάντηση του Διεθνούς Δικτύου Εργαστηρίων Ποιοτικού Ελέγχου Εμβολίων (Ρώμη 25-27 Σεπτεμβρίου 2018). Επίσης απευθύνεται και προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων και την Ευρωπαϊκή Διεύθυνση για την Ποιότητα των Φαρμάκων. 

Εδώ σε αυτό το Link μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την επιστολή μαζί με τις υπογραφές:

Η ανοιχτή επιστολή

Πηγή: EFVV (european forum for vaccine vigilance)

 

Πέμπτη, 27 Σεπτεμβρίου 2018 08:54

"Παλαιολιθική διατροφή" & πραγματικότητα

Ένας καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο που ονομάζεται Loren Cordain το 2002 έγραψε (και αναθεώρησε το 2011) ένα από τα πρώτα βιβλία για την παλαιολιθική διατροφή με το όνομα The Paleo Diet. Από εκεί και μετά έχουν γραφτεί μερικά αξιόλογα ακόμη βιβλία και πάρα πολλά που απλώς αναμασούν τις αρχικές ιδέες ή που έχουν “ξεφύγει” εντελώς…

Ο όρος «παλαιολιθική διατροφή» είναι πάρα πολύ ευρύς και ουσιαστικά η δίαιτα αυτή συμπεριλαμβάνει οτιδήποτε σχεδόν εκτός από δημητριακά, όσπρια, γαλακτοκομικά, και όλα τα μοντέρνα υπέρ-επεξεργασμένα τρόφιμα.

Η βασική υπόθεση, η οποία στην ιδανική της μορφή θέτει και ζητήματα ύπνου και ξεκούρασης και έκθεσης στο φως και τον ήλιο και επαφή με τη φύση και συγκεκριμένους τύπους εξάσκησης είναι πολύ απλή: Λέει λοιπόν ότι, τα τελευταία δυόμισι εκατομμύρια χρόνια καθώς τα ανθρωποειδή εξελίχθησαν και το δικό μας κλαδί της εξέλιξης έφτιαξε τον Homo sapiens sapiens, και επειδή ως είδος περάσαμε σε αυτές τις συνθήκες πάνω από 100 με 180 χιλιάδες χρόνια, το DNA μας περιέχει μία ιδανική συνταγή ας πούμε, για τη βέλτιστη υγεία μας, “φτιαγμένη” εκείνη την χρονική περίοδο.

Και μετά ήρθε η αγροτική επανάσταση και πάρα πολλές τροφές οι οποίες δεν υπήρχαν πριν, εμφανίστηκαν και ακόμα πιο μετά, ελάχιστο χρόνο μέσα στην εξελικτική μας ιστορία δηλαδή, οι μοντέρνες τροφές έκαναν την εμφάνισή τους. Και εμείς ενώ έχουμε το DNA των ανθρώπων των σπηλαίων ζούμε στον 21 αιώνα…

Αυτές οι αλλαγές είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργήσουν δυσαρμονία ανάμεσα στις γονιδιακές πληροφορίες μας και στο φαγητό μας με αποτέλεσμα την αύξηση των χρόνιων νόσων και της γενικευμένης μείωσης της υγείας και της ζωτικότητας των ανθρώπων.

Η συζήτηση για την παλαιολιθική διατροφή, ακόμα και μέσα στους κόλπους των ανθρώπων που την ακολουθούν, δεν έχει τελειώσει και υπάρχουν πάρα πολλές παραλλαγές και διαφωνίες ακόμα και στον βασικό σκελετό που έγραψα παραπάνω.

Λίγο από εξέλιξη

Αυτή η νοσταλγική διάθεση για το απλούστερο παρελθόν που όλα ήταν καλύτερα και το γρασίδι ήταν πιο πράσινο από εκείνη τη μεριά του χρόνου, που το DNA μας είχε βρει ένα τέλειο σταθερό περιβάλλον και που οι άνθρωποι είχαν πλήρως προσαρμοστεί στις σπηλιές παίζοντας με μικρά μαμούθ είναι ίσως όμορφη και σίγουρα «πιασάρικη» θεωρία.

Μόνο που η πλήρης προσαρμογή των ανθρώπων σε κάποιο ιδανικό παρελθόν είναι απλώς ουτοπική φαντασίωση κάποιου χαμένου παράδεισου. Η εξέλιξη δεν είναι κάτι που έχει σταματήσει… και γι’ αυτό δεν είμαστε γονιδιακά ίδιοι με τους προγόνους μας και δεν έχει συγκεκριμένο σκοπό και τα αποτελέσματά της που βλέπουμε και ζούμε σήμερα είναι πειραματισμοί που αποδείχθηκαν χρήσιμοι.

Οι γονιδιακές μας αλλαγές είναι πολλές και οι επιγονιδιακές επιδράσεις (το πώς το περιβάλλον επηρεάζει το πώς τα γονίδιά μας εκφράζονται ή όχι) έντονες. Το “νέο” περιβάλλον μας εδώ και 10000 χρόνια “πατάει” πολλά “κουμπιά” και άλλα έχουν ήδη πατηθεί από προηγούμενες γενιές. Όχι μόνο δεν έχουμε ένα γενετικό πατρόν από την παλαιολιθική εποχή που να μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους, αλλά, όπως η έρευνα αποδεικνύει στα τελευταία 10000 χρόνια έχει επιταχυνθεί πολύ ο ρυθμός της εξέλιξης του είδους μας. (John Hauks et al. 2007. Recent acceleration of human adaptive evolution. PNAS 104(52):20753-20758)

Η θεωρία της παλεο-δίαιτας λέει επίσης ότι οι άνθρωποι δεν έχουμε προσαρμοστεί στο να τρώμε άμυλα, δημητριακά και γαλακτοκομικά. Αυτό όμως δεν είναι σωστό διότι αρκετοί άνθρωποι παράγουν λακτάση (ένζυμο που διασπά τη ζάχαρη του γάλακτος, λακτόζη) ως ενήλικοι και στο σάλιο μας παράγουμε μεγάλες ποσότητες αμυλάσης, ενός ενζύμου που ξεκινάει τη χώνεψη των αμύλων από το στόμα μας. Και ενώ είναι γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι δεν τα πάνε καλά με μία διατροφή, η οποία περιέχει μεγάλες ποσότητες από δημητριακά ή και γαλακτοκομικά, αυτό δεν έχει όμως να κάνει με την εξελικτική μας ιστορία, αλλά με την υγεία του πεπτικού, με τις συνολικές φλεγμονές, με την λειτουργία του συκωτιού ή με αντιδράσεις του αμυντικού συστήματος.

Τι έτρωγαν οι άνθρωποι της παλαιολιθικής περιόδου;

Η σύντομη απάντηση είναι: Ό,τι έβρισκαν….

Γιατί; Διότι το φαγητό δεν ήταν αρκετό και ο καιρός μέσα στις χιλιάδες χρόνια άλλαζε έντονα. Οι άνθρωποι έπρεπε να μετακινούνται από τις σαβάνες στα δάση, από κρύο σε ζέστη και αντιμετώπιζαν συνεχώς νέες εξελικτικές προκλήσεις. Μελέτες και έρευνες για την διατροφή των προγόνων μας εκείνης της περιόδου και των συγγενών μας Νεάντερταλ έχουν δείξει ότι η τροφή τους προσαρμοζόταν με βάση τον τόπο και το κλίμα και ίσως οι άνθρωποι είχαν μεγαλύτερη ικανότητα προσαρμογής από τα ξαδέλφια τους. (Neandertal versus Modern Human Dietary Responses to Climatic Fluctuations. Sireen El Zaatari et al. in PLOS ONE, Vol.11, No. e0153277; April 27, 2016)

Αυτή η διατροφική ευελιξία επέτρεψε την εξάπλωση του Homo sapiens sapiens σε όλο τον πλανήτη, όπως συμπεραίνει ο Peter S. Ungar παλαιοδοντολόγος του πανεπιστήμιου του Αρκάνσας (Evolution’s Bite, Princeton University Press, 2017)

Η άποψη ότι η “Παλαιολιθική διατροφή” είναι ο τρόπος με τον οποίο οι πρόγονοί μας έτρωγαν, αν και ελκυστική ως ιδέα δεν ισχύει.

Και εδώ που τα λέμε, το να πάω στο υγιεινάδικο και να αγοράσω “γάλα”, αλεύρι και λάδι καρύδας από μία τροπική περιοχή, σολωμό Νορβηγίας σε πλαστικό, λαχανίδες από την Θήβα, καθαρισμένα καρύδια Καλιφόρνιας, γλυκοπατάτες Περού, ένα κομμάτι βιολογικό μοσχάρι που έχει φάει βιολογικό καλαμπόκι και βιολογική σόγια και για επιδόρπιο μία γκοφρέτα πάλεο και να νομίζω ότι βγήκα και από την σπηλιά μου μάλλον είναι ανοησία… Τι λες;

Μία ακόμη θεωρία η οποία δεν ισχύει είναι ότι οι υδατάνθρακες γενικά ανεβάζουν και κρατούν ψηλά το ζάχαρο και τα επίπεδα της ινσουλίνης στο αίμα και αυτό οδηγεί σε χρόνιες νόσους. Αυτή η υπόθεση έχει κάνει πολλά άτομα να υποφέρουν από “υδατανθρακοφοβία”. Η κατανάλωση υδατάνθρακα δεν είναι από μόνη της αιτία χρόνιας αύξησης της γλυκόζης του αίματος ούτε αιτία αντίστασης της ινσουλίνης. Αυτή δεν είναι η αιτιολογία του μεταβολικού συνδρόμου το οποίο δεν έχει κατανοηθεί με πληρότητα ακόμη. Για το συγκεκριμένο θέμα θα γράψω σε επόμενο άρθρο.

Συμπεράσματα

Μήπως λοιπόν σου προτείνω να δεθείς στον καναπέ σου, χωρίς να βλέπεις ποτέ ήλιο, παρακολουθώντας σαπουνόπερες και “αντικειμενικές ειδήσεις”; Μήπως υπονοώ ότι τα ψεύτικα χρώματα και αρώματα, οι ψεύτικες τροφές και τα υπερ-ραφιναρισματα είναι ό,τι καλύτερο για την υγεία σου; Σαφώς και όχι!!!

Για την ακρίβεια, οι περισσότερες από τις διατροφικές αρχές της παλαιολιθικής διατροφής είναι και ορθές και μπορεί να είναι ιδανικές για κάποιους ανθρώπους, για κάποιο χρονικό διάστημα, για κάποιες δυσκολίες της υγείας τους. Πάρα πολλοί άνθρωποι πρόκειται να βιώσουν σίγουρες βελτιώσεις στη σωματική τους και στην ψυχοδιανοητική τους υγεία, κυρίως τους πρώτους έξι μήνες με ενάμιση χρόνο τρώγοντας περισσότερο ζωική πρωτεΐνη και λαχανικά και λιγότερες ζάχαρες και δημητριακά.

Κυρίως δε, αν αφήσουν πίσω τους μια διατροφή η οποία ήταν γεμάτη με υπερεπεξεργασμένα συστατικά, άδειες θερμίδες, γεμάτη με ραφιναρισμένα λάδια και τρανς-λιπαρά η ωφέλεια θα είναι ακόμα περισσότερη!

Θα σου πρότεινα μάλιστα, πάλεο ή όχι, να ξεκινήσεις να αφαιρέσεις αυτές τις «σαν-τροφές» ή τις «μη-τροφές» από τη διατροφή σου τώρα γιατί μόνο καλό θα κάνεις στο σύστημά σου.

Παρ’ όλα αυτά πολλές από τις υποθέσεις κάποιων από τους θεωρητικούς αυτού του τύπου διατροφής είναι λανθασμένες και δυστυχώς οδηγούν ακολούθους της “παλαιολιθικής διατροφής” σε θρησκευτικού τύπου φανατισμούς και διατροφικές ουτοπίες, που τελικά βλάπτουν…

Επιπρόσθετα η εμπορευματοποίηση και αυτού του διατροφικού υποδείγματος έχει κάνει πάρα πολλούς ανθρώπους να χάσουν ακόμη για μια άλλη φορά την επαφή με την “μικρή" και την “μεγάλη” τροφή τους και να βασίζονται σε σακουλάκια, σε λίστες, σε βιβλία και σε επιτρεπόμενα συστατικά.

Όταν βασίζομαι στο ίντερνετ για να μου πει αν το αλεύρι καρύδας Ταϊλάνδης είναι πάλεο ή όχι και μόνο τότε θα πανάρω το ψάρι μου για να το φάω, αποκόπτομαι και χάνω την εσωτερική μου πληροφορία για το τι και το πώς της υγείας μου, το πώς να αναγνωρίζω και να υποστηρίζω τη βέλτιστη λειτουργία μου.

Ένας πολύ σημαντικός εκπρόσωπος της πάλεο ο Robb Wolf, που αξίζει τον κόπο να διαβάσεις, ορθά αναφέρει στο τελευταίο του βιβλίο (2017) Wired to Eat: “ Η πρόσφατη έρευνα έχει ρίξει φως στην ανάγκη να πάμε πέρα από το δόγμα για να βρούμε τι δουλεύει για μας ατομικά…. δεν υπάρχει μια “πάρα πολύ καλή δίαιτα” που να ταιριάζει σε όλους, αλλά τεράστιες παραλλαγές, από άτομο σε άτομο και στους τύπους των τροφών που αντιδρούν θετικά ή αρνητικά.”

Φίλη και φίλε μου, το κεντρικό θέμα μας είναι η κατάλληλη λειτουργία παρά η όποια θεωρία ή φιλοσοφία. Ξεκίνα από τη βάση που σχετίζεται με την διαχείριση του στρες σου, περπάτα, ασκήσου, ανάπνευσε όσο περισσότερο μπορείς στη φύση, φρόντισε να βελτιώσεις την ποιότητα του ύπνου σου και συντονίσου με μία διατροφή που υποστηρίζει τον μεταβολισμό σου.

Ελπίζω τώρα ότι μπορεί να ξεκινάς να ξεχωρίσεις την “ήρα από το στάρι” ή στην περίπτωση της πάλεο-δίαιτας το αλεύρι σταριού από το αλεύρι καρύδας…

Έχουμε πολλά να πούμε ακόμη και μέχρι την επόμενη φορά:

Στην υγειά σου!

 

Ευθύμης Λαζάρου ND, DO, BsC(hOns) Ost.Med οστεοπαθητικός, φυσικοπαθητικός, σωματικός ψυχοθεραπευτής

Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.

Κυριακή, 09 Σεπτεμβρίου 2018 10:21

Walking Vipassana

Στο παραδεισένιο νησί Koh Phangan της Ταυλάνδης υπάρχει λίγο καιρό τώρα ένας βουδιστής μοναχός που συστήνει στους περαστικούς ή πιο μόνιμους κατοίκους (και τουρίστες) μία διαφορετική Vipassana από αυτή που γνωρίζουμε ως καθιστή.

Πρόκειται για τον βηματικό διαλογισμό Walking Vipassana.

Μέσα σ’ένα υπέροχο βουδιστικό ναό ο Pra Ola μας εισάγει σ’ένα 4ήμερο ταξίδι βημάτων, όπου συναντάμε βαθειά τον εαυτό μας.

Σ’αυτό το 4ήμερο, από Δευτέρα έως Πέμπτη, από τις 12:00-17:00, ο μοναχός αφού μας εξηγήσει επακριβώς την τεχνική του σιωπηρού αλλά 5ωρου βηματικού διαλογισμού, μας εισάγει επίσης αργά αργά και στις αρχές του βουδισμού που τόσο πολύ χρησιμοποιούνται πιά σε μεγάλη μερίδα ψυχολογικών, ολιστικών και υπερπροσωπικών προσεγγίσεων.

Αναφέρεται στην παρατήρηση του νού μας, στον κύκλο της επιθυμίας και του πόνου (σαμσάρα), στην απαγγίστρωση, στην νιρβάνα, στην απλότητα του να ζεί κάποιος με παράδοση στην ύπαρξη και πολλά άλλα εκπληκτικά πράγματα.

Το πιο εκπληκτικό όμως έρχεται από την ίδια την πρακτική του βηματικού διαλογισμού.

Η πρώτη και η δεύτερη μέρα είναι δύσκολες και για το σώμα και για το νου.

Για το σώμα, επειδή το να περπατάς συνεχόμενα πέρα δώθε σ’έναν διάδρομο, ξυπόλητος με περιορισμένη (συμβουλευτικά) οπτική επαφή είναι εξουθενωτικά.

Για το νου επίσης είναι εξουθενωτική η ενέργεια των πολλαπλών ταυτίσεων με σκέψεις, ιδέες, αποστροφές, επιθυμίες που έρχονται καταιγιστικά.

Αργά, αργά όμως ο βηματικός διαλογισμός αρχίζει να φέρνει τους καρπούς του.

Το σώμα πειθαρχεί και δεν κουράζεται πια τόσο και το μυαλό κάνει διαλείμματα, παύσεις, κενά σ’αυτόν τον ορυμαγδό απανωτών σκέψεων. Αυτά είναι τα πρώτα κενά γαλήνης.

Παρατηρώντας και τα συναισθήματα επίσης λειαίνονται, καθαρίζουν, ή ξεκαθαρίζουν και χάνουν την τρομερή εκείνη δύναμή τους επάνω μας.

Περπατάμε τον θυμό, την απληστία, την μνησικακία, την χαρά, την ζήλεια, την προσμονή κι όπως τα περπατάμε όλα αυτά συνειδητοποιούμε ότι όλα είναι εφήμερα και περαστικά κι ότι καλά θα κάναμε να αλλάξουμε λίγο προσέγγιση στη ζωή μας. Να χαλαρώσουμε πιο πολύ, να συγχωρήσουμε, να έχουμε επίγνωση του επικείμενου θανάτου μας που μας κάνει όλους αδέρφια.

Ευγνωμοσύνη ίσως και κάποια δάκρυα κυλούν πάντα στο τέλος του 4ημέρου όπου η σταθερή και γαλήνια φωνή του μοναχού μας προτρέπει να εισάγουμε στην καθημερινότητά μας ό,τι βιώσαμε.

Να πάρουμε τα δώρα σπίτι μας.

Η υπέρτατη αξία της Walking Vipassana βρίσκεται άλλωστε εκεί.

Δεν πρόκειται για στείρες γνώσεις που πήραμε από κάποιο βιβλίο, ούτε για ‘σοφίες’ που ακούσαμε από κάποιον άλλον.

Πρόκειται για μία εξαιρετική βιωματική εμπειρία όπου δάσκαλός μας είναι ο ύψιστος εαυτός μας.

 

Ο Μπόχτης Κωνσταντίνος γεννήθηκε στην Αθήνα και πολύ νωρίς ανακάλυψε την μεγάλη του αγάπη για τη γιόγκα. Η γιόγκα τον έχει βοηθήσει να καθησυχάσει τον νου και να γνωρίσει τον εαυτό του, επίσης, τον έχει βοηθήσει με σωματικούς πόνους. Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες και είναι κάτοχος ΜΒΑ. Από το 2006 μέχρι σήμερα, έχει ολοκληρώσει εκπαιδευτικά προγράμματα και workshops, πάνω στη γιόγκα, σε Ελλάδα και εξωτερικό, με παγκοσμίως γνωστούς δασκάλους. Ο Κωνσταντίνος ειδικεύεται στην Hatha και Ashtanga Yoga, διδάσκοντας παράλληλα Yin, Iyengar, Therapeutic, Vinyasa, Gyan, Prenatal και Kids Yoga. Έχει λάβει πιστοποίηση RYT-500 του Yoga Alliance, είναι αναγνωρισμένο μέλος (Master level 500hr) του Yoga Alliance International της Ινδίας, του Συλλόγου Γιόγκα Ελλάδος, του World Yoga Alliance και του Thai Healing Alliance. Επίσης είναι τακτικό μέλος στην Ελληνο-Ινδική Εταιρεία Πολιτισμού & Ανάπτυξης. Είναι θεραπευτής Ταϊλανδέζικου μασάζ και reiki. Ο Κωνσταντίνος διδάσκει στην Ασία, οπότε μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα σε Ελλάδα και Ασία (Ταϊλάνδη, Ινδονησία κ.α). Με την αφοσίωσή του στη γιόγκα, αυτό που θέλει είναι να εμπνεύσει τους γύρω του να ξεκινήσουν ή να συνεχίσουν την πρακτική τους, έτσι ώστε να απολαύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα οφέλη που προσφέρει. email επικοινωνίας: bochtisk@hotmail.gr 

Οποιοσδήποτε σύνδεσμος μεταξύ του εμβολίου MMR και της επιδημίας του αυτισμού αποτελεί ζήτημα για σοβαρό προβληματισμό, κυρίως για τους γονείς που πρέπει να αποφασίσουν εάν τα παιδιά τους θα πρέπει να εμβολιαστούν. Όταν ένας πρώην Επικεφαλής Επιστημονικός Υπεύθυνος κάνει αυτές τις παρατηρήσεις, γίνεται σίγουρα θέμα εθνικής, ή ακόμα διεθνούς σημασίας:

  • • ότι υπήρξε «εντελώς ανεξήγητος εφησυχασμός» σχετικά με το εμβόλιο MMR,
  • • ότι υπάρχουν πολύ ισχυροί άνθρωποι σε θέσεις μεγάλης εξουσίας, οι οποίοι έχουν στοιχηματίσει τη φήμη και τη σταδιοδρομία τους στην ασφάλεια του MMR και είναι πρόθυμοι να κάνουν σχεδόν οτιδήποτε για να προστατευθούν,
  • • ότι εάν αποδειχθεί ότι το εμβόλιο προκαλεί αυτισμό «η άρνηση των κυβερνήσεων να αξιολογήσουν σωστά τους κινδύνους θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στην ιστορία της ιατρικής».
  • • ότι έχει δει μια «σταθερή συσσώρευση αποδεικτικών στοιχείων» από όλο τον κόσμο ότι το εμβόλιο MMR προκαλεί εγκεφαλική βλάβη και ότι οι γονείς είχαν το δικαίωμα να μάθουν για τα χιλιάδες έγγραφα κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών που δείχνουν κάτι τέτοιο.
  • • ότι είχε ανησυχίες σχετικά με το εμβόλιο MMR από το 2001, δηλώνοντας ότι οι δοκιμές ασφάλειας πριν από την εισαγωγή του εμβολίου στη Βρετανία ήταν ανεπαρκείς,
  • • όταν επισημαίνει την «εκρηκτική παγκόσμια αύξηση του αυτισμού και της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου στα παιδιά» και την αυξανόμενη επιστημονική κατανόηση της ασθένειας του εντέρου που σχετίζεται με τον αυτισμό, γεγονός που τον έπεισε ότι μπορεί να φταίει το εμβόλιο MMR.
  • • ότι «κλινικά και επιστημονικά δεδομένα καταλήγουν στο ότι ο ζωντανός ιός της ιλαράς στο MMR μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον εγκέφαλο, στο έντερο και στο ανοσοποιητικό σύστημα σε ευάλωτα παιδιά».

Αυτές είναι μερικές μόνο από τις δηλώσεις του Dr Peter Fletcher, πρώην επικεφαλής επιστήμονα στο Υπουργείο Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα σχόλιά του αναφέρονται λεπτομερέστερα στο blog μου  MMR and Autism. "One of the greatest scandals in medical history".

Λοιπόν, το BBC News δεν πιστεύει ότι αυτά τα στοιχεία είναι αρκετά αξιόλογα για να σχολιαστούν. Όταν έγραψα το παραπάνω blog, έκανα μια καταγγελία στο BBC ότι δεν είχαν καλύψει την ιστορία του. Δεν έχουν δεχθεί την καταγγελία μου. Η ιστορία δεν είναι αρκετά επίκαιρη, ασυνήθιστη ή δημοσίου συμφέροντος!

Αυτό δεν αποτελεί πραγματικά έκπληξη. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών, το BBC βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της βρετανικής δημοσιογραφίας που αρνήθηκε να εξετάσει τις επιδόσεις της συμβατικής ιατρικής, τα αίτια για τις επιδημίες χρόνιων ασθενειών (συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού), τις βλάβες που μπορούν να προκαλέσουν φάρμακα και εμβόλια. Αντ’ αυτού, παρατάσσεται υπέρ του συμβατικού ιατρικού κατεστημένου - ότι όλα είναι καλά με τις υπηρεσίες υγείας που κυριαρχούν στο εθνικό σύστημα υγείας, και ότι η καλή υγεία είναι διαθέσιμη μέσα στα χάπια που προσφέρονται. Η συμβατική ιατρική, θέλουν να υποστηρίζουν, κερδίζει τη μάχη κατά των ασθενειών.

Ωστόσο, δεν είναι μόνο η άρνηση του BBC που είναι ανησυχητική. Είναι το γεγονός ότι δεν είναι διατεθειμένοι να διερευνήσουν τις ανησυχίες που υπάρχουν σχετικά με τη συμβατική ιατρική και τη ζημιά που μπορεί να προκαλέσει στους ασθενείς. Ως εκ τούτου, ρώτησα το ειδησεογραφικό του BBC εάν αισθάνονται οποιαδήποτε ευθύνη να απαντήσουν σε μερικές από τις ερωτήσεις που έθεσε η δήλωση του Fletcher, δηλαδή,

  • «Γιατί η κυβέρνηση δεν λαμβάνει σοβαρά υπόψη αυτό το τεράστιο πρόβλημα δημόσιας υγείας;»
  • • Αν είναι αλήθεια ότι «κανείς στην εξουσία δεν θα παραδεχτεί καν ότι συμβαίνει, πόσο μάλλον να προσπαθήσει να διερευνήσει τις αιτίες».
  • • «Γιατί η κυβέρνηση δεν διερευνά περαιτέρω».

Η απάντηση του BBC στην καταγγελία μου αντικατοπτρίζει ακριβώς μια παρόμοια καταγγελία που έκανα στο BBC τον Σεπτέμβριο του 2015 σχετικά με την μη κάλυψη της υπόθεσης του Dr Thompson, όπου υπήρχε η παραδοχή ότι η έρευνα σχετικά με τη σύνδεση εμβολίου MMR και Αυτισμού είχε πλαστογραφηθεί για να αποδειχθεί ότι δεν υπήρχε σύνδεση. Ακόμα και αυτό δεν ήταν ενδιαφέρον για το BBC!

Ο σκοπός μου για την υποβολή αυτών των καταγγελιών δεν είναι να αλλάξω τη στάση και την προσέγγισή τους σε θέματα υγείας. Το BBC δεν είναι αμερόληπτο και δεν θα αλλάξουν μέχρι να αναγκαστούν να αλλάξουν. Δρουν ως εκπρόσωποι της φαρμακευτικής βιομηχανίας και δεν θα αμφισβητήσουν την κυβέρνηση, τη γραμμή του NHS.

Σκοπός των καταγγελιών είναι να εξασφαλιστεί ότι είναι «καταγεγραμμένη» αυτή η άρνηση των συνδέσεων αυτών και δεν διερευνάται το θέμα αυτό. Εκατομμύρια γονείς συμφωνούν να εμβολιάσουν τα παιδιά τους με βάση το ότι τα εμβόλια είναι ασφαλή. Οι γιατροί τους λένε ότι είναι ασφαλείς, το NHS τους λένε ότι είναι ασφαλείς, και το BBC News απλώς επιβεβαιώνει ότι είναι ασφαλείς μέσα από την αδιαφορία τους, την αποτυχία τους να ερευνήσουν και την άρνησή τους να αναφέρουν.

Με αυτόν τον τρόπο θα γίνουν υπαίτιοι για την παραπληροφόρηση του κοινού όταν τελικά αποδειχθεί η σύνδεση και δεν μπορεί να αποκρυφτεί πια - που σίγουρα πλησιάζουμε σε αυτή τη στιγμή, με κάθε νέα αποκάλυψη και με κάθε παιδί που γίνεται μέρος της αυτιστικής επιδημίας.

Στη συνέχεια, το BBC News θα πρέπει να απαντήσει στο πραγματικό ερώτημα: Γιατί δεν το αναφέρατε; Γιατί δεν το ερευνήσατε; Γιατί δεν ενημερώσατε το βρετανικό κοινό; Γιατί δεν εκτελέσατε τις συντακτικές σας οδηγίες σχετικά με την αμεροληψία; Γιατί δεν επιτύχατε να πράξετε τα καθήκοντά σας;

Το ατυχές είναι ότι δεν είμαστε βέβαιοι πόσο καιρό θα πρέπει να περιμένουμε γι 'αυτό, πόσοι γονείς θα υποβάλουν τα παιδιά τους σε επικίνδυνα εμβόλια, πόσο περισσότερο το BBC θα συνεχίσει να επιμένει να παραμένουμε σε άγνοια.

Σε αντίθεση με άλλα μεγάλα μέσα ενημέρωσης, το BBC δεν έχει μετόχους, δεν έχει δεσμούς στο συμβούλιό του με φαρμακευτικές εταιρείες (όχι ότι αυτό θα πρέπει να αποτελεί δικαιολογία για τη σιωπή τους). Αυτός που πληρώνει την άδεια του καναλιού, είναι αυτός που έχει δικαιώματα, κατέχει και πληρώνει για το BBC. Οι περισσότεροι από όσους πληρώνουν για τις άδειες του BBC είναι, ήταν ή θα γίνουν γονείς. Και το BBC δεν μας υπηρετεί καλά.

Άρθρο του Steve Scrutton για το Homeopathy Safe Medicine

Το Σύνδροµο Χρόνιας Κόπωσης, εν συντοµία ΣΧΚ (Chronic Fatigue Syndrome, CFS), αποτελεί µια από τις πιο αµφιλεγόµενες ασθένειες στην ιατρική. Ερευνητές, γιατροί και ασθενείς προσπαθούν να συµφωνήσουν για το όνοµά του, τον ορισµό του, ή ακόµα και για το κατά πόσο υπάρχει πράγµατι. Αλλά η πρόγνωση είναι κακή. Μια ανάλυση µελετών του 2005 που παρακολούθησαν ασθενείς µέχρι και πέντε έτη κατέληξε στο συµπέρασµα ότι το ποσοστό ανάρρωσης είναι µόλις 5%.

Η ασθένεια τράβηξε την προσοχή των γιατρών τον 20ό αιώνα, ύστερα από µια σειρά µυστήριων επιδηµιών κατά τις οποίες µεγάλος αριθµός ανθρώπων παρουσίασαν ανεξήγητη αδυναµία και κόπωση. ∆ύο εντυπωσιακά ξεσπάσµατα επιδηµίας συνέβησαν στο Νοσοκοµείο Ρόγιαλ Φρι του Λονδίνου τη δεκαετία του 1950, και στη λίµνη Ταχόε της Νεβάδα τη δεκαετία του 1980, όπου η ασθένεια πήρε το παρατσούκλι «Σύνδροµο της κουρελιάρας Αν». Μετά οι γιατροί άρχισαν να παρατηρούν µεµονωµένες περιπτώσεις να εκδηλώνονται και στον ευρύτερο πληθυσµό.

Το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης είναι επίσης γνωστό ως µυαλγική εγκεφαλοπάθεια, εν συντοµία ME (παρόλο που δεν συµφωνούν όλοι ότι πρόκειται για την ίδια ασθένεια). ∆εν έχει αποδεδειγµένη αιτία και αποδεκτές διαγνωστικές εξετάσεις, αλλά η ασθένεια ορίζεται ως επίµονη κόπωση έξι ή περισσότερων µηνών που αναστατώνει τη ζωή και δεν βελτιώνεται µε την ξεκούραση. Συνοδεύεται από άλλα συµπτώµατα, στα οποία περιλαµβάνονται η εξασθένιση της µνήµης ή της προσοχής, ερεθισµένος λαιµός, ευαισθησία στους λεµφαδένες, πονοκέφαλοι και πόνοι στους µυς και στις αρθρώσεις. Σε σοβαρές περιπτώσεις, όπως της Σαµάνθα, οι ασθενείς περιορίζονται στο κρεβάτι για µεγάλα χρονικά διαστήµατα.

Τα συµπτώµατα µοιάζουν πολύ µε εκείνα της γρίπης, και σε πολλές περιπτώσεις το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης δείχνει πράγµατι να πυροδοτείται από ιογενείς µολύνσεις όπως ο αδενικός πυρετός ή λοιµώδης µονοπυρήνωση (αν και όχι από την ίδια τη γρίπη). Το σώµα δείχνει να καθαρίζει την ιογενή µόλυνση, αλλά η κόπωση παραµένει. Από τους ενήλικες που παθαίνουν αδενικό πυρετό, γύρω στο 12% αναπτύσσει σύνδροµο χρόνιας κόπωσης έξι µήνες αργότερα.

Επειδή δεν υπάρχει κάποιος σαφής βιολογικός µηχανισµός, συχνά θεωρείται ότι η ασθένεια έχει ψυχολογική αιτία: τη δεκαετία του 1970 οι ψυχίατροι τη θεωρούσαν αποτέλεσµα «µαζικής υστερίας», ενώ τη δεκαετία του 1980 ο Τύπος την είχε ονοµάσει περιφρονητικά «γρίπη των γιάπηδων», υπονοώντας ότι οι ασθενείς ήταν κακοµαθηµένα νεαρά άτοµα που ήταν πολύ τεµπέληδες για να δουλέψουν. Τα ιατρικά συµβούλια τώρα συµφωνούν ότι αποτελεί µια πραγµατική, διακριτή ασθένεια, παρόλο που τα αίτιά της παραµένουν αµφιλεγόµενα· ωστόσο πολλοί ασθενείς νιώθουν ακόµα ότι τους απορρίπτουν ως υποχόνδριους που πρέπει απλώς να συνέλθουν.

Ο Νόουκς άρχισε να ενδιαφέρεται για το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης όταν είδε αθλητές να προσβάλλονται από την ασθένεια και συνειδητοποίησε ότι το στερεότυπο δεν ταίριαζε. «Είδα πάρα πολλούς επαγγελµατίες αθλητές που ήθελαν να τρέξουν, που έχαναν τα πάντα, και παρ’ όλα αυτά δεν µπορούσαν να τρέξουν», λέει. «Το τελευταίο πράγµα που ήθελαν ήταν να είναι άρρωστοι».

Πιστεύει ότι η απάντηση για την ασθένεια κρύβεται στον εγκέφαλο. «Ο κεντρικός κυβερνήτης έχει ρυθµιστεί λανθασµένα. Υπερεκτιµά το πόσο κουρασµένος είσαι». Το µεγαλύτερο µέρος της έρευνας αναφορικά µε την ιδέα του κεντρικού κυβερνήτη περιλαµβάνει µικρές αλλαγές στα όρια της απόδοσης, συχνά σε αθλητές πρώτης κατηγορίας. Αλλά τι γίνεται αν όλο το σύστηµα καταρρεύσει; Η κόπωση, που υπό φυσιολογικές συνθήκες µάς προστατεύει από το να πιέσουµε υπερβολικά τον εαυτό µας, µπορεί να γίνει φυλακή.

Ό,τι κι αν προκαλεί αυτή την κατάσταση –κάποιος ιός, µια γενετική προδιάθεση ή (το πιθανότερο) ένας συνδυασµός πολλών παραγόντων–, ο Νόουκς υποστηρίζει ότι στο σύνδροµο χρόνιας κόπωσης τα όρια της φυσικής δραστηριότητας στενεύουν υπερβολικά, σε σηµείο που οι ασθενείς είναι ουσιαστικά ακινητοποιηµένοι. Αν έχει δίκιο, σηµαίνει ότι ασθενείς σαν τη Σαµάνθα δεν µπορούν να «αποφασίσουν» να γίνουν πιο ενεργητικοί µε τον ίδιο τρόπο που ο Μέζνερ δεν θα µπορούσε να αρχίσει να χορεύει στην κορυφή του Έβερεστ, ή που ο Φάρα δεν θα µπορούσε να µειώσει κατά 20 δευτερόλεπτα τον χρόνο που του χάρισε το µετάλλιο στο Λονδίνο.

Μπορεί, όµως, να σηµαίνει ότι η ασθένειά τους επηρεάζεται από ψυχολογικούς παράγοντες. Για την ακρίβεια, ένα από τα πιο σηµαντικά ευρήµατα αναφορικά µε το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης είναι ότι, όταν οι ασθενείς είναι πεπεισµένοι πως η ασθένειά τους είναι βιολογική και ανίατη και φοβούνται ότι η οποιαδήποτε δραστηριότητα µπορεί να τους βλάψει, είναι πολύ λιγότερο πιθανό να αναρρώσουν. «Αν πιστεύουν ότι είναι ανίατη, τότε είναι ανίατη», λέει ο Νόουκς. Παρόλο που τα σήµατα που στέλνει το σώµα παίζουν κρίσιµο ρόλο στο να αποφασίσουµε πότε είµαστε κουρασµένοι, τελικά ο εγκέφαλος είναι αυτός που παίρνει τις αποφάσεις.

Αυτό εγείρει επίσης το ερώτηµα κατά πόσον οι γνωσιακές και συµπεριφορικές θεραπείες µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να διευρύνουν σταδιακά τα δρακόντεια όρια του εγκεφάλου. Αν η διαλειµµατική προπόνηση λειτουργεί διδάσκοντας τον κεντρικό κυβερνήτη ότι όλο και µεγαλύτερα επίπεδα προσπάθειας είναι ασφαλή, θα µπορούσε άραγε να λειτουργήσει και για τους ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης;



Η Σαµάνθα έκανε µια συµφωνία µε τον σύντροφο και την αδελφή της. Την πήγαν σε έναν ειδικό που λεγόταν Πίτερ Γουάιτ (Peter White) στο Νοσοκοµείο του Σεντ Μπαρτόλοµιου στο Λονδίνο. «Σε παρακαλούµε», της είπαν, «δώσε του έξι µήνες. Αν και πάλι δεν αισθάνεσαι καλύτερα, θα σε βοηθήσουµε να βάλεις τέλος στη ζωή σου».

Ανεξάρτητα από τον Νόουκς, ο Γουάιτ υποστήριζε παρόµοιες απόψεις για το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης. ∆εν τον αποκαλεί κεντρικό κυβερνήτη, αλλά κι αυτός πιστεύει ότι ένας συνδυασµός από αίτια –γενετικά, περιβαλλοντικά, ψυχολογικά– καταβάλλουν το σώµα και διαταράσσουν την ισορροπία του νευρικού συστήµατος, κάνοντας τον εγκέφαλο να µειώσει δραµατικά αυτό που θεωρεί ως ασφαλές επίπεδο απόδοσης. Για να προσπαθήσει να αντιστρέψει την αλλαγή, είχε αναπτύξει µαζί µε τους συναδέλφους του µια προσέγγιση αποκαλούµενη Θεραπεία Βαθµιαίας Άσκησης, ΘΒΑ (Graded Exercise Therapy, GET), η οποία αποσκοπεί να λειτουργήσει ως µια πολύ ελαφριά µορφή διαλειµµατικής άσκησης.

Η ιδέα είναι να τεθεί το χαµηλότερο όριο δραστηριότητας που µπορεί ο ασθενής να διατηρήσει µε ασφάλεια, και µετά να αυξάνεται σταδιακά. Κάθε βήµα πρέπει να είναι µικρό, για να µην υπάρξει ο κίνδυνος της υποτροπής. Οι ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης αναφέρουν ότι αισθάνονται κατά πολύ πιο κουρασµένοι από τους υγιείς εκτελώντας µια σειρά ασκήσεων. Αλλά ο Γουάιτ έχει δείξει ότι, ύστερα από µια σειρά θεραπειών βαθµιαίας άσκησης, αισθάνονται λιγότερο κουρασµένοι από την ίδια ποσότητα άσκησης, παρόλο που η σωµατική κατάστασή τους δεν έχει αλλάξει. Όπως ακριβώς οι αθλητές κάνουν επαναλαµβανόµενα σπριντ, το καθεστώς των ασκήσεων επανεκπαιδεύει αργά τον εγκέφαλο των ασθενών ότι το κάθε εναλλασσόµενο επίπεδο δραστηριότητας είναι ασφαλές.

Ο Γουάιτ χρησιµοποιεί επίσης τη Γνωσιακή Συµπεριφοριστική Θεραπεία, ΓΣΘ (Cognitive Behavour Therapy, CBT), κατά την οποία θεραπευτές δουλεύουν µε ασθενείς για να καταρρίψουν αρνητικές ιδέες και πεποιθήσεις που έχουν για την ασθένειά τους. Αυτό στηρίζεται στο εύρηµα ότι, για όσον καιρό οι ασθενείς φοβούνται ότι η οποιαδήποτε δραστηριότητα θα προκαλέσει κατάρρευση, η κόπωση θα διατηρήσει τον ασφυκτικό έλεγχό της. Η γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία τούς ενθαρρύνει να δοκιµάσουν άλλες ιδέες και τρόπους για να αντεπεξέλθουν, και να εξετάσουν κατά πόσο µικρές δόσεις δραστηριότητας ενδεχοµένως δεν δηµιουργούν πρόβληµα. Η ελπίδα είναι ότι αυτό θα µειώσει τον φόβο τους βοηθώντας τους να συνειδητοποιήσουν ότι µπορεί κάποια δραστηριότητα να είναι εντέλει ασφαλής και ότι έχουν την πιθανότητα να αναρρώσουν.

Ο Γουάιτ πρότεινε να δοκιµάσει η Σαµάνθα έναν συνδυασµό θεραπείας βαθµιαίας άσκησης και γνωσιακής συµπεριφοριστικής θεραπείας. «Θα γίνω καλύτερα;» ρώτησε η Σαµάνθα τη θεραπεύτριά της. «Φυσικά και θα γίνεις», της απάντησε, και για πρώτη φορά η Σαµάνθα πίστεψε ότι µπορεί και να ήταν αλήθεια.

Ο πρώτος στόχος άσκησης ήταν να γυρίζει πλευρό στο κρεβάτι κάθε µία ώρα. Ύστερα από µερικές µέρες, άρχισε να αυξάνει τη δραστηριότητά της µέχρι που έφτασε να µπορεί να κάθεται ανασηκωµένη στο κρεβάτι για πέντε λεπτά κάθε φορά. Αργότερα, όταν σηκωνόταν από το κρεβάτι, µπορεί να δοκίµαζε να µαγειρέψει κάτι, αλλά η όλη διαδικασία θα ήταν χωρισµένη σε µέρη. Πηγαίνεις στο ισόγειο. Κόβεις κρεµµύδια. Ανεβαίνεις πάλι πάνω και ξαπλώνεις. Ως δηµιουργική προσωπικότητα, έβρισκε δύσκολο να αποδεχτεί την παντελή έλλειψη αυθορµητισµού. Αλλά η τελειοµανία, που πιστεύει ότι συνέβαλε στην ασθένειά της, τώρα τη βοήθησε.

∆ιατηρούσε ένα ηµερολόγιο δραστηριοτήτων, και καθώς οι µήνες περνούσαν, ήταν σε θέση να κάνει περισσότερα. «Περπατάς δύο λεπτά γύρω από το τετράγωνο», θυµάται. «Μετά περπατάς τρία λεπτά. Αλλά το να περπατήσεις για πέντε λεπτά µπορεί να σε στείλει στο κρεβάτι για τρεις εβδοµάδες». Έπρεπε να ακολουθεί πιστά τις οδηγίες, να µην κάνει τίποτα περισσότερο ή λιγότερο από τη δραστηριότητα που της είχαν αναθέσει, ανεξάρτητα από το πόσο καλά αισθανόταν.

Αν πίεζε υπερβολικά τον εαυτό της, κατέρρεε. «Χρειάζεται απίστευτη πειθαρχία», λέει. «Ένα παραπάτηµα και γυρνάς πάλι στην αρχή». Αν παρέβαινε τους κανόνες και προσπαθούσε να κάνει κάτι παραπάνω, άρχιζε να νιώθει το σώµα της να την εγκαταλείπει. «Ένιωθα τότε να καίγοµαι από τα πόδια και πάνω, λες και µε είχαν δηλητηριάσει. Μετά, ήµουν κατάκοιτη για ολόκληρες εβδοµάδες».

Χρειάστηκαν πέντε χρόνια σκληρής αποφασιστικότητας, αλλά κατάφερε να δραπετεύσει από την κόπωση και να επιστρέψει στην κανονική ζωή.



Αρκετές µικρές κλινικές µελέτες έδειξαν ότι η Σαµάνθα δεν ήταν µόνη της. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία και η θεραπεία βαθµιαίας άσκησης ήταν χρήσιµες θεραπείες. Αλλά αντί να ευχαριστηθούν µε τα ευρήµατα, οι οµάδες των ασθενών τα µίσησαν. «Όλοι σχεδόν οι σύλλογοι ασθενών στην Αγγλία και στο εξωτερικό τα αντιµετώπισαν ως αποτυχία», λέει ο Γουάιτ. Αυτές οι οµάδες αµφισβητούσαν ότι µια «ψυχολογική» θεραπεία σαν τη γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία µπορεί να βοηθήσει ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης, και πίστευαν ότι οι στόχοι δραστηριότητας της θεραπείας βαθµιαίας άσκησης ήταν εντελώς επικίνδυνοι. Το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης είναι µια καθαρά σωµατική ασθένεια χωρίς καµία γνωστή θεραπεία, υποστήριζαν, οπότε οποιοσδήποτε βοηθήθηκε από τις θεραπείες του Γουάιτ ήταν προφανές ότι δεν έπασχε από αυτό.

Αντίθετα, οι οµάδες ασθενών υποστήριξαν µια προσέγγιση που ονοµάζεται pacing[1]. Αυτή βοηθά τους ασθενείς να προσαρµοστούν σε µια ζωή εντός των φυσικών ορίων που θέτει η ασθένειά τους, και τους ενθαρρύνει να µην κάνουν τίποτα που τους σπρώχνει στα όρια της εξουθένωσης. Κάτι τέτοιο θα ήταν απόλυτα λογικό, αν το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης ήταν πράγµατι ανίατο. Αλλά σύµφωνα µε τις θεωρίες του Γουάιτ µπορεί να είναι αντιπαραγωγικό, εφόσον ενισχύει τα αρνητικά πιστεύω και ενεργεί έτσι ώστε να διατηρήσει την ασθένεια αντί να επιτρέψει στους ασθενείς να αναρρώσουν.

Ποιος είχε δίκιο; Ο Γουάιτ και οι συνάδελφοί του αποφάσισαν να κάνουν µια καθοριστική µελέτη. Συνεργάστηκαν µε τον µεγαλύτερο φιλανθρωπικό οργανισµό της Αγγλίας, το Action for ME, για να σχεδιάσουν και να εκτελέσουν µια µελέτη πέντε ετών. Αυτή περιλάµβανε 641 ασθενείς, χωρισµένους σε τέσσερις οµάδες. Μια οµάδα ελέγχου λάµβανε απλώς τη συνήθη ιατρική φροντίδα – συµβουλές να αποφεύγουν ακραίες δραστηριότητες, συν φάρµακα για συµπτώµατα όπως η κατάθλιψη, η αϋπνία και ο πόνος, όπου χρειαζόταν. Οι άλλες οµάδες έλαβαν και αυτές τη συνήθη φροντίδα συν είτε γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία, θεραπεία βαθµιαίας άσκησης ή pacing αναπτυγµένο σε θεραπεία (Adaptive Pacing Therapy, APT).

Οι ερευνητές δηµοσίευσαν τα αποτελέσµατά τους στο ιατρικό περιοδικό The Lancet το 2011. Ανακάλυψαν ότι η θεραπεία pacing ήταν εντελώς αναποτελεσµατική, οι ασθενείς αυτής της οµάδας δεν τα πήγαν καλύτερα από την οµάδα ελέγχου. Αλλά η ΘΒΑ και η γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία αποδείχτηκαν και οι δύο αρκετά χρήσιµες, µειώνοντας τις µετρήσεις κόπωσης και ανικανότητας σηµαντικά περισσότερο από τις δύο άλλες οµάδες. Και το σπουδαιότερο, το 22% των ασθενών ανάρρωσε ύστερα από έναν χρόνο στην οµάδα γνωσιακής συµπεριφοριστικής θεραπείας ή θεραπείας βαθµιαίας άσκησης, σε σύγκριση µε µόλις 7%-8% στις άλλες δύο οµάδες. Αυτό εξακολουθεί να µην είναι πολύ σπουδαία επίδοση, αλλά έδειξε ότι η προσέγγιση του Γουάιτ ήταν η καλύτερη διαθέσιµη θεραπεία, καθώς και ότι είναι δυνατή η ανάρρωση από τη συγκεκριµένη ασθένεια.

Αν οι προηγούµενες µελέτες δεν είχαν καλή υποδοχή, αυτή εδώ προκάλεσε την απόλυτη οργή. Το Lancet κατακλύστηκε από γράµµατα που επέκριναν τις µεθόδους του Γουάιτ. Η οργάνωση Action for ME απέρριψε τα ευρήµατα. Ένας καθηγητής αποκάλεσε τη µελέτη «αντιδεοντολογική και αντιεπιστηµονική» σε ένα γράµµα παραπόνων 43 σελίδων που έστειλε στο περιοδικό, ενώ οι ασθενείς ρωτούσαν µέσα από το Facebook: «Πότε το Lancet θα ανακαλέσει αυτή την απατηλή µελέτη;»

Αντί γι’ αυτό, το περιοδικό δηµοσίευσε ένα κύριο άρθρο σε συµπαράσταση του Γουάιτ και των συναδέλφων του, λέγοντας ότι «θα έπρεπε να επαινεθούν για την προθυµία τους να ελέγξουν ανταγωνιστικές ιδέες και παρεµβάσεις σε µια τυχαιοποιηµένη µελέτη». Αλλά αυτό δεν άλλαξε τη στάση των οµάδων ασθενών. Ύστερα από εργασία χρόνων για τη χρηµατοδότηση, οργάνωση και εκτέλεση µιας καθοριστικής µελέτης, ο Γουάιτ είχε πλέον στη διάθεσή του τα δεδοµένα που πίστευε ότι θα µπορούσαν να βοηθήσουν και άλλους ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης όπως η Σαµάνθα. Οι ασθενείς που ακολουθούσαν τις θεραπείες του υποδέχτηκαν µε χαρά τα ευρήµατά του, αλλά δεν µπορούσε να πείσει τις οργανώσεις ασθενών µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης να τον ακούσουν.



Η συζήτηση για το κατά πόσο το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης είναι βιολογική ή ψυχολογική ασθένεια συνεχίζεται µε ένταση. Τον Ιούνιο του 2014 δύο ακαδηµαϊκοί από την υπηρεσία συνδρόµου χρόνιας κόπωσης του Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου του Έσεξ στην Αγγλία δηµοσίευσαν ένα άρθρο στην ιστοσελίδα του British Medical Journal, υποστηρίζοντας ότι το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης µπορεί να είναι ένα «µιµίδιο». Αυτός ο όρος επινοήθηκε από τον γενετιστή Ρίτσαρντ Ντόκινς (Richard Dawkins), στο βιβλίο που εξέδωσε το 1976 µε τον τίτλο Το Εγωιστικό Γονίδιο (The Selfish Gene), για να περιγράψει µια ψυχολογική ιδέα ή συµπεριφορά που µεταφέρεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Οι συγγραφείς του άρθρου υποστήριζαν ότι αρκετές ασθένειες κατά τη διάρκεια της ιστορίας µπορεί να ήταν αποτέλεσµα των µιµιδίων, όπως ο «εγκέφαλος του σιδηροδρόµου», ένας συνδυασµός κόπωσης και ψυχιατρικών συµπτωµάτων που εµφανιζόταν σε ταξιδιώτες που ταξίδευαν µε το τρένο στα µέσα του 19ου αιώνα (καινούρια εφεύρεση εκείνο τον καιρό) και θεωρούνταν ότι ήταν αποτέλεσµα µιας αόρατης εγκεφαλικής βλάβης την οποία προκαλούσε το ταρακούνηµα της διαδροµής. Ίσως, έλεγαν, κάποιες εκφάνσεις του συνδρόµου χρόνιας κόπωσης εξαπλώνονται κι αυτές µε τον τρόπο ενός µιµιδίου.

Ακολούθησε µια άµεση καµπάνια για την απόσυρση του άρθρου. Η ME Association για ασθενείς µε ΣΧΚ δήλωσε την έκπληξη, τον θυµό και την ανησυχία των µελών της για τις συγκεκριµένες απόψεις. Στα διαδικτυακά σχόλια κάτω από το άρθρο, ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης κατηγορούσαν τους συγγραφείς για «άγνοια, µισαλλοδοξία και εξωφρενική σκληρότητα», ενώ οι ιδέες τους αποκηρύχτηκαν ως «αποτρόπαιες», «άρρωστες και διεστραµµένες», και «εντελώς τρελές». Λίγες ηµέρες αργότερα η υπηρεσία συνδρόµου χρόνιας κόπωσης του Έσεξ έγραψε στη ΜΕ Association διαχωρίζοντας τη θέση της από το άρθρο και λέγοντας ότι οι συγγραφείς «λυπούνταν πολύ για οποιαδήποτε αναστάτωση ενδεχοµένως προκάλεσαν».

Σύµφωνα µε τον Γουάιτ, το πρόβληµα, όπως πάντα, προέρχεται από τον τρόπο σκέψης που επικρατεί στην ιατρική, κατά τον οποίο οι ασθένειες θεωρούνται είτε βιολογικές είτε ψυχολογικές. «Η συντριπτική πλειονότητα των γιατρών τρέφουν µια δυϊστική άποψη περί µυαλού και σώµατος», λέει. «Πήγαινε να δεις έναν ψυχίατρο για το µυαλό και έναν γενικό γιατρό για το σώµα». Είναι ένας διαχωρισµός που αφήνει στους ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης µόνο δύο επιλογές – είτε η ασθένειά τους είναι βιολογική, για την ώρα ανίατη και εντελώς άσχετη µε ψυχολογικούς παράγοντες, ή οι ίδιοι είναι υποχόνδριοι, που έχουν απλώς εφεύρει την όλη κατάσταση. ∆εν είναι να απορεί κανείς που διατηρούν αµυντική στάση.

Για την ακρίβεια, υποστηρίζει ο Γουάιτ, αυτός ο διαχωρισµός είναι ψεύτικος. Το µυαλό και το σώµα αναπόφευκτα αλληλεπιδρούν και αντανακλώνται το ένα στο άλλο: «Αυτό που είναι ψυχολογικό είναι σωµατικό, και αυτό που είναι σωµατικό έχει και µια ψυχολογική πλευρά». Οι επιστήµονες ανακαλύπτουν ολοένα και περισσότερο ότι ψυχιατρικές δυσλειτουργίες όπως η σχιζοφρένεια ή η κατάθλιψη αντανακλούν µορφολογικές ανωµαλίες στον εγκέφαλο, ενώ νευρολογικά προβλήµατα όπως το Πάρκινσον προκαλούν, εκτός από σωµατικά, και ψυχολογικά συµπτώµατα.

Ο Γουάιτ τονίζει ότι η γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία, παρότι θεωρείται συχνά ως ψυχολογική θεραπεία, επιδρά στο σώµα. Αρκετές µελέτες έχουν δείξει ότι µια σειρά γνωσιακής συµπεριφοριστικής θεραπείας προκαλεί µετρήσιµη αύξηση εγκεφαλικής ουσίας, για παράδειγµα, ή ότι µπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα ορµονών του στρες όπως η κορτιζόλη.

Μια ευρύτερη αλλαγή στάσης µπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης να αποδεχτούν ότι σωµατικοί και ψυχολογικοί παράγοντες αλληλοδιαπλέκονται στην ασθένειά τους, υποστηρίζει ο Γουάιτ, χωρίς τον φόβο ότι θα στιγµατιστούν. Το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης δεν είναι βιολογικό ή ψυχολογικό. Είναι και τα δύο.



Τώρα έχουν περάσει δύο χρόνια από τότε που η Σαµάνθα ανάρρωσε από το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης. «Κάνω περισσότερα από πολλές γυναίκες της ηλικίας µου», λέει, βουτώντας ένα κοµµάτι πίτας στο χούµους της. «Ήρθα µε το ποδήλατο εδώ. Κατάφερα να συνδυάσω τα αξεσουάρ µου!» Ακόµα πρέπει να είναι προσεκτική – µια δύσκολη βόλτα µε το ποδήλατο ή υπερβολικό στρες στη δουλειά µπορεί να πυροδοτήσουν τα συµπτώµατά της. «Πρέπει να κάνεις ένα βήµα πίσω πνευµατικά και σωµατικά», λέει.

Έτσι τώρα παίρνει άδεια ασθένειας όταν είναι άρρωστη και λέει «όχι» σε διάφορα πράγµατα. Εργάζεται µε µερική απασχόληση ως εικαστική ψυχοθεραπεύτρια, κάνοντας αγγειοπλαστική µε φυλακισµένους και ασθενείς µε ψυχικές παθήσεις όπως διπολική διαταραχή και σχιζοφρένεια. Η δουλειά µε τον πηλό τούς προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να µιλήσουν, λέει. «Αν η συζήτηση γίνει δύσκολη, µπορείς να επιστρέψεις πάλι στον πηλό».

Επίσης εργάζεται ως καλλιτέχνης. Σε µια σειρά έργων της, παλιά αναµνηστικά –κούκλες, κουκουνάρια, κρανία ζώων– είναι τακτικά τοποθετηµένα σε σκαλιστές κορνίζες. Λέει ότι της αρέσει η ιδέα να σώζει τους κάποτε πολύτιµους προσωπικούς θησαυρούς που είναι πλέον περιττοί και να τους προσφέρει καινούρια ζωή και νόηµα. Επίσης ζωγραφίζει στοιχειωµένα φανταστικά τοπία, όπως εκείνο τον µαύρο και κατακόκκινο σαν το αίµα βιοµηχανικό λαβύρινθο από νοσοκοµειακά κρεβάτια και αψιδωτά παράθυρα, συνδυασµένα µε τους πρώτους στίχους από το ποίηµα του Τόµας Χάρντι (Thomas Hardy) The Darklish Thrush («Η τσίχλα στο σκοτάδι»): «Έγειρα σ’ έναν ξύλινο φράχτη µε την παγωνιά γκρίζα σαν το φάντασµα. Και τα αποµεινάρια του χειµώνα ρήµαζαν της ηµέρας το αδύναµο µάτι».

Αυτό το ποίηµα τελειώνει, φυσικά, µε το χαρούµενο τραγούδι του αδύναµου πουλιού· µέσα στον σκοτεινό θάνατο του χειµώνα ένα σύµβολο «ευλογηµένης ελπίδας».

 

Απόσπασμα από το βιβλίο: Ίαση (Jo Marchant) / Εκδόσεις Πεδίο

IASH CVR FRONT 500x500