Οι πτητικές οργανικές ενώσεις (Volatile organic compounds ή VOCs) είναι χημικές ουσίες που έχουν υψηλή τάση ατμών σε φυσιολογικές συνθήκες σε θερμοκρασία δωματίου. Οι πτητικές οργανικές ενώσεις προέρχονται τόσο από φυσικές όσο και από συνθετικές πηγές. Τα περισσότερα αρώματα και οσμές είναι πτητικές οργανικές ενώσεις. Οι πτητικές οργανικές ενώσεις επίσης, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία μεταξύ των φυτών. Μερικές πτητικές οργανικές ενώσεις όμως, είναι μακροπρόθεσμα επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία ή μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο περιβάλλον, όπως αύξηση της συγκέντρωσης του όζοντος στην ατμόσφαιρα ή η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα. Εκείνες που απαντώνται σε διάφορα καταναλωτικά προϊόντα για το σπίτι, προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία καθώς αποτελούν σημαντικό παράγοντα ρύπανσης του εσωτερικού αέρα.1 Ορισμένες από τις πιο επικίνδυνες πτητικές οργανικές ενώσεις περιλαμβάνουν τη φορμαλδεΰδη, το βενζόλιο, το τολουόλιο και το στυρόλιο.

Τι συμβαίνει με αυτές τις ενώσεις;

Οι άμεσες επιπτώσεις στην υγεία περιλαμβάνουν ερεθισμό των ματιών και του αναπνευστικού συστήματος, πονοκεφάλους, ζάλη, προβλήματα όρασης και εξασθένιση της μνήμης,2 και ακόμη σχετικά χαμηλά επίπεδα οργανικών πτητικών ενώσεων στο σπίτι συνδέονται με αυτά τα συμπτώματα.3 Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία που συνδέονται με την έκθεση σε πτητικές οργανικές ενώσεις περιλαμβάνουν άσθμα,4 έκζεμα,5 κακή ποιότητα σπέρματος6 και ακόμη και καρκίνο του πνεύμονα.7 Στην πραγματικότητα, αρκετές οργανικές πτητικές ενώσεις όπως το βενζόλιο και η φορμαλδεΰδη, είναι αναγνωρισμένοι καρκινογόνοι παράγοντες και άλλες είναι ύποπτα καρκινογόνα.8

Πού τις βρίσκει κανείς;

Χιλιάδες προϊόντα μπορούν να απελευθερώσουν πτητικές οργανικές ενώσεις, συμπεριλαμβανομένων των χρωμάτων και των επιστρώσεων, των αποξεστικών χρωμάτων, των υλικών πλήρωσης τοίχων και των ξύλων (στόκοι), των δομικών υλικών, των συγκολλητικών ουσιών και των στεγανωτικών υλικών, των χαλιών και άλλων επενδύσεων δαπέδων, των επενδύσεων τοίχων, των συντηρητικών ξύλου, των προϊόντων καθαρισμού, των αποσμητικών χώρου, του εξοπλισμού γραφείου όπως τα φωτοτυπικά μηχανήματα και οι εκτυπωτές. Επίσης βρίσκονται σε: υλικά για στεγνό καθάρισμα ρούχων, αεροζόλ, τσιγάρα (συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών τσιγάρων) και προϊόντα για αυτοκίνητα. Συχνά, μπορείτε να ανιχνεύσετε πτητικές οργανικές ενώσεις από την έντονη οσμή τους – π.χ. φρέσκια μπογιά ή καινούργια αυτοκίνητα και χαλιά - αλλά μερικές πτητικές οργανικές ενώσεις είναι άοσμες ή η οσμή τους είναι καλυμμένη από άλλες χημικές ουσίες.

Τι μπορείτε να κάνετε;

Παρόλο που υπάρχουν κανονισμοί σχετικά με τα πτητικά οργανικά συστατικά σε συγκεκριμένα προϊόντα, μπορείτε ακόμα εύκολα να εκτεθείτε σε δυνητικά επιβλαβή επίπεδα πτητικών οργανικών ενώσεων σε πολλές περιπτώσεις, για παράδειγμα, εάν διακοσμείτε ή ανανεώνετε το σπίτι σας, αν χρησιμοποιείτε αποσμητικά χώρου ή αν έχετε βάλει νέα χαλιά ή μοκέτες. Και αυτές οι πτητικές οργανικές ενώσεις μπορούν να «εξάγονται» από τα προϊόντα για μήνες ή και χρόνια. Είναι αδύνατο να ξεφύγετε πλήρως από τις πτητικές οργανικές ενώσεις, αλλά ακολουθήστε τις παρακάτω συμβουλές για να ελαχιστοποιήσετε την έκθεσή σας.

Πώς να μειώσετε την έκθεσή σας σε πτητικές οργανικές ενώσεις

  1. Επιλέξτε μη τοξικά χρώματα, βερνίκια, στεγανωτικά υλικά και άλλα προϊόντα διακόσμησης με τα χαμηλότερα επίπεδα πτητικών οργανικών ενώσεων που μπορείτε να βρείτε. Υπάρχουν αρκετές εταιρείες στην αγορά που εγγυώνται την χαμηλή περιεκτικότητα σε πτητικές οργανικές ενώσεις στα προϊόντα τους.
  2. Αν κάνετε ανακαίνιση στο σπίτι σας, ελέγξτε τις ετικέτες των προϊόντων ώστε να διασφαλίσετε ότι έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε πτητικές οργανικές ενώσεις. Αν χρησιμοποιείτε προϊόντα που αναφέρουν ότι περιέχουν πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), χρησιμοποιήστε τα όσο γίνεται πιο γρήγορα, και διατηρήστε τα καλά κλεισμένα όταν δεν τα χρησιμοποιείτε, εξασφαλίζοντας ότι ο χώρος αερίζεται ικανοποιητικά.
  3. Εξετάστε το ενδεχόμενο να πάρετε έναν καθαριστή αέρα για να αφαιρέσετε επιβλαβείς πτητικές οργανικές ενώσεις από το εσωτερικό περιβάλλον του σπιτιού σας.
  4. Επιλέξτε φυσικά, μη τοξικά προϊόντα καθαρισμού, καλλυντικά και προϊόντα περιποίησης.
  5. Επιλέγετε ξύλο, πλακάκια ή άλλες σκληρές επιφάνειες εάν εγκαθιστάτε νέο δάπεδο και αποφύγετε τοξικές κόλλες.
  6. Εάν θέλετε μοκέτα ή χαλί, επιλέξτε ακατέργαστα, φυσικά υλικά όπως μαλλί, βαμβάκι, κάνναβη, γιούτα με χαμηλή περιεκτικότητα σε πτητικές οργανικές ενώσεις και χρησιμοποιήστε κόλλα από φυσικό καουτσούκ.

Βιβλιογραφικές αναφορές
1 J Allergy Clin Immunol, 2008; 121: 585-91
2 US Environmental Protection Agency, Volatile Organic Compounds' Impact on Indoor Air Quality
3 Int Arch Occup Environ Health, 2004; 77: 461-70
4 Thorax, 2004; 59: 746-51
5 J Allergy Clin Immunol, 2014; 134: 993-9
6 Occup Environ Med, 2008; 65: 708-14
7 Am J Epidemiol, 2014; 179: 443-51
8 Environ Res, 2007; 105: 414-29.

O φόβος, η ανησυχία ακόμη και οι ίδιες μας οι πεποιθήσεις δημιουργούν ένα ανθεκτικό περίγραμμα γύρω μας, το οποίο γίνεται πυξίδα στη ζωή,  στα «θέλω» και στα «μπορώ» μας, τα οποία μάθαμε να μετράμε με ακρίβεια, χωρίς, όμως, να μάθουμε να μετράμε και τις δυνάμεις μας. Τις απίστευτες εκείνες δυνάμεις εκείνες που είναι έτοιμος να μας δώσει ο ίδιος μας ο εαυτός, αν απλά, πιστέψουμε σε αυτόν…

Αν ανακαλύψουμε πως λειτουργούν το μυαλό και τα συναισθήματά μας και πως ο τρόπος σκέψης μας  οδήγησε εκεί που ζούμε σήμερα. Το να ζούμε χωρίς να έχουμε επίγνωση της ενέργειας που χάνουμε, είναι σαν να έχουμε την θέρμανση του σπιτιού μας αναμμένη στο φουλ το καταχείμωνο και όλα τα παράθυρα ανοιχτά…

«Είμαι, έχω, κάνω…»

Πολλές φορές κατανοούμε την ανάγκη για προσωπική ανάπτυξη και εξέλιξη  και θέλουμε να αλλάξουμε την τάξη των προσωπικών μας πραγμάτων. Όμως η αλλαγή αυτή έχει την δική της τάξη,  Πρώτα πρέπει να γίνεις ο άνθρωπος που θέλεις, στη συνέχεια να κάνεις αυτό που πρέπει να κάνεις, για να έχεις στη συνέχεια αυτό που θέλεις. Η σειρά, λοιπόν, είναι είμαι, έχω, κάνω…

Όλα εξαρτώνται από το ποιο είναι το όνειρό μας και ποιοι είναι οι στόχοι μας στη ζωή. Διότι γι΄ αυτό μας εκπαιδεύει η τελευταία…

Στην πρώτη σελίδα της ιστορίας της αλλαγής μας, μπορούμε να κάνουμε κάτι διαφορετικό: Να πάψουμε να κάνουμε αυτό που μας λένε οι άλλοι ή αυτό που περιμένουν από εμάς. Στη δεύτερη σελίδα γράφεται η απόφασή μας να δεχτούμε την πραγματικότητα, την αναστάτωση, τον πόνο,  με γνώμονα ότι όλα συμβαίνουν για κάποιον λόγο, Έτσι πρέπει να είμαστε ανοιχτοί στην πιθανότητα…

Άλλωστε σύμφωνα με τον Βούδα «ο πόνος είναι αναπόφευκτος, αλλά δεν είναι απαραίτητο να υποφέρεις…»

Με την εμπιστοσύνη αρχίζει η ελευθερία

Όταν αρχίζεις να εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου, όταν αρχίζεις να έχεις επίγνωση ότι τα έχεις όλα και ότι είσαι έτοιμος να δεχτείς όλη τη βοήθεια που χρειάζεσαι την κατάλληλη στιγμή, τότε αρχίζει η πραγματική ελευθερία σου. Για να συμβεί, όμως αυτό πρέπει να ανοίξουμε το μυαλό μας και να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να δεχτεί όλα τα συναισθήματα που στην αρχή μας τρομάζουν. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσουμε τους φόβους μας και να δούμε ότι στην άλλη πλευρά του ίδιου νομίσματος είναι αποτυπωμένη  η ελευθερία μας. Όσο για τις δυνατότητες που έχουμε να τα επιτύχουμε όλα αυτά, μας τις δίνει απλόχερα η ίδια η ζωή. Ακόμη και αν δεν το βλέπουμε, το φως και οι απεριόριστες δυνατότητές μας βρίσκονται μέσα μας.

Οι προτεραιότητές μας στη σειρά

Όπως συμβαίνει στην καθημερινότητά μας και στην επαγγελματική μας ζωή, όλα είναι θέμα προτεραιοτήτων. Προτεραιοτήτων που θέτουμε οι ίδιοι στον εαυτό μας και στη ζωή μας, ξεκινώντας από απλές αποφάσεις μας όπως το διάβασμα ενός καλού βιβλίου, η άσκηση ως τρόπου ζωής, η προσωπική μας ανάπτυξη.

Τελικά όλα πηγάζουν από μέσα μας. Όχι, δεν είμαστε θύματα των περιστάσεων. Εμείς οι ίδιοι διαμορφώνουμε τη ζωή μας κι εμείς οι ίδιοι είμαστε υπεύθυνοι γι΄ αυτή.

Αν γνωρίζαμε πως όλα όσα ψάχνουμε βρίσκονται μέσα μας, θα σταματούσαμε να ζητάμε την έγκριση και την αναγνώριση των άλλων ανά πάσα στιγμή.

Η αυθεντικότητά μας, μοναδικό χάρισμα

«Να είσαι ο εαυτός σου, οι άλλοι είναι ήδη «πιασμένοι» έλεγε σοφά ο Oscar Wild, σε μια φράση που μας υπενθυμίζει ότι η αυθεντικότητα ήταν πάντα ένα σημαντικό ζητούμενο…

Οι άνθρωποι επηρεαζόμαστε σε ολόκληρη τη διαδρομή της ζωή μας από το οικογενειακό και συγγενικό μας περιβάλλον, από τους φίλους, τους συναδέλφους, ενώ κληρονομούμε και υιοθετούμε συμπεριφορές ασυναίσθητα και κάνουμε πράγματα που δεν μας ικανοποιούν για να ευχαριστήσουμε τους άλλους. Για τον λόγο αυτό και πολλές φορές δεν μας ικανοποιεί η ζωή που ζούμε.

Και φυσικά γιατί δεν έχουμε τον χρόνο να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας και να βρούμε τι μας κάνει πραγματικά ευτυχισμένους και τι είναι αυτό που πραγματικά θέλουμε. Όταν βρούμε τον εαυτό μας και ανακαλύψουμε αυτό που θέλουμε, τον λόγο για τον οποίο είμαστε εδώ, και βρούμε την θέση που μας αναλογεί, τότε οι ανταγωνιστές μας θα εξαφανιστούν…

… Η πίστη κοιτάζει ψηλά

«Η λύπη κοιτάζει πίσω. Ο φόβος κοιτάζει τριγύρω. Η πίστη κοιτάζει ψηλά», έλεγε τον 19ο αιώνα ο αμερικανός φιλόσοφος Ralph. Waldo Emerson, ορμώμενος, προφανώς, από άλλα αίτια.

Ας κοιτάξουμε, λοιπόν, κι εμείς ψηλά και ας βρούμε τη δύναμη να πιστέψουμε πραγματικά στον εαυτό μας και στο μεγαλείο που έχουμε μέσα μας. Στον δρόμο μας θα συναντήσουμε εμπόδια, τοίχους, φόβους, ανθρώπους που θα μας δυσκολέψουν στην προσπάθειά μας. Όμως η επιμονή και η πραγματική θέληση θα μας οδηγήσουν στον προορισμό μας και η ανταμοιβή που θα έχουμε θα είναι παντοτινή.

Πηγή:  Πίστεψε στον εαυτό σου, Rut Nieves, εκδόσεις Πεδίο

 

Δευτέρα, 12 Αυγούστου 2019 08:02

Ζάχαρη και μεταξωτές κορδέλες…

Σήμερα διάβασα για την ζάχαρη κοκοφοίνικα ή αλλιώς ζάχαρη καρύδας, ένα ακόμα superfood. Την παρουσιάζουν ως πολύ καλύτερη από την άσπρη ζάχαρη, τη μαύρη ζάχαρη και πολλές άλλες ζάχαρες, όχι μόνο λόγω του ότι έχει καλύτερη γεύση, αλλά και διότι έχει πολλά οφέλη στην υγεία.

Στα πλεονεκτήματά της θεωρείται ότι είναι “περισσότερο φυσική”, λόγω της λιγότερης επεξεργασίας της σε σχέση με τη λευκή ζάχαρη.

Η ζάχαρη κοκοφοίνικα φτιάχνεται από το χυμό των μπουμπουκιών του φοίνικα. Ο χυμός αυτός συγκεντρώνεται σε δοχεία, βράζεται σιγά-σιγά, το νερό εξατμίζεται και το καφετί στερεό που απομένει, είναι αυτή η “υπερτροφή”.

Οι Φιλιππίνες και Ινδονησία είναι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί αυτής της ζάχαρης στον πλανήτη.

Τα πιο ισχυρά σημεία πώλησης της είναι οι ισχυρισμοί ότι περιέχει αρκετά μέταλλα όπως κάλιο, ψευδάργυρο, σίδηρο, μαγνήσιο και ότι ο γλυκαιμικός δείκτης είναι πολύ χαμηλός, γύρω στο 35. Της λευκής ζάχαρης ο γλυκαιμικός δείκτης είναι γύρω στο 65. Αυτό, αν ισχύει, σημαίνει ότι δεν ανεβάζει απότομα το ζάχαρο του αίματος ούτε την ινσουλίνη, όπως η ζάχαρη ή η γλυκόζη.

Ολοκληρωμένη χημική και διατροφική ανάλυση των ισχυρισμών αυτών δεν μπόρεσα να βρω από επίσημες πηγές παρά μόνο από οργανισμούς και εταιρείες που παράγουν αυτή την ζάχαρη.

Χμμ είπα, αυτοί που φτιάχνουν και πουλάνε την ζάχαρη μου λένε στο προϊόν τους ότι είναι το καλυτερότερο!... Άρα, πρέπει να πιστέψω! (Εδώ βάζουμε τραγούδια αγγέλων κτλ)

Ας βασιστούμε λοιπόν στην δική τους ανάλυση και ας δούμε τι μας λένε:

Στα 100 γρ. ζάχαρης μπουμπουκιών κοκοφοίνικα:

0,5 με 0,8% είναι νερό,

78 με 89% σακχαρόζη,

1 – 4% φρουκτόζη και

2-3% γλυκόζη.

Τα δε μεταλλικά στοιχεία είναι, με βάση πάντα την ανάλυση από τις Φιλιππίνες, λιγότερο από 2,4%.

Σε κάποια στοιχεία μάλιστα προσθέτουν και 5% ινουλίνη (ένα φρούτο-ολίγο-ζακχαρίδιο, μία φυτική ίνα).

Α, ναι και φυσικά γλυκαιμικό δείκτη 35.

Για να καταλάβεις:

Ένα μέτριο πορτοκάλι με ΟΛΕΣ τις ίνες του, έχει γλυκαιμικό δείκτη γύρω στο 48, και οι ισχυρισμοί τους εδώ λένε ότι 25 κουταλάκια απ' αυτή την ζάχαρη έχει γλυκαιμικό δείκτη 35.

(Χεχεχεχε! Πορτοκάλι σε φάγαμε! Ή μάλλον με τέτοιο γλυκαιμικό δείκτη ΔΕΝ θα σε ξαναφάμε!)

Με βάση την παραπάνω τους ανάλυση, αυτή η σούπερ μπουμπουκοζάχαρη, περιέχει 78 με 89% σακχαρόζη (ΖΑΧΑΡΗ δηλαδή) και 2-3% γλυκόζη.

Ακόμα και η παρουσία της φρουκτόζης και της ινουλίνης, δεν είναι δυνατόν να δικαιολογήσει αυτή την τιμή γλυκαιμικού δείκτη.

Θα έπρεπε να είναι γύρω στο 60 με 65 όπως με τις άλλες ζάχαρες.

Άρα, ή έχουν κάνει λάθος, ή λένε ψέματα… Διάλεξε ποιό από τα δύο θέλεις να κρατήσεις το λάθος ή το ψέμα; Γιατί με βάση αυτόν τον ψευδή ή λανθασμένο ισχυρισμό την πουλάνε ως “ιδανικό γλυκαντικό για διαβητικούς”…

Ένα άλλο σημείο πώλησης είναι ο ισχυρισμός ότι η συγκεκριμένη ζάχαρη περιέχει μόλις 5% ελεύθερη φρουκτόζη. Λόγω του ότι πολλοί άνθρωποι έχουν αρχίσει να αποφεύγουν (και καλά κάνουν) το high fructose corn syrop (HFCS), οτιδήποτε δεν περιέχει φρουκτόζη, ξαφνικά γίνεται καλό.

Να σου πω ένα νέο: Η άσπρη, ραφιναρισμένη ζάχαρη περιέχει 0% φρουκτόζη! Με βάση αυτή τη λογική λοιπόν θα πρέπει να είναι ακόμα καλύτερο προϊόν από τη ζάχαρη κοκοφοίνικα. Έτσι;

Βέβαια, παραλείπουν να σου πουν, ή ίσως δε γνωρίζουν, ότι η ζάχαρη ή αλλιώς σακχαρόζη, είναι ένας δισακχαρίτης οποίος αποτελείται 50% από γλυκόζη και άλλα 50% από φρουκτόζη…

Ναι όμως Ευθύμη, μου λέει μία φωνή, η γλυκιά μας η κοκοφοινικο-ζάχαρη έχει μέταλλα!

OK, ας πούμε ότι αυτό είναι αλήθεια, με βάση την έρευνα τους, 100 γραμ. αυτής της ζάχαρης περιέχουν 3,6 mg σιδήρου. Άρα μια γυναίκα 19 με 50 ετών θα χρειάζεται σχεδόν 125 κουταλάκια απ' αυτή την ζάχαρη κάθε μέρα για να καλύψει τις ανάγκες της, για εκείνη την ημέρα μόνο, σε σίδηρο. Τέλεια!!

Δηλαδή, ακόμα και να περιέχονται τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία που οι εταιρίες πώλησης ισχυρίζονται, οι ποσότητες τους σε πρακτικό επίπεδο είναι αμελητέες. Αν θέλεις λοιπόν να προσλάβεις ικανοποιητική ποσότητα από μέταλλα και ιχνοστοιχεία, φρόντισε να τρως φρούτα, λαχανικά, ρίζες, καρπούς και καλής ποιότητας κρέας ή και ψάρι, τα τελευταία εάν δεν ακολουθείς χορτοφαγική διατροφή.

Μήπως όμως έχει λιγότερες θερμίδες από την λευκή ζάχαρη; Ε;
Ναι έχει! Ένα κουταλάκι λευκή ζάχαρη περιέχει γύρω στις 16 θερμίδες, ενώ ένα κουταλάκι από αυτή την “σούπερ ζάχαρη” περιέχει κάτι λίγο παραπάνω από 15 θερμίδες…

Και θυμήσου, δεν “θάβω” την ζάχαρη κοκοφοίνικα, τους τραγικούς ισχυρισμούς ως δήθεν υπερτροφή κατακρίνω.

Το προϊόν αυτό έχει πολύ ενδιαφέρουσα γεύση και μπορείς να την χρησιμοποιήσεις εκεί που θα χρησιμοποιούσες αφυδατωμένο χυμό ζαχαροκάλαμου, καστανή, demerara ή rapadura ζάχαρη.

Θυμήσου, ακόμα κι αν είναι βιολογική, δεν είναι πλήρης τροφή κι αν δε σε πειράζει η τεράστια διαφορά της σε τιμή, τότε μπορείς να την απολαμβάνεις ακριβώς όπως την κοινή μας γνωστή ζάχαρη.

Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.

Στην καθημερινή αναμέτρησή μας με το χρόνο κερδίζουμε και χάνουμε. Κερδίζουμε επαγγελματική καταξίωση, πετυχαίνουμε στόχους, απαντάμε στα e-mail μας μέχρι τη 1 το πρωί και την επόμενη μέρα ξυπνάμε πριν χαράξει για να φτάσουμε έγκαιρα στο γραφείο να ανοίξουμε τον υπολογιστή και να ξεκινήσουμε πάλι από την αρχή. Στη ζυγαριά ωστόσο μαζί με τα κέρδη μετρώνται και οι απώλειες, όπως η απώλεια του ελεύθερου χρόνου, των ουσιαστικών διαπροσωπικών σχέσεων, της εσωτερική μας ηρεμίας που δοκιμάζεται καθημερινά αλλά και του… ύπνου μας!

Ο ύπνος αποτελεί μια πολύτιμη διαδικασία με ιστορία εκατομμυρίων ετών-η βιβλιογραφία τον χρονολογεί περίπου όσο περίπου και τα σκουλίκια- η οποία τηρείται ευλαβικά από όλο το ζωικό βασίλειο. Από τους παπαγάλους, τα καγκουρώ και τις πολικές αρκούδες, έως τους καρχαρίες, αλλά και τα μαλάκια και τα ασπόνδυλα, όλοι οι οργανισμοί φαίνεται να απολαμβάνουν και να επωφελούνται από τον ύπνο τους.

Πριν 100 χρόνια κοιμόμασταν περισσότερο..

Όλοι εκτός από τον σύγχρονο άνθρωπο που κυριολεκτικά φαίνεται να έχει χάσει τον ύπνο του. Πριν από 100 χρόνια το ποσοστό των ενήλικων  αμερικανών που κοιμόταν λιγότερες από έξι ώρες κάθε βράδυ ήταν 2%, ενώ σήμερα το αντίστοιχο ποσό ανέρχεται σε 30%. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποίησε το 2013 στις ΗΠΑ το National Sleep Foundation, η οποία εστίασε στην έλλειψη ύπνου, περισσότεροι από το 65% των ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν καταφέρνουν να συμπληρώσουν τις 7 έως 9 ώρες ύπνου που χρειαζόμαστε καθημερινά κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας. Η κατάσταση δεν διαφοροποιείται ιδιαίτερα σε άλλες χώρες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο για παράδειγμα το 39% των ατόμων που ρωτήθηκαν ανέφεραν ότι κοιμούνται λιγότερο από επτά ώρες την εβδομάδα, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ιαπωνία ανέρχεται σε 66%. Η υποτίμηση της αξίας του ύπνου παρατηρείται πλέον σε όλα τα αναπτυγμένα κράτη, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει την έλλειψη ύπνου για κοινωνικούς λόγους ως παγκόσμια επιδημία. Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους, καθώς ένας στους δύο ενήλικες που ζουν σε ανεπτυγμένες χώρες (περίπου 800 εκατομμύρια άνθρωποι) εκτιμάται ότι δεν θα έχει επαρκή ύπνο την επόμενη εβδομάδα…

Οι συνέπειες της απώλειας ύπνου

Εκτός από την κούραση και την απώλεια συγκέντρωσης σε όποια δραστηριότητα ασκούμε, η έλλειψη ύπνου φαίνεται να έχει ουσιαστική επιρροή στην κατάσταση της υγείας μας. Έτσι οι ειδικοί επισημαίνουν ότι λιγότερες από επτά ώρες ύπνου την εβδομάδα απειλούν ανοιχτά το ανοσοποιητικό μας σύστημα και υπερδιπλασιάζουν τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου. Ακόμη ο ανεπαρκής ύπνος συνδέεται με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων, καθορίζοντας αν θα εμφανίσουν τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Επίσης η έλλειψη ύπνου φαίνεται ότι αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, καθώς και τους κινδύνους για το καρδιαγγειακό μας σύστημα.

Υπάρχουν, μάλιστα, και δύο περιπτώσεις στις οποίες η έλλειψη ύπνου μπορεί να σκοτώσει τον άνθρωπο. Η μία οφείλεται στην εξέλιξη μιας πολύ σπάνιας μορφής αυπνίας και η δεύτερη στους… νυσταγμένους οδηγούς οχημάτων, οι οποίοι πρoκαλούν θανατηφόρα ατυχήματα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφεται ένα οφειλόμενο στην κόπωση θανατηφόρο ατύχημα κάθε ώρα. Οι βασικές αιτίες των ατυχημάτων που οφείλονται στη νύστα είναι δύο. Η πρώτη είναι η σοβαρή έλλειψη ύπνου, πάνω από 20 ώρες και η δεύτερη είναι η στιγμιαία απώλεια αυτό συγκέντρωσης που ονομάζεται μικρούπνος. Διαρκεί μόνο λίγα δευτερόλεπτα, στη διάρκεια των οποίων τα βλέφαρα κλείνουν εντελώς ή μερικών και συμβαίνει συνήθως σε άτομα που πάσχουν από χρόνια έλλειψη ύπνου.

Τα δώρα του ύπνου κάθε νύχτα…

Ο ύπνος έρχεται κάθε βράδυ και μας συναντά προσφέροντάς μας πολύτιμα δώρα, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα μελετών των τελευταίων είκοσι ετών. Ο ύπνος λειτουργεί πραγματικά σαν φάρμακο για τον οργανισμό μας. Ένα φάρμακο που μπορούμε να παίρνουμε κάθε μέρα χωρίς να κινδυνεύουμε από παρενέργειες…

Μεταξύ των πολλών ευεργετικών επιδράσεων του ύπνου στην ψυχική και την σωματική μας υγεία οι οποίες έχουν καταγραφεί από την επιστημονική κοινότητα, περιλαμβάνεται η ενίσχυση των εγκεφαλικών λειτουργιών όπως η μάθηση και η απομνημόνευση, η λήψη αποφάσεων. Ακόμη ο ύπνος ενισχύει την ψυχική μας υγεία επιτρέποντάς μας να αντιμετωπίσουμε τις ψυχολογικές προκλήσεις της επόμενης μέρας με ψυχραιμία. Σε ότι αφορά στη σωματική μας υγεία ο ύπνος ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα βοηθώντας στην καταπολέμηση ιώσεων, στην πρόληψη των λοιμώξεων και στην αποτροπή ασθενειών κάθε είδους. Επίσης είναι καθοριστικός στη ρύθμιση του μεταβολισμού μας καθώς και στον έλεγχο του σωματικού μας βάρους. Επιπλέον ο ύπνος ενισχύει το μικροβίωμα στο έντερο από το οποίο εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό η υγεία μας αλλά και το καρδιαγγειακό μας σύστημα μειώνοντας την αρτηριακή πίεση και διατηρώντας την καρδιά σε καλή κατάσταση.

Μια ολοκληρωμένη πολιτική για τον ύπνο

Ο Σαίξπηρ είχε εντοπίσει και είχε αναφερθεί στον ύπνο από το 1611 χαρακτηρίζοντάς τον στη δεύτερη πράξη του Μάκβεθ, ως «μέγα τροφοδότη». Σήμερα η παγκόσμια κοινότητα καλείται να επανασχεδιάσει πολιτικές στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη για τα αναμφισβήτητα οφέλη του ύπνου ως πραγματικό ελιξίριο ζωής και όχι ως αντίδραση «οκνηρίας» στην φορτωμένη μας καθημερινότητα.

Πηγή: Τα Μυστικά του Ύπνου, Mathew Walker - Εκδόσεις Πεδίο

Η Ντίνα Διονυσοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος-μέλος της ΕΣΗΕΑ. Εργάζεται εδώ και 25 χρόνια στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο, ως ρεπόρτερ αλλά και ως συντάκτρια ύλης. Πιστεύει ότι η δημοσιογραφία έχει πολλά ακόμη να προσφέρει και πως για τα αδιέξοδα υπάρχουν οι εναλλακτικοί δρόμοι.

Τον εκφυλισμό της Δυτικής Ιατρικής λόγω της απληστίας και της χειραγώγησης από τους φαρμακευτικές κολοσσούς τον έχουμε εξετάσει επισταμένα τα τελευταία χρόνια. Το φαινόμενο έφτασε σε τέτοιο βαθμό ώστε το 2005, σε μια από τις πιο σημαντικές έρευνες της εποχής μας, ο καθηγητής Ιωαννίδης κατάληξε στο συμπέρασμα ότι τα περισσότερα αποτελέσματα των ερευνών είναι εσφαλμένα.

Θα περίμενε κανείς πως η ανέλιξη της Κίνας σε παγκόσμια δύναμη θα άλλαζε τις ισορροπίες προς το καλύτερο. Δυστυχώς όμως, παρά το ότι η Κίνα έχει φτάσει στην κορυφή σε πολλά τεχνολογία πεδία, η ενδημική διαφθορά είναι ένα μεγάλο ζήτημα. Σε όλους τους βαθμούς της εκπαίδευσης παρατηρούνται φαινόμενα ελληνικού τύπου με αρκετά πτυχία που δίνονται να είναι είτε πλαστά είτε χαριστικά. Στον τομέα της έρευνας δε, παρατηρείται έντονα ένα φαινόμενο που θυμίζει την πρώτη φάση της ανόδου της Κίνας, την παραγωγή φθηνών απομιμήσεων προϊόντων μεγάλων δυτικών εταιριών.

Παρότι η Κίνα έχει φθάσει τις ΗΠΑ στον αριθμό των δημοσιευμένων της επιστημονικών ερευνών που αριθμούν περίπου τις 300.000 ετησίως, παραπάνω από το 50% των ερευνών που ανακαλούνται παγκοσμίως προέρχονται από την Κίνα. Μόνο στο ιατρικό περιοδικό Βιολογία Όγκου ανακλήθηκαν 100 κινέζικες έρευνες.

Ας δούμε γιατί συμβαίνει αυτό: Πέρα από την ενδημική διαφθορά σε αυτή την αχανή χώρα, το φαινόμενο τρέφεται από την φιλοδοξία της Κίνας να γίνει πρώτη επιστημονική δύναμη και τα κίνητρα που δίνει στους επιστήμονές της για να συμβεί αυτό.

Έτσι, για κάθε κινεζική έρευνα που δημοσιεύεται σε αναγνωρισμένα δυτικά επιστημονικά περιοδικά, οι συντάκτες της επιβραβεύονται κατά μέσο όρο με 43.000 δολάρια όταν ο μέσος μισθός του καθηγητή είναι 23.000 ευρώ, με κάποιες έρευνες σε έγκυρα περιοδικά να επιβραβεύονται μέχρι και με 160.000 δολάρια.

Οι δημοσιεύσεις αυτές, εκτός από τα χρηματικά έπαθλα, ανοίγουν επίσης τον δρόμο για ακαδημαϊκές καριέρες για τους ερευνητές σε μια χώρα μάλιστα όπου το 90% των πιο υψηλά αμειβόμενων ακαδημαϊκών κατέχουν και διοικητικές θέσεις, κάτι που φυσικά οφείλεται στην παντοδυναμία του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας.

Οι κινεζικές φιλοδοξίες σε συνδυασμό με δομικές της Κίνας αδυναμίες, ευνοούν έρευνες στο «πι και φι» που φέρνουν γρήγορα λεφτά και χτίζουν καριέρες από τη μία μέρα στην άλλη αντί για σχολαστικές, μακροχρόνιες, επώδυνες επιστημονικές έρευνες.

Η ταύτιση της επιστήμης με το προσωπικό κέρδος, ακόμη πιο έντονη στην Ιατρική των μεγάλων κονδυλίων, δημιούργησε στην Κίνα μια Μαύρη Αγορά επιστημονικών ερευνών που το 2009 άγγιζε τα 150 εκατομμύρια δολάρια.

Αυτή η μαύρη αγορά προσφέρει μια σειρά υπηρεσιών σε φιλόδοξους κινέζους επιστήμονες που θέλουν να βρεθούν στην λεωφόρο της επιστήμης μέσα από γρήγορες και επικίνδυνες παρακάμψεις:

Μπορείς να αγοράσεις, για παράδειγμα, μια πλαστογραφημένη έρευνα άλλων συντακτών και να την παρουσιάσεις ως δική σου με μόλις 250 ευρώ.

Με 650 ευρώ μπορείς να τοποθετήσεις έρευνά σου σε πλαστά αντίτυπα, σε «μαϊμούδες» μεγάλων κι έγκυρων επιστημονικών περιοδικών.

Με 1200 ευρώ μπορείς να βάλεις κάποιο τρίτο μέρος να συγγράψει μελέτη για σένα, ενώ κυκλοφορούν στο εμπόριο και έτοιμες αδημοσίευτες επιστημονικές έρευνες, η αγορά των σημαντικότερων εκ των οποίων μπορεί να κοστίσει μέχρι και 23.000 δολάρια.

Υπάρχει και μια άλλη υπηρεσία που προσφέρει αυτή η μαύρη επιστημονική αγορά: Κάθε επιστημονική έρευνα υποβάλλεται σε αξιολόγηση από έγκριτους επιστήμονες του κλάδου έτσι έστω να εκτιμηθεί η ορθότητα των δεδομένων που περιέχει, των μεθόδων που χρησιμοποιεί και των τρόπων με τους οποίους χρησιμοποιεί αυτές τις μεθόδους και των συμπερασμάτων στα οποία καταλήγει.

Στην Κίνα, βρέθηκε τρόπος να παρακάμπτεται κι αυτός ο μηχανισμός επιστημονικού ελέγχου: Υπηρεσίες προσφέρουν πλαστές ηλεκτρονικές διευθύνσεις κι έτσι αντί να περάσει η έρευνα στους αξιολογητές, πέφτει τελικά στα χέρια των ίδιων των συντακτών. Αντί λοιπόν η έρευνα να αξιολογείται από κάποιο καταρτισμένο κι ανεξάρτητο τρίτο μέρος, καταλήγει να «αξιολογείται» από τους ίδιους τους συντάκτες της.

Είναι προφανές πως όταν τυχοδιωκτικές πρακτικές και λογικές επικρατούν στην επιστήμη, γίνεται κι η ίδια τυχοδιωκτική κι επομένως, μη επιστήμη.

Πήρε δεκαετίες στους Κινέζους για να περάσουν από τις φθηνές απομιμήσεις δυτικών προϊόντων και από «αυτοκαταστρεφόμενες συσκευές» σε πρωτοπόρα τεχνολογικά προϊόντα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η πρώτη κατηγορία έχει πλέον πλήρως εξαλειφθεί.

Αν η Κίνα θέλει να γίνει η μεγαλύτερη παγκόσμια δύναμη, θα πρέπει να ακολουθήσει την ίδια δύσκολη διαδρομή. Και φαίνεται από την πορεία των πραγμάτων πως είναι πρόθυμη να το κάνει.

Μέχρι και τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, μεγάλα διατροφικά σκάνδαλα σπίλωσαν την εικόνα των κινέζικων προϊόντων: Βρεφικές σκόνες γάλακτος με μελαμίνη που προστέθηκαν για να ξεγελά τους ελέγχους ήταν υπεύθυνες για έξι θανάτους μωρών, τοξικές οδοντόπαστες και ζωοτροφές που προκαλούσαν νεφρική ανεπάρκεια ήταν τα μεγαλύτερα απ’ αυτά, όχι ότι κι η Δύση δεν είχε τα δικά της μεγάλα διατροφικά σκάνδαλα, όπως άλλωστε είδαμε στο βιβλίο μου «Παρά Φύση».

Για όλους τους παραπάνω λόγους ο πρόεδρος Xi Jinping ξεκίνησε το 2012 μια εκστρατεία κατά της διαφθοράς, κατά την οποία 539.000 κυβερνητικοί αξιωματούχοι τιμωρήθηκαν. Σε κάποιες περιπτώσεις, η τιμωρία ήταν η μεγαλύτερη που μπορεί να επιβληθεί.

Παρομοίως, στην επιστημονική έρευνα, ερευνητικά κονδύλια έχουν ανακληθεί και πάνω από 500 Κινέζοι επιστήμονες έχουν παυθεί από τις θέσεις τους.

Όπως είπαμε, το μεγάλο πρόβλημα στην Κίνα είναι οι «μαϊμού» έρευνες και η μαύρη αγορά τους. Κι η Κίνα παίρνει ήδη μέτρα για να το αντιμετωπίσει.

Η Δύση δεν αντιμετωπίζει τέτοιο πρόβλημα, τουλάχιστον όχι σε αυτήν την έκταση.

Το πρόβλημα στην Δυτική έρευνα είναι άλλο κι είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό της Κίνας: είναι η χειραγώγηση των επιστημονικών μελετών προς κατευθύνσεις και συμπεράσματα που ευνοούν τους χρηματοδότες τους, τις μεγάλες πολυεθνικές, με τις φαρμακευτικές να αποτελούν ένα εξόχως σημαντικό τους κλάδο.

Είναι αυτό ακριβώς που οδήγησε τον Ιωαννίδη να αποφανθεί πως η πλειοψηφία των συμπερασμάτων των επιστημονικών ερευνών, ιδιαίτερα στην Ιατρική, είναι εσφαλμένη.

Κι αυτό το πρόβλημα, η Δύση κάνει λίγα για να το αντιμετωπίσει. Πολλές φορές το κρύβει κάτω από το χαλάκι και κάποιες το υπερασπίζεται, ισχυριζόμενη πως έτσι ακριβώς λειτουργούν και πρέπει να λειτουργούν τα πράγματα.

Η Κίνα δείχνει πρόθυμη πλέον να αναγνωρίσει και να αντιμετωπίσει αρκετά από τα προβλήματά της. Η Δύση, όχι.

Αυτός είναι ένας από τους πιο βασικούς λόγους για τους οποίους πιστεύουμε πως η Κίνα τελικώς θα υπερισχύσει της Δύσης σε λίγες μόνο δεκαετίες από τώρα. Ήδη έχει καλύψει την μεγαλύτερη απόσταση που την χώριζε επιστημονικά και σε ορισμένους τεχνολογικούς τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα δίκτυα τηλεπικοινωνιών έχει πάρει ξεκάθαρο προβάδισμα. Η πρωτοπορία της στην ιατρική, είναι ένα από τα επόμενα στάδια ανάπτυξης της Κίνας.

(Ο Πέτρος Αργυρίου είναι ένας ξεχωριστός λογοτέχνης κι ένας από τους κορυφαίους Έλληνες αναλυτές, ιδιαιτέρως στο πεδίο του παρασκηνίου των παγκόσμιων πολιτικών δημόσιας υγείας. Είναι επίσης μέλος της ένωσης δημοσιογραφίας της επιστήμης Science View και μόνιμος συνεργάτης του Holistic Life. Από τις εκδόσεις ETRA κυκλοφορούν τα σχετικά βιβλία του: "Τι δεν σας λένε οι γιατροί", 2009, "Θανάσιμες Θεραπείες", 2011 και "Παρά Φύση", 2014, όλα τους μοναδικά στο είδος τους στην ελληνική εκδοτική πραγματικότητα και όχι μόνο. Εσχάτως κυκλοφορεί το τελευταίο του και πρώτο για παιδιά βιβλίο «Η Ελπίδα και οι Υπερκακοί». Το προσωπικό του blog είναι το agriazwa.blogspot.com).

Μεγάλες συζητήσεις και σοβαρές αμφισβητήσεις έχει προκαλέσει διεθνώς και ιδίως τους τελευταίους μήνες η ανάπτυξη της λεγόμενης πέμπτης γενιάς (5G) ασύρματης τεχνολογίας.

Πολλοί επιστήμονες, αλλά και αξιωματούχοι του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις εξαιρετικά μεγάλες δόσεις ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που θα δεχθούν οι χρήστες αυτής της τεχνολογίας, αλλά και ο γενικός πληθυσμός, σε περίπτωση εισαγωγής της. Υπογραμμίζουν τον καρκινογόνο χαρακτήρα αυτών των τεχνολογιών, αλλά και την αποδεδειγμένη συμβολή τους σε πλήθος ασθενειών. 

Από την άλλη, οι λομπίστες των πανίσχυρων γιγάντων, των πολυεθνικών εταιρειών τηλεπικοινωνιών δηλαδή που λανσάρουν τη νέα τεχνολογία, υποστηρίζουν ότι είναι ένα αναγκαίο πρώτο βήμα προς αυτό που περιγράφουν ως έναν «θαυμαστό καινούριο κόσμο» του «ίντερνετ των πραγμάτων», όπου τα ψυγεία μας θα μας λένε ότι το γάλα τελειώνει, οι πάνες του μωρού ότι χρειάζεται να τις αλλάξουμε και το Netflix θα είναι πανταχού και διαρκώς διαθέσιμο. 

Αφήνουμε προς στιγμήν τα τεράστια ερωτήματα για την πραγματική χρησιμότητα όλων αυτών των τεχνολογιών, για την επίδρασή τους στην πνευματική, ψυχική και κοινωνική ανάπτυξη των νέων γενεών, αλλά και την πιθανότητα να οδηγήσουν σε έναν ολοκληρωτικό κόσμο, όπου ιδιωτικές εταιρείες θα μπορούν να γνωρίζουν και την παραμικρή λεπτομέρεια της ζωής των ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη και να τους καθοδηγούν, κάνοντας τον Χίτλερ να μοιάζει με μωρό παιδί.

Δραματική αύξηση των συχνοτήτων και της έντασης
Το πιο απτό, μη «κοινωνιολογικό» ή «φιλοσοφικό» πρόβλημα είναι οι τεράστιες και δυνητικά νοσογόνες δόσεις ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που χρειάζεται η τεχνολογία 5G για να λειτουργήσει και μάλιστα σε εξαιρετικά υψηλές συχνότητες (μικροκύματα) που είναι και οι πιο επικίνδυνες και απορροφώνται μαζικά από τα μάτια και τους ιδρωτοποιούς αδένες. Χιλιάδες μελέτες(*) έχουν ενοχοποιήσει την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία για σωρεία ασθενειών, περιλαμβανομένου του καρκίνου. Η τεχνολογία 5G χρησιμοποιεί επίσης ραδιοκύματα πολύ υψηλότερης ενέργειας, που έχουν μικρότερη ακτίνα διάδοσης και επομένως θα χρειάζονται και πολύ πιο πυκνό δίκτυο αναμεταδοτών, ανά περίπου 10 σπίτια, καθιστώντας αναπόφευκτο τον «βομβαρδισμό» σχολείων, νοσοκομείων και άλλων εγκαταστάσεων μαζικής χρήσης.

Όπως συμβαίνει δε και με το θέμα της κλιματικής αλλαγής, έτσι και με το θέμα της τεχνολογίας 5G, ο Πρόεδρος Τραμπ έχει πάρει αναφανδόν το μέρος των εταιρειών, δηλώνοντας ενθουσιασμένος με την προοπτική να γεμίσει όλη η Αμερική αναμεταδότες 5G. 

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, επισημαίνει η dr Iishana Artra, ειδικός στα θέματα ηλεκτρομαγνητικών ακτινοβολιών, σε άρθρο της που δημοσιεύτηκε στο Counterpunch, οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν ότι η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC) εκτιμά προσεκτικά τους κινδύνους για την υγεία αυτών των τεχνολογιών, προτού επιτρέψει τη χρήση τους. Κάτι τέτοιο όμως, υποστηρίζει, δεν συμβαίνει, δυστυχώς, στην πραγματικότητα. Απαντώντας σε ερωτήσεις του γερουσιαστή Blumenthal, στη διάρκεια ακροάσεων στο Κονγκρέσσο, οι εκπρόσωποι της FCC παραδέχτηκαν ότι δεν έχουν κάνει καμία μελέτη ασφαλείας της 5G.

Οι λομπίστες της βιομηχανίας τηλεπικοινωνιών διαβεβαιώνουν ότι οι ήδη ισχύουσες οδηγίες επαρκούν για την προστασία του κοινού. Οι οδηγίες αυτές στηρίζονται σε μια μελέτη του 1996 που μέτρησε πόσο θερμαίνει ένα κινητό τηλέφωνο το κεφάλι μιας πλαστικής κούκλας. Ήδη μια τέτοια μελέτη είναι προβληματική γιατί οι ζώντες οργανισμοί αποτελούνται από εξαιρετικά περίπλοκους ιστούς και όχι από πλαστικό και γιατί αυτοί που εκτίθενται στην ακτινοβολία δεν είναι μόνο άρρενες ενήλικες αλλά επίσης έμβρυα, παιδιά, φυτά και η άγρια ζωή. 

Το κυριότερο όμως είναι ότι οι συχνότητες που χρησιμοποιήθηκαν με την πλαστική κούκλα οδηγούν σε πολύ μικρότερες εκθέσεις από αυτές στις οποίες οδηγεί η 5G. Η ακτινοβολία των 5G συνιστά ένα κοκτέιλ τριών τύπων ακτινοβολιών, από τις οποίες οι πιο επικίνδυνες είναι οι εξαιρετικά υψηλές συχνότητες (μικροκύματα), που κυμαίνονται από 30 έως 100 GHz, ενώ η αμέσως προηγούμενη τεχνολογία 4G φτάνει μόνο τα 6GHz. Το γενικό κοινό δεν είχε ποτέ στην ιστορία υποβληθεί σε τόσο υψηλές συχνότητες και για τόσο μεγάλη χρονική διάρκεια Αυτά τα ραδιοκύματα απορροφώνται ιδιαίτερα από τα μάτια και από τους ιδρωτοποιούς αδένες. Επειδή όμως αυτά τα κύματα φέρουν και περισσότερη ενέργεια, ταξιδεύουν σε μικρότερες αποστάσεις, με αποτέλεσμα οι αναμεταδότες να χρειάζεται να τοποθετούνται κοντύτερα σε σπίτια και σχολεία, υπολογίζεται ανά 2 με 10 σπίτια.

Ο πρώην επικεφαλής της FCC Τom Wheeler ξεκαθάρισε ότι ο οργανισμός αυτός δεν πρόκειται να σταματήσει την «τεχνολογική ανάπτυξη», ούτε θα περιμένει να γίνουν σχετικές μελέτες και να βγουν στάνταρτς προτού δώσει την έγκρισή του για την 5G. Όσο για τις συνέπειες στην υγεία «ρωτήστε τους γιατρούς». 

Τι λέει η επιστήμη
Οι γιατροί έχουν ψάξει όντως το ζήτημα. Πάνω από δύο χιλιάδες επιστημονικές μελέτες έχουν εξετάσει τη σχέση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας από αναμεταδότες κινητής τηλεφωνίας, routers, κινητά, τάμπλετ κι άλλες ασύρματες συσκευές με την υγεία μας. Προέκυψε ότι η ακτινοβολία είναι επιβλαβής ακόμα και σε χαμηλές και σύντομες εκθέσεις και επηρεάζει περισσότερο τα έμβρυα και τα παιδιά. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία είναι καρκινογόνος, προκαλεί βλάβη στο DNA, επηρεάζει τη γονιμότητα και το ενδοκρινολογικό σύστημα και έχει σοβαρές νευρολογικές συνέπειες. 

 Η επιβλαβής, καρκινογόνα επίδραση των ραδιοκυμάτων έχει μελετηθεί εδώ και πολύ καιρό, τουλάχιστον από το 1971, από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, κάτι που επιβεβαίωσε και πρόσφατη (2018) μελέτη του Εθνικού Τοξικολογικού Προγράμματος (NTP) των ΗΠΑ 

 Αρκετοί επιστήμονες, βασιζόμενοι στα στοιχεία των μελετών ζητούν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να αναβαθμίσει την ταξινόμηση των ραδιοκυμάτων από «καρκινογόνα ομάδας 28», που είναι σήμερα σε «καρκινογόνα πρώτης τάξης». Πρώην επικεφαλής της Ερευνητικής Ομάδας Επιδημιολογίας για πρόληψη του καρκίνου στον ΠΟΥ, η Annie Sasco, δήλωσε: «Πόσους περισσότερους θανάτους χρειαζόμαστε προτού αναληφθεί σοβαρή δράση; Οι αποδείξεις συνεχίζουν να συσσωρεύονται».

231 επιστήμονες από 42 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Κύπρος υπέγραψαν ήδη έκκληση για ένα μορατόριουμ στην εισαγωγή της τεχνολογίας 5G. Οι κυβερνήσεις του Βελγίου, της Ελβετίας, του Ισραήλ, της Ιταλίας και της Ολλανδίας και οι αμερικανικές πολιτείες της Καλιφόρνια, της Μασσαχουσέτης, του Νιού Χαμσάιρ, της Ιταλίας, του Όρεγκον έλαβαν ήδη μέτρα επιβράδυνσης της εισαγωγής της 5G. 

 Εντούτοις η τεράστια ισχύς των πολυεθνικών και ο διάχυτος «μιθριδατισμός» των κοινωνιών μας εγείρουν ερωτηματικά για το κατά πόσον θα υπάρξει επαρκής και έγκαιρη κινητοποίηση για την αντιμετώπιση κινδύνων που απειλούν εντέλει να κάνουν τον κόσμο μας ακατοίκητο.

Από δούλος αφέντης η τεχνολογία
Λιγότεροι, αλλά δεν λείπουν κι αυτοί, θέτουν πιο «φιλοσοφικά» ερωτήματα. Η είσοδος όλων αυτών των τεχνολογιών διευκολύνει πραγματικά τη ζωή μας και ανταποκρίνεται σε γνήσιες ανάγκες; Χρησιμοποιούμε την τεχνολογία ή, εντέλει, γινόμαστε εμείς όργανά της; Και πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα να μπορούν να παρακολουθούν ακόμα και τις πιο μικρές και ασήμαντες λεπτομέρειες της ζωής μας, δημιουργώντας τη βάση για έναν δυστοπικό ολοκληρωτισμό, που θυμίζει Χάξλεϋ, Ζαμιάτιν ή Κάφκα και θα κάνει τον Χίτλερ να μοιάζει με αλχημιστή συγκρινόμενο με τους σύγχρονους χημικούς;

 Ήδη άλλωστε, στις ΗΠΑ έχει ξεσπάσει μεγάλος θόρυβος για τις επιβλαβείς συνέπειες των έξυπνων τηλεφώνων (smartphones) στα παιδιά, με τους ερευνητές να υπογραμμίζουν πολύ μεγάλες, τις μεγαλύτερες στην ιστορία από τότε που γίνονται κοινωνιολογικές-ψυχολογικές μελέτες «ανθρωπολογικές μεταβολές» με μείωση των πνευματικών ικανοτήτων, αύξηση των ψυχικών διαταραχών, ακόμα και του ποσοστού αυτοκτονιών και στροφή από την ανθρώπινη κοινωνικότητα στην «κοινωνικότητα των τηλεφώνων».

 * «Electromagnetic and Radiofrequency Fields. Effect on Human Health», American Academy of Environmental Medicine («Ηλεκτρομαγνητικά Πεδία και Πεδίο ραδιοσυχνοτήτων. Επίδραση στην ανθρώπινη υγεία», Αμερικανική Ακαδημία Περιβαλλοντικής Ιατρικής)

*Ο Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος είναι δημοσιογράφος του Αθηναϊκού - Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων

Πηγή: Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων

Δύο με τρία χρόνια πριν παντού διάβαζα διθυράμβους για την βιταμίνη D και τότε είχα πει ότι σε μια πενταετία περιμένω να αρχίζω να διαβάζω για το πόσο διαβολική δολοφόνος είναι.

Και είχα κάνει λάθος διότι ήδη το γκρέμισμα της βασίλισσας ξεκίνησε. Και δεν θα περίμενα κάτι διαφορετικό από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, διότι αυτός είναι ο τρόπος τους. Οι επιθέσεις όμως έχουν αρχίσει να γίνονται όλο και περισσότερο έντονες και στις ιατρικές επιθεωρήσεις.

Λίγο πιο πίσω, γύρω στα δεκαπέντε περίπου χρόνια, σχεδόν πουθενά δεν άκουγες για την σημασία της βιταμίνης D και οι δύο κυρίαρχοι μύθοι ήταν ότι πάνω από 800iu μπορεί να γίνει ΠΟΛΥ τοξική και ότι «εμείς στην Ελλάδα με τόσο ήλιο δεν την χρειαζόμαστε». Πάρα πολλά άτομα στον χώρο της υγείας ήταν μάλιστα εχθρικά στην όποια ιδέα συμπλήρωσης D ή χοληκαλσιφερόλης όπως είναι το επίσημο όνομά της.

Σήμερα από την στάση του: «τι τις θέλεις αυτές τις επικίνδυνες αηδίες;», έχω δει συνταγογραφήσεις 25000-50000 iu την εβδομάδα, «γιατί όλοι έχουμε έλλειψη» ΧΩΡΙΣ, κατά τη γνώμη μου, ουσιαστική κατανόηση και έλεγχο για τις πιθανές ανάγκες του ατόμου.

Εντωμεταξύ, έχω ακούσει και συνωμοσιολογικές βλακείες της μορφής: «είναι τεχνητή η έλλειψη», «πειράζουν τις εξετάσεις για να μας τρομάξουν», «οι φαρμακοβιομηχανία θέλει να πουλήσει». Εντάξει... Αλλά και τα: «η γιαγιά μου ή οι αρχαίοι δεν είχαν πρόβλημα με την D, πώς εμείς ξαφνικά αποκτήσαμε;» Εντάξει πάλι... Και σε παρακαλώ μην υιοθετείς τέτοιου τύπου απόψεις γιατί το μόνο που φανερώνουν είναι βασική και ουσιαστική άγνοια και των βιολογικών μηχανισμών και της ιστορίας.

Και ενώ είναι γεγονός ότι η D, ως ενεργό μόριο, μπορεί να γίνει τοξική οι απόψεις ότι «δεν υπάρχει πραγματική έλλειψη», ότι «τα οφέλη της δεν έχουν αποδειχθεί» ή ακόμη ότι «οι γιατροί πρέπει να αποφεύγουν την χρήση της», δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Τον Ιούλιο του 2018 το περιοδικό Nutrients παρουσίασε ειδικά την μελέτη για την τοξικότητά της: ‘Development of Vitamin D Toxicity from Overcorrection of Vitamin D Deficiency: A Review of Case Reports’ των Galior, Grebe και Singh που αξίζει τον κόπο να διαβάσεις αν θέλεις να μάθεις παραπάνω γι’ αυτό.

Αλλά και από την άλλη μεριά αυτή η τάση που μόνο γαριδάκια δεν πουλάνε με μερικές χιλιάδες διεθνείς μονάδες χοληκαλσιφερόλης και αυτό, ούτε σωστό, ούτε ασφαλές είναι.

Για να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους θα χρειαστεί να επαναλάβω κάποια ίσως γνωστά.

Η βιταμίνη D είναι απολύτως αναγκαία για την ζωή και την υγεία σου. Σχεδόν κάθε κύτταρό σου έχει υποδοχείς που ονομάζονται VDR και όταν η βιταμίνη D συνδέεται εκεί μπορεί και επηρεάσει πάνω από 200 γονίδια!

Και η δράση της είναι πολύ παραπάνω από το να βοηθά την απορρόφηση και την διαχείριση του ασβεστίου και του φωσφόρου στο σώμα. Πέρα από την προστασία της ενάντια στην ραχίτιδα, την οστεοπόρωση και τα κατάγματα, συμμετέχει στην κυτταρική ανάπτυξη, στην λειτουργία του αμυντικού συστήματος, στον τρόπο που οι μυς και τα νεύρα συνεργάζονται και πολλά ακόμη.

Και όντως η έλλειψή της έχει βρεθεί ότι αυξάνει τις πιθανότητες για ανάπτυξη αυτοάνοσων, καρδιοπαθειών, άσθματος, κάποιων καρκίνων, διαβήτη και πολλών άλλων παθήσεων.

Και ΝΑΙ, δυστυχώς παρά πολλοί Έλληνες με βάση τις εξετάσεις τους θεωρούνται ότι βρίσκονται σε έλλειψη. Γιατί ο τρόπος της ζωής, η μειωμένη έκθεση στον ήλιο, τα πολλά αντηλιακά, το γρήγορο σαπούνισμα μετά τη θάλασσα, η ποιότητα της τροφής όχι μόνο σε σχέση με την D, αλλά και με το λίπος και τα προϊόντα φυσικών ζυμώσεων μπορεί κατακάθαρα να σε οδηγήσει στην περιοχή της έλλειψης.

Άρα η λύση είναι απλώς να προσθέσω ένα χαπάκι ή λίγες σταγονίτσες την ημέρα και πάλι όλα καλά, μπορεί να σκεφτείς.

Καλή σκέψη, που όμως θα πρέπει να την ξανασκεφτείς.

Διότι ενώ το άρθρο ασχολείται με την βιταμίνη D, ουσιαστικά πάλι σου γράφω για την λανθασμένη, υπεραπλουστευτική θεώρηση ζωής της μαγικής σφαίρας που λέει: να μη σε νοιάζει ολόκληρη η ζωή σου, συνέχισε χωρίς να σπάσεις κανένα από τα νυχάκια σου με αυτά που κάνεις και απλώς συμπτωματικά πάρε ή κατάστειλε κάτι που σε ενοχλεί και τα ροδοπέταλα θα συνεχίσουν να ρέουν από τα σύννεφα.

Γενικά, ξέρεις, οι άνθρωποι απολαμβάνουμε τις απόλυτες λύσεις διότι δίνουν μια αίσθηση σιγουριάς, σταθερότητας και βεβαιότητας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Και φυσικά μειώνουμε με αυτό τον βαθμό της δικιάς μας ευθύνης...

Κάπως έτσι έχει γίνει και με την ιστορία της βιταμίνης D.

Μετά από δοκιμές η επιστημονική κοινότητα θεωρεί ότι ο δείκτης 25(ΟΗ)D στο αίμα, που είναι ένα μόριο πριν την ενεργή βιταμίνη- ορμόνη 1,25 δυιδροξυ-χοληκαλσιφερόλη, είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να ελεγχθούν τα επίπεδα της βιταμίνης D.

Βέβαια υπάρχουν μέχρι και τη στιγμή που γράφω αυτό το άρθρο διαφωνίες για το ελάχιστο, βέλτιστο και άλλα όρια, γενικά όμως η περιοχή του 30 με 70ng/ml έχει θεωρηθεί ως ικανοποιητική ζώνη. Από την άλλη το συμβούλιο για την βιταμίνη D, προτείνει υψηλότερα όρια με στόχο τουλάχιστον τα 50ng/ml, χωρίς όμως να παρουσιάζει ικανοποιητικά, κατά τη γνώμη μου, δεδομένα για αυτή την πρόταση.

Και κάτι ακόμη. Οι περισσότερες έρευνες δεν δείχνουν ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης D μειώνουν ρίσκο θανάτου σε πολλές ασθένειες. Και για να γίνω μάντης κακών, θεωρώ ότι αν συνεχιστεί η χρήση του υπέροχου αυτού μορίου ως μαγική σφαίρα, όλο και περισσότερα προβλήματα θα δημιουργήσει.

Και το πρόβλημα δεν είναι η βιταμίνη αυτή καθεαυτή, αλλά η ατζαμίδικη, αδέξια, μηχανιστική και βασισμένη στην άγνοια χρήση της.

Διότι όπως λέει και η παροιμία: τα μεταξωτά βρακιά θέλουν επιδέξιους μείζονες, μέσους και ελάσσονες γλουτιαίους.

Ο καλύτερος τρόπος για να την φτιάξεις είναι ο ήλιος. Και το να φτάσεις σε τοξικά επίπεδα είναι απίθανο, αν και υπάρχουν κάτι παλαιότερες μελέτες σε Ισραηλινούς ναυαγοσώστες που λένε ότι ίσως να σχετίζεται με πέτρες στα νεφρά...

Όμως το να ονομάσεις την D ως «βιταμίνη του ήλιου» ή «ο ήλιος στο ράφι σας», μπορεί να είναι πιασάρικο όμως είναι παραπλανητικό και ανακριβές. Διότι η ηλιακή ακτινοβολία κάνει ΠΟΛΛΑ περισσότερα από το να δραστηριοποιεί την μετατροπή της χοληστερόλης στο δέρμα σου και τελικά να αυξάνει την D στον οργανισμό σου.

Πρόσφατες έρευνες από το 2016 και μετά, έχουν παρουσιάσει πολύ καθαρά ότι η αποφυγή του ήλιου αυξάνει τις πιθανότητες θανάτου από όλες τις αιτίες με παρόμοιο τρόπο με το κάπνισμα και σε έρευνα του 2019 φαίνεται ότι η έκθεση στον ήλιο νεφροπαθών σε προχωρημένο στάδιο μειώνει τις πιθανότητες θανάτου τους από όλες τις αιτίες.

Για να μην γράφω πολλά, ο ήλιος ενεργοποιεί πολλές άλλες ουσίες, πεπτίδια, μόρια που ρυθμίζουν μεταβολικές δράσεις και πολλά άλλα. Και όπως ο Χότζας που έψαχνε το κλειδί του, όχι εκεί που το έχασε αλλά εκεί που είχε φως και δεν το έβρισκε, έτσι ίσως το να «διορθώσω» μόνο την D, επειδή αυτή μέτρησα, δεν παράγει τα αποτελέσματα που φανταζόμουν.

Και λόγω ζέστης δεν θέλω να σε κουράσω περισσότερο και γι αυτό θα τελειώσω το άρθρο σχετικά σύντομα με κάποιες πληροφορίες που ίσως σου φανούν χρήσιμες.

Το βέλτιστο εύρος της βιταμίνης D είναι πολυπαραγοντικό και μπορεί να είναι διαφορετικό σε ειδικές ομάδες ή και φυλές και όχι το ίδιο σε όλους.

Η δράση της και η πιθανή τοξικοτητά της σχετίζεται στενά με την αλληλεπίδρασή της με την βιταμίνη Α και την βιταμίνη Κ. Χρειάζεται λοιπόν να φροντίσεις το σύνολο της διατροφής σου και της ζωής σου γιατί τίποτα δεν λειτουργεί σε απομόνωση. Και γι’ αυτό στο άρθρο του ‘Vitamin D toxicity redefined. Vitamin K and the molecular mechanism’, ο Dr Chris Masterjohn καταλήγει ότι οι γιατροί και άλλοι επαγγελματίες υγείας μπορούν να δώσουν θεραπευτικές δόσεις βιταμίνης D χωρίς τις παρενέργειές της με την χρήση βιταμίνης Α και Κ.

Η πρόσληψη ασβεστίου, φωσφόρου και μαγνησίου και επηρεάζουν και αλληλεπιδρούν με την D. Γι’ αυτό δεν θεωρώ ότι είναι σωστό να παίρνεις τυφλά συμπληρώματα ή φάρμακα που περιέχουν μέσα μεγάλες δόσεις βιταμίνης D, χωρίς σου μετρήσουν τουλάχιστον την 25(OH)D3 στο αίμα.

Τώρα αν οι εξετάσεις σου δείχνουν ότι είσαι κάτω από 20ng/ml σκέψου και ήλιο και τροφές και πράσινα και ζυμωμένα και ίσως συμπλήρωμα, που θα σου δώσει κάποιο άτομο που γνωρίζει ΟΛΟΥΣ αυτούς τους παράγοντες.

Μέχρι το 35, αν δεν έχεις αυξημένη πάνω από τη μέση μια άλλη ορμόνη την PTH, μάλλον μην κάνεις τίποτα άλλο από αυτά που συνεχίζεις να κάνεις καλά! Αν για κάποιο λόγο έχεις περάσει τα 50ng/ml γιατί; Και αν υπάρχει λόγος τι κάνεις με την Α και τα μόρια της Κ; Μετά από 90 με 120 ημέρες ζήτησε νέο τεστ και με βάση τα αποτελέσματα δράσε.

Ενημερώσου και απόκτησε περισσότερο ολοκληρωμένη άποψη για θέματα διατροφής και υγείας. Πάρε την υγεία σου στα χέρια σου και μην καταπίνεις απλώς μαγικές σφαίρες.

Μη θεωρείς ότι επειδή είναι βιταμίνη, βότανο, ομοιοπαθητικό δεν καταπιέζεις και διαταράσσεις την υγεία σου.

Και κυρίως να θυμάσαι ότι εσύ κάθεσαι στο θρόνο της υγείας σου και όταν βάζεις άλλους εκεί, ακόμη και καλές βιταμίνες, ο θρόνος τρίζει επικίνδυνα.

Μέχρι την επόμενη φορά: Στην υγειά σου!

Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.

Πριν λίγο καιρό μια φίλη μου, που όσο τη θυμάμαι δεν έτρωγε σχεδόν τίποτα γιατί βρισκόταν σε καποια νέα καταπληκτική δίαιτα για να χάσει βάρος, με κάλεσε για δείπνο σε ένα εστιατόριο.

Με το που ζήτησε μια σπέσιαλ πίτσα, αν και σκέφτηκα: ‘έλα μαρούλι στον τόπο σου’, δεν είπα κάτι γιατί ήξερα ότι σύντομα θα μου αποκάλυπτε την νέα της μαγική διατροφή. Με το που ήρθε η πίτσα την κοίταξε με ένα απειλητικό βλέμμα! Διαλέγει ένα κομμάτι, το βάζει στο πιάτο της και το κοιτάει πάλι με σχετική ένταση. Μετά κλείνει τα μάτια της, παίρνει μια δυο ανάσες, κουνάει κάπως τα δάχτυλά της πάνω από τα λιωμένα τυριά και το μπέικον, κάνει μια κίνηση σαν να πετάει κάτι και παίρνει το κομμάτι από το πιάτο και το τρώει. Το κάνει ακόμη δύο φορές. Εγώ κουβέντα...

Στο τέλος ξεσπάει: ‘Καλά δεν θα με ρωτήσεις τι κάνω;’

Της λέω: ‘Φοβάμαι μήπως με κοιτάξεις κι εμένα έτσι όπως κοιτάς την πίτσα.’

‘Καλά, κορόιδευε’, μου λέει. ‘Εγώ πήγα σε ένα σεμινάριο και έμαθα να αφαιρώ τις θερμίδες από την τροφή και αυτό κάνω τώρα.’

‘Και με βάση τους νόμους της θερμοδυναμικής που τις βάζεις;’ της λέω.

‘Πουθενά φυσικά’, μου απαντά. ‘Απλώς χάνονται! Οι θερμίδες δεν μετράνε, είναι ένας μύθος’, μου λέει, τέλος!

Αυτή την ιστορία την θυμάμαι κάθε φορά που ακούω για τον «μύθο των θερμίδων» και ενώ κατανοώ την σύγχυση που μπορεί να έχει το μυαλό του μέσου ανθρώπου που δεν ξέρει και πολλά για την επιστήμη της διατροφής, ανατριχιάζω και νιώθω φόβο όταν «ειδικοί» κηρύττουν περί των «μεταβολικών πλεονεκτημάτων» και της μη-σημασίας της ενεργειακής περιεκτικότητας των διατροφών που πουλάνε. Γιατί συνήθως υπάρχει ένας εχθρός σου και η βιομηχανία της τροφής και οι διάφοροι διατροφισμοί, γίνονται οι σωτήρες σου. Και κατά καιρούς ήταν το λίπος ο εχθρός, μετά η χοληστερίνη, μετά μόνο τα κεκορεσμένα και τώρα είναι ο υδατάνθρακας, η ζάχαρη και ακόμη περισσότερο η σατανική φρουκτόζη. Και φυσικά η ινσουλίνη, έτσι;

Τι λένε για τον υδατάνθρακα και την ινσουλίνη λοιπόν;

Λένε ότι οι υδατάνθρακες είναι περισσότερο παχυντικοί από τα άλλα μακροθρεπτικά συστατικά διότι το σώμα σου παράγει ινσουλίνη όταν τους καταναλώνεις. Η ινσουλίνη είναι αποθηκευτική ορμόνη που σπρώχνει τη γλυκόζη στα κύτταρά σου και κόβει την λιπόλυση και έτσι το σώμα σου αποθηκεύει λίπος αντί να το καίει. Άρα, αν φάω λιγότερους υδατάνθρακες ή σχεδόν καθόλου τότε το σώμα μου θα παράξει λιγότερη ινσουλίνη ή σχεδόν καθόλου και έτσι δεν θα αποθηκεύσω λίπος...

Ο συλλογισμός είναι απλός και μοιάζει και λογικός, αλλά με μόνο στοιχειώδη κατανόηση των βιοχημικών μηχανισμών η ιστορία εμφανίζεται πολύ διαφορετική. Διότι οι υδατάνθρακες ΔΕΝ είναι περισσότερο παχυντικοί από τα αλλά μακροθρεπτικά συστατικά τα οποία ο οργανισμός σου τα αναγνωρίζει, ανάμεσα σε αλλά, ως πηγές ενέργειας.

Διότι δεν μπορείς να παραβιάσεις τους νόμους της θερμοδυναμικής. Δεν μπορείς να δημιουργήσεις ή να καταστρέψεις την ενέργεια, μπορείς απλώς μόνο να της αλλάξεις μορφή και να την μεταφέρεις.

Για το φαγητό σου, ένας τρόπος μέτρησης της ενέργειας είναι οι θερμίδες. Κάθε μέρα λαμβάνεις ενέργεια και την αλλάζεις σε θερμότητα κυρίως, με τις βασικές σου μεταβολικές δράσεις και την δραστηριότητά σου.

Με αυτό που σου γράφω δεν υποστηρίζω ότι η σωματική σου σύσταση είναι απλώς λογιστική και μετρήσεις θερμίδων εντός και θερμίδων εκτός. Γιατί δεν είσαι μια μηχανή που της βάζουμε μια τροφή που την καίμε και μετά μετράμε πόσους βαθμούς Κελσίου ανέβασε μια ποσότητα νερού. Παρόλο ότι δεν είναι τόσο απλό και πολλοί παράγοντες συμμετέχουν στον χορό της ενεργειακής ροής, οι βασικές αρχές και υπάρχουν και δεν μπορούν να παραβιαστούν.

Ναι, είναι γεγονός ότι αν φας ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ποσότητα από υδατάνθρακες, αφού το σώμα σου αποθηκεύσει όσο γλυκογόνο μπορεί στο συκώτι και στους μυς σου, ΣΑΦΩΣ και θα τους αποθηκεύσεις ως λίπος. Και αυτός ο μηχανισμός ονομάζεται de novo lipogenesis. Δηλαδή φτιάχνω νέο λίπος από κάτι που δεν ήταν λίπος. Αλλά αυτός είναι ο μηχανισμός ΔΕΝ είναι και η αιτία της ουσιαστικής αύξησης του βάρους.

Έρευνες εδώ και χρόνια έχουν δείξει ότι όταν δώσεις 125% των ενεργειακών αναγκών σε υγιείς άντρες και αν αυτό το 25% έξτρα είναι φρουκτόζη, το ζάχαρο του αίματός τους αυξάνεται, η de novo lipogenesis αυξάνεται 600% και τα τριγλυκερίδια χτυπάνε κόκκινο. Αντιστοίχως σε πειράματα που έγιναν σε κανονικού βάρους και παχύσαρκες γυναίκες που τους έδωσαν 50% παραπάνω θερμίδες στη μορφή ζάχαρης ή γλυκόζης, μέτρησαν αύξηση της de novo lipogenesis 200 με 300%. Με αποτέλεσμα αυτές οι γυναίκες να αποθηκεύσουν 282 γραμμάρια λίπους στο σώμα τους την ημέρα!

Τι θεωρείς όμως ότι θα γινόταν εάν έτρωγαν την ίδια παραπάνω ποσότητα σε λίπος;

Μήπως μαγικά η ενέργεια αυτής της τροφής θα χανόταν επειδή την κοίταξαν απειλητικά; ‘Μα αφού διάβασα ότι η κατανάλωση λίπους δεν αυξάνει την de novo lipogenesis’. Αλήθεια διάβασες, γιατί το σώμα σου ΔΕΝ χρειάζεται να χαλάσει ενέργεια για να φτιάξει νέο λίπος όταν του το δίνεις έτοιμο σε υπερβολή! Το αποθηκεύει όπως είναι! Για να καταλάβεις, στην δεύτερη έρευνα παρόλο που αυτές οι γυναίκες αποθήκευσαν 282 γραμμάρια λίπους την ημέρα ΜΟΝΟ 4 από αυτά, λιγότερο από 1,5% της αύξησης του λίπους τους δηλαδή, προήλθαν από την μετατροπή της ζάχαρης σε λίπος. Όλο το άλλο προήλθε από το ίδιο το λίπος που κατανάλωσαν.

Τον Αύγουστο του 2016 στην Αμερικανική επιθεώρηση της κλινικής διατροφής δημοσιεύθηκε μια εξαιρετική μελέτη του Kevin D Hall και των συνεργατών του για τα αποτελέσματα ισοθερμιδικής διατροφής, δηλαδή διατροφής που κρατάει τα επίπεδα της ενέργειας της τροφής σταθερά, σε σχέση με τις αλλαγές στην κατανάλωση ενέργειας και τη σύσταση του σώματος. Η μια διατροφή είχε πολύ υδατάνθρακα και η άλλη ελάχιστο και οι δύο όμως είχαν 300 θερμίδες λιγότερο. Όλα τα πειράματα, που είχαν διάρκεια 8 εβδομάδων, έγιναν σε απόλυτα ελεγχόμενες συνθήκες και οι άνθρωποι που πήραν μέρος ήταν σχεδόν σαν πειραματόζωα.

Στη διατροφή με πολύ χαμηλό υδατάνθρακα η ινσουλίνη του αίματος έπεσε πάνω από 40% αλλά ΔΕΝ είχε διαφορά στο πόσο λίπος έχασαν σε σχέση με την ομάδα του αυξημένου υδατάνθρακα που ήταν το ίδιο λόγω της μειωμένης ουσιαστικά ροής ενέργειας...

Και όλα αυτά που σου γράφω δεν είναι κάποιας μορφής επίθεση στο διατροφικό λίπος που είναι απαραίτητο συστατικό για την υγεία σου. Αλλά και ούτε στον υδατάνθρακα και την ινσουλίνη που έχουν γίνει το μαύρο τραγί που πρέπει να διώξουμε έξω στην έρημο για να πάρει μαζί του τις διατροφικές μας αμαρτίες.

Και κάτι ακόμη λίγο πριν από το τέλος, το οποίο το θεωρώ τραγικά αστείο. Οι οπαδοί του δόγματος της κακής ινσουλίνης-υδατάνθρακα, μπορεί να τρώνε μισόκιλα μοσχάρι στην καθισιά τους και να χτυπάνε και 30-40 γραμμάρια organic whey μαζί με BCAAs όπως διάβασαν ή άκουσαν από «σοβαρές πηγές». Ας τους πεις λοιπόν, ότι κάποιες πηγές πρωτεΐνης παράγουν την ίδια ή ακόμη περισσότερη ινσουλίνη και από τη ζάχαρη... Αν η ινσουλίνη είναι το πρόβλημα, μήπως να κόψουμε και την κατανάλωση πρωτεΐνης λοιπόν; Απλώς αστεία και επικίνδυνη λογική.

Θυμήσου, μέσα στην εξελικτική μας ιστορία, τότε που η τροφή δεν βρισκόταν μέσα σε πλαστικά σακουλάκια και βαζάκια που δροσίζονταν σε ψυγεία, αναπτύξαμε μηχανισμούς αποθήκευσης για την επόμενη πείνα που σίγουρα θα ερχόταν. Και οι μηχανισμοί αυτοί ξέρουν καλά να σε φυλάνε από την έλλειψη ΚΑΙ αγνοούν τον κίνδυνο της υπερβολής.

Όμως καμία ορμόνη δεν είναι «κακή» ορμόνη! Αν είναι να θυμάσαι κάτι, από αυτό το άρθρο, ας είναι αυτό.

Το σώμα σου, ως αποτέλεσμα εκατομμυρίων ετών εξέλιξης στον πλανήτη, έχει απίστευτους μηχανισμούς προσαρμογής και ΔΕΝ θα παράξει μια ουσιώδη για την ζωή ορμόνη με σκοπό να σε σκοτώσει.... Να θυμάσαι ότι βασικά η βιολογία είναι επιβίωση και οι ορμόνες είναι μια ομάδα ουσιών που το σώμα σου φτιάχνει για να κρατήσει τους ομοιοστατικούς μηχανισμούς και το εσωτερικό σου περιβάλλον σταθερό. Και η ινσουλίνη είναι ένα από αυτά τα ρυθμιστικά μόρια που η δουλειά της είναι να παίρνει γλυκόζη και αλλά συστατικά από το αίμα και να τα τοποθετεί στους μυς σου, το συκώτι και στο λίπος.

Ανάμεσα στα άλλα ενδιαφέροντα πράγματα που κάνει είναι η μείωση της όρεξης, είναι αναβολική και αντικαταβολική. Και αν υπερφάς τότε θα αποθηκεύσει την υπερβολή σου!

Να ξέρεις ότι η λέξη κλειδί εδώ είναι η ΥΠΕΡΒΟΛΗ. Διότι η ενεργειακή υπερβολή οποιουδήποτε μακροθρεπτικού συστατικού ενθαρρύνει την αποθήκευση λίπους και όχι απλώς ο υδατάνθρακας, η φρουκτόζη και η ινσουλίνη.

Οι νέοι εχθροί σου δεν είναι οι υδατάνθρακες. Οι εχθροί είναι οι ίδιοι οι παλαιοί: η υπερβολή, η άγνοια και οι διατροφικές μαγγανείες.

Μέχρι την επόμενη φορά,

Στην υγειά σου!

Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.

Ας ξεκινήσουμε από την είδηση: Ένας καινούριος μύκητας, ο Candidas Auris απειλεί την ζωή κάποιων από εμάς.

Και ας προχωρήσουμε στην ανάλυση και το πλαίσιο της είδησης:

Για περισσότερα από 15 χρόνια, κραυγάζω για την κατάχρηση των αντιβιοτικών και τις συνέπειες της, ανάμεσα στις οποίες η σοβαρότερη είναι μια πιθανή μη ιάσιμη πανδημία.

Συγκεκριμένα, τόνιζα πως κάτι τέτοιο είναι πολύ πιθανότερο να συμβεί από την ανθρωπογενή παρέμβαση/επέμβαση κι όχι από κάποια τυχαία φυσική μετάλλαξη. Δεν είναι ότι το δεύτερο ενδεχόμενο αποκλείεται, απλά δεν υπάρχει τίποτε που να μπορούμε να κάνουμε για αυτό, ενώ τις κακές πρακτικές μας μπορούμε και πρέπει να τις αλλάξουμε.

Μέχρι και το 2011, οι ειδικοί έκαναν τα στραβά μάτια, οι περισσότεροι γιατροί συνταγογραφούσαν υπερβολικά αντιβιοτικά και συχνά χωρίς ιδιαίτερο λόγο και οι καταναλωτές τα έπαιρναν με τις χούφτες ακόμη και για το απλό κρυολόγημα.

Μόλις το 2011, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αποφάσισε να βαρέσει τον συναγερμό. Μα ήδη ήταν αργά.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ένας από τους βασικότερους μηχανισμούς επιβίωσης και εξέλιξης των οργανισμών είναι οι μεταλλάξεις: Οι οργανισμοί μεταβάλλονται από γενιά σε γενιά αλλά και στη διάρκεια της ζωής τους, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται περισσότερες εκδοχές της αρχικής τους μορφής, διαφορετικά δηλαδή στελέχη.

Έτσι, όταν αλλάζουν οι συνθήκες του περιβάλλοντός τους, κάποια από αυτά τα στελέχη θα είναι ικανά να επιβιώσουν ακόμη κι αν οι πρόγονοί τους δεν τα καταφέρουν. Κι έτσι συνεχίζεται η ζωή στον πλανήτη ακόμη και κάτω από εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες. Αυτός ο μηχανισμός είναι πολύ πιο ισχυρός στους πιο απλούς οργανισμούς.

Με την κατάχρηση των αντιβιοτικών δημιουργήσαμε ένα εχθρικό περιβάλλον για πολλούς μικροοργανοισμούς. Κάποια από τα στελέχη τους όμως έφεραν τέτοιες μεταλλάξεις που δεν επηρεάζονταν από τα φάρμακα, ανέπτυξαν την λεγόμενη μικροβιακή αντίσταση στα αντιβιοτικά και έγιναν ανθεκτικά σε αυτά. Καθώς οι πρόγονοί τους πέθαιναν, τα ανθεκτικά στελέχη πλήθαιναν.

Το φαινόμενο είναι ακόμη πιο έντονο στα βακτήρια καθώς αυτά μέσω της ανταλλαγής των λεγόμενων πλασμιδίων ανταλλάσουν γενετικό υλικό μεταξύ τους με αρκετά γρήγορους ρυθμούς. Έτσι ένα βακτήριο που ήταν ανθεκτικό σε ένα φάρμακο, μπορούσε να ανταλλάξει γενετικό υλικό με ένα βακτήριο που ήταν ανθεκτικό σ’ ένα άλλο, δημιουργώντας ένα στέλεχος που ήταν ανθεκτικό και στα δύο.

Και έτσι δημιουργήθηκαν τα πολυανθεκτικά βακτήρια, μικροοργανισμοί που ήταν ανθεκτικοί σε τρία και τέσσερα φάρμακα, ακόμη και μικροοργανισμοί που ήταν ανθεκτικοί σε όλα τα φάρμακα που διαθέτουμε.

Οι ειδικοί πλέον φοβούνται ότι σε μερικά χρόνια από τώρα τα περισσότερα από τα φάρμακα που διαθέτουμε θα είναι παντελώς άχρηστα, έτσι ώστε μια λοίμωξη, οποιαδήποτε λοίμωξη, μπορεί να σε στείλει απευθείας στον τάφο. Αυτό είναι το τίμημα που θα κληθούμε να πληρώσουμε για την κατάχρηση και την ιατροφαρμακευτική απληστία, όχι πλέον μόνο ως άτομα αλλά ως ανθρωπότητα.

Το φαινόμενο αυτό έχει αρχίσει να επεκτείνεται όχι μόνο σε βακτήρια αλλά και σε περισσότερο περίπλοκους οργανισμούς όπως οι μύκητες. Ο Candida Auris είναι ένα μύκητας που ανακαλύφθηκε το 2009 και είναι πολυανθεκτικός: Τουλάχιστον δύο από τα διαθέσιμα αντίστοιχα αντιβιοτικά μας δεν τον πιάνουν. Και ήδη έχει επεκταθεί σε πολλές χώρες.

Ας κάνουμε ένα διάλλειμα στον εφιάλτη της μικροβιακής αντίστασης με καλά νέα: Ο Candida Auris δεν αποτελεί γενικευμένο κίνδυνο υγείας. Μπορεί να προσβάλλει πολλές ομάδες του πληθυσμού αλλά θανάσιμος μπορεί να γίνει μόνο σε ομάδες πληθυσμού που το ανοσοποιητικό τους είναι πεσμένο. Δυστυχώς, αυτό το κομμάτι του πληθυσμού δεν είναι μικρό: Δεν αφορά μόνο ασθενείς με ιδιοπαθείς ανοσοανεπάρκειες ή AIDS αλλά και ασθενείς μεταμοσχεύσεων, αυτοάνοσων νοσημάτων, κάποιους διαβητικούς και τους περισσότερους καρκινοπαθείς.

Κι αυτά είναι τα μόνα καλά νέα. Γιατί, όπως συμβαίνει και με άλλα ανθεκτικά μικρόβια, τα νοσοκομεία και πρωτίστως οι Μονάδες Εντατικής Θεραπείας έχουν γίνει εστίες μετάδοσης!

Αντί να είναι η λύση, έχουν αρχίσει να γίνονται το πρόβλημα.

Οι περιγραφές για την έκταση που έχει πάρει το πρόβλημα του Candida Auris στα νοσοκομεία είναι δραματικές: Στις κλίνες όπου βρέθηκε ο Auris, ήταν πραγματικά κατακλυσμικός, ήταν κυριολεκτικά παντού: σε σεντόνια, πόμολα, παράθυρα, παντού.

Αυτό όπως καταλαβαίνετε δημιουργεί τεράστια προβλήματα στην εκρίζωσή του απ’ τα νοσοκομεία που απαιτούν πλέον υγειονομικές συνθήκες εφάμιλλες με εργαστήρια βιολογικών όπλων. Κι όχι, αυτό που σας περιγράφω δεν είναι υπερβολή. Ήδη έχουμε 567 κρούσματα στις ΗΠΑ. Και μπορεί το νούμερο να μην είναι μεγάλο από μόνο του, γίνεται όμως ιδιαιτέρως ανησυχητικό αν συνυπολογίσουμε το μικρό χρονικό διάστημα που ο μύκητας μπήκε στη ζωή μας. 

Σκανδαλώδης υπήρξε η αντιμετώπιση του φαινομένου από τους αρμόδιους φορείς και τις κλινικές: Δήθεν για να μην δημιουργήσουν πανικό, το έκρυψαν κάτω από το χαλάκι μέχρι που αυτό απέκτησε τέτοιες διαστάσεις που πήρε το χαλάκι και το σήκωσε. Έχει μόλις μέρες που το CDC έβαλε τον μύκητα σε λίστα τριών κατεπειγόντων απειλών δημόσιας υγείας.

Και μπορεί να προφασίζονταν τον πανικό της κοινής γνώμης για την αδικαιολόγητη αδράνεια, στην πραγματικότητα όμως ο πανικός ήταν των νοσοκομείων που μη θέλοντας να χάσουν φήμη ή πελάτες διάλεξαν για μια ακόμη φορά να βάλουν την υγεία των ασθενών τους σε δεύτερη μοίρα.

Κάθε καρκινοπαθής και κάθε ασθενής με ασθενές ανοσοποιητικό όφειλε να γνωρίζει ποιες κλινικές είχαν και έχουν εκτεθεί στον μύκητα και να τις αποφύγει για να μην εκθέσει τη ζωή του σε ένα σημαντικό και παντελώς περιττό κίνδυνο.

Τέτοια επιχειρήματα περί πανικού δεν φαντάζουν λοιπόν καθόλου πειστικά, ιδιαίτερα όταν οι ίδιες αρχές λάτρευαν τη δημιουργία πανικού κατά την υποτιθέμενη «επιδημία της γρίπης των πτηνών» το 2004, την οποία φρόντισαν να παρουσιάσουν ως πανδημική απειλή για να αναζωογονήσουν την βιομηχανία των εμβολίων.

Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα ευρήματα για την προέλευση του μύκητα Candida Auris. Γιατί φαίνεται πως δεν είναι ένα στέλεχος που μεταλλάχτηκε αλλά τέσσερα διαφορετικά στελέχη που μεταλλάχτηκαν σχεδόν ταυτόχρονα σε τέσσερα διαφορετικά μέρη του πλανήτη.

Αυτό δεν ταιριάζει με την κλασσική εικόνα μιας επιδημίας που ξεκινάει από μια εστία. Εδώ έχουμε τέσσερις εστίες. Και η λογική μαζί με την επιδημική εμπειρία μάς λένε ότι αυτό είναι κάπως απίθανο να έχει συμβεί μόνο από την ανάπτυξη ανθεκτικότητας του μύκητα σε αντιμυκητισιακά φάρμακα. Όπως υπέθεσαν και κάποιοι ειδικοί, ο ένοχος σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να είναι η εκτεταμένη και παγκόσμια χρήση φυτοφαρμάκων στην μαζική γεωργία, φυτοφαρμάκων που μοιάζουν χημικά με τα αντιμυκητισιακά φάρμακα.

Είχα δίκιο λοιπόν όταν στο βιβλίο μου «Θανάσιμες Θεραπείες» (εκδ. ETRA) ισχυριζόμουν πως οι ανθρωπογενείς παρεμβάσεις όπως η κατάχρηση αντιβιοτικών στην ιατρική και ακόμη περισσότερο στην μαζική κτηνοτροφία και φυτοφαρμάκων στην μαζική γεωργία αποτελούν πολύ μεγαλύτερους κινδύνους για καινούριες επιδημίες από ότι τυχαίες φυσικές μεταλλάξεις.

Ζούμε πλέον στον κόσμο των ανθεκτικών μικροβίων. Η αντιμετώπιση του Candida Auris και γενικότερα των πολυανθεκτικών μικροβίων απαιτεί παγκόσμια συνεργασία ερευνητικών κέντρων που θα δημιουργούν συνεχώς καινούρια φάρμακα και νέου τύπου κλινικές δοκιμές που θα πρέπει να σέβονται απολύτως την ιατρική δεοντολογία.

Απαιτεί επίσης αυστηρότατες υγειονομικές συνθήκες στα νοσοκομεία, νέες τεχνικές υγιεινής, υψηλά εκπαιδευμένο προσωπικό ακόμη κι όταν αυτό αφορά στις καθαρίστριες. Γιατί για ένα νοσοκομείο, οι καθαρίστριες είναι εξίσου σημαντικές με ένα γιατρό. Και θα πρέπει να έχουν διαρκή κι υψηλού επιπέδου εκπαίδευση στην υγιεινή. Στην ουσία, τα συστήματα υγείας πρέπει να ξανασχεδιαστούν και να ανακατασκευαστούν. Για να γίνουν αυτά όμως απαιτούνται και σοβαρός σχεδιασμός και μεγάλα κονδύλια. Δυστυχώς, τα περασμένα χρόνια, τρισεκατομμύρια πόρων σπαταλήθηκαν σε μαϊμού ασθένειες κι επιδημίες ενώ οι περικοπές στα συστήματα υγείας πολλών χωρών ήταν δραματικές.

Τα μικρόβια έκαναν το δικό τους άλμα τους προς το μέλλον τους. Τα προλαβαίνουμε άραγε; Αν δεν έχουμε ήδη συνειδητοποιήσει το μέγεθος του προβλήματος και τις ανεξέλεγκτες διαστάσεις που απειλεί να πάρει, τότε η απάντηση είναι: ΣΙΓΟΥΡΑ ΟΧΙ.
(Ο Πέτρος Αργυρίου είναι ένας ξεχωριστός λογοτέχνης κι ένας από τους κορυφαίους Έλληνες αναλυτές, ιδιαιτέρως στο πεδίο του παρασκηνίου των παγκόσμιων πολιτικών δημόσιας υγείας. Είναι επίσης μέλος της ένωσης δημοσιογραφίας της επιστήμης Science View και μόνιμος συνεργάτης του Holistic Life. Από τις εκδόσεις ETRA κυκλοφορούν τα σχετικά βιβλία του: "Τι δεν σας λένε οι γιατροί", 2009, "Θανάσιμες Θεραπείες", 2011 και "Παρά Φύση", 2014, όλα τους μοναδικά στο είδος τους στην ελληνική εκδοτική πραγματικότητα και όχι μόνο. Το προσωπικό του blog είναι το agriazwa.blogspot.com).

Θα μπορούσε να είναι ο τίτλος από ένα παραμύθι «ψυχοφελές και πολλά αναγκαίον» και ο τρόπος που η αγορά χρησιμοποιεί τον όρο superfoods- υπερτροφές δεν απέχει πολύ από τα κατά καιρούς κατευθυνόμενα παραμυθιάσματα.

Η λέξη Superfoods εμφανίστηκε ως τίτλος ενός βιβλίου του Michael Van Straten και της Barbara Griggs το 1990, που τονίζει την σημασία των φρούτων και των λαχανικών στο φαγητό και δίνει και αρκετές συνταγές και ιδέες μαγειρέματος για ακόμα καλύτερες συνολικές διατροφικές πρακτικές και συνήθειες.

Και ο τίτλος έπιασε και μεγάλωσε. Και σήμερα χρησιμοποιείται σαν να υπονοεί ότι οι υπερτροφές μπορούν να λειτουργήσουν ως ΕΥΚΟΛΟ και αποτελεσματικό υποκατάστατο της ενήλικης ισορροπημένης ολόκληρης σχέσης με την τροφή που χρειάζεται να έχω και να έχεις.

Μια μαγική σφαίρα δηλαδή, ένα ραβδί που απλώς το κουνάς ή μάλλον το τρως και μπαμ, αυτό είναι! Υγεία, ευτυχία, μακροβιότητα και πράσινα λιβάδια.

Και πολλές φορές λογικοί άνθρωποι που ενδιαφέρονται για την υγεία τους και την διατροφή τους έχουν καταλήξει να μπερδεύονται και ακόμη και να αρρωσταίνουν γιατί ξεχνάνε ότι πριν την όποια υπερτροφή, η κανονική, ταπεινή τροφή και η ισορροπία της έχει σαφέστατη προτεραιότητα.

Και όλο αυτό συμβαίνει διότι οι ιδέες αυτές γαργαλάνε την περιοχή της μαγικής σκέψης στο μυαλό σου. Σκέψης που έχει την ρίζα της στην παιδική ηλικία, την παράλογη αντίληψη του ελέγχου του κόσμου σου και της διαχείρισης του θανάτου...

Αλλά εδώ σήμερα δεν γράφω διάφορα ψυχολογικά γι’ αυτό απλώς κράτα ότι η σαγήνη της ιδέας της υπερτροφής βασίζεται στην έντεχνη καλλιέργεια της παιδικής άγνοιας και των πεποιθήσεων ότι κάποιες τροφές είναι κάτι σαν την Wonder Woman και τον Superman μαζί, που σώζουν εσένα και την ανθρωπότητα από τους εχθρούς, τις διατροφικές ελλείψεις και τις μοχθηρές τοξίνες.

Τελικά όμως, τι είναι αυτές οι υπερτροφές;

Στ’ αλήθεια δεν ξέρω!

Διότι ΔΕΝ υπάρχει ούτε επιστημονικός ορισμός που να λέει τι είναι αυτό που μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπερτροφή. Δηλαδή λόγω έλλειψης κανονισμών τα πάντα μπορείς να τα ονομάσεις σούπερ-τροφή και έτσι συνήθως κάνουν. Έτσι ο ΚΑΘΕ ένας μπορεί να βαφτίσει και να πουλήσει οτιδήποτε ως superfood. Γι’ αυτό και στην αγορά έχω βρει μέχρι τώρα τέσσερις τύπους χώματος να πουλιούνται ως υπερτροφές...

Να σου θυμίσω ότι τρως για πολλούς λόγους και ένας από αυτούς είναι για να δώσεις στο σώμα σου ουσίες και θρεπτικά συστατικά για την βέλτιστη υγεία σου και ευεξία. Ένας τρόπος για να κρίνεις την βιολογική αξία μιας τροφής είναι η διατροφική της πυκνότητα, ο πλούτος της δηλαδή, σε θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία κτλ.

Είναι γενικά αποδεκτό ότι μια διατροφή που περιέχει ικανοποιητικές ποσότητες από λαχανικά και φρούτα σχετίζεται με λιγότερες χρόνιες νόσους και προβλήματα υγείας. Σε μια προσπάθεια να καθαρίσει το τοπίο και να καθοριστεί καλύτερα η διατροφική πυκνότητα, το 2014 έγινε μια μελέτη σε 47 τροφές. (Di Noia J. Defining Powerhouse Fruits and Vegetables: A Nutrient Density Approach. Prev Chronic Dis 2014;11:130390.) Μέσα σε αυτές ήταν και κάποιες από τις σούπερ λεγόμενες τροφές που δεν κατάφεραν να μπουν ούτε μέσα στην σαραντάδα…

Μήπως ισχυρίζομαι ότι αυτές οι τροφές ήταν άχρηστες;

Όχι, καθόλου.

Διότι όντως μπορεί να είναι πολύ πλούσιες σε ένα συστατικό ή σε μία ομάδα φυτοχημικών ουσιών. Και ενώ αυτό είναι πολύ καλό στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης διατροφής, το να αφαιρέσεις άλλες τροφές που η εξελικτική σοφία και οι διατροφικές παραδόσεις του πλανήτη έχουν συμπεριλάβει, μάλλον θα κάνεις λάθος. Γιατί άλλωστε ΠΟΤΕ στην διατροφική ιστορία μας δεν τρώγαμε αυτές τις τροφές απομονωμένες.

Πολλά από τα ανατολίτικα μούρα, για παράδειγμα, που έρχονται όλο και περισσότερο στην αγορά, τα χρησιμοποιούσαν ως ΤΜΗΜΑ θεραπευτικών συνταγών, για κάποιο χρονικό διάστημα και όχι κάθε μέρα και κυρίως όχι απομονωμένα σε χαπάκια. Γιατί η «υγιεινή» διατροφή είναι και περίπλοκη και αρκετά ιδιωματική για να μπορεί μία τροφή ή ακόμη και ομάδα τροφών να είναι Η λύση. Αντιθέτως μάλιστα, εγώ θεωρώ ότι, η εστίαση σε αυτή τη λογική είναι ένα εξπρές τρένο που σε απομακρύνει ταχύτατα από την ουσιαστική σχέση με την τροφή και τις ανάγκες σου.

Ένα από τα κόλπα που χρησιμοποιούν για να πλασάρουν μια σούπερ τροφή είναι ο υπερτονισμός για την πιθανή περιεκτικότητά της σε κάποιο συστατικό, που κάποια έρευνα ίσως να έδειξε ότι μπορεί να σχετίζεται με κάποιο θέμα υγείας. Ακόμη και αν οι ισχυρισμοί είναι αληθινοί για το συστατικό, αυτό δεν σου λέει κάτι για το αν ισχύει το ίδιο για την συγκεκριμένη τροφή. Δεν σου λέει ότι είναι σε ικανοποιητική ποσότητα, ικανοποιητικά βιοδιαθέσιμο και τελικά με κάποιο τρόπο χρήσιμο.

Επίσης χρησιμοποιούν μη ρεαλιστικές συγκρίσεις με κάποια γνωστή τροφή υπονοώντας ότι είναι καλύτερο να φας το χαπάκι τους παρά την αληθινή τροφή.

Για παράδειγμα συγκρίνουν ένα ΞΕΡΟ κυανοβακτήριο με μια μοσχαρίσια μπριζόλα. Στα 100 γραμμάρια το κυανοβακτήριο ΣΑΦΩΣ έχει παραπάνω πρωτεΐνη από το κρέας… Σχεδόν 57,5 γραμμάρια το βακτήριο και μόλις 19 γραμμάρια το ΦΡΕΣΚΟ μοσχάρι. Γιατί αν το συγκρίνουν πιο τίμια, δηλαδή αποξηραμένα και τα δύο, το βακτήριο έχει σαφώς λιγότερη πρωτεΐνη…

Όταν σχολίασα τις προάλλες αυτό ακριβώς, μια γνωστή μου είπε:

-Καλά βρε Ευθύμη, πότε έφαγε κάποιος ξερό κρέας;

-Την ίδια ημέρα μάλλον που έφαγε 100 γραμμάρια ξερή σκόνη κυανοβακτηρίων…. Γύρω στα 250 χαπάκια δηλαδή. Και πες ότι το έντερό σου άντεχε αυτή την ποσότητα ξερών βακτηρίων και οι γύρω σου το άρωμα βάλτου που εκπέμπεις, για κάνε όμως έναν υπολογισμό για το πόσο θα πλήρωνες για τα “οφέλη” της υπερτροφής σου σε αυτές τις ποσότητες…

Μια και έκανα αναφορά σε αυτό το βακτήριο, ένας άλλος ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ ισχυρισμός τους είναι ότι περιέχει βιταμίνη Β12 και μάλιστα παραπάνω πάλι από το μοσχάρι και αυτή τη φορά. Η αλήθεια είναι ότι περιέχει την ψευδοβιταμίνη Β12 που είναι άχρηστη για τους ανθρώπους. ΚΑΙ το μόριο αυτό, χρησιμοποιεί τους ίδιους μηχανισμούς στο σώμα με την κανονική Β12 και σε πολλές εξετάσεις αίματος διαβάζεται λανθασμένα ως κανονική Β12… Τελικά όχι μόνο δεν σου δίνει την βιταμίνη, αλλά εμποδίζει και την κανονική να κάνει την δουλειά της.

Θέλεις να σου γράψω κι άλλο; Ένα άλλο κόλπο είναι η σαλάτα λέξεων που ενώ μπορεί να σημαίνουν πολλά στο φαντασιακό επίπεδο και επίσης να σχετίζονται και με αληθινά στοιχεία, το τελικό αποτέλεσμα βασίζεται περισσότερο στην ψυχολογική σου ερμηνεία και καθόλου στην επιστημονική σου κατανόηση. Πριν λίγο καιρό έγινε μια έρευνα στην Αγγλία για αυτό ακριβώς. Πήραν ένα κοινό εμφιαλωμένο νερό, του έφτιαξαν ένα ωραίο μπουκάλι και ετικέτα και το παρουσίασαν ως παράγοντα που ξεδιψάει, που ενισχύει την ενυδάτωση των ιστών, που ανεφοδιάζει το σώμα με ηλεκτρολύτες και ιχνοστοιχεία, χωρίς να έχει τα βλαπτικά επίπεδα βαρέων μετάλλων που μπορεί να υπάρχουν σε νερά που δεν ελέγχονται κτλ. Ένα σούπερ-νερό δηλαδή!

Άνθρωποι που το δοκίμασαν, γενικά το βρήκαν πιο εύγευστο και πιο ξεδιψαστικό και ήταν έτοιμοι να πληρώσουν μέχρι και 200% παραπάνω από το κοινό νερό, που ήταν το ίδιο…

Άρα τι μαθαίνεις εδώ;

Ότι κάποιες λεγόμενες υπερτροφές μπορεί να είναι εξαιρετικές προσθήκες σε μια ήδη «καλή» για σένα διατροφή, αλλά το να τις προσθέσεις ως μαγικό ξόρκι και τάλισμαν στην καλύτερη των περιπτώσεων θα βοηθήσει να χάσει λίγο έξτρα βάρος από το πορτοφόλι σου.

Ο στόχος σου χρειάζεται να είναι ένας τρόπος διατροφής ΚΑΙ σκέψης που να εστιάζεται σε πλήρεις τροφές γεμάτες με θρεπτικά συστατικά, παρασκευασμένες απλά, με αγάπη, κοντά στην φύση, κοντά στην εποχή, με απόλαυση και σύνδεση με αυτό που είναι!

Και τελικά να σου θυμίσω ότι με βάση την έρευνα που έγραψα παραπάνω το κανονικό μαρούλι και τα μπατζαρόφυλλα και ο μαϊντανός “σκοράρει” πολύ περισσότερο από πολλές πανάκριβες υπερτροφές!

Για να μην σου πω για την κάπαρη και τα βότανα και το φρέσκο λάδι και τα χαμόγελα και τα αστεία των γιαγιάδων στο χωριό μου.

Και μπορεί να μου πεις: Καλά βρε Ευθύμη, είχες και στο χωριό σου υπερτροφές;

Και ξέρεις τι θα σου απαντήσω; ΝΑΙ αγαπημένοι μου αναγνώστες και ΕΙΧΑ και ΕΧΕΙΣ!

Μέχρι την επόμενη φορά, Στην υγειά σου!

Ευθύμης Λαζάρου ND, DO, BsC(hOns) Ost.Med οστεοπαθητικός, φυσικοπαθητικός, σωματικός ψυχοθεραπευτής: Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.