Μια ανοιχτή επιστολή από διεθνείς οργανισμούς, επιστήμονες, πολίτες και κινήματα στάλθηκε προς τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας σχετικά με το θέμα της ασφάλειας των εμβολίων.

Η επιστολή απευθύνεται προς τον Π.Ο.Υ και όσους συμμετείχαν στη συνάντηση του Διεθνούς Δικτύου Εργαστηρίων Ποιοτικού Ελέγχου Εμβολίων (Ρώμη 25-27 Σεπτεμβρίου 2018). Επίσης απευθύνεται και προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων και την Ευρωπαϊκή Διεύθυνση για την Ποιότητα των Φαρμάκων. 

Εδώ σε αυτό το Link μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την επιστολή μαζί με τις υπογραφές:

Η ανοιχτή επιστολή

Πηγή: EFVV (european forum for vaccine vigilance)

 

Πέμπτη, 27 Σεπτεμβρίου 2018 08:54

"Παλαιολιθική διατροφή" & πραγματικότητα

Ένας καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο που ονομάζεται Loren Cordain το 2002 έγραψε (και αναθεώρησε το 2011) ένα από τα πρώτα βιβλία για την παλαιολιθική διατροφή με το όνομα The Paleo Diet. Από εκεί και μετά έχουν γραφτεί μερικά αξιόλογα ακόμη βιβλία και πάρα πολλά που απλώς αναμασούν τις αρχικές ιδέες ή που έχουν “ξεφύγει” εντελώς…

Ο όρος «παλαιολιθική διατροφή» είναι πάρα πολύ ευρύς και ουσιαστικά η δίαιτα αυτή συμπεριλαμβάνει οτιδήποτε σχεδόν εκτός από δημητριακά, όσπρια, γαλακτοκομικά, και όλα τα μοντέρνα υπέρ-επεξεργασμένα τρόφιμα.

Η βασική υπόθεση, η οποία στην ιδανική της μορφή θέτει και ζητήματα ύπνου και ξεκούρασης και έκθεσης στο φως και τον ήλιο και επαφή με τη φύση και συγκεκριμένους τύπους εξάσκησης είναι πολύ απλή: Λέει λοιπόν ότι, τα τελευταία δυόμισι εκατομμύρια χρόνια καθώς τα ανθρωποειδή εξελίχθησαν και το δικό μας κλαδί της εξέλιξης έφτιαξε τον Homo sapiens sapiens, και επειδή ως είδος περάσαμε σε αυτές τις συνθήκες πάνω από 100 με 180 χιλιάδες χρόνια, το DNA μας περιέχει μία ιδανική συνταγή ας πούμε, για τη βέλτιστη υγεία μας, “φτιαγμένη” εκείνη την χρονική περίοδο.

Και μετά ήρθε η αγροτική επανάσταση και πάρα πολλές τροφές οι οποίες δεν υπήρχαν πριν, εμφανίστηκαν και ακόμα πιο μετά, ελάχιστο χρόνο μέσα στην εξελικτική μας ιστορία δηλαδή, οι μοντέρνες τροφές έκαναν την εμφάνισή τους. Και εμείς ενώ έχουμε το DNA των ανθρώπων των σπηλαίων ζούμε στον 21 αιώνα…

Αυτές οι αλλαγές είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργήσουν δυσαρμονία ανάμεσα στις γονιδιακές πληροφορίες μας και στο φαγητό μας με αποτέλεσμα την αύξηση των χρόνιων νόσων και της γενικευμένης μείωσης της υγείας και της ζωτικότητας των ανθρώπων.

Η συζήτηση για την παλαιολιθική διατροφή, ακόμα και μέσα στους κόλπους των ανθρώπων που την ακολουθούν, δεν έχει τελειώσει και υπάρχουν πάρα πολλές παραλλαγές και διαφωνίες ακόμα και στον βασικό σκελετό που έγραψα παραπάνω.

Λίγο από εξέλιξη

Αυτή η νοσταλγική διάθεση για το απλούστερο παρελθόν που όλα ήταν καλύτερα και το γρασίδι ήταν πιο πράσινο από εκείνη τη μεριά του χρόνου, που το DNA μας είχε βρει ένα τέλειο σταθερό περιβάλλον και που οι άνθρωποι είχαν πλήρως προσαρμοστεί στις σπηλιές παίζοντας με μικρά μαμούθ είναι ίσως όμορφη και σίγουρα «πιασάρικη» θεωρία.

Μόνο που η πλήρης προσαρμογή των ανθρώπων σε κάποιο ιδανικό παρελθόν είναι απλώς ουτοπική φαντασίωση κάποιου χαμένου παράδεισου. Η εξέλιξη δεν είναι κάτι που έχει σταματήσει… και γι’ αυτό δεν είμαστε γονιδιακά ίδιοι με τους προγόνους μας και δεν έχει συγκεκριμένο σκοπό και τα αποτελέσματά της που βλέπουμε και ζούμε σήμερα είναι πειραματισμοί που αποδείχθηκαν χρήσιμοι.

Οι γονιδιακές μας αλλαγές είναι πολλές και οι επιγονιδιακές επιδράσεις (το πώς το περιβάλλον επηρεάζει το πώς τα γονίδιά μας εκφράζονται ή όχι) έντονες. Το “νέο” περιβάλλον μας εδώ και 10000 χρόνια “πατάει” πολλά “κουμπιά” και άλλα έχουν ήδη πατηθεί από προηγούμενες γενιές. Όχι μόνο δεν έχουμε ένα γενετικό πατρόν από την παλαιολιθική εποχή που να μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους, αλλά, όπως η έρευνα αποδεικνύει στα τελευταία 10000 χρόνια έχει επιταχυνθεί πολύ ο ρυθμός της εξέλιξης του είδους μας. (John Hauks et al. 2007. Recent acceleration of human adaptive evolution. PNAS 104(52):20753-20758)

Η θεωρία της παλεο-δίαιτας λέει επίσης ότι οι άνθρωποι δεν έχουμε προσαρμοστεί στο να τρώμε άμυλα, δημητριακά και γαλακτοκομικά. Αυτό όμως δεν είναι σωστό διότι αρκετοί άνθρωποι παράγουν λακτάση (ένζυμο που διασπά τη ζάχαρη του γάλακτος, λακτόζη) ως ενήλικοι και στο σάλιο μας παράγουμε μεγάλες ποσότητες αμυλάσης, ενός ενζύμου που ξεκινάει τη χώνεψη των αμύλων από το στόμα μας. Και ενώ είναι γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι δεν τα πάνε καλά με μία διατροφή, η οποία περιέχει μεγάλες ποσότητες από δημητριακά ή και γαλακτοκομικά, αυτό δεν έχει όμως να κάνει με την εξελικτική μας ιστορία, αλλά με την υγεία του πεπτικού, με τις συνολικές φλεγμονές, με την λειτουργία του συκωτιού ή με αντιδράσεις του αμυντικού συστήματος.

Τι έτρωγαν οι άνθρωποι της παλαιολιθικής περιόδου;

Η σύντομη απάντηση είναι: Ό,τι έβρισκαν….

Γιατί; Διότι το φαγητό δεν ήταν αρκετό και ο καιρός μέσα στις χιλιάδες χρόνια άλλαζε έντονα. Οι άνθρωποι έπρεπε να μετακινούνται από τις σαβάνες στα δάση, από κρύο σε ζέστη και αντιμετώπιζαν συνεχώς νέες εξελικτικές προκλήσεις. Μελέτες και έρευνες για την διατροφή των προγόνων μας εκείνης της περιόδου και των συγγενών μας Νεάντερταλ έχουν δείξει ότι η τροφή τους προσαρμοζόταν με βάση τον τόπο και το κλίμα και ίσως οι άνθρωποι είχαν μεγαλύτερη ικανότητα προσαρμογής από τα ξαδέλφια τους. (Neandertal versus Modern Human Dietary Responses to Climatic Fluctuations. Sireen El Zaatari et al. in PLOS ONE, Vol.11, No. e0153277; April 27, 2016)

Αυτή η διατροφική ευελιξία επέτρεψε την εξάπλωση του Homo sapiens sapiens σε όλο τον πλανήτη, όπως συμπεραίνει ο Peter S. Ungar παλαιοδοντολόγος του πανεπιστήμιου του Αρκάνσας (Evolution’s Bite, Princeton University Press, 2017)

Η άποψη ότι η “Παλαιολιθική διατροφή” είναι ο τρόπος με τον οποίο οι πρόγονοί μας έτρωγαν, αν και ελκυστική ως ιδέα δεν ισχύει.

Και εδώ που τα λέμε, το να πάω στο υγιεινάδικο και να αγοράσω “γάλα”, αλεύρι και λάδι καρύδας από μία τροπική περιοχή, σολωμό Νορβηγίας σε πλαστικό, λαχανίδες από την Θήβα, καθαρισμένα καρύδια Καλιφόρνιας, γλυκοπατάτες Περού, ένα κομμάτι βιολογικό μοσχάρι που έχει φάει βιολογικό καλαμπόκι και βιολογική σόγια και για επιδόρπιο μία γκοφρέτα πάλεο και να νομίζω ότι βγήκα και από την σπηλιά μου μάλλον είναι ανοησία… Τι λες;

Μία ακόμη θεωρία η οποία δεν ισχύει είναι ότι οι υδατάνθρακες γενικά ανεβάζουν και κρατούν ψηλά το ζάχαρο και τα επίπεδα της ινσουλίνης στο αίμα και αυτό οδηγεί σε χρόνιες νόσους. Αυτή η υπόθεση έχει κάνει πολλά άτομα να υποφέρουν από “υδατανθρακοφοβία”. Η κατανάλωση υδατάνθρακα δεν είναι από μόνη της αιτία χρόνιας αύξησης της γλυκόζης του αίματος ούτε αιτία αντίστασης της ινσουλίνης. Αυτή δεν είναι η αιτιολογία του μεταβολικού συνδρόμου το οποίο δεν έχει κατανοηθεί με πληρότητα ακόμη. Για το συγκεκριμένο θέμα θα γράψω σε επόμενο άρθρο.

Συμπεράσματα

Μήπως λοιπόν σου προτείνω να δεθείς στον καναπέ σου, χωρίς να βλέπεις ποτέ ήλιο, παρακολουθώντας σαπουνόπερες και “αντικειμενικές ειδήσεις”; Μήπως υπονοώ ότι τα ψεύτικα χρώματα και αρώματα, οι ψεύτικες τροφές και τα υπερ-ραφιναρισματα είναι ό,τι καλύτερο για την υγεία σου; Σαφώς και όχι!!!

Για την ακρίβεια, οι περισσότερες από τις διατροφικές αρχές της παλαιολιθικής διατροφής είναι και ορθές και μπορεί να είναι ιδανικές για κάποιους ανθρώπους, για κάποιο χρονικό διάστημα, για κάποιες δυσκολίες της υγείας τους. Πάρα πολλοί άνθρωποι πρόκειται να βιώσουν σίγουρες βελτιώσεις στη σωματική τους και στην ψυχοδιανοητική τους υγεία, κυρίως τους πρώτους έξι μήνες με ενάμιση χρόνο τρώγοντας περισσότερο ζωική πρωτεΐνη και λαχανικά και λιγότερες ζάχαρες και δημητριακά.

Κυρίως δε, αν αφήσουν πίσω τους μια διατροφή η οποία ήταν γεμάτη με υπερεπεξεργασμένα συστατικά, άδειες θερμίδες, γεμάτη με ραφιναρισμένα λάδια και τρανς-λιπαρά η ωφέλεια θα είναι ακόμα περισσότερη!

Θα σου πρότεινα μάλιστα, πάλεο ή όχι, να ξεκινήσεις να αφαιρέσεις αυτές τις «σαν-τροφές» ή τις «μη-τροφές» από τη διατροφή σου τώρα γιατί μόνο καλό θα κάνεις στο σύστημά σου.

Παρ’ όλα αυτά πολλές από τις υποθέσεις κάποιων από τους θεωρητικούς αυτού του τύπου διατροφής είναι λανθασμένες και δυστυχώς οδηγούν ακολούθους της “παλαιολιθικής διατροφής” σε θρησκευτικού τύπου φανατισμούς και διατροφικές ουτοπίες, που τελικά βλάπτουν…

Επιπρόσθετα η εμπορευματοποίηση και αυτού του διατροφικού υποδείγματος έχει κάνει πάρα πολλούς ανθρώπους να χάσουν ακόμη για μια άλλη φορά την επαφή με την “μικρή" και την “μεγάλη” τροφή τους και να βασίζονται σε σακουλάκια, σε λίστες, σε βιβλία και σε επιτρεπόμενα συστατικά.

Όταν βασίζομαι στο ίντερνετ για να μου πει αν το αλεύρι καρύδας Ταϊλάνδης είναι πάλεο ή όχι και μόνο τότε θα πανάρω το ψάρι μου για να το φάω, αποκόπτομαι και χάνω την εσωτερική μου πληροφορία για το τι και το πώς της υγείας μου, το πώς να αναγνωρίζω και να υποστηρίζω τη βέλτιστη λειτουργία μου.

Ένας πολύ σημαντικός εκπρόσωπος της πάλεο ο Robb Wolf, που αξίζει τον κόπο να διαβάσεις, ορθά αναφέρει στο τελευταίο του βιβλίο (2017) Wired to Eat: “ Η πρόσφατη έρευνα έχει ρίξει φως στην ανάγκη να πάμε πέρα από το δόγμα για να βρούμε τι δουλεύει για μας ατομικά…. δεν υπάρχει μια “πάρα πολύ καλή δίαιτα” που να ταιριάζει σε όλους, αλλά τεράστιες παραλλαγές, από άτομο σε άτομο και στους τύπους των τροφών που αντιδρούν θετικά ή αρνητικά.”

Φίλη και φίλε μου, το κεντρικό θέμα μας είναι η κατάλληλη λειτουργία παρά η όποια θεωρία ή φιλοσοφία. Ξεκίνα από τη βάση που σχετίζεται με την διαχείριση του στρες σου, περπάτα, ασκήσου, ανάπνευσε όσο περισσότερο μπορείς στη φύση, φρόντισε να βελτιώσεις την ποιότητα του ύπνου σου και συντονίσου με μία διατροφή που υποστηρίζει τον μεταβολισμό σου.

Ελπίζω τώρα ότι μπορεί να ξεκινάς να ξεχωρίσεις την “ήρα από το στάρι” ή στην περίπτωση της πάλεο-δίαιτας το αλεύρι σταριού από το αλεύρι καρύδας…

Έχουμε πολλά να πούμε ακόμη και μέχρι την επόμενη φορά:

Στην υγειά σου!

 

Ευθύμης Λαζάρου ND, DO, BsC(hOns) Ost.Med οστεοπαθητικός, φυσικοπαθητικός, σωματικός ψυχοθεραπευτής

Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.

Κυριακή, 09 Σεπτεμβρίου 2018 10:21

Walking Vipassana

Στο παραδεισένιο νησί Koh Phangan της Ταυλάνδης υπάρχει λίγο καιρό τώρα ένας βουδιστής μοναχός που συστήνει στους περαστικούς ή πιο μόνιμους κατοίκους (και τουρίστες) μία διαφορετική Vipassana από αυτή που γνωρίζουμε ως καθιστή.

Πρόκειται για τον βηματικό διαλογισμό Walking Vipassana.

Μέσα σ’ένα υπέροχο βουδιστικό ναό ο Pra Ola μας εισάγει σ’ένα 4ήμερο ταξίδι βημάτων, όπου συναντάμε βαθειά τον εαυτό μας.

Σ’αυτό το 4ήμερο, από Δευτέρα έως Πέμπτη, από τις 12:00-17:00, ο μοναχός αφού μας εξηγήσει επακριβώς την τεχνική του σιωπηρού αλλά 5ωρου βηματικού διαλογισμού, μας εισάγει επίσης αργά αργά και στις αρχές του βουδισμού που τόσο πολύ χρησιμοποιούνται πιά σε μεγάλη μερίδα ψυχολογικών, ολιστικών και υπερπροσωπικών προσεγγίσεων.

Αναφέρεται στην παρατήρηση του νού μας, στον κύκλο της επιθυμίας και του πόνου (σαμσάρα), στην απαγγίστρωση, στην νιρβάνα, στην απλότητα του να ζεί κάποιος με παράδοση στην ύπαρξη και πολλά άλλα εκπληκτικά πράγματα.

Το πιο εκπληκτικό όμως έρχεται από την ίδια την πρακτική του βηματικού διαλογισμού.

Η πρώτη και η δεύτερη μέρα είναι δύσκολες και για το σώμα και για το νου.

Για το σώμα, επειδή το να περπατάς συνεχόμενα πέρα δώθε σ’έναν διάδρομο, ξυπόλητος με περιορισμένη (συμβουλευτικά) οπτική επαφή είναι εξουθενωτικά.

Για το νου επίσης είναι εξουθενωτική η ενέργεια των πολλαπλών ταυτίσεων με σκέψεις, ιδέες, αποστροφές, επιθυμίες που έρχονται καταιγιστικά.

Αργά, αργά όμως ο βηματικός διαλογισμός αρχίζει να φέρνει τους καρπούς του.

Το σώμα πειθαρχεί και δεν κουράζεται πια τόσο και το μυαλό κάνει διαλείμματα, παύσεις, κενά σ’αυτόν τον ορυμαγδό απανωτών σκέψεων. Αυτά είναι τα πρώτα κενά γαλήνης.

Παρατηρώντας και τα συναισθήματα επίσης λειαίνονται, καθαρίζουν, ή ξεκαθαρίζουν και χάνουν την τρομερή εκείνη δύναμή τους επάνω μας.

Περπατάμε τον θυμό, την απληστία, την μνησικακία, την χαρά, την ζήλεια, την προσμονή κι όπως τα περπατάμε όλα αυτά συνειδητοποιούμε ότι όλα είναι εφήμερα και περαστικά κι ότι καλά θα κάναμε να αλλάξουμε λίγο προσέγγιση στη ζωή μας. Να χαλαρώσουμε πιο πολύ, να συγχωρήσουμε, να έχουμε επίγνωση του επικείμενου θανάτου μας που μας κάνει όλους αδέρφια.

Ευγνωμοσύνη ίσως και κάποια δάκρυα κυλούν πάντα στο τέλος του 4ημέρου όπου η σταθερή και γαλήνια φωνή του μοναχού μας προτρέπει να εισάγουμε στην καθημερινότητά μας ό,τι βιώσαμε.

Να πάρουμε τα δώρα σπίτι μας.

Η υπέρτατη αξία της Walking Vipassana βρίσκεται άλλωστε εκεί.

Δεν πρόκειται για στείρες γνώσεις που πήραμε από κάποιο βιβλίο, ούτε για ‘σοφίες’ που ακούσαμε από κάποιον άλλον.

Πρόκειται για μία εξαιρετική βιωματική εμπειρία όπου δάσκαλός μας είναι ο ύψιστος εαυτός μας.

 

Ο Μπόχτης Κωνσταντίνος γεννήθηκε στην Αθήνα και πολύ νωρίς ανακάλυψε την μεγάλη του αγάπη για τη γιόγκα. Η γιόγκα τον έχει βοηθήσει να καθησυχάσει τον νου και να γνωρίσει τον εαυτό του, επίσης, τον έχει βοηθήσει με σωματικούς πόνους. Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες και είναι κάτοχος ΜΒΑ. Από το 2006 μέχρι σήμερα, έχει ολοκληρώσει εκπαιδευτικά προγράμματα και workshops, πάνω στη γιόγκα, σε Ελλάδα και εξωτερικό, με παγκοσμίως γνωστούς δασκάλους. Ο Κωνσταντίνος ειδικεύεται στην Hatha και Ashtanga Yoga, διδάσκοντας παράλληλα Yin, Iyengar, Therapeutic, Vinyasa, Gyan, Prenatal και Kids Yoga. Έχει λάβει πιστοποίηση RYT-500 του Yoga Alliance, είναι αναγνωρισμένο μέλος (Master level 500hr) του Yoga Alliance International της Ινδίας, του Συλλόγου Γιόγκα Ελλάδος, του World Yoga Alliance και του Thai Healing Alliance. Επίσης είναι τακτικό μέλος στην Ελληνο-Ινδική Εταιρεία Πολιτισμού & Ανάπτυξης. Είναι θεραπευτής Ταϊλανδέζικου μασάζ και reiki. Ο Κωνσταντίνος διδάσκει στην Ασία, οπότε μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα σε Ελλάδα και Ασία (Ταϊλάνδη, Ινδονησία κ.α). Με την αφοσίωσή του στη γιόγκα, αυτό που θέλει είναι να εμπνεύσει τους γύρω του να ξεκινήσουν ή να συνεχίσουν την πρακτική τους, έτσι ώστε να απολαύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα οφέλη που προσφέρει. email επικοινωνίας: bochtisk@hotmail.gr 

Οποιοσδήποτε σύνδεσμος μεταξύ του εμβολίου MMR και της επιδημίας του αυτισμού αποτελεί ζήτημα για σοβαρό προβληματισμό, κυρίως για τους γονείς που πρέπει να αποφασίσουν εάν τα παιδιά τους θα πρέπει να εμβολιαστούν. Όταν ένας πρώην Επικεφαλής Επιστημονικός Υπεύθυνος κάνει αυτές τις παρατηρήσεις, γίνεται σίγουρα θέμα εθνικής, ή ακόμα διεθνούς σημασίας:

  • • ότι υπήρξε «εντελώς ανεξήγητος εφησυχασμός» σχετικά με το εμβόλιο MMR,
  • • ότι υπάρχουν πολύ ισχυροί άνθρωποι σε θέσεις μεγάλης εξουσίας, οι οποίοι έχουν στοιχηματίσει τη φήμη και τη σταδιοδρομία τους στην ασφάλεια του MMR και είναι πρόθυμοι να κάνουν σχεδόν οτιδήποτε για να προστατευθούν,
  • • ότι εάν αποδειχθεί ότι το εμβόλιο προκαλεί αυτισμό «η άρνηση των κυβερνήσεων να αξιολογήσουν σωστά τους κινδύνους θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στην ιστορία της ιατρικής».
  • • ότι έχει δει μια «σταθερή συσσώρευση αποδεικτικών στοιχείων» από όλο τον κόσμο ότι το εμβόλιο MMR προκαλεί εγκεφαλική βλάβη και ότι οι γονείς είχαν το δικαίωμα να μάθουν για τα χιλιάδες έγγραφα κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών που δείχνουν κάτι τέτοιο.
  • • ότι είχε ανησυχίες σχετικά με το εμβόλιο MMR από το 2001, δηλώνοντας ότι οι δοκιμές ασφάλειας πριν από την εισαγωγή του εμβολίου στη Βρετανία ήταν ανεπαρκείς,
  • • όταν επισημαίνει την «εκρηκτική παγκόσμια αύξηση του αυτισμού και της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου στα παιδιά» και την αυξανόμενη επιστημονική κατανόηση της ασθένειας του εντέρου που σχετίζεται με τον αυτισμό, γεγονός που τον έπεισε ότι μπορεί να φταίει το εμβόλιο MMR.
  • • ότι «κλινικά και επιστημονικά δεδομένα καταλήγουν στο ότι ο ζωντανός ιός της ιλαράς στο MMR μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον εγκέφαλο, στο έντερο και στο ανοσοποιητικό σύστημα σε ευάλωτα παιδιά».

Αυτές είναι μερικές μόνο από τις δηλώσεις του Dr Peter Fletcher, πρώην επικεφαλής επιστήμονα στο Υπουργείο Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα σχόλιά του αναφέρονται λεπτομερέστερα στο blog μου  MMR and Autism. "One of the greatest scandals in medical history".

Λοιπόν, το BBC News δεν πιστεύει ότι αυτά τα στοιχεία είναι αρκετά αξιόλογα για να σχολιαστούν. Όταν έγραψα το παραπάνω blog, έκανα μια καταγγελία στο BBC ότι δεν είχαν καλύψει την ιστορία του. Δεν έχουν δεχθεί την καταγγελία μου. Η ιστορία δεν είναι αρκετά επίκαιρη, ασυνήθιστη ή δημοσίου συμφέροντος!

Αυτό δεν αποτελεί πραγματικά έκπληξη. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών, το BBC βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της βρετανικής δημοσιογραφίας που αρνήθηκε να εξετάσει τις επιδόσεις της συμβατικής ιατρικής, τα αίτια για τις επιδημίες χρόνιων ασθενειών (συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού), τις βλάβες που μπορούν να προκαλέσουν φάρμακα και εμβόλια. Αντ’ αυτού, παρατάσσεται υπέρ του συμβατικού ιατρικού κατεστημένου - ότι όλα είναι καλά με τις υπηρεσίες υγείας που κυριαρχούν στο εθνικό σύστημα υγείας, και ότι η καλή υγεία είναι διαθέσιμη μέσα στα χάπια που προσφέρονται. Η συμβατική ιατρική, θέλουν να υποστηρίζουν, κερδίζει τη μάχη κατά των ασθενειών.

Ωστόσο, δεν είναι μόνο η άρνηση του BBC που είναι ανησυχητική. Είναι το γεγονός ότι δεν είναι διατεθειμένοι να διερευνήσουν τις ανησυχίες που υπάρχουν σχετικά με τη συμβατική ιατρική και τη ζημιά που μπορεί να προκαλέσει στους ασθενείς. Ως εκ τούτου, ρώτησα το ειδησεογραφικό του BBC εάν αισθάνονται οποιαδήποτε ευθύνη να απαντήσουν σε μερικές από τις ερωτήσεις που έθεσε η δήλωση του Fletcher, δηλαδή,

  • «Γιατί η κυβέρνηση δεν λαμβάνει σοβαρά υπόψη αυτό το τεράστιο πρόβλημα δημόσιας υγείας;»
  • • Αν είναι αλήθεια ότι «κανείς στην εξουσία δεν θα παραδεχτεί καν ότι συμβαίνει, πόσο μάλλον να προσπαθήσει να διερευνήσει τις αιτίες».
  • • «Γιατί η κυβέρνηση δεν διερευνά περαιτέρω».

Η απάντηση του BBC στην καταγγελία μου αντικατοπτρίζει ακριβώς μια παρόμοια καταγγελία που έκανα στο BBC τον Σεπτέμβριο του 2015 σχετικά με την μη κάλυψη της υπόθεσης του Dr Thompson, όπου υπήρχε η παραδοχή ότι η έρευνα σχετικά με τη σύνδεση εμβολίου MMR και Αυτισμού είχε πλαστογραφηθεί για να αποδειχθεί ότι δεν υπήρχε σύνδεση. Ακόμα και αυτό δεν ήταν ενδιαφέρον για το BBC!

Ο σκοπός μου για την υποβολή αυτών των καταγγελιών δεν είναι να αλλάξω τη στάση και την προσέγγισή τους σε θέματα υγείας. Το BBC δεν είναι αμερόληπτο και δεν θα αλλάξουν μέχρι να αναγκαστούν να αλλάξουν. Δρουν ως εκπρόσωποι της φαρμακευτικής βιομηχανίας και δεν θα αμφισβητήσουν την κυβέρνηση, τη γραμμή του NHS.

Σκοπός των καταγγελιών είναι να εξασφαλιστεί ότι είναι «καταγεγραμμένη» αυτή η άρνηση των συνδέσεων αυτών και δεν διερευνάται το θέμα αυτό. Εκατομμύρια γονείς συμφωνούν να εμβολιάσουν τα παιδιά τους με βάση το ότι τα εμβόλια είναι ασφαλή. Οι γιατροί τους λένε ότι είναι ασφαλείς, το NHS τους λένε ότι είναι ασφαλείς, και το BBC News απλώς επιβεβαιώνει ότι είναι ασφαλείς μέσα από την αδιαφορία τους, την αποτυχία τους να ερευνήσουν και την άρνησή τους να αναφέρουν.

Με αυτόν τον τρόπο θα γίνουν υπαίτιοι για την παραπληροφόρηση του κοινού όταν τελικά αποδειχθεί η σύνδεση και δεν μπορεί να αποκρυφτεί πια - που σίγουρα πλησιάζουμε σε αυτή τη στιγμή, με κάθε νέα αποκάλυψη και με κάθε παιδί που γίνεται μέρος της αυτιστικής επιδημίας.

Στη συνέχεια, το BBC News θα πρέπει να απαντήσει στο πραγματικό ερώτημα: Γιατί δεν το αναφέρατε; Γιατί δεν το ερευνήσατε; Γιατί δεν ενημερώσατε το βρετανικό κοινό; Γιατί δεν εκτελέσατε τις συντακτικές σας οδηγίες σχετικά με την αμεροληψία; Γιατί δεν επιτύχατε να πράξετε τα καθήκοντά σας;

Το ατυχές είναι ότι δεν είμαστε βέβαιοι πόσο καιρό θα πρέπει να περιμένουμε γι 'αυτό, πόσοι γονείς θα υποβάλουν τα παιδιά τους σε επικίνδυνα εμβόλια, πόσο περισσότερο το BBC θα συνεχίσει να επιμένει να παραμένουμε σε άγνοια.

Σε αντίθεση με άλλα μεγάλα μέσα ενημέρωσης, το BBC δεν έχει μετόχους, δεν έχει δεσμούς στο συμβούλιό του με φαρμακευτικές εταιρείες (όχι ότι αυτό θα πρέπει να αποτελεί δικαιολογία για τη σιωπή τους). Αυτός που πληρώνει την άδεια του καναλιού, είναι αυτός που έχει δικαιώματα, κατέχει και πληρώνει για το BBC. Οι περισσότεροι από όσους πληρώνουν για τις άδειες του BBC είναι, ήταν ή θα γίνουν γονείς. Και το BBC δεν μας υπηρετεί καλά.

Άρθρο του Steve Scrutton για το Homeopathy Safe Medicine

Το Σύνδροµο Χρόνιας Κόπωσης, εν συντοµία ΣΧΚ (Chronic Fatigue Syndrome, CFS), αποτελεί µια από τις πιο αµφιλεγόµενες ασθένειες στην ιατρική. Ερευνητές, γιατροί και ασθενείς προσπαθούν να συµφωνήσουν για το όνοµά του, τον ορισµό του, ή ακόµα και για το κατά πόσο υπάρχει πράγµατι. Αλλά η πρόγνωση είναι κακή. Μια ανάλυση µελετών του 2005 που παρακολούθησαν ασθενείς µέχρι και πέντε έτη κατέληξε στο συµπέρασµα ότι το ποσοστό ανάρρωσης είναι µόλις 5%.

Η ασθένεια τράβηξε την προσοχή των γιατρών τον 20ό αιώνα, ύστερα από µια σειρά µυστήριων επιδηµιών κατά τις οποίες µεγάλος αριθµός ανθρώπων παρουσίασαν ανεξήγητη αδυναµία και κόπωση. ∆ύο εντυπωσιακά ξεσπάσµατα επιδηµίας συνέβησαν στο Νοσοκοµείο Ρόγιαλ Φρι του Λονδίνου τη δεκαετία του 1950, και στη λίµνη Ταχόε της Νεβάδα τη δεκαετία του 1980, όπου η ασθένεια πήρε το παρατσούκλι «Σύνδροµο της κουρελιάρας Αν». Μετά οι γιατροί άρχισαν να παρατηρούν µεµονωµένες περιπτώσεις να εκδηλώνονται και στον ευρύτερο πληθυσµό.

Το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης είναι επίσης γνωστό ως µυαλγική εγκεφαλοπάθεια, εν συντοµία ME (παρόλο που δεν συµφωνούν όλοι ότι πρόκειται για την ίδια ασθένεια). ∆εν έχει αποδεδειγµένη αιτία και αποδεκτές διαγνωστικές εξετάσεις, αλλά η ασθένεια ορίζεται ως επίµονη κόπωση έξι ή περισσότερων µηνών που αναστατώνει τη ζωή και δεν βελτιώνεται µε την ξεκούραση. Συνοδεύεται από άλλα συµπτώµατα, στα οποία περιλαµβάνονται η εξασθένιση της µνήµης ή της προσοχής, ερεθισµένος λαιµός, ευαισθησία στους λεµφαδένες, πονοκέφαλοι και πόνοι στους µυς και στις αρθρώσεις. Σε σοβαρές περιπτώσεις, όπως της Σαµάνθα, οι ασθενείς περιορίζονται στο κρεβάτι για µεγάλα χρονικά διαστήµατα.

Τα συµπτώµατα µοιάζουν πολύ µε εκείνα της γρίπης, και σε πολλές περιπτώσεις το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης δείχνει πράγµατι να πυροδοτείται από ιογενείς µολύνσεις όπως ο αδενικός πυρετός ή λοιµώδης µονοπυρήνωση (αν και όχι από την ίδια τη γρίπη). Το σώµα δείχνει να καθαρίζει την ιογενή µόλυνση, αλλά η κόπωση παραµένει. Από τους ενήλικες που παθαίνουν αδενικό πυρετό, γύρω στο 12% αναπτύσσει σύνδροµο χρόνιας κόπωσης έξι µήνες αργότερα.

Επειδή δεν υπάρχει κάποιος σαφής βιολογικός µηχανισµός, συχνά θεωρείται ότι η ασθένεια έχει ψυχολογική αιτία: τη δεκαετία του 1970 οι ψυχίατροι τη θεωρούσαν αποτέλεσµα «µαζικής υστερίας», ενώ τη δεκαετία του 1980 ο Τύπος την είχε ονοµάσει περιφρονητικά «γρίπη των γιάπηδων», υπονοώντας ότι οι ασθενείς ήταν κακοµαθηµένα νεαρά άτοµα που ήταν πολύ τεµπέληδες για να δουλέψουν. Τα ιατρικά συµβούλια τώρα συµφωνούν ότι αποτελεί µια πραγµατική, διακριτή ασθένεια, παρόλο που τα αίτιά της παραµένουν αµφιλεγόµενα· ωστόσο πολλοί ασθενείς νιώθουν ακόµα ότι τους απορρίπτουν ως υποχόνδριους που πρέπει απλώς να συνέλθουν.

Ο Νόουκς άρχισε να ενδιαφέρεται για το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης όταν είδε αθλητές να προσβάλλονται από την ασθένεια και συνειδητοποίησε ότι το στερεότυπο δεν ταίριαζε. «Είδα πάρα πολλούς επαγγελµατίες αθλητές που ήθελαν να τρέξουν, που έχαναν τα πάντα, και παρ’ όλα αυτά δεν µπορούσαν να τρέξουν», λέει. «Το τελευταίο πράγµα που ήθελαν ήταν να είναι άρρωστοι».

Πιστεύει ότι η απάντηση για την ασθένεια κρύβεται στον εγκέφαλο. «Ο κεντρικός κυβερνήτης έχει ρυθµιστεί λανθασµένα. Υπερεκτιµά το πόσο κουρασµένος είσαι». Το µεγαλύτερο µέρος της έρευνας αναφορικά µε την ιδέα του κεντρικού κυβερνήτη περιλαµβάνει µικρές αλλαγές στα όρια της απόδοσης, συχνά σε αθλητές πρώτης κατηγορίας. Αλλά τι γίνεται αν όλο το σύστηµα καταρρεύσει; Η κόπωση, που υπό φυσιολογικές συνθήκες µάς προστατεύει από το να πιέσουµε υπερβολικά τον εαυτό µας, µπορεί να γίνει φυλακή.

Ό,τι κι αν προκαλεί αυτή την κατάσταση –κάποιος ιός, µια γενετική προδιάθεση ή (το πιθανότερο) ένας συνδυασµός πολλών παραγόντων–, ο Νόουκς υποστηρίζει ότι στο σύνδροµο χρόνιας κόπωσης τα όρια της φυσικής δραστηριότητας στενεύουν υπερβολικά, σε σηµείο που οι ασθενείς είναι ουσιαστικά ακινητοποιηµένοι. Αν έχει δίκιο, σηµαίνει ότι ασθενείς σαν τη Σαµάνθα δεν µπορούν να «αποφασίσουν» να γίνουν πιο ενεργητικοί µε τον ίδιο τρόπο που ο Μέζνερ δεν θα µπορούσε να αρχίσει να χορεύει στην κορυφή του Έβερεστ, ή που ο Φάρα δεν θα µπορούσε να µειώσει κατά 20 δευτερόλεπτα τον χρόνο που του χάρισε το µετάλλιο στο Λονδίνο.

Μπορεί, όµως, να σηµαίνει ότι η ασθένειά τους επηρεάζεται από ψυχολογικούς παράγοντες. Για την ακρίβεια, ένα από τα πιο σηµαντικά ευρήµατα αναφορικά µε το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης είναι ότι, όταν οι ασθενείς είναι πεπεισµένοι πως η ασθένειά τους είναι βιολογική και ανίατη και φοβούνται ότι η οποιαδήποτε δραστηριότητα µπορεί να τους βλάψει, είναι πολύ λιγότερο πιθανό να αναρρώσουν. «Αν πιστεύουν ότι είναι ανίατη, τότε είναι ανίατη», λέει ο Νόουκς. Παρόλο που τα σήµατα που στέλνει το σώµα παίζουν κρίσιµο ρόλο στο να αποφασίσουµε πότε είµαστε κουρασµένοι, τελικά ο εγκέφαλος είναι αυτός που παίρνει τις αποφάσεις.

Αυτό εγείρει επίσης το ερώτηµα κατά πόσον οι γνωσιακές και συµπεριφορικές θεραπείες µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να διευρύνουν σταδιακά τα δρακόντεια όρια του εγκεφάλου. Αν η διαλειµµατική προπόνηση λειτουργεί διδάσκοντας τον κεντρικό κυβερνήτη ότι όλο και µεγαλύτερα επίπεδα προσπάθειας είναι ασφαλή, θα µπορούσε άραγε να λειτουργήσει και για τους ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης;



Η Σαµάνθα έκανε µια συµφωνία µε τον σύντροφο και την αδελφή της. Την πήγαν σε έναν ειδικό που λεγόταν Πίτερ Γουάιτ (Peter White) στο Νοσοκοµείο του Σεντ Μπαρτόλοµιου στο Λονδίνο. «Σε παρακαλούµε», της είπαν, «δώσε του έξι µήνες. Αν και πάλι δεν αισθάνεσαι καλύτερα, θα σε βοηθήσουµε να βάλεις τέλος στη ζωή σου».

Ανεξάρτητα από τον Νόουκς, ο Γουάιτ υποστήριζε παρόµοιες απόψεις για το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης. ∆εν τον αποκαλεί κεντρικό κυβερνήτη, αλλά κι αυτός πιστεύει ότι ένας συνδυασµός από αίτια –γενετικά, περιβαλλοντικά, ψυχολογικά– καταβάλλουν το σώµα και διαταράσσουν την ισορροπία του νευρικού συστήµατος, κάνοντας τον εγκέφαλο να µειώσει δραµατικά αυτό που θεωρεί ως ασφαλές επίπεδο απόδοσης. Για να προσπαθήσει να αντιστρέψει την αλλαγή, είχε αναπτύξει µαζί µε τους συναδέλφους του µια προσέγγιση αποκαλούµενη Θεραπεία Βαθµιαίας Άσκησης, ΘΒΑ (Graded Exercise Therapy, GET), η οποία αποσκοπεί να λειτουργήσει ως µια πολύ ελαφριά µορφή διαλειµµατικής άσκησης.

Η ιδέα είναι να τεθεί το χαµηλότερο όριο δραστηριότητας που µπορεί ο ασθενής να διατηρήσει µε ασφάλεια, και µετά να αυξάνεται σταδιακά. Κάθε βήµα πρέπει να είναι µικρό, για να µην υπάρξει ο κίνδυνος της υποτροπής. Οι ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης αναφέρουν ότι αισθάνονται κατά πολύ πιο κουρασµένοι από τους υγιείς εκτελώντας µια σειρά ασκήσεων. Αλλά ο Γουάιτ έχει δείξει ότι, ύστερα από µια σειρά θεραπειών βαθµιαίας άσκησης, αισθάνονται λιγότερο κουρασµένοι από την ίδια ποσότητα άσκησης, παρόλο που η σωµατική κατάστασή τους δεν έχει αλλάξει. Όπως ακριβώς οι αθλητές κάνουν επαναλαµβανόµενα σπριντ, το καθεστώς των ασκήσεων επανεκπαιδεύει αργά τον εγκέφαλο των ασθενών ότι το κάθε εναλλασσόµενο επίπεδο δραστηριότητας είναι ασφαλές.

Ο Γουάιτ χρησιµοποιεί επίσης τη Γνωσιακή Συµπεριφοριστική Θεραπεία, ΓΣΘ (Cognitive Behavour Therapy, CBT), κατά την οποία θεραπευτές δουλεύουν µε ασθενείς για να καταρρίψουν αρνητικές ιδέες και πεποιθήσεις που έχουν για την ασθένειά τους. Αυτό στηρίζεται στο εύρηµα ότι, για όσον καιρό οι ασθενείς φοβούνται ότι η οποιαδήποτε δραστηριότητα θα προκαλέσει κατάρρευση, η κόπωση θα διατηρήσει τον ασφυκτικό έλεγχό της. Η γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία τούς ενθαρρύνει να δοκιµάσουν άλλες ιδέες και τρόπους για να αντεπεξέλθουν, και να εξετάσουν κατά πόσο µικρές δόσεις δραστηριότητας ενδεχοµένως δεν δηµιουργούν πρόβληµα. Η ελπίδα είναι ότι αυτό θα µειώσει τον φόβο τους βοηθώντας τους να συνειδητοποιήσουν ότι µπορεί κάποια δραστηριότητα να είναι εντέλει ασφαλής και ότι έχουν την πιθανότητα να αναρρώσουν.

Ο Γουάιτ πρότεινε να δοκιµάσει η Σαµάνθα έναν συνδυασµό θεραπείας βαθµιαίας άσκησης και γνωσιακής συµπεριφοριστικής θεραπείας. «Θα γίνω καλύτερα;» ρώτησε η Σαµάνθα τη θεραπεύτριά της. «Φυσικά και θα γίνεις», της απάντησε, και για πρώτη φορά η Σαµάνθα πίστεψε ότι µπορεί και να ήταν αλήθεια.

Ο πρώτος στόχος άσκησης ήταν να γυρίζει πλευρό στο κρεβάτι κάθε µία ώρα. Ύστερα από µερικές µέρες, άρχισε να αυξάνει τη δραστηριότητά της µέχρι που έφτασε να µπορεί να κάθεται ανασηκωµένη στο κρεβάτι για πέντε λεπτά κάθε φορά. Αργότερα, όταν σηκωνόταν από το κρεβάτι, µπορεί να δοκίµαζε να µαγειρέψει κάτι, αλλά η όλη διαδικασία θα ήταν χωρισµένη σε µέρη. Πηγαίνεις στο ισόγειο. Κόβεις κρεµµύδια. Ανεβαίνεις πάλι πάνω και ξαπλώνεις. Ως δηµιουργική προσωπικότητα, έβρισκε δύσκολο να αποδεχτεί την παντελή έλλειψη αυθορµητισµού. Αλλά η τελειοµανία, που πιστεύει ότι συνέβαλε στην ασθένειά της, τώρα τη βοήθησε.

∆ιατηρούσε ένα ηµερολόγιο δραστηριοτήτων, και καθώς οι µήνες περνούσαν, ήταν σε θέση να κάνει περισσότερα. «Περπατάς δύο λεπτά γύρω από το τετράγωνο», θυµάται. «Μετά περπατάς τρία λεπτά. Αλλά το να περπατήσεις για πέντε λεπτά µπορεί να σε στείλει στο κρεβάτι για τρεις εβδοµάδες». Έπρεπε να ακολουθεί πιστά τις οδηγίες, να µην κάνει τίποτα περισσότερο ή λιγότερο από τη δραστηριότητα που της είχαν αναθέσει, ανεξάρτητα από το πόσο καλά αισθανόταν.

Αν πίεζε υπερβολικά τον εαυτό της, κατέρρεε. «Χρειάζεται απίστευτη πειθαρχία», λέει. «Ένα παραπάτηµα και γυρνάς πάλι στην αρχή». Αν παρέβαινε τους κανόνες και προσπαθούσε να κάνει κάτι παραπάνω, άρχιζε να νιώθει το σώµα της να την εγκαταλείπει. «Ένιωθα τότε να καίγοµαι από τα πόδια και πάνω, λες και µε είχαν δηλητηριάσει. Μετά, ήµουν κατάκοιτη για ολόκληρες εβδοµάδες».

Χρειάστηκαν πέντε χρόνια σκληρής αποφασιστικότητας, αλλά κατάφερε να δραπετεύσει από την κόπωση και να επιστρέψει στην κανονική ζωή.



Αρκετές µικρές κλινικές µελέτες έδειξαν ότι η Σαµάνθα δεν ήταν µόνη της. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία και η θεραπεία βαθµιαίας άσκησης ήταν χρήσιµες θεραπείες. Αλλά αντί να ευχαριστηθούν µε τα ευρήµατα, οι οµάδες των ασθενών τα µίσησαν. «Όλοι σχεδόν οι σύλλογοι ασθενών στην Αγγλία και στο εξωτερικό τα αντιµετώπισαν ως αποτυχία», λέει ο Γουάιτ. Αυτές οι οµάδες αµφισβητούσαν ότι µια «ψυχολογική» θεραπεία σαν τη γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία µπορεί να βοηθήσει ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης, και πίστευαν ότι οι στόχοι δραστηριότητας της θεραπείας βαθµιαίας άσκησης ήταν εντελώς επικίνδυνοι. Το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης είναι µια καθαρά σωµατική ασθένεια χωρίς καµία γνωστή θεραπεία, υποστήριζαν, οπότε οποιοσδήποτε βοηθήθηκε από τις θεραπείες του Γουάιτ ήταν προφανές ότι δεν έπασχε από αυτό.

Αντίθετα, οι οµάδες ασθενών υποστήριξαν µια προσέγγιση που ονοµάζεται pacing[1]. Αυτή βοηθά τους ασθενείς να προσαρµοστούν σε µια ζωή εντός των φυσικών ορίων που θέτει η ασθένειά τους, και τους ενθαρρύνει να µην κάνουν τίποτα που τους σπρώχνει στα όρια της εξουθένωσης. Κάτι τέτοιο θα ήταν απόλυτα λογικό, αν το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης ήταν πράγµατι ανίατο. Αλλά σύµφωνα µε τις θεωρίες του Γουάιτ µπορεί να είναι αντιπαραγωγικό, εφόσον ενισχύει τα αρνητικά πιστεύω και ενεργεί έτσι ώστε να διατηρήσει την ασθένεια αντί να επιτρέψει στους ασθενείς να αναρρώσουν.

Ποιος είχε δίκιο; Ο Γουάιτ και οι συνάδελφοί του αποφάσισαν να κάνουν µια καθοριστική µελέτη. Συνεργάστηκαν µε τον µεγαλύτερο φιλανθρωπικό οργανισµό της Αγγλίας, το Action for ME, για να σχεδιάσουν και να εκτελέσουν µια µελέτη πέντε ετών. Αυτή περιλάµβανε 641 ασθενείς, χωρισµένους σε τέσσερις οµάδες. Μια οµάδα ελέγχου λάµβανε απλώς τη συνήθη ιατρική φροντίδα – συµβουλές να αποφεύγουν ακραίες δραστηριότητες, συν φάρµακα για συµπτώµατα όπως η κατάθλιψη, η αϋπνία και ο πόνος, όπου χρειαζόταν. Οι άλλες οµάδες έλαβαν και αυτές τη συνήθη φροντίδα συν είτε γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία, θεραπεία βαθµιαίας άσκησης ή pacing αναπτυγµένο σε θεραπεία (Adaptive Pacing Therapy, APT).

Οι ερευνητές δηµοσίευσαν τα αποτελέσµατά τους στο ιατρικό περιοδικό The Lancet το 2011. Ανακάλυψαν ότι η θεραπεία pacing ήταν εντελώς αναποτελεσµατική, οι ασθενείς αυτής της οµάδας δεν τα πήγαν καλύτερα από την οµάδα ελέγχου. Αλλά η ΘΒΑ και η γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία αποδείχτηκαν και οι δύο αρκετά χρήσιµες, µειώνοντας τις µετρήσεις κόπωσης και ανικανότητας σηµαντικά περισσότερο από τις δύο άλλες οµάδες. Και το σπουδαιότερο, το 22% των ασθενών ανάρρωσε ύστερα από έναν χρόνο στην οµάδα γνωσιακής συµπεριφοριστικής θεραπείας ή θεραπείας βαθµιαίας άσκησης, σε σύγκριση µε µόλις 7%-8% στις άλλες δύο οµάδες. Αυτό εξακολουθεί να µην είναι πολύ σπουδαία επίδοση, αλλά έδειξε ότι η προσέγγιση του Γουάιτ ήταν η καλύτερη διαθέσιµη θεραπεία, καθώς και ότι είναι δυνατή η ανάρρωση από τη συγκεκριµένη ασθένεια.

Αν οι προηγούµενες µελέτες δεν είχαν καλή υποδοχή, αυτή εδώ προκάλεσε την απόλυτη οργή. Το Lancet κατακλύστηκε από γράµµατα που επέκριναν τις µεθόδους του Γουάιτ. Η οργάνωση Action for ME απέρριψε τα ευρήµατα. Ένας καθηγητής αποκάλεσε τη µελέτη «αντιδεοντολογική και αντιεπιστηµονική» σε ένα γράµµα παραπόνων 43 σελίδων που έστειλε στο περιοδικό, ενώ οι ασθενείς ρωτούσαν µέσα από το Facebook: «Πότε το Lancet θα ανακαλέσει αυτή την απατηλή µελέτη;»

Αντί γι’ αυτό, το περιοδικό δηµοσίευσε ένα κύριο άρθρο σε συµπαράσταση του Γουάιτ και των συναδέλφων του, λέγοντας ότι «θα έπρεπε να επαινεθούν για την προθυµία τους να ελέγξουν ανταγωνιστικές ιδέες και παρεµβάσεις σε µια τυχαιοποιηµένη µελέτη». Αλλά αυτό δεν άλλαξε τη στάση των οµάδων ασθενών. Ύστερα από εργασία χρόνων για τη χρηµατοδότηση, οργάνωση και εκτέλεση µιας καθοριστικής µελέτης, ο Γουάιτ είχε πλέον στη διάθεσή του τα δεδοµένα που πίστευε ότι θα µπορούσαν να βοηθήσουν και άλλους ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης όπως η Σαµάνθα. Οι ασθενείς που ακολουθούσαν τις θεραπείες του υποδέχτηκαν µε χαρά τα ευρήµατά του, αλλά δεν µπορούσε να πείσει τις οργανώσεις ασθενών µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης να τον ακούσουν.



Η συζήτηση για το κατά πόσο το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης είναι βιολογική ή ψυχολογική ασθένεια συνεχίζεται µε ένταση. Τον Ιούνιο του 2014 δύο ακαδηµαϊκοί από την υπηρεσία συνδρόµου χρόνιας κόπωσης του Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου του Έσεξ στην Αγγλία δηµοσίευσαν ένα άρθρο στην ιστοσελίδα του British Medical Journal, υποστηρίζοντας ότι το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης µπορεί να είναι ένα «µιµίδιο». Αυτός ο όρος επινοήθηκε από τον γενετιστή Ρίτσαρντ Ντόκινς (Richard Dawkins), στο βιβλίο που εξέδωσε το 1976 µε τον τίτλο Το Εγωιστικό Γονίδιο (The Selfish Gene), για να περιγράψει µια ψυχολογική ιδέα ή συµπεριφορά που µεταφέρεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Οι συγγραφείς του άρθρου υποστήριζαν ότι αρκετές ασθένειες κατά τη διάρκεια της ιστορίας µπορεί να ήταν αποτέλεσµα των µιµιδίων, όπως ο «εγκέφαλος του σιδηροδρόµου», ένας συνδυασµός κόπωσης και ψυχιατρικών συµπτωµάτων που εµφανιζόταν σε ταξιδιώτες που ταξίδευαν µε το τρένο στα µέσα του 19ου αιώνα (καινούρια εφεύρεση εκείνο τον καιρό) και θεωρούνταν ότι ήταν αποτέλεσµα µιας αόρατης εγκεφαλικής βλάβης την οποία προκαλούσε το ταρακούνηµα της διαδροµής. Ίσως, έλεγαν, κάποιες εκφάνσεις του συνδρόµου χρόνιας κόπωσης εξαπλώνονται κι αυτές µε τον τρόπο ενός µιµιδίου.

Ακολούθησε µια άµεση καµπάνια για την απόσυρση του άρθρου. Η ME Association για ασθενείς µε ΣΧΚ δήλωσε την έκπληξη, τον θυµό και την ανησυχία των µελών της για τις συγκεκριµένες απόψεις. Στα διαδικτυακά σχόλια κάτω από το άρθρο, ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης κατηγορούσαν τους συγγραφείς για «άγνοια, µισαλλοδοξία και εξωφρενική σκληρότητα», ενώ οι ιδέες τους αποκηρύχτηκαν ως «αποτρόπαιες», «άρρωστες και διεστραµµένες», και «εντελώς τρελές». Λίγες ηµέρες αργότερα η υπηρεσία συνδρόµου χρόνιας κόπωσης του Έσεξ έγραψε στη ΜΕ Association διαχωρίζοντας τη θέση της από το άρθρο και λέγοντας ότι οι συγγραφείς «λυπούνταν πολύ για οποιαδήποτε αναστάτωση ενδεχοµένως προκάλεσαν».

Σύµφωνα µε τον Γουάιτ, το πρόβληµα, όπως πάντα, προέρχεται από τον τρόπο σκέψης που επικρατεί στην ιατρική, κατά τον οποίο οι ασθένειες θεωρούνται είτε βιολογικές είτε ψυχολογικές. «Η συντριπτική πλειονότητα των γιατρών τρέφουν µια δυϊστική άποψη περί µυαλού και σώµατος», λέει. «Πήγαινε να δεις έναν ψυχίατρο για το µυαλό και έναν γενικό γιατρό για το σώµα». Είναι ένας διαχωρισµός που αφήνει στους ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης µόνο δύο επιλογές – είτε η ασθένειά τους είναι βιολογική, για την ώρα ανίατη και εντελώς άσχετη µε ψυχολογικούς παράγοντες, ή οι ίδιοι είναι υποχόνδριοι, που έχουν απλώς εφεύρει την όλη κατάσταση. ∆εν είναι να απορεί κανείς που διατηρούν αµυντική στάση.

Για την ακρίβεια, υποστηρίζει ο Γουάιτ, αυτός ο διαχωρισµός είναι ψεύτικος. Το µυαλό και το σώµα αναπόφευκτα αλληλεπιδρούν και αντανακλώνται το ένα στο άλλο: «Αυτό που είναι ψυχολογικό είναι σωµατικό, και αυτό που είναι σωµατικό έχει και µια ψυχολογική πλευρά». Οι επιστήµονες ανακαλύπτουν ολοένα και περισσότερο ότι ψυχιατρικές δυσλειτουργίες όπως η σχιζοφρένεια ή η κατάθλιψη αντανακλούν µορφολογικές ανωµαλίες στον εγκέφαλο, ενώ νευρολογικά προβλήµατα όπως το Πάρκινσον προκαλούν, εκτός από σωµατικά, και ψυχολογικά συµπτώµατα.

Ο Γουάιτ τονίζει ότι η γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία, παρότι θεωρείται συχνά ως ψυχολογική θεραπεία, επιδρά στο σώµα. Αρκετές µελέτες έχουν δείξει ότι µια σειρά γνωσιακής συµπεριφοριστικής θεραπείας προκαλεί µετρήσιµη αύξηση εγκεφαλικής ουσίας, για παράδειγµα, ή ότι µπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα ορµονών του στρες όπως η κορτιζόλη.

Μια ευρύτερη αλλαγή στάσης µπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς µε σύνδροµο χρόνιας κόπωσης να αποδεχτούν ότι σωµατικοί και ψυχολογικοί παράγοντες αλληλοδιαπλέκονται στην ασθένειά τους, υποστηρίζει ο Γουάιτ, χωρίς τον φόβο ότι θα στιγµατιστούν. Το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης δεν είναι βιολογικό ή ψυχολογικό. Είναι και τα δύο.



Τώρα έχουν περάσει δύο χρόνια από τότε που η Σαµάνθα ανάρρωσε από το σύνδροµο χρόνιας κόπωσης. «Κάνω περισσότερα από πολλές γυναίκες της ηλικίας µου», λέει, βουτώντας ένα κοµµάτι πίτας στο χούµους της. «Ήρθα µε το ποδήλατο εδώ. Κατάφερα να συνδυάσω τα αξεσουάρ µου!» Ακόµα πρέπει να είναι προσεκτική – µια δύσκολη βόλτα µε το ποδήλατο ή υπερβολικό στρες στη δουλειά µπορεί να πυροδοτήσουν τα συµπτώµατά της. «Πρέπει να κάνεις ένα βήµα πίσω πνευµατικά και σωµατικά», λέει.

Έτσι τώρα παίρνει άδεια ασθένειας όταν είναι άρρωστη και λέει «όχι» σε διάφορα πράγµατα. Εργάζεται µε µερική απασχόληση ως εικαστική ψυχοθεραπεύτρια, κάνοντας αγγειοπλαστική µε φυλακισµένους και ασθενείς µε ψυχικές παθήσεις όπως διπολική διαταραχή και σχιζοφρένεια. Η δουλειά µε τον πηλό τούς προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να µιλήσουν, λέει. «Αν η συζήτηση γίνει δύσκολη, µπορείς να επιστρέψεις πάλι στον πηλό».

Επίσης εργάζεται ως καλλιτέχνης. Σε µια σειρά έργων της, παλιά αναµνηστικά –κούκλες, κουκουνάρια, κρανία ζώων– είναι τακτικά τοποθετηµένα σε σκαλιστές κορνίζες. Λέει ότι της αρέσει η ιδέα να σώζει τους κάποτε πολύτιµους προσωπικούς θησαυρούς που είναι πλέον περιττοί και να τους προσφέρει καινούρια ζωή και νόηµα. Επίσης ζωγραφίζει στοιχειωµένα φανταστικά τοπία, όπως εκείνο τον µαύρο και κατακόκκινο σαν το αίµα βιοµηχανικό λαβύρινθο από νοσοκοµειακά κρεβάτια και αψιδωτά παράθυρα, συνδυασµένα µε τους πρώτους στίχους από το ποίηµα του Τόµας Χάρντι (Thomas Hardy) The Darklish Thrush («Η τσίχλα στο σκοτάδι»): «Έγειρα σ’ έναν ξύλινο φράχτη µε την παγωνιά γκρίζα σαν το φάντασµα. Και τα αποµεινάρια του χειµώνα ρήµαζαν της ηµέρας το αδύναµο µάτι».

Αυτό το ποίηµα τελειώνει, φυσικά, µε το χαρούµενο τραγούδι του αδύναµου πουλιού· µέσα στον σκοτεινό θάνατο του χειµώνα ένα σύµβολο «ευλογηµένης ελπίδας».

 

Απόσπασμα από το βιβλίο: Ίαση (Jo Marchant) / Εκδόσεις Πεδίο

IASH CVR FRONT 500x500

Πέμπτη, 09 Αυγούστου 2018 12:27

Μηχανισμοί αυτοθεραπείας

Το σώμα μας έχει το δικό του πάνσοφο φυσικό αυτοθεραπευτικό σύστημα. Ύψιστη σημασία έχουν η διατροφή, η κίνηση, το περιβάλλον, ο τρόπος ζωής, ο τρόπος σκέψης και ερμηνείας των γεγονότων.

Η τοξίνωση-τοξαιμία ή δηλητηρίαση του οργανισμού πηγάζει από τον τρόπο ζωής σε συνδυασμό με σοβαρές ελλείψεις ορθών μορίων, και ψυχολογικό στρες.

Τα κύτταρα επικοινωνούν μεταξύ τους ανταλλάσοντας σωρεία χημικών μορίων, επικοινωνούν με το περιβάλλον, λαμβάνοντας τα ορθά μόρια της τροφής και οξυγόνο και αποβάλλοντας τα υποπροϊόντα του μεταβολισμού, καθώς και τις τοξίνες. Ο οργανισμός είναι ένα ανοικτό, δυναμικό σύστημα, προσπαθώντας κάθε στιγμή να φέρει την ομοιόσταση.

Κρίση τοξίκωσης – Θεραπευτική ευλογία

Μήπως είναι λάθος η καταπίεση των συμπτωμάτων;

Όλες οι κρίσεις τοξίκωσης από τον καρκίνο μέχρι το κοινό κρυολόγημα, είναι ουσιαστικά θεραπευτικές κρίσεις. Όταν αυτές οι κρίσεις υποστηρίζονται με καθαρμούς και φυσικές μεθόδους, ο οργανισμός αναρρώνει ταχύτατα. Όποτε παρεμβαίνουμε με κατασταλτικά μέτρα των συμπτωμάτων, μια βραχυπρόθεσμη ανάρρωση μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνια πάθηση.

Όλοι θεωρούν ότι υποχρεούνται να παρέμβουν αμέσως όταν γίνεται διάγνωση καρκίνου, αναφέρει η Dr Rose Papac, M.D καθηγήτρια ογκολογίας στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Yale, χωρίς να δώσουν την ευκαιρία στο σώμα τους να αυτοϊαθεί, αλλά επιλέγουν να καταστρέψουν και τα υγιή κύτταρα μαζί με τα καρκινικά, με μηχανισμούς σοκ, χημειοθεραπείες και ακτινοβολίες.

Ο οργανισμός θεωρεί ότι ο καρκίνος αποτελεί ένα σωματικό και συναισθηματικό μπλοκάρισμα, το οποίο θα υποχωρήσει μετά από μία θεραπευτική κρίση και μια αποτοξίνωση σε όλα τα επίπεδα: σωματικό, διανοητικό και πνευματικό επίπεδο. Η ενεργή συμμετοχή μας στην θεραπεία, η ανάληψη των ευθυνών σαν έκφραση αγάπης για τον εαυτό μας, αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη θεραπεία οποιασδήποτε διαταραχής, συμπεριλαμβανομένου και του καρκίνου.

Πολλοί ερευνητές έχουν αναφέρει όλα αυτά τα χρόνια, ότι διάφορες παθήσεις και καταστάσεις, όπως ο τυφοειδής πυρετός, το κώμα, η εμμηνόπαυση, η πνευμονία, η ανεμοβλογιά, ακόμη και η αιμορραγία, μπορεί να προκαλέσουν αυτόματη υποχώρηση του καρκίνου.

Αυτές οι κρίσεις τοξίκωσης αν δεν κατασταλούν, συμβάλλουν στην αποβολή τεράστιων τοξινών και βοηθούν τα κύτταρα να αναπνεύσουν. Ο πυρετός, η εφίδρωση, η απώλεια αίματος, η έκκριση βλέννας, η διάρροια και ο εμετός συμβάλλουν στην αποβολή τοξινών, ενισχύοντας συγχρόνως και ανανεώνοντας το ανοσοποιητικό σύστημα με φυσικό συμβατό τρόπο.

Η ανεπιθύμητη ανεμοβλογιά, η πνευμονία, μπορεί να αποτελέσουν θείο δώρο. Μία πάθηση δεν είναι τίποτε άλλο, παρά μια απεγνωσμένη προσπάθεια του εαυτού, να δημιουργήσει διέξοδο για την αποβολή των εγκλωβισμένων τοξινών και δηλητηρίων. Η καταστολή των παιδικών νοσημάτων με αφύσικα προγράμματα εμβολιασμού μπορεί να θέσει σε άμεσο κίνδυνο τα παιδιά, αφού αυξάνουν σημαντικά την επικινδυνότητα για καρκίνο και άλλα αυτοάνοσα. Η ανεμοβλογιά, η ιλαρά, και οι λοιπές φυσικοί μέθοδοι αυτό-ανοσοποίησης που εσφαλμένα καλούνται ‘παιδικά νοσήματα‘ δίνουν στο ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών τους νοσογόνους παράγοντες χωρίς να υποστούν την κρίση τοξίκωσης.

Το σώμα αποκτά φυσική ανοσία αφενός με την έκθεσή του σε παθογόνους οργανισμούς, αφετέρου με τις κατά καιρούς θεραπευτικές κρίσεις, που αποβάλλουν πολλές καρκινογόνες ουσίες. Η επιστημονική κοινότητα δεν ενδιαφέρεται να κατανοήσει τους αυτοθεραπευτικούς μηχανισμούς το ανθρώπινου σώματος στην περίπτωση του καρκίνου.

(Οι σκέψεις αυτές είναι εμπνευσμένες από το βιβλίο «ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟ της ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ τόμος ΙΙΙ του Andreas Moritz)

Ελένη Λουσσή - Naturopathy, Εναλλακτική Θεραπεύτρια – Διατροφολόγος. 

Loussihealing2@gmail.com

Η βιταμίνη D ήταν για δεκαετίες μία από τις πιο παρεξηγημένες βιταμίνες, γιατί δεν είναι μόνο απαραίτητη για τη δημιουργία και τη συντήρηση γερών οστών και δοντιών. Αποτελεί ουσιαστικά μια ορμόνη-κλειδί καθώς συμμετέχει στην ωρίμανση και την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος, στην καλή λειτουργία του καρδιαγγειακού, στην πρόληψη του καρκίνου, αλλά και στην αντιμετώπιση της γεροντικής κατάθλιψης. Είναι λοιπόν μια πολύ σημαντική βιταμίνη.

Η βιταμίνη D είναι από τις λίγες βιταμίνες που το ανθρώπινο σώμα μπορεί να παράγει από μόνο του: Το δέρμα παράγει την D μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας, ουσιαστικά δηλαδή την φωτοσυνθέτει. Έτσι παράγεται η πιο ενεργή μορφή της D, η D3 ή χοληκαλσιφερόλη.

Εναλλακτικά, η βιταμίνη D προσλαμβάνεται από συγκεκριμένες τροφές με τη μορφή της D2 (εργοκαλσιφερόλη). Τροφές όπως τα αβγά, το τυρί και τα ψάρια περιέχουν βιταμίνη D, όμως με την εξαίρεση του μουρουνέλαιου που είναι θησαυρός βιταμίνης D, οι υπόλοιπες διατροφικές πηγές δεν επαρκούν για να καλύψουν πλήρως τις πάγιες ανάγκες του ανθρωπίνου σώματος.

Καθίσταται λοιπόν σαφές πως η ηλιοθεραπεία δεν είναι απλά μια μόδα αλλά κρίνεται απαραίτητη για την υγεία του ανθρωπίνου σώματος.

Το μεσογειακό παράδοξο

Κι εδώ φτάνουμε στο μεγάλο παράδοξο: πώς γίνεται οι Βόρειοι και Κεντροευρωπαίοι να έχουν μεγαλύτερα ποσοστά βιταμίνης D όταν o καιρός στις χώρες τους είναι πολύ λιγότερο φωτεινός από ό,τι στην δική μας ηλιόλουστη χώρα;

Έρευνα του παρελθόντος έδειξε ότι το 65% των ηλικιωμένων Ελλήνων έχουν ανεπάρκεια D.

Έκτοτε, τα πράγματα έχουν επιδεινωθεί κατά πολύ.

Σύμφωνα με πολύ πρόσφατη στατιστική έρευνα του Αριστοτελείου πανεπιστημίου, του τμήματος Ιατρικής του St. George και του Πανεπιστημίου της Κύπρου, το 73, 07% ενός μεγάλου δείγματος Ελλήνων έχει ανεπάρκεια D, ενώ για τους Κύπριους το ποσοστό αυτό αγγίζει το 69,28%.

Η μικρή αλλά καθόλου αμελητέα διαφορά στα ποσοστά ανάμεσα στους Έλληνες και τους Κυπρίους κατά τη δική μου εκτίμηση πρέπει να οφείλεται στην ένταση και την έκταση των Μνημονίων: Όλο και λιγότερο Έλληνες έχουν τη δυνατότητα να κάνουν μεγάλης διάρκειας διακοπές με σαφέστατες συνέπειες στα επίπεδα της D τους και φυσικά στη σωματική και ψυχολογική τους υγεία.

Αυτό όμως δεν επαρκεί για να ερμηνεύσει το εντελώς απαράδεκτο μεσογειακό παράδοξο.

Αμέσως παρακάτω θα παραθέσουμε και τους υπόλοιπους λόγους του μεσογειακού παραδόξου.

Ένας από αυτούς είναι η μεσογειακή διατροφή. Το ελαιόλαδο δεν περιέχει βιταμίνη D και οι Μεσόγειοι καταναλώνουν λιγότερο λιπαρές τροφές από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.

Τι να τις κάνεις τις τροφές με D όταν λούζεσαι στον ήλιο;

Ακριβώς επειδή στο ιστορικό τους παρελθόν, οι Μεσόγειοι είχαν πολύ περισσότερο ήλιο από τους Βόρειους, γενικά είναι πιο σκουρόχρωμοι. Και τα μεγαλύτερα επίπεδα μελανίνης στο δέρμα, απαιτούν μεγαλύτερη έκθεση στον ήλιο. Με άλλα λόγια, ο Μεσόγειοι και γενικότερα οι Νότιοι, χρειάζονται τον ήλιο τους περισσότερο από τους βόρειους και χρειάζονται περισσότερη έκθεση στον ήλιο.

Η επιδημία όμως της ανεπάρκειας D οφείλεται κυρίως σε πολιτισμικούς λόγους, τους οποίους παραθέτουμε παρακάτω.

Οι πολιτισμένοι «κλέφτες» της D

  • Ο σύγχρονος τρόπος ζωής. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι σύγχρονοι αστοί ζουν ως τρωγλοδύτες. Το φωτεινότερο κομμάτι της μέρας το περνούν σε εργασιακούς χώρους και στις μετακινήσεις από και προς αυτούς. Ελάχιστα βλέπουν το φως του ηλίου και ακόμη λιγότερο βλέπει το σώμα τους ο ήλιος.
  • Η κατάχρηση αντηλιακών. Όπως έχουμε εμπεδώσει στην αρθρογραφία μας, στην Ιατρική (κι όχι μόνο), παν μέτρον άριστον. Μπορεί μεν η υπερβολική έκθεση στον ήλιο να δημιουργεί κινδύνους για την δερματική υγεία, σχεδόν κανείς όμως από τους σοφούς διαφημιστές και τις εταιρίες αντηλιακών δεν ασχολήθηκαν να μας πούνε ότι τα αντηλιακά με πολύ υψηλό δείκτη είναι ικανά να μπλοκάρουν παντελώς την απαραίτητη για τη βιταμίνη D ηλιακή ακτινοβολία. Έτσι έχουμε ένα ακόμη παράδοξο, παρόμοιο με αυτό της ασιτίας μέσω θερμιδικών βομβών: Να ψηνόμαστε στον ήλιο αλλά να μην περνάει η ηλιακή ακτινοβολία στο δέρμα μας.
  • Πολιτισμικές ιδιαιτερότητες: Τα παλιά χρόνια και στον τόπο μας το γυναικείο κορμί θεωρούνταν τόση αμαρτία που το έκρυβαν πίσω από βαριά ρούχα σε τέτοιο βαθμό ώστε όχι μόνο δεν το έβλεπε ανθρώπου μάτι αλλά ούτε κι ο ήλιος. Και μπορεί σήμερα στη χώρα μας να έχει σχετικά κατακτηθεί το δικαίωμα της ελευθερίας του σώματος, ας δούμε όμως τι συμβαίνει σε χώρες που αυτό δεν έχει συμβεί, χώρες που έχουν μεγαλύτερη ηλιοφάνεια ακόμη κι από μας:

Στη Μέση Ανατολή, η ανεπάρκεια της βιταμίνης D, ξεπερνά το 80%.

Η Ινδία κατάφερε να βελτιώσει εκπληκτικά τα ποσοστά της μέσα σε μια δεκαετία: Από το δραματικό 77% το 2010, τα ποσοστά του πληθυσμού με ανεπάρκεια Βιταμίνης D έπεσαν στο 50%.

Τι μπορούμε και τι πρέπει να κάνουμε

Τα επίπεδα της βιταμίνης D περνάνε κυριολεκτικά από το χέρι μας: 20 λεπτά έκθεσης στον ήλιο για 6 μήνες τον χρόνο αρκούν για να μας «φορτίσουν» σχεδόν με όλη την Βιταμίνη D που χρειαζόμαστε.

Κι αυτό πρέπει να κάνετε. Να λιάζεστε υπεύθυνα έστω για ένα εικοσάλεπτο. Ακόμη κι αν δεν μπορείτε να κάνετε διακοπές, έστω στο μπαλκόνι σας ή στο παρκάκι της γειτονίας σας.

(Ο Πέτρος Αργυρίου είναι ένας ξεχωριστός λογοτέχνης κι ένας από τους κορυφαίους Έλληνες αναλυτές, ιδιαιτέρως στο πεδίο του παρασκηνίου των παγκόσμιων πολιτικών δημόσιας υγείας. Είναι επίσης μέλος της ένωσης δημοσιογραφίας της επιστήμης Science View και μόνιμος συνεργάτης του Holistic Life. Από τις εκδόσεις ETRA κυκλοφορούν τα σχετικά βιβλία του: "Τι δεν σας λένε οι γιατροί", 2009, "Θανάσιμες Θεραπείες", 2011 και "Παρά Φύση", 2014, όλα τους μοναδικά στο είδος τους στην ελληνική εκδοτική πραγματικότητα και όχι μόνο. Το προσωπικό του blog είναι το agriazwa.blogspot.com).

Το αμυντικό σύστημα και οι λειτουργίες του

Το αμυντικό μας σύστημα είναι ένα εξελιγμένο βιοχημικό εργοστάσιο με άπειρες δυνατότητες. Στο στομάχι μας, στο έντερό μας, στο γεννητικό μας σύστημα και σε άλλα μέρη του σώματός μας υπάρχει πλούσια μικροβιακή χλωρίδα (πληθυσμός μικροβίων) που αποτελείται από διάφορα είδη βακτηρίων, όπως: στρεπτόκοκκος, σταφυλόκοκκος, lactobacillus, oreoplasma, mycoplasma και πλήθος άλλων αερόβιων μικροοργανισμών που ζουν σε αρμονία με το ανθρώπινο σώμα και βοηθούν τις αμυντικές και μεταβολικές του λειτουργίες.

Η νόσος είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που δεν έχει σαν μόνη αιτία την προσβολή μας από κάποιον ιό ή βακτήριο. Για να εκδηλωθεί μια νόσος πρέπει ο νοσογόνος παράγοντας (π.χ. ο στρεπτόκοκκος) να βρει κατάλληλο υπόστρωμα ώστε να προσβάλλει τον οργανισμό μας και να προκαλέσει την εμφάνιση κλινικών συμπτωμάτων.

Με απλά λόγια, μόνο ένα εξασθενημένο αμυντικό σύστημα θα επιτρέψει την προσβολή του από ένα νοσογόνο παράγοντα. Πρέπει λοιπόν να κρατάμε το αμυντικό μας σύστημα σε άριστη κατάσταση ακολουθώντας μια ισορροπημένη διατροφή, σωματική άσκηση, αποφεύγοντας τα ψυχοσωματικά stress, το κάπνισμα και το αλκοόλ.

Οι σύγχρονοι άνθρωποι πάσχουν όλο και περισσότερο από χρόνιες ασθένειες όπως το άσθμα, ο διαβήτης, οι αλλεργίες και οι χρόνιες δερματικές παθήσεις. Αυτές οι παθολογικές εκδηλώσεις δεν είναι τίποτα άλλο παρά ο μάρτυρας ενός χρόνια διαταραγμένου αμυντικού και μεταβολικού συστήματος (οι εμβολιασμοί, οι αντιβιώσεις και η κακή διατροφή είναι οι βασικές αιτίες).

Η μαζική συνταγογράφηση των αντιβιοτικών από τους γιατρούς όλων των ειδικοτήτων έχει γίνει ρουτίνα. Αν και τα αντιβιοτικά είναι συνήθως αποτελεσματικά για την καταστροφή των περισσότερων βακτηρίων και έχουν βοηθήσει σημαντικά στη θεραπεία νόσων όπως η φυματίωση και η μηνιγγίτιδα, η χρόνια χορήγησή τους έχει επικίνδυνες παρενέργειες για τον ανθρώπινο οργανισμό. Ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα είναι ότι τα βακτήρια γίνονται όλο και περισσότερο ανθεκτικά στους διάφορους τύπους αντιβίωσης και αυτός είναι ο λόγος που ασθένειες όπως π.χ. η φυματίωση επανεμφανίζονται.

Ποιες είναι οι πιο συχνές παρενέργειες από τη χρήση των αντιβιοτικών;

α) Η φυσιολογική χλωρίδα του εντέρου καταστρέφεται με αποτέλεσμα την εμφάνιση διάρροιας ή άλλων γαστρεντερικών διαταραχών.

β) Η φυσιολογική χλωρίδα των βλεννογόνων (π.χ. στόμα, κόλπος) διαταράσσεται. Η ισορροπία της αλλάζει και εμφανίζεται αύξηση του Candida Albigans. Οι κοιλότητες των βλεννογόνων νοσούν από χρόνιες μυκητιάσεις.

γ) Το ορμονικό και το αμυντικό σύστημα σταματούν να λειτουργούν σωστά και τα αντισώματα «τεμπελιάζουν» - γίνονται ανίκανα να μας παρέχουν φυσική προστασία από τις επιθέσεις εξωγενών παραγόντων (π.χ. ιούς, μικρόβια κλπ).

δ) Έχουν μεγάλη νευροτοξικότητα με στόχο συνήθως το ακουστικό νεύρο, που μπορεί να εκφυλιστεί.

ε) Το ήπαρ και τα νεφρά μπορούν να υποστούν μη ανατάξιμες βλάβες (κίρρωση ήπατος, καταστροφή παρεγχύματος των νεφρών, χρόνια ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια).

Διαβάζοντας το παρακάτω κλινικό παράδειγμα θα καταλάβετε καλύτερα τι μπορεί να σας προκαλέσει η χρήση αντιβιοτικών:

Ένας ασθενής που παίρνει επί μήνες αντιβίωση για να θεραπεύσει μια επίμονη λοίμωξη του ουροποιητικού του συστήματος, εμφανίζει τις παρακάτω διαταραχές κατά τη διάρκεια και για μεγάλο διάστημα μετά το τέλος της θεραπείας του:

α) διάρροιες λόγω της καταστροφής της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου

β) μυκητιάσεις στον κόλπο ή το στόμα

γ) γίνεται επιρρεπής σε λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού επειδή το αμυντικό του σύστημα έχει εξασθενήσει

δ) μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές αλλεργικές καταστάσεις και δυσανεξίες σε τροφές

ε) το παρέγχυμα νεφρών και ήπατος μπορεί να αλλοιωθεί – εκφυλιστεί.

 Η φυματίωση επιστρέφει ξανά, η μηνιγγίτιδα και η διφθερίτιδα επίσης

Ασθένειες που θεωρούσαμε ότι έχουν εξαφανιστεί εμφανίζονται ξανά. Το βακτήριο Mycobacterium tuberculosis (φυματίωση) γίνεται όλο και πιο ανθεκτικό στα καινούργια αντιβιοτικά. Το εμβόλιο της φυματίωσης δεν μπορεί να προστατεύσει τον ανθρώπινο πληθυσμό από την επανεμφάνιση της νόσου. Έχει προβλεφθεί ότι μεταξύ 2000-2020 θα νοσήσουν 200 εκατομμύρια άτομα από φυματίωση, εκ των οποίων τα 35 εκατομμύρια θα πεθάνουν. Η Δυτική ιατρική πρέπει να αλλάξει στρατηγική. Αν συνεχίσει να εμβολιάζει τον πληθυσμό και να του χορηγεί αντιβίωση για κάθε απλή παθολογία θα καταλήξουμε στην εξουδετέρωση του αμυντικού μας συστήματος.

 Η θέση της ομοιοπαθητικής – ολιστικής θεραπευτικής στη λύση του προβλήματος της εξασθένησης του αμυντικού συστήματος του σύγχρονου ανθρώπου.

Σαν ολιστικός – ομοιοπαθητικός οδοντίατρος με ειδικότητα στη χειρουργική στόματος σπάνια χορηγώ αντιβίωση στους ασθενείς μου. Η εξάσκηση του οδοντιατρικού λειτουργήματος από το 1988 μου έδειξε ότι η χρήση αντιβίωσης τόσο στην οδοντιατρική όσο και στη χειρουργική στόματος πρέπει να περιορίζεται, είτε σε βαριές γναθοχειρουργικές επεμβάσεις, είτε σε ασθενείς με πολύ εξασθενημένο αμυντικό σύστημα που υπόκεινται συχνά σε αιμοκάθαρση ή νεφροκάθαρση ή έχουν υποστεί μεταμόσχευση οργάνων και παίρνουν ανοσοκατασταλτικά.

Οι εξαγωγές δοντιών, οι απονευρώσεις, η χειρουργική των βλεννογόνων του στόματος και των ούλων, η αφαίρεση σωφρονιστήρων οδόντων και η τοποθέτηση εμφυτευμάτων σπάνια απαιτεί τη χρήση αντιβίωσης. Οι ασθενείς μου που είναι ωμοφάγοι, δεν χρειάζονται σχεδόν ποτέ τη λήψη αντιβίωσης.

Φυτικά σκευάσματα, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες που μπορούν να αντικαταστήσουν την αντιβίωση

Για την αντικατάσταση της χρήσης αντιβιοτικών χρησιμοποιώ σκευάσματα φυτικής -κυρίως- προέλευσης που διεγείρουν τη φυσική άμυνα του οργανισμού. Στην περίπτωση μιας γναθοχειρουργικής επέμβασης, όπως η χειρουργική εξαγωγή ενός έγκλειστου σωφρονιστήρα, ο ασθενής μου προετοιμάζεται μια εβδομάδα πριν την επέμβαση με τα κατάλληλα ομοιοπαθητικά φάρμακα (κατά του οιδήματος και του πόνου) και ανάλογα σκευάσματα που αντικαθιστούν την αντιβίωση. Τα σκευάσματα αυτά χορηγούνται ανάλογα με το βιότυπο του ασθενή και το είδος της επέμβασης και είναι συνήθως κάποια από τα παρακάτω: echinacea, eleutherococcus, propolis, uncaria tomentosa, grapefruit seeds extract, thyme σε βάμμα ή ταμπλέτες. Αυτά συμπληρώνονται με βιταμίνες (Α, Ε, C, beta-carotene) και ιχνοστοιχεία (ψευδάργυρος, σελήνιο, μαγγάνιο).

Μηνάς Ρηγάτος

Χειρουργός οδοντίατρος, ειδικός εμφυτευματολόγος, περιοδοντολόγος, ομοιοπαθητικός.

www.homeodentist.gr

O Mηνάς Ρηγάτος εργάστηκε στο Παρίσι από το 1986 μέχρι το 1990, αποκλειστικά σαν Χειρούργος στόματος – Περιοδοντολόγος.

Από το 1991 μέχρι το 1998 εργάστηκε σαν Εμφυτευματολόγος και Περιοδοντολόγος στο Οδοντιατρικό Ινστιτούτο Αθηνών στο Ψυχικό. 
Από το 1998 μέχρι και σήμερα διατηρεί Ιδιωτικό Ομοιοπαθητικό Οδοντιατρείο στη Γλυφάδα. 
Έχει ιδρύσει το Οδοντιατρικό Ομοιοπαθητικό Ινστιτούτο Γλυφάδας, με σκοπό την διοργάνωση σεμιναρίων και την εκπαίδευση των οδοντιάτρων στην ομοιοπαθητική.

Η Καµίγ, τριάντα οκτώ ετών και τεσσάρων µηνών, έχει φαινοµενικά όσα της χρειάζονται για να είναι ευτυχισµένη. Γιατί λοιπόν νιώθει ότι η ευτυχία τής γλιστρά µέσα από τα χέρια; Το µόνο που θέλει είναι να ξαναβρεί τον δρόµο της χαράς και της δηµιουργίας. Όταν ο Κλοντ, ο οποίος της συστήνεται ως ρουτινολόγος, της προτείνει έναν πρωτότυπο τρόπο για να τη βοηθήσει, εκείνη δέχεται χωρίς δισταγµό. Μέσα από εκπληκτικές, δηµιουργικές και πλούσιες σε νοήµατα εµπειρίες, βήµα βήµα, θα αλλάξει εντελώς τη ζωή της και θα κατακτήσει τα όνειρά της…

Εµπιστεύτηκα στον Κλοντ τις ανησυχίες µου σχετικά µε την εξέλιξη της σχέσης µου µε τον Σεµπαστιέν. Με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι η αµφισβήτηση της ζωής µου από εµένα την ίδια µπορούσε να αποσταθεροποιήσει τον άντρα µου. Όλες αυτές οι αλλαγές πρέπει να τον µπέρδευαν πολύ κατά βάθος. Έπρεπε να αποδεχθώ την ιδέα ότι µια µεταβατική περίοδος ήταν απαραίτητη. Στο κάτω κάτω, του επέβαλα τη µικρή µου επανάσταση ενώ εκείνος δεν είχε ζητήσει τίποτα! Έπρεπε να του δώσω χρόνο να το χωνέψει. Κι έπειτα, µια τέτοια περίοδος αλλαγής συνοδευόταν αναγκαστικά, τόσο για τον σύζυγό µου όσο και για εµένα, από µια ολόκληρη παλέτα συναισθηµάτων: αντιστάσεις, πισωγυρίσµατα…

Ο φόβος µου ήταν στην πραγµατικότητα διπλός: φόβος µήπως ο Σεµπαστιέν δεν εγκρίνει το σχέδιό µου για επαγγελµατικό αναπροσανατολισµό, φόβος µήπως η σχέση µας συνεχίσει να πνέει τα λοίσθια…

«Το πρώτο πράγµα που πρέπει να ξεκαθαρίσετε µέσα σας», µου είπε τότε ο Κλοντ, «είναι αν εξακολουθείτε να τον αγαπάτε».

«Ναι, φυσικά, έστω κι αν µερικές φορές αµφιβάλλω».

 «Πολλές φορές, δεν είναι ότι δεν αγαπάµε τον άλλον πια, αλλά πού έχει οδηγηθεί η σχέση. Σε ένα ζευγάρι, ωστόσο, ο καθένας είναι υπεύθυνος για την ποιότητα του δούναι και λαβείν. Αν θέλετε να ανάψετε πάλι τη φλόγα, προκαλέστε σπινθήρες! Μην περιµένετε πάντα από τον άλλον να πάρει την πρωτοβουλία, έχουµε µιλήσει ήδη γι’ αυτό…»

«Μα πώς να το κάνω;»

«Αναπτύσσοντας την ερωτική δηµιουργικότητά σας, για παράδειγµα…»

«∆ιασκεδαστικό! Με ποιον τρόπο;»

«Μπορείτε να του γράψετε ένα ερωτικό µήνυµα για αρχή».

«Τι θέλετε να πείτε;»

«Λοιπόν, τη στιγµή που όλοι στέλνουν φωνητικά SMS, εσείς στείλτε του έξυπνα, καλογραµµένα µηνύµατα και, κυρίως, χωρίς ορθογραφικά λάθη!»

«Ναι, αλλά…»

«Ακολουθήστε την έµπνευσή σας! Άλλωστε, υπάρχουν κάποιες τεχνικές. Αφού εντοπίσετε µερικά κέντρα ενδιαφέροντος του αγαπηµένου σας, επιλέγετε ένα από αυτά. Γράφετε στη συνέχεια, µε τη µέθοδο του καταιγισµού ιδεών, όλες τις λέξεις και όλες τις εκφράσεις που σας έρχονται στον νου και έχουν σχέση µε το θέµα. Κατόπιν, δηµιουργείτε απίθανες λέξεις που θα σας φέρουν πιο κοντά και επινοείτε εκφράσεις για να γράψετε ένα ωραίο κείµενο. Ας πάρουµε ένα παράδειγµα, αν θέλετε, για να γίνει πιο σαφές… Με τι παθιάζεται ο σύζυγός σας;»

«Λατρεύει το ζεν. Κάνει γιόγκα. Και ονειρεύεται να πάει στην Ινδία».

«Πολύ καλά. Ας κάνουµε µια λίστα µε τις λέξεις που συνδέονται µε αυτό το θέµα».

Με τη βοήθειά του, έγραψα πάνω σε µια κόλλα χαρτί:

Ζεν. Λωτός. Άνθος του λωτού. Ισορροπία. Αναπνοή, πνοή. Ειρήνη. Ομορφιά. Εσωτερικό κουκούλι. Κήπος ζεν, διαλογισµός…

«Γράψτε τα όλα», επέµεινε, «θα είναι το πρώτο δηµιουργικό υλικό σας. Και να θυµάστε τον κανόνα του ΛKΠΤΠ. Λ, δηλαδή ούτε Λογοκρισία, K, ούτε Κριτική. Π για Ποσότητα, που σηµαίνει να εµπλουτίσετε τη φαντασία σας. Τ για Τρελούτσικος. Πλησιάστε τον! Σηµειώστε τις πιο τρελές και απίθανες ιδέες. Π για Πολλαπλασιασµό. Μια ιδέα φέρνει µια άλλη, και ούτω καθεξής!»

«Θα το θυµάµαι. Ευχαριστώ, Κλοντ».

«Κατόπιν, ανακατέψτε το λεξιλόγιο ζεν µε το ερωτικό λεξιλόγιο, ανακινήστε καλά και ανακαλύψτε τα συντακτικά ευρήµατα που θα προκύψουν. Σκεφτείτε επίσης τα στιλάτα ρητορικά σχήµατα: τις συνηχήσεις –την επανάληψη του ίδιου φωνήεντος–, τις παρηχήσεις –την επανάληψη του ίδιου συµφώνου–, τους παραλληλισµούς, την έµφαση –την υπερβολή στον τόνο–, το οξύµωρο –τον συνδυασµό λέξεων µε απίθανη προσέγγιση, όπως το περίφηµο “σκοτεινή λάµψη που πέφτει από τα άστρα” του Κορνέιγ–, τη λιτότητα, η οποία µετριάζει µια δήλωση, όπως “δεν είναι άσχηµος” για να πεις ότι είναι ωραίος, και ένα σωρό άλλα. Όµως το σηµαντικότερο απ’ όλα είναι να ακολουθείτε την καρδιά σας!»

«∆εν κοστίζει τίποτε να προσπαθήσω».

Κάτι που έκανα αµέσως. ∆ιαπίστωσα ωστόσο ότι δεν ήταν τόσο εύκολο όσο ακούστηκε. Απόλυτα συγκεντρωμένη, µε το στιλό στο χέρι, περίµενα την έµπνευση, ενώ το βλέµµα µου ταξίδευε έξω από τα παράθυρα…

Πέρασαν είκοσι ολόκληρα λεπτά πριν παρουσιάσω το ερωτικό µου κείμενο στον Κλοντ:

Αγάπη µου,

Έξω, ένας ουρανός µουντός και βαρύς, µέσα, ένας ήλιος στο ζενίθ: είναι το αποτέλεσµα της ευτυχίας που θα σε ξαναβρώ απόψε στο κουκούλι του σπιτιού µας. Κουκούλι ζεστασιάς, κουκούλι ηρεµίας, κήπος ζεν που µε ένα φιλί γίνεται κήπος της Εδέµ. Άσε µε να γίνω το Άνθος του Λωτού των ηµερών σου και o Λύκος της νύχτας σου, ο καυτός άνεµος του Ρατζασθάν, για να φυσήξω πάνω από τις επιθυµίες σου όπως πάνω από τα κάρβουνα µιας ιερής φωτιάς και να οδηγήσω τα δυο µας σε γιαλούς όπου µόνο η αγάπη έχει πρόσβαση… Η Καµίγ σου που σ’ αγαπά.

Ο Κλοντ µε κοίταξε µε έκπληκτο ύφος.

«Ε, λοιπόν, για πρώτη προσπάθεια τα καταφέρατε µια χαρά! Εξαιρετικό, αλήθεια… Βέβαια, η ερωτική γραφή είναι κι αυτή µια τεχνική µεταξύ άλλων. Κάθε άλλη µορφή δηµιουργικότητας είναι καλοδεχούµενη για να βάλει το λιθαράκι της στην καθηµερινότητα! Αφήστε ελεύθερη τη φαντασία και τη διαίσθησή σας, τολµήστε να εφαρµόσετε τις ιδέες σας. Θα δείτε: όχι µόνο θα διασκεδάσετε, αλλά επιπλέον θα καταφέρετε να αναζωπυρώσετε τη φωτιά…»

«Αυτό το λέτε επειδή το έχετε δοκιµάσει;»

«Ποιος ξέρει…»

Ενθαρρυµένη από αυτή την πολλά υποσχόµενη προσπάθεια, αποφάσισα, τις επόµενες µέρες, να δοθώ ψυχή τε και σώµατι στην επιχείρηση «Μεγάλος έρωτας». Άρχισα σιγά σιγά, σαν να µη συνέβαινε τίποτε, µε ένα καθηµερινό SMS. Ύστερα εντατικοποίησα λίγο λίγο την προσπάθειά µου να επανακτήσω το ερωτικό έδαφος, ναρκοθετώντας το σπίτι µε γλυκόλογα πάνω σε σηµειώµατα, τα οποία ο Σεµπαστιέν ανακάλυπτε ανάµεσα σε δύο µαξιλάρια ή όταν άνοιγε το ντουλάπι µε τα µπισκότα.

∆εν πέτυχα αµέσως τα αποτελέσµατα που περίµενα. Για να πω την αλήθεια, φαινόταν περισσότερο ξαφνιασµένος παρά γοητευµένος. Θαρρείς κι αυτές οι ξαφνικές αποδείξεις αγάπης τον έκαναν επιφυλακτικό. Φυσικά, µου χαμογελούσε, µε φιλούσε για να µε ευχαριστήσει. Φαινόταν µάλιστα χαρούµενος, αλλά όχι χαρούµενος χαρούµενος, όπως ήλπιζα. ∆ιαισθανόµουν ότι κάτι τον ενοχλούσε. Όταν το καλοσκέφτηκα, κατάλαβα ότι πρέπει να έβρισκε τη στάση µου κάπως αντιφατική… Από τη µια µεριά, έκανα τα πάντα για να τον πλησιάσω και να αναζωπυρώσω τη φλόγα ανάµεσά µας, κι από την άλλη αποδεσµευόµουν κάθε µέρα και πιο πολύ από εκείνον, µε το κεφάλι γεµάτο καινούργια σχέδια, δίνοντάς του την εικόνα µιας γυναίκας σίγουρης για τον εαυτό της και των ταλέντων της. Στον σκουπιδοτενεκέ η ζητιάνα του έρωτα! Η νέα Καµίγ ταξίδευε µε ούριο άνεµο. Αυτή η συναισθηµατική αυτονοµία θα έπρεπε να τον χαροποιεί. Όµως εκείνος παρέµενε επιφυλακτικός. Σαν να περίµενε να δει µέχρι πού θα έφτανα. Ήλπιζα ότι σε λίγο η αλλαγή της στάσης µου απέναντί του και τα ερωτικά µου παιχνίδια θα διέλυαν τις επιφυλάξεις του.

Περιµένοντας την ευτυχισµένη αυτή µέρα, συνέχιζα την αργή δουλειά της ενδοσκόπησης για να ανακαλύψω ποια ήταν η αληθινή Καµίγ, η δηµιουργική και τολµηρή Καµίγ, η οποία θα ήξερε πώς να µε ξαναβάλει στον δρόµο των ονείρων µου. Βάλθηκα λοιπόν να ζωγραφίσω το πορτρέτο µου δηµιουργώντας ένα πρωτότυπο φωτοµοντάζ: έκοψα διάφορες φωτογραφίες που βρήκα στα περιοδικά, κόλλησα το κεφάλι µου στο σώµα µιας ωραίας γυναίκας που τη φυσάει ο άνεµος και της πρόσθεσα έναν φάκελο παραµάσχαλα απ’ όπου ξεπρόβαλλαν πατρόν για παιδικά ρουχαλάκια. Έκοβα διάφορα γράµµατα από εφηµερίδες για να φτιάξω λέξεις και τα κολλούσα αρµονικά πάνω στη στιλάτη εικόνα της ζωής που ονειρευόµουν. Εµπιστοσύνη, τόλµη και αποφασιστικότητα βρήκαν έτσι τη θέση τους στη σύνθεση. Τη φούστα που φορούσα στην εικόνα τη σχεδία­σα µε τις λέξεις «δηµιουργικότητα» και «γενναιοδωρία». Έβαλα επίσης φωτογραφίες του γιου µου και του άντρα µου πάνω σε πορτρέτα περιοδικών, σε στάσεις ζωηρές και αστείες… Το σύνολο είχε αρχίσει στ’ αλήθεια να δηµιουργεί την εικόνα που ήθελα να αποκτήσω: ζωντανή, δηµιουργική, φιλόδοξη, αστεία και γενναιόδωρη!

Ικανοποιηµένη, πήρα το βουνό από τις φωτογραφίες και το έστειλα στον Κλοντ. Η απάντησή του δεν άργησε:

Υπέροχο! Βλέπω ότι το όνειρό σας παίρνει µορφή. Σιγά σιγά, θα το κάνουµε πιο σαφές. Η νέα Καµίγ σε λίγο θα εµφανιστεί! Για να συνεχίσετε τον δρόµο της µεταµόρφωσής σας, σας προτείνω να µε συναντήσετε την Πέµπτη κατά τις 12:30, στην οδό Σεν Σιλπίς 59, στο 6ο διαµέρισµα. Καληνύχτα… Και… αντί να µετράτε προβατάκια µέχρι να κοιµηθείτε απόψε, σκεφτείτε τρία ευχάριστα ή θετικά πράγµατα που σας συνέβησαν µες στη µέρα. Είναι τέλειο, θα δείτε! Κλοντ.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Η δεύτερη ζωή σου ξεκινά όταν καταλάβεις πως έχεις μόνο μία» της Rapaelle Giordano. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα

40118 deyterhzoh 590

Αν σας άρεσαν τα Μαθήµατα Ευτυχίας, Το Μικρό Παριζιάνικο Βιβλιοπωλείο και το Eat, Pray, Love, τότε σίγουρα θα λατρέψετε αυτό το βιβλίο!

Μεταφρασµένο σε 34 γλώσσες, περισσότερα από 2.000.000 αντίτυπα διεθνώς!

Μία από τις σημαντικότερες και πιο αποκαλυπτικές ιδέες που υιοθέτησα κάνοντας διαλογισμό είναι ότι ο πόνος και τα βάσανα διαφέρουν μεταξύ τους ποιοτικά, και ότι το ένα δεν ακολουθεί απαραιτήτως το άλλο. Ο βασικός πυρήνας αυτής της ιδέας έγκειται στην πρακτική της αγνόησης και της απομάκρυνσης των σκέψεών μας.

Η αγνόηση και απομάκρυνση των σκέψεων μας είναι μια εξαιρετικά σημαντική δεξιότητα. Αποτελεί ένα από τα βασικά θεμέλια της πρακτικής του διαλογισμού. Όπως ίσως κάποιοι γνωρίζουν, αυτή η καίρια ιδέα στην παράδοση του ζεν διατυπώνεται με τον πιο αστείο τρόπο. Σύμφωνα με τα λόγια του Σενγκτσάν, του τρίτου Πατριάρχη του ζεν: «Ο Μεγάλος Δρόμος είναι απαλλαγμένος από δυσκολίες, απλώς σταμάτα να έχεις προτιμήσεις»2. Όταν ο νους απελευθερώνεται τόσο ώστε να μπορεί να παραιτηθεί ακόμα και από τις προτιμήσεις του, τότε ο Μεγάλος Δρόμος δεν είναι πλέον δύσβατος.

Η σημασία της αγνόησης και απομάκρυνσης οδηγεί σε ένα πολύ σημαντικό ερώτημα: Είναι δυνατόν να αγνοούμε τα σκαμπανεβάσματα της ζωής και παρ’ όλα αυτά να τα εκτιμούμε και να τα βιώνουμε πλήρως;

Νομίζω ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό. Το κλειδί είναι να απομακρυνθούμε από δύο πράγματα: την προσκόλληση και την αποστροφή. Στην προσκόλληση το μυαλό κολλάει απεγνωσμένα σε κάτι και αρνείται να το αγνοήσει και να το αποδιώξει. Στην αποστροφή, από την άλλη, το μυαλό κρατά απεγνωσμένα κάτι μακριά και αρνείται να το αφήσει να εισέλθει. Αυτές οι ιδιότητες αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Από κοινού, προσκόλληση και αποστροφή ευθύνονται για έναν τεράστιο αριθμό δεινών που βιώνουμε –ίσως για το 90%, μπορεί ακόμα και για το 100%– στον κόσμο.

Σε οποιοδήποτε φαινόμενο, πρώτα γίνεται η επαφή των αισθητή­ριων οργάνων μας με το αντικείμενο, έπειτα εμφανίζονται η αίσθηση και η αντίληψη, κι αμέσως μετά έρχεται η προσκόλληση ή η αποστροφή (μερικές παραδόσεις διαλογισμού κατατάσσουν τον ίδιο τον νου στις αισθήσεις, τοποθετώντας έτσι κομψά αυτό το μοντέλο βίωσης τόσο στα διανοητικά όσο και στα φυσικά φαινόμενα). Η βασική ιδέα εδώ είναι ότι η προσκόλληση και η αποστροφή είναι ξεχωριστές από την αίσθηση και την αντίληψη. Είναι τόσο στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους που συνήθως δεν παρατηρούμε τη διαφορά.

Εντούτοις, όσο πιο έντονη είναι η εξάσκησή σας στην ενσυνειδητότητα, τόσο πιο πολύ θα μπορείτε να παρατηρήσετε τη διάκριση, ίσως ακόμα κι εκείνο το μικρό κενό που υπάρχει ανάμεσά τους. Για παράδειγμα, αν είστε καθισμένοι για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να αισθανθείτε πόνο στην πλάτη σας και σχεδόν αμέσως μετά να νιώσετε αποστροφή. Λέτε στον εαυτό σας: «Τον μισώ αυτό τον πόνο. Δεν θέλω αυτή την αίσθηση. Να φύγει!» Με επαρκή εξάσκηση στην ενσυνειδητότητα ίσως παρατηρήσετε ότι αυτά τα δύο είναι διαφορετικά. Υπάρχει η βίωση του σωματικού πόνου και υπάρχει η βίωση της αποστροφής. Ο μη εκπαιδευμένος νους τα σμίγει αυτά σε μια αδιαίρετη εμπειρία, ενώ ο εξασκημένος νους βλέπει δύο ξεχωριστές εμπειρίες, με τη μία να οδηγεί στην εμφάνιση της άλλης.

Μόλις ο νους σας φτάσει σε αυτό το επίπεδο αντίληψης, έχετε στη διάθεσή σας δύο πολύ σημαντικές ευκαιρίες.

Η πρώτη μεγάλη ευκαιρία είναι η δυνατότητα να βιώνετε τον πόνο χωρίς να υποφέρετε. Η θεωρία λέει ότι η αποστροφή, κι όχι ο ίδιος ο πόνος, είναι η πραγματική αιτία που υποφέρετε· ο πόνος είναι απλώς μια αίσθηση που δημιουργεί αυτή την αποστροφή. Αν λοιπόν ο νους το αναγνωρίζει αυτό και στη συνέχεια είναι σε θέση να απομακρύνει την αποστροφή, τότε η βίωση του πόνου θα σας επιτρέψει να υποφέρετε πολύ λιγότερο, ίσως και καθόλου. Ο Jon Kabat-Zinn δίνει ένα καλό παράδειγμα του πώς λειτουργεί αυτή η θεωρία στην πράξη. Αφηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου τον οποίο γνώρισε στο κέντρο του, την Κλινική Ενσυνειδητότητας που Βασίζεται στη Μείωση του

Στρες. Όπως λέει:

Ένας άλλος άνθρωπος, κοντά στα εβδομήντα, ήρθε στην κλινική με έντονο πόνο στα πόδια του. Στην πρώτη συνάντηση ήταν καθισμένος σε αναπηρικό καρότσι... Εκείνη την πρώτη μέρα ανέφερε στην ομάδα ότι ο πόνος ήταν τόσο οδυνηρός που ήθελε να κόψει τα πόδια του. Δεν έβλεπε τι καλό θα μπορούσε να του κάνει ο διαλογισμός, αλλά η κατάστασή του ήταν τόσο άσχημη που ήταν πρόθυμος να δοκιμάσει οτιδήποτε. Όλοι ένιωσαν εξαιρετικά μεγάλη θλίψη για τον ίδιο... Στη δεύτερη συνάντηση ο άνδρας ήρθε στηριγμένος σε πατερίτσες. Μετά από αυτό χρησιμοποιούσε μόνο ένα μπαστούνι. Η μετάβαση από την αναπηρική πολυθρόνα στις πατερίτσες και μετά στο μπαστούνι μάς άγγιξε όλους καθώς τον παρακολουθούσαμε από εβδομάδα σε εβδομάδα. Στο τέλος είπε ότι ο πόνος δεν είχε αλλάξει τρομερά· αυτό που είχε αλλάξει πολύ όμως ήταν η στάση του απέναντι στον πόνο του.3

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ιστορικά πρόσωπα που είχαν αυτή τη διορατική αντίληψη ήταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος, ο τελευταίος από τους «πέντε καλούς αυτοκράτορες». Έγραψε:

Εάν νιώθετε οδύνη από οποιονδήποτε εξωτερικό παράγοντα, ο πόνος δεν οφείλεται στον ίδιο τον παράγοντα, αλλά στο πώς τον αποτιμάτε εσείς· κι αυτό έχετε τη δύναμη να το αναστρέψετε ανά πάσα στιγμή.

Όλως περιέργως (για το δικό μας πλαίσιο), αυτό το απόσπασμα προέρχεται από μια συλλογή κειμένων του που έχει τον τίτλο Διαλογισμοί.

Η δεύτερη σημαντική ευκαιρία είναι η δυνατότητα να βιώνετε την ευχαρίστηση χωρίς την «επίγευση» του ανικανοποίητου. Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τις ευχάριστες εμπειρίες είναι ότι κάποια στιγμή όλες τελειώνουν. Αυτή καθαυτή η εμπειρία δεν μας κάνει να υποφέρουμε· εκείνο που μας βασανίζει είναι η προσκόλλησή μας σε αυτήν καθώς και η ελπίδα μας ότι η ευχάριστη εμπειρία θα έχει διάρκεια. Ο Thich Nhat Hanh έχει έναν πολύ ωραίο τρόπο να εκφράζει αυτή την κατάσταση. Όπως λέει, τα μαραμένα λουλούδια δεν σε βασανίζουν· η μη ρεαλιστική επιθυμία τού να μη μαραθούν τα λουλούδια είναι αυτή που σε κάνει να υποφέρεις. Αν λοιπόν ο

 νους το αναγνωρίζει αυτό και στη συνέχεια μπορεί να αγνοήσει την προσκόλληση, τότε οι ευχάριστες εμπειρίες δεν προκαλούν παρά ελάχιστη ή και καθόλου οδύνη. Μπορούμε να απολαύσουμε στο έπακρο το λουλούδι έστω κι αν τελικά μαραθεί.

Από τη στιγμή που είμαστε σε θέση να απομακρύνουμε την προσκόλληση και την αποστροφή, υιοθετούμε πλήρως έναν νου που αφήνει σκέψεις και συναισθήματα να απομακρυνθούν, και μπορούμε να βιώσουμε τη ζωή σε όλες της τις υπέροχες λεπτομέρειες. Ίσως μάλιστα καταφέρουμε να βιώσουμε τη ζωή πιο ζωηρά με αυτό τον νου, επειδή μας απελευθερώνει από τις θορυβώδεις παρεμβολές της προσκόλλησης, της αποστροφής και της οδύνης.

Γενικές αρχές για την αντιμετώπιση της οδύνης

Υπάρχουν τέσσερις πολύ χρήσιμες γενικές αρχές για την αντιμετώπιση των κάθε είδους οδυνηρών συναισθημάτων:

  1. 1. Αναγνωρίστε πότε δεν αισθάνεστε πόνο.
  2. 2. Μην αισθάνεστε άσχημα για το ότι αισθάνεστε άσχημα.
  3. 3. Μην τρέφετε τα τέρατα.
  4. 4. Ξεκινάτε κάθε σας σκέψη με καλοσύνη και χιούμορ.

Αναγνωρίστε πότε δεν αισθάνεστε πόνο

Όταν δεν πονάτε, πρέπει να έχετε επίγνωση της συγκεκριμένης κατάστασης. Αυτή είναι μια πολύ ισχυρή πρακτική σε πολλαπλά επίπεδα. Σε πρώτο επίπεδο αυξάνει την ευτυχία. Όταν υποφέρουμε από πόνο, λέμε πάντα στον εαυτό μας: «Θα αισθανθώ πολύ ευτυχής αν απαλλαγώ από τούτο τον πόνο». Αλλά όταν δεν πονάμε, ξεχνάμε να απολαύσουμε την κατάσταση του μη πόνου. Ενώ όταν παρατηρούμε την απουσία οδύνης, μπορούμε να απολαύσουμε τη γλυκύτητα αυτής της έλλειψης πόνου, γεγονός που μας επιτρέπει να είμαστε πιο ευτυχισμένοι.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, ανακαλύπτω ότι ακόμα και όταν βιώνουμε πόνο, αυτός ο πόνος, και ειδικά ο συναισθηματικός, δεν είναι συνεχής. Αυξάνεται και μειώνεται, και υπάρχουν στιγμές (ίσως σύντομα διαλείμματα λεπτών ή δευτερολέπτων) όπου ανοίγεται μπροστά μας ένας χώρος στον οποίο δεν υπάρχει πόνος. Η παρατήρηση της απουσίας οδύνης μάς βοηθά να παραμείνουμε σε αυτό τον μικρό χώρο όταν βρεθεί μπροστά μας. Αυτός ο χώρος μάς προσφέρει προσωρινή ανακούφιση και είναι η βάση από όπου ξεκινάμε να ανακάμπτουμε και βρίσκουμε τη δύναμη να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματά μας.

Μην αισθάνεστε άσχημα για το ότι αισθάνεστε άσχημα

Εμείς οι άνθρωποι έχουμε την τάση να αισθανόμαστε άσχημα για το ότι νιώθουμε άσχημα. Την τάση αυτή την ονομάζω «μετα-οδύνη», δηλαδή οδύνη για το ότι βιώνουμε οδύνη. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα στους ευαίσθητους και καλόκαρδους ανθρώπους. Επιτιμούμε τον εαυτό μας λέγοντας πράγματα όπως: «Αν είμαι τόσο καλός άνθρωπος, γιατί αισθάνομαι τέτοιο φθόνο;» Κι αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο για τους καλούς ανθρώπους που ακολουθούν στοχαστικές πρακτικές όπως ο διαλογισμός. Περιφρονούμε τον εαυτό μας λέγοντας: «Ίσως, αν ήμουν πραγματικά καλός/ή στον διαλογισμό, δεν θα ένιωθα έτσι. Οπότε πρέπει να είμαι υποκριτής/ίτρια και άχρηστος/η».

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι η οδύνη είναι ένα φυσικό φαινόμενο – όλοι τη βιώνουμε από καιρό σε καιρό. Ακόμη και ο Thich Nhat Hanh, το σύμβολο της φωτισμένης ειρήνης στον κόσμο, μια φορά θύμωσε τόσο πολύ με κάποιον που παραλίγο να σηκωθεί και να τον χτυπήσει.

Αναγνωρίστε επίσης ότι το να αισθάνεστε άσχημα για το ότι αισθάνεστε άσχημα είναι μια πράξη τού εγώ. Είναι μια αντανάκλαση της εικόνας του εγώ μας, και το αποτέλεσμα είναι τελικά η δημιουργία μιας νέας οδύνης χωρίς κανένα βάσιμο λόγο. Το αντίδοτο είναι να παραμερίσουμε το εγώ μας χρησιμοποιώντας χιούμορ, όποτε αυτό είναι δυνατόν.

Και να θυμάστε, η μετα-οδύνη μάς κοστίζει πραγματικά πάρα πολύ.

Μην τρέφετε τα τέρατα

Ας υποθέσουμε ότι κάποια «τέρατα» προκαλούν την οδύνη μας κυριεύο­ντας τον νου και σπέρνοντας τον όλεθρο στα συναισθήματά μας. Τι μπορούμε να κάνουμε για να τα σταματήσουμε; Μας φαίνονται τόσο ισχυρά που δεν μπορούμε να τα εμποδίσουμε να εισέλθουν στο μυαλό μας, και εμείς δεν έχουμε τη δύναμη να τα αποδιώξουμε.

Ευτυχώς, αποδεικνύεται ότι τα τέρατά μας μας έχουν ανάγκη για να τα ταΐσουμε, γιατί μόνο έτσι μπορούν να επιβιώσουν. Αν δεν τα ταΐζουμε, θα πεινάσουν και ίσως απομακρυνθούν. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η πηγή της δύναμής μας: δεν μπορούμε να απαγορεύσουμε στα τέρατα να εμφανιστούν, ούτε μπορούμε να τα αναγκάσουμε να φύγουν· μπορούμε όμως να πάψουμε να τα τρέφουμε.

Δείτε, για παράδειγμα, τον θυμό. Εάν είστε πραγματικά θυμωμένοι με κάποιον και έπειτα εξετάσετε τον θυμό σας με ενσυνειδητότητα, ίσως διαπιστώσετε ότι δεν είναι σταθερός κάθε στιγμή, αλλά αυξομειώνεται συνεχώς με ανεπαίσθητο τρόπο. Μπορεί επίσης να ανακαλύψετε ότι ο νους σας τροφοδοτεί σταθερά τον θυμό σας αναμασώντας μία ή περισσότερες ιστορίες. Αν πάψετε να επαναλαμβάνετε αυτές τις ιστορίες, ίσως δείτε ότι ο θυμός σας μειώνεται λόγω έλλειψης «καυσίμων». Τα θυμωμένα τέρατα έχουν ανάγκη να τραφούν με τις θυμωμένες ιστορίες σας. Χωρίς αυτές τις ιστορίες, το θυμωμένο τέρας πεινάει και μερικές φορές σάς εγκαταλείπει. Με το να μην το ταΐζετε εξοικονομείτε διανοητική ενέργεια. Κι όσο για το θυμωμένο τέρας, αυτό θα σας εγκαταλείψει και θα πάει να παίξει αλλού. Γνωρίζει άλλους ανθρώπους που μπορούν να το ταΐσουν και μάλιστα καλά.

Το να μην ταΐζετε τα τέρατα κάνει καλό στην ψυχή.

Ξεκινάτε κάθε σας σκέψη με καλοσύνη και χιούμορ

Σε κάθε περίσταση, οδυνηρή ή όχι, είναι χρήσιμο να ξεκινάτε κάθε σκέψη σας με καλοσύνη και συμπόνια για τον εαυτό σας και τους άλλους.

Από την εμπειρία μου, η πιο σημαντική ιδιότητα της καλοσύνης είναι η θεραπευτική της επίδραση. Φανταστείτε να έχετε μια τραχιά, αγκαθωτή βούρτσα και να βουρτσίζετε με αυτήν επανειλημμένα και σκληρά μια περιοχή του δέρματός σας. Στο τέλος το δέρμα σας θα κοκκινίσει και θα πονάει πολύ. Η καλοσύνη είναι η ήπια διακοπή αυτής της βλαβερής δράσης του βουρτσίσματος. Αν την εφαρμόσετε, στο τέλος το δέρμα σας θα γιάνει.

Έχω βρει επίσης πολύ χρήσιμο το να αντιμετωπίζω τις αποτυχίες μου με χιούμορ. Κάθε φορά που χάνω την ψυχραιμία μου, αισθάνομαι άπληστος ή έχω μια κακεντρεχή σκέψη που δεν λέει να φύγει, νιώθω ότι «ξανακυλάω». Φυσικά, μπορώ να δω αυτή την «υποτροπή» σαν μια ταπεινωτική και ενοχλητική εμπειρία. Είναι όμως πολύ πιο διασκεδαστικό να δω την εμπειρία σαν μια σκηνή από μια παλιά ασπρόμαυρη κωμωδία: ο τύπος πέφτει κάτω τη στιγμή που ακούγεται μια ζωηρή, παιχνιδιάρικη μουσική, ξεσκονίζει τα ρούχα του και στη συνέχεια ξανασηκώνεται με μια γρήγορη, αμήχανη και μπουρδουκλωμένη κίνηση. Είναι πολύ αστείο! Γι’ αυτό, κάθε φορά που αποτυγχάνω, νιώθω ότι πρωταγωνιστώ σε μια κωμική ταινία.

Και δεδομένου ότι αποτυγχάνω συχνά, η ζωή μου είναι μια μεγάλη κωμωδία.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Chade Meng Tan, "Ψάξε μέσα σου" που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πεδίο.