H ισορροπημένη διατροφή είναι από τους βασικότερους παράγοντες για υγιή και χαρούμενα παιδιά. Μία σωστή, υγιεινή διατροφή σε συνδυασμό με ένα ποιοτικό πολυβιταμινούχο σκεύασμα, εξασφαλίζουν σωστή θρέψη χωρίς σημαντικές διατροφικές ελλείψεις για τα παιδιά. 
Απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του παιδικού οργανισμού είναι τα παρακάτω:

Ασβέστιο: Συμμετέχει σε πολλές ζωτικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως ο σχηματισμός των οστών, η διάσπαση πρωτεϊνών και λιπών, η παραγωγή ενέργειας και η νευρομυϊκή δραστηριότητα. 
Μαγνήσιο: Αποτελεί μέταλλο ζωτικής σημασίας για πολλές κυτταρικές λειτουργίες, όπως η παραγωγή ενέργειας, ο σχηματισμός των πρωτεϊνών και η αντιγραφή των κυττάρων. 
Σίδηρος: Σύμφωνα με έρευνες, η ανεπάρκεια σιδήρου σε παιδιά 4 με 14 ετών είναι ικανή να προκαλέσει μη φυσιολογική λειτουργία των νευροδιαβιβαστών και παθοφυσιολογία που σχετίζεται με το σύνδρομο διάσπασης προσοχής και υπερκινητικότητας. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας, η ανάγκη του οργανισμού για σίδηρου είναι εξαιρετικά υψηλότερη.
Ψευδάργυρος: Σε περιπτώσεις ανεπάρκειας ή έστω μερικής έλλειψης ψευδαργύρου, ο αριθμός των φονικών Τ-κυττάρων μειώνεται, τα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς αδένα πέφτουν και πολλά ερυθρά αιμοσφαίρια σταματούν την ανοσοπροστατευτική τους δράση. 
Β-καροτίνη: Η β-καροτίνη δρα ως πρόδρομος της βιταμίνης Α. 
Βιταμίνη Β1: Είναι απαραίτητη για την διαδικασία τροφοδότησης του κύκλου του Kreb. Η θειαμίνη είναι απαραίτητη για την κατάλληλη παραγωγή ενέργειας στον εγκέφαλο. 
Βιταμίνη Β2: Απαραίτητη για τη σύνθεση δύο σημαντικών για το σώμα συνενζύμων, τα οποία συμβάλλουν στον μεταβολισμό της γλυκόζης, των λιπαρών οξέων, της γλυκερόλης και των αμινοξέων με σκοπό την παραγωγή ενέργειας.
Βιταμίνη Β5: Πρόκειται για μία υδατοδιαλυτή βιταμίνη, εξαιρετικά σημαντική στην παραγωγή των ορμονών των επινεφριδίων και τον σχηματισμό των αντισωμάτων. Καθώς συμμετέχει στη σύνθεση της χοληστερόλης και των στεροειδών ορμονών, θεωρείται εξαιρετικά χρήσιμο στην αντιμετώπιση της ακμής. 
Βιταμίνη Β3: Δρα στο σώμα ως στοιχείο συνενζύμων, τα οποία συμμετέχουν σε σχεδόν 200 ενζυμικές αντιδράσεις. 
Βιταμίνη Β6: Απαραίτητη για την σωστή λειτουργία 60 και πλέον διαφορετικών ενζύμων. Επίσης συμμετέχει ενεργά στο σχηματισμό πρωτεϊνών, δομικών συστατικών, νευροδιαβιβαστών, ερυθρών αιμοσφαιρίων και προσταγλανδινων. Η βιταμίνη 6 παράλληλα, αποτελεί ζωτικό παράγοντα για την διατήρηση της ορμονικής ισορροπίας και την σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Βιταμίνη Β12: Συνεργάζεται με το φυλλικό οξύ σε πολλές περιπτώσεις, όπως στη σύνθεση του DNA, των ερυθρών αιμοσφαιρίων και το μυελικό περίβλημα (γύρω από τα κύτταρα των νεύρων). Επομένως, συχνά συνδέεται με νευρολογικές διαταραχές και αυτισμό. 
Φυλλικό οξύ: Συμβάλλει στην κυτταρική διαίρεση και τη σύνθεση του DNA. Χωρίς το φυλλικό οξύ τα κύτταρα δεν διαιρούνται φυσιολογικά. Το φυλλικό οξύ αποτελεί συστατικό ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου και την παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων. 
Χολίνη: Συμβάλλει στην υγεία των κυτταρικών μεμβρανών και την κίνηση των λιπών εντός και εκτός των κυττάρων. Είναι απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου, ιδιαιτέρως στα βρέφη. 
Βιοτίνη: Πρόκειται για μία υδατοδιαλυτή βιταμίνη που δρα συνδυαστικά με βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Συμβάλλει στον μεταβολισμό των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπών. Είναι εξαιρετικά σημαντική για την υγεία του δέρματος και των νυχιών.
Χαλκός: Η έλλειψη χαλκού προκαλεί ανεπάρκεια σιδήρου και αναιμία, αφού ο χαλκός συμβάλλει στην απορρόφηση και χρήση του σιδήρου από τον οργανισμό. Ο χαλκός επίσης είναι απαραίτητος για την υγεία του δέρματος, των μαλλιών, των νυχιών, των αιμοφόρων αγγείων και των συνδέσμων.
Βιταμίνη D: Η μεγαλύτερη βιολογική αξία και λειτουργία της βιταμίνης D είναι η διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων ασβεστίου στο αίμα, γεγονός που το κατορθώνει αυξάνοντας την απορρόφηση του ασβεστίου από την τροφή και μειώνοντας την αποβολή του μέσω της διούρησης. 
Κάλιο: Είναι ένας σημαντικός ηλεκτρολύτης, ο οποίος συντελεί στην ισορροπία και διανομή των υγρών στο σώμα, στην εξισορρόπηση των οξέων, στη λειτουργία των μυών, των νευρικών κυττάρων, της καρδιάς, και των νεφρών. 
Βιταμίνη Ε: Αποτελεί την πιο σημαντική λιποδιαλυτή, αντιοξειδωτική βιταμίνη στους ανθρώπινους ιστούς. Εμφανίζεται στις λιπώδεις περιοχές των κυττάρων, όπως οι κυτταρικές μεμβράνες και ο εγκέφαλος. Σε αυτές τις περιοχές η βιταμίνη Ε προστατεύει από την οξειδωτική δράση των ελευθέρων ριζών, των βαρέων μετάλλων και των περιβαλλοντολογικών τοξινών. 
Μαγγάνιο: Δρα πρωτίστως ως στοιχείο του αντιοξειδωτικού ενζύμου υπεροξείδιο δισμουτάσης, το οποίο αποτρέπει την καταστρεπτική για τα κύτταρα δράση των ελευθέρων ριζών. 
Χρώμιο: Δρα στο σώμα ως παράγοντας-κλειδί της ανοχής γλυκόζης του οργανισμού. Το χρώμιο συνεργάζεται με την ινσουλίνη για την απορρόφηση της γλυκόζης από τα κύτταρα.
Ινοσιτόλη: Ανήκει στις βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Είναι απαραίτητη για την σύνθεση των κυτταρικών μεμβρανών και τη μεταφορά των λιπών στο σώμα.
Ιώδιο: Αποτελεί ένα ιχνοστοιχείο, από το οποίο ο ανθρώπινος οργανισμός έχει ανάγκη μόνο μικρή ποσότητα για την διατήρηση της υγείας του. Το ιώδιο στο σώμα είναι απαραίτητο για τη σύνθεση των ορμονών του θυρεοειδούς οι οποίες ρυθμίζουν τον μεταβολικό ρυθμό. 
Μολυβδαίνιο: Αποτελεί ένα αμινοξύ απαραίτητο για την εκτέλεση πολλών ενζυματικών διεργασιών του σώματος, όπως ο μεταβολισμός του σιδήρου. 
Τέλος, είναι γνωστή η σπουδαιότητα των ωμέγα λιπαρών οξέων ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία. Σύμφωνα με έρευνες που παρουσιάστηκαν στην τηλεοπτική εκπομπή του Dr Robert Winston, η επάρκεια ωμέγα–3 λιπαρών οξέων κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας παίζει σημαίνοντα ρόλο τόσο στην σχολική απόδοση του παιδιού όσο και στην συμπεριφορά του.

Κατηγορία Διατροφή

Η επιστήμη των τροφίμων επικεντρώνεται κυρίως στο χημικό περιεχόμενο των τροφίμων που καταναλώνουμε. Μόλις πριν από μερικές δεκαετίες, ελάχιστα ήταν γνωστά για την παρουσία και τη σημασία των ιχνοστοιχείων. Ο David Thomas παρουσιάζει στοιχεία που αποδεικνύουν ότι αυτά τα μέταλλα, αν και υπάρχουν σε μικροσκοπικές ποσότητες, είναι λιγότερο διαθέσιμα στα τρόφιμά μας από ό,τι ήταν πριν από 50 χρόνια. Αν, όπως υποψιάζονται κάποιοι, ότι παράλληλα μειώνεται και η "ζωτικότητα των τροφίμων", μήπως πρέπει να επανεξετάσουμε την έννοια της "ζωτικής δύναμης", που τώρα θεωρείται ως μια αναδυόμενη βιοφυσική πληροφοριακή "ποιότητα". Το άρθρο αναφέρεται σε τρόπους οπτικοποίησης της ζωτικότητας των τροφίμων.

Φαίνεται ότι για πάνω από 25 χρόνια αναφερόμουν στους κινδύνους που εγκυμονούν, για τη γενική υγεία, οι ελλείψεις ανόργανων συστατικών στα τρόφιμα και επιτέλους η σημασία του περιεχομένου των μικροθρεπτικών συστατικών των τροφίμων έχει αρχίσει να βρίσκει απήχηση. Τώρα, εκτός από τη φυσική σύνθεση των τροφίμων, έχω αποκτήσει μεγαλύτερη επίγνωση των λιγότερο ποσοτικών, περισσότερο ποιοτικών, πτυχών των τροφίμων. Αισθάνομαι ότι είναι αναγκαίο στο μέλλον να διεξαχθεί περαιτέρω ερευνητική μελέτη σχετικά με τη σημασία τους - και ίσως αυτό μπορεί τελικά να οδηγήσει σε μια πιο περιεκτική και λιγότερο αναγωγιστική, επιστημονική κατεύθυνση από όσα σήμερα αποτελούν μόδα.

***

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 δημοσίευσα μια έρευνα που αντανακλούσε μια πεποίθηση που εκείνη την εποχή ήταν εμφανής στη φυσιοπαθητική κοινότητα - ότι τα τρόφιμα που τρώμε σήμερα δεν είναι τόσο θρεπτικά όσο ήταν κάποτε. Οι προεκτάσεις της για τη γενική υγεία του πληθυσμού του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν φυσικά αρνητικές. Τελικά η έκθεση έγινε ευρύτερα γνωστή και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επέκταση και δημοσίευσή της στο περιοδικό Nutrition and Health (Thomas, 2003) Η έρευνα χρησιμοποίησε ως ιστορική σύγκριση δεδομένα ανάλυσης τροφίμων που αρχικά είχαν δημοσιευτεί στον Οργανισμό Ιατρικού Ελέγχου το 1940 (McCance and Widdowson, 1940) με μεταγενέστερες δημοσιεύσεις υπό παρόμοιες αξιόπιστες κυβερνητικές υπηρεσίες μέχρι το 1991 (McCance & Widdowson, 1991). Η πρώτη δημοσίευση ξεκίνησε επειδή, στη δεκαετία του 1930, είχε διατυπωθεί η υπόθεση ότι η αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης του διαβήτη συνδεόταν κατά κάποιο τρόπο με τη διατροφή. Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν ποσοτικά δεδομένα σχετικά με τη χημική σύσταση των τροφίμων.
Η σημερινή συνειδητοποίηση της περιεκτικότητας των τροφίμων σε μικροθρεπτικά συστατικά είναι φυσικά πολύ πιο ουσιαστική. Γνωρίζουμε πλέον ότι τα τρόφιμα περιέχουν μέταλλα, ιχνοστοιχεία, απαραίτητα λιπαρά οξέα, βιταμίνες, αμινοξέα, φυτοθρεπτικά συστατικά και προβιοτικό υλικό, και η λίστα αυξάνεται συνεχώς καθώς μαθαίνουμε περισσότερα για τον ουσιαστικό ρόλο ορισμένων συστατικών των τροφών στην υγεία και την ευεξία:
Ιστορικά, οι συνθέσεις των τροφίμων κατηγοριοποιούνταν σε πολύ λιγότερες υποκατηγορίες. Το Chemical Composition of Foods, που δημοσιεύθηκε το 1940, προσδιόριζε τα λίπη, τις πρωτεΐνες, τους διαθέσιμους υδατάνθρακες (ως γλυκόζη) και τα μέταλλα ως τις κύριες υποκατηγορίες. Από αυτά τα μέταλλα, το μόνο ιχνοστοιχείο (εκτός από τον σίδηρο) ήταν ο χαλκός - ο οποίος βρέθηκε να είναι απαραίτητος το 1928.
Κατά συνέπεια, η έκθεσή μου μπορούσε να καταγράψει μόνο την περιεκτικότητα σε ανόργανα άλατα εκείνων των τροφίμων που αναλύθηκαν - νάτριο, κάλιο, φώσφορος, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρος, χαλκός και θείο. Από τότε πολλά άλλα ιχνοστοιχεία έχουν χαρακτηριστεί ως απαραίτητα. Αυτά περιλαμβάνουν τον ψευδάργυρο, το κοβάλτιο, το μαγγάνιο, το μολυβδαίνιο, το βόριο, το ιώδιο, το σελήνιο και το χρώμιο.
Ο Πίνακας 1 συνοψίζει τα αποτελέσματα της μεταγενέστερης μελέτης μου (Thomas, 2007), η οποία έδειξε ότι κατά τη διάρκεια μιας περιόδου 62 ετών σε 72 διαφορετικές τροφές η μέση περιεκτικότητα σε χαλκό μειώθηκε κατά 62%.

Table 1 David Thomas

Πίνακας 1: Ιστορικές μεταβολές της εξάντλησης βασικών ανόργανων συστατικών σε πέντε κατηγορίες τροφίμων

Για να θέσουμε τη σημασία αυτών των ευρημάτων σε μια σωστή προοπτική, ας εξετάσουμε τις ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς θρεπτικών συστατικών (NRV) για το μαγνήσιο (375mg), τον ψευδάργυρο (10mg) και το χρώμιο (40μg), τις οποίες πολλοί διατροφολόγοι θεωρούν ως τα ελάχιστα όρια κάτω από τα οποία αρχίζουν να εκδηλώνονται οι ασθένειες ανεπάρκειας. Πόσο είναι αυτό στην πραγματικότητα ανά ημέρα; Δεδομένου ότι ένα κοφτό κουταλάκι του γλυκού αντιπροσωπεύει 5mg, το 1/13 ενός κοφτού κουταλιού του γλυκού θα αντιπροσώπευε την ποσόστωση μαγνησίου. Το 1/500 είναι η απαίτηση για τον ψευδάργυρο, ενώ περίπου το 1/125.000 του κουταλιού του γλυκού απαιτείται για το χρώμιο. Σε σχέση με την ποσότητα τροφής που τρώμε κάθε μέρα, αυτές είναι ελάχιστες ποσότητες: ωστόσο, πράγματι εμφανίζονται οι ελλείψεις.

Κατά συνέπεια, η περιεκτικότητα σε μικροθρεπτικά συστατικά μπορεί να θεωρηθεί ένα θεμελιώδες δείγμα της διατροφικής ποιότητας μίας τροφής. Οι ελλείψεις στην περιεκτικότητα των μικροθρεπτικών συστατικών στις τροφές έχουν συνδεθεί εν μέρει με τη μείωση της ποιότητας του εδάφους. Ο Οργανισμός Περιβάλλοντος του Ηνωμένου Βασιλείου δημοσίευσε πρόσφατα μια έκθεση (Environment Agency, 2019) σχετικά με την κακή ποιότητα του εδάφους στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία, αν και δεν συνδέεται άμεσα με τη μείωση των θρεπτικών συστατικών στις τροφές μας, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξαγωγή συμπερασμάτων μεταξύ των δύο. Υπάρχει μια αυξανόμενη συνειδητοποίηση της σημασίας της υγείας του εδάφους για την υγεία και την ευημερία όχι μόνο των εμπορικών καλλιεργειών αλλά και του γειτονικού οικοσυστήματος. Ο Jim Porterfield, ένας ανεξάρτητος ερευνητής στις ΗΠΑ, με προειδοποίησε για το πώς η χαμηλή περιεκτικότητα των λαχανικών και των δημητριακών σε ανόργανα συστατικά μπορεί να βελτιωθεί θετικά ακολουθώντας τις οδηγίες που δίνονται στην έκδοση Ideal Soil (Astera, 2014).

Με αυτά τα δεδομένα, ο αναγνώστης μπορεί να κάνει τη δική του αξιολόγηση ως προς τη συνάφεια των ευρημάτων μου - αλλά υποστηρίζω ότι η απώλεια ανόργανων συστατικών στις τροφές μας - άμεσα ή σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες για τους οποίους τα επίπεδα αυτά αποτελούν υποκατάστατο δείκτη - θα έχει θεμελιώδη επίδραση στον επιπολασμό της χρόνιας νόσου. Παρόμοιες μελέτες έχουν επίσης δημοσιευθεί (Davis, 2004- Davis, 2009- Bergner, 1997). Από το 2000, καθώς η επίπτωση παγκοσμίως των χρόνιων μη μεταδοτικών ασθενειών έχει αυξηθεί, τα στοιχεία που υποστηρίζουν τη σημασία της περιεκτικότητας των τροφίμων σε μικροθρεπτικά συστατικά σε σχέση με την υγεία και την ευημερία, έχουν αυξηθεί.

Υπάρχει κάτι περισσότερο στην ποιότητα των τροφίμων από τη περιεκτικότητα τους σε θρεπτικά συστατικά;
Η σκέψη αυτή εμπνεύστηκε από τη δημοσίευση του 1940 The Chemical Composition of Foods (McCance and Widdowson, 1940), η οποία υπονοούσε ότι τα τρόφιμα είναι κάτι περισσότερο από τη χημεία τους. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με μια μεταγενέστερη έκδοση (McCance and Widdowson, 1991), η οποία υπονοούσε ότι η χημεία είναι το μόνο που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη κατά την αξιολόγηση της ποιότητας των τροφίμων. Ωστόσο, οι σημερινές συζητήσεις για την ποιότητα των τροφίμων πρέπει να περιλαμβάνουν τις μεθόδους παραγωγής τροφίμων της βιολογικής και βιοδυναμικής γεωργίας, μεθόδους που σίγουρα εγγυώνται ότι δεν θα υπάρχουν τοξικά χημικά κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, εντομοκτόνων, μυκητοκτόνων κ.λπ. που τόσο συχνά χρησιμοποιούνται στις συμβατικές γεωργικές πρακτικές.

Αυτή η έμφαση στην "απουσία" υποβαθμίζει τις θετικές ιδιότητες που προκύπτουν από την άριστη καλλιέργεια και τη διαχείριση της γης από τους αγρότες που δεσμεύονται σε αυτές τις μεθόδους. Αυτές οι πτυχές, αν και σημαντικές από ανθρώπινης και ανθρωπιστικής άποψης, δεν προσθέτουν καμία αξία σύμφωνα με τους αποδεκτούς τρόπους μέτρησης της διατροφικής ποιότητας. Εάν αυτή η ποιότητα "ζωτικότητας" ήταν επιστημονικά αποδεδειγμένη, οι βιολογικές και βιοδυναμικές πρακτικές θα αποκτούσαν μία άλλη δυναμική πώλησης, αλλά περισσότερο από αυτό, η συνειδητοποίηση της "ζωτικότητας" και της ποιότητας των τροφίμων θα είχε σημαντική επίδραση στην ατομική, κοινωνική και πλανητική υγεία.

Το επιστημονικό μοντέλο που μας κληροδοτήθηκε το 1600 έχει στο επίκεντρό του έναν δυισμό που διαχωρίζει τις ποιότητες από τις ποσότητες και έναν αναγωγισμό που υποθέτει ότι μπορούμε να κατανοήσουμε το όλον με τη μέτρηση των μερών. Ωστόσο, μήπως στην προσπάθειά μας να κατανοήσουμε ολοένα και μικρότερα συστατικά, έχουμε χάσει ως κοινωνία το όλον από τα μάτια μας; Θυμήθηκα τον μύθο του Σερ Ισαάκ Νεύτωνα, ο οποίος, καθισμένος κάτω από ένα δέντρο, όταν το μήλο έπεσε στο κεφάλι του, κατάλαβε ξαφνικά τον νόμο της βαρύτητας. Μήπως η επιστήμη, στην προσπάθειά της να ανακαλύπτει όλο και περισσότερα για τον υλικό κόσμο (και παρά τα πολλά "δώρα" που έχει προσφέρει η έρευνα) ήταν λιγότερο περίεργη από ό,τι θα έπρεπε να είναι για το πώς το μήλο βρέθηκε εκεί πάνω;

Κατά συνέπεια, υποψιαζόμενος ότι αυτή η κοσμοθεωρία ήταν ελλιπής, άρχισα να εξετάζω τι άλλο θα μπορούσε να δώσει κάποιες ενδείξεις για την ποιότητα των τροφίμων. Και πράγματι βρήκα πολλές ενδεικτικές έρευνες οι οποίες, αν και σήμερα θεωρούνται πολύ υποκειμενικές και ποιοτικές, ωστόσο θα μπορούσαν να αποτελούν σημαντικές μεθόδους για τους ερευνητές που ενδιαφέρονται να "μετρήσουν" την "ζωτικότητα" των τροφίμων- και όχι μόνο μέσω υποκειμενικών χαρακτηριστικών της όρασης, της γεύσης, του αρώματος, της αφής - τις αισθήσεις που χρησιμοποιούμε ενστικτωδώς για να κρίνουμε τι πρέπει να φάμε και τι να αποφύγουμε.

Το πραγματικό εύρος της ποιότητας των τροφίμων υφαίνει ξαφνικά ένα περίπλοκο πλέγμα συνιστωσών, κάποιες φυσικές (δηλαδή οι πρακτικές καλλιέργειας, αποθήκευσης, μεταφοράς, επεξεργασίας και παρασκευής), κάποιες νοητικές και συναισθηματικές (που διαμορφώνουν τις ατομικές επιλογές), κάποιες πολιτισμικές (που επηρεάζουν την προετοιμασία και με ποιους μπορούμε και με ποιους δεν μπορούμε να φάμε) και ενδεχομένως ακόμη και πνευματικές (έκφραση εκτίμησης και ευγνωμοσύνης μέσω της εκφοράς της Χάρης και ευχαριστίας για τα τρόφιμα που μας τρέφουν και τον ιστό της ζωής). Όλες αυτές οι διαστάσεις έχουν τη δική τους εγκυρότητα, αλλά στο πλαίσιο του σημερινού επιστημονικού πλαισίου μόνο μία, η χημική της σύνθεση, γίνεται εύκολα αποδεκτή ως αξιόπιστη. Αν και όλοι αναγνωρίζουμε την ποιότητα της ζωτικότητας (άλλωστε, ένα άτομο που μόλις πέθανε σωματικά έχει όλα όσα έχουμε, εκτός από τη "ζωή"), αυτό δεν είναι κάτι που μπορεί να ποσοτικοποιηθεί, δηλαδή να ζυγιστεί και να μετρηθεί. Και αυτή είναι η δυσκολία. Ωστόσο, ίσως αυτό το παράδοξο θα μπορούσε να αποτελέσει το κίνητρο για την καθιέρωση κάποιων επιστημονικά βιώσιμων παραμέτρων που αντιπροσωπεύουν τις ζωντανές ιδιότητες των τροφίμων.

Απεικόνιση των διατροφικών δυνάμεων μέσα στα τρόφιμα
Η βιοφωτονική είναι ένας κλάδος της κβαντικής βιολογίας που ασχολείται με τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ φωτονίων και ζωντανών ιστών, από τους οποίους έχουν αναφερθεί ευρέως πολύ χαμηλά επίπεδα εκπομπής βιοφωτονίων. Η εκτεταμένη έρευνα του Δρ Fritz-Albert Popp έχει διερευνήσει τη λειτουργία των βιοφωτονίων ως μέρος ενός συστήματος πληροφοριών που σηματοδοτεί εντός και μεταξύ των κυττάρων. Ορισμένοι που έχουν υποθέσει ότι το σύστημα αυτό διευκολύνει τη φυσική θεραπεία υποθέτουν ότι τα επίπεδα εκπομπής βιοφωτονίων μπορεί να συσχετίζονται με τη ζωτικότητα των βιολογικών ιστών. Αν αποδειχθεί ότι αυτό ισχύει, θα μας παρείχε ένα πολυπόθητο ποσοτικό μέτρο της ποιότητας των τροφίμων. Μια παλαιότερη προσπάθεια να αποκαλυφθούν οι θρεπτικές δυνάμεις που υπάρχουν μέσα στα τρόφιμα ήταν η μέθοδος ευαίσθητης κρυστάλλωσης του Ehrenfried Pfeiffer, η οποία αναπτύχθηκε με βάση τις υποδείξεις του Rudolf Steiner, ο οποίος ανησυχούσε για τη μείωση των θρεπτικών ιδιοτήτων των τροφίμων. Ο Steiner πίστευε ότι η απώλεια της ζωτικότητας ήταν άμεση συνέπεια της εισαγωγής των ανόργανων λιπασμάτων στη γεωργική πρακτική. Ο Pfeiffer - ο οποίος ανέπτυξε τη μέθοδο της βιοδυναμικής γεωργίας - διαπίστωσε ότι ένα 10% διάλυμα χλωριούχου χαλκού όταν κρυσταλλωνόταν έδειχνε μοτίβα που συσχετίζονταν με την "ποιότητα της χρησιμοποιούμενης τροφικής ουσίας". Το πρόβλημα που σχετίζεται με αυτή τη μέθοδο όμως, είναι ο όγκος της εκπαίδευσης που απαιτείται για την ερμηνεία των πολύπλοκων μοτίβων κρυστάλλωσης και τη διαμόρφωση κρίσης για την ποιότητα του προϊόντος.


Pfeiffer 1

Η παραπάνω όμορφη εικόνα κρυστάλλωσης (βιοδυναμικού κρασιού) δημιουργήθηκε με τη χρήση της μεθόδου ευαίσθητης κρυστάλλωσης που ανέπτυξε ο Pfeiffer.

Η ευαίσθητη κρυστάλλωση αναπτύχθηκε περαιτέρω από τη Βιοδυναμική κοινότητα, η οποία το 2016 διοργάνωσε συνέδριο με θέμα "Ζωτικότητα και ποιότητα όπως φαίνεται μέσα από τις μεθόδους σχηματισμού εικόνων" (Lia, 2016). Μια πιο πρόσφατη εικονογραφική εξέλιξη έχει επιτευχθεί από τον Walter Danzer. Έχει ερευνήσει περισσότερα από 50 τρόφιμα, βιολογικά και μη, στο δικό του ειδικά διαμορφωμένο-εργαστήριο και εξέδωσε ένα βιβλίο με τα αποτελέσματά του (Danzer, 2016).

Σε αυτό, ο συγγραφέας αναφέρει: “Ανακάλυψα ότι τα βιολογικά τρόφιμα διαθέτουν μια εκπληκτικά όμορφη ζωτικότητα ή δύναμη τάξης (αρχή σχεδιασμού της ζωής), ενώ η ζωτικότητα των μη βιολογικών τροφίμων είναι γενικά εξασθενημένη, διαταραγμένη ή καταστραμμένη. Επειδή το βρίσκω αυτό σημαντικό, ήθελα να το μοιραστώ μαζί σας, ώστε να μπορείτε να λαμβάνετε τεκμηριωμένες αποφάσεις”.


organic apple

Φωτογραφίες του Walter Danzerαριστερά: εκχύλισμα από βιολογικό μήλο- δεξιά: μη βιολογικό εκχύλισμα

Οι έρευνες αυτές υποδεικνύουν τη δυνατότητα μιας αναδυόμενης πληροφοριακής ποιότητας στους ζωντανούς ιστούς, και επομένως ότι η τροφή που τρώμε είναι κάτι περισσότερο από τα υλικά της μόρια. Η υπόθεση είναι ότι κατά τη διαδικασία της οργάνωσής τους σε ζωή, αναδύεται μια νέα ιδιότητα, ενός λεπτού αλλά κυριολεκτικά ζωτικού και απαραίτητου πληροφοριακού περιεχομένου, το οποίο συμβάλλει στην ικανότητα του φυσικού υλικού χημικού σώματος να αυτοοργανώνεται.

Το έργο του Danzer υπονοεί ότι χρειαζόμαστε τροφή που να μπορεί να θρέψει αυτό το ζωτικό σώμα πληροφοριών μέσω της αφθονίας της δύναμης τάξης (αρχή σχεδιασμού της ζωής), η οποία αντιπροσωπεύει κατά μία έννοια τις πληροφοριακές μνήμες και εμπειρίες της ανάπτυξης της τροφής. Αν αυτό ισχύει, τότε υπάρχει σημαντική αξία στον τρόπο με τον οποίο καλλιεργείται και προετοιμάζεται η τροφή μας. Ένας παράλληλος ερευνητικός τομέας, ο οποίος φαίνεται να υποστηρίζει την υπόθεση του Danzer, περιλαμβάνει την ενσυναισθητική δοκιμή τροφίμων, στόχος της οποίας είναι να αξιολογήσει επιστημονικά τις συναισθηματικές και σωματικές επιπτώσεις των τροφίμων και πώς οι "συναισθηματικές ιδιότητες" των τροφίμων επηρεάζουν την ευημερία και την απόδοσή μας (www.wirksensorik.de).


Organic rice

Φωτογραφίες του Walter DanzerΔείγμα από κόκκο ρυζιού, μεγέθυνση x 400
(
αριστερά: βιολογικό- δεξιά: μη βιολογικό)

 

Συμπέρασμα
Το έντερο εμποδίζει τα προϊόντα της πέψης και άλλες "ξένες" ουσίες να διαρρεύσουν στην κυκλοφορία. Όταν το σύστημα αποτυγχάνει να το κάνει αυτό και οι ξένες πρωτεΐνες εισέρχονται στα σωματικά υγρά αχώνευτες, μπορεί να έχουν τοξικές επιπτώσεις βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Θα έπρεπε επομένως η ιατρική να είναι περισσότερο περίεργη για το πώς απορροφώνται και αφομοιώνονται οι πιο λεπτές ιδιότητες των τροφίμων που αναφέρθηκαν προηγουμένως και πώς επηρεάζουν την υγεία και την ευεξία; Μου θυμίζει το σενάριο όπου μια ομάδα τυφλών προσπαθεί να περιγράψει έναν ελέφαντα. Με τον καθένα να κρατάει και να περιγράφει ένα μέρος του, όλοι είναι σωστοί με τον τρόπο τους, αλλά κανείς δεν "βλέπει" ολόκληρο τον ελέφαντα. Όσον αφορά την ποιότητα των τροφίμων, η μεγάλη εικόνα είναι τεράστια και η μελέτη της, ακόμη και αν αφήσουμε κατά μέρος το βιολογικό και χημικό περιεχόμενο, θα απαιτούσε μια ένθετη ιεραρχία επιστημονικών κλάδων που περιλαμβάνουν τη γεωλογία, την κλιματική επιστήμη, τις εδαφολογικές μελέτες, τη γεωργική ιστορία και ανθρωπολογία, την υλικοτεχνική και οικονομική υποστήριξη της αποθήκευσης, της μεταφοράς, της επεξεργασίας και της παραγωγής. Κάθε επίπεδο θα έχει επίδραση στην χημική σύνθεση και την πληροφοριακή δύναμη "ζωής", ιδιότητες του αναδυόμενου προϊόντος διατροφής, καθώς και του πολιτισμικού υπόβαθρου αλλά και των ατομικών συνθηκών με τις οποίες αυτά τα τρόφιμα παρασκευάζονται και τελικά καταναλώνονται.

Βιβλιογραφία
1. Astera M (2014) Soilminerals.com (accessed 25 August 2019).

2. Bergner P (1997) The healing power of minerals. Roseville, CA: Prima Publishing.
3. Davis D (2009) Declining fruit and vegetable nutrient composition: What Is the evidence? HortScience 44(1).
4. Davis D (2004) Changes in USDA Food Composition Data for 43 Garden Crops, 1950 to 1999. Journal of the American College of Nutr,23(6).
5. Environment Agency (2019) The state of the environment: soil. Available at: www.gov.uk/government/publications/state-of-theenvironment/summary-state-of-the-environment-soil (accessed 25 August 2019).
6. Lia B (2016) Vitality and quality as seen through picture forming methods. Available at: hwww.biodynamics.com/research/vitality-andquality-seen-through-picture-forming-methods (accessed 25 August 2019).
7. McCance and Widdowson (1991) The composition of foods, 5th edition. London: Royal Society of Chemistry/Ministry of Agriculture Fisheries and Food.
8. McCance and Widdowson (1940) The chemical composition of foods, 1st edition, special report series no 235. London: Medical Research Council.
9. Thomas DE (2007) The mineral depletion of foods available to us as a nation over the period 1940 to 2002, Nutrition and Health, 19, 21–55.
10. Thomas DE (2003) A study of the mineral depletion of foods available to us as a nation over the period 1940 to 1991. Nutrition and Health, 17, 85–115.

Κατηγορία Διατροφή

Η εικόνα μας αποτελεί καθρέφτη της ψυχικής και της σωματικής μας υγείας. Το δέρμα, τα μαλλιά και τα νύχια μας είναι σημαντικά στοιχεία για την εμφάνισή μας και παίζουν καθοριστικό ρόλο στη γενικότερη αίσθηση που δίνουμε στους άλλους.

Σήμερα, γυναίκες και άνδρες όλων των ηλικιών φροντίζουν την εμφάνισή τους, υιοθετώντας έναν υγιεινό τρόπο ζωής και χρησιμοποιώντας κατάλληλα τοπικά και από το στόμα σκευάσματα-συμπληρώματα, εξασφαλίζοντας εκτός από καλή υγεία και μια όμορφη περιποιημένη εμφάνιση.

Πώς μπορούμε, λοιπόν, να αποκτήσουμε λαμπερό δέρμα, υγιή και δυνατά μαλλιά και νύχια; Η σωστή διατροφή αποτελεί τη βασική πηγή των θρεπτικών συστατικών που είναι απαραίτητα για τη συνολική υγεία του οργανισμού μας. Ιδιαίτερα, ως προς τη φροντίδα δέρματος, μαλλιών και νυχιών, η διατροφή αποδεικνύεται πραγματικός θησαυρός, γιατί μας παρέχει εκείνα τα θρεπτικά συστατικά που θα μας κάνουν να λάμπουμε από την κορυφή (τα μαλλιά) μέχρι τα νύχια!

Ποια θρεπτικά συστατικά, όμως, μας βοηθούν να εξασφαλίσουμε σφριγηλό δέρμα, λαμπερά μαλλιά και γερά νύχια;

Gotu Kola: Το εκχύλισμα υδροκοτύλης, γνωστή ως σεντέλα η ασιατική (Gotu Kola), συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή βότανα στη "μοντέρνα" βοτανολογία. Το Gotu Kola μεταξύ άλλων ενδυναμώνει τα τοιχώματα των αγγείων, τα διαστέλλει, και με αυτόν τον τρόπο συμβάλλει στην εύρυθμη λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος -αντιμετώπιση φλεβικής ανεπάρκειας (φλεβίτης, κιρσοί, αιμορροΐδες). Το εκχύλισμα Gotu Kola συσχετίζεται και με την ικανότητα ανάπλασης του δέρματος, αφού οι τριτερπενοειδείς ενώσεις του βοτάνου αυξάνουν τη ροή αίματος προς τα κύτταρα. Έτσι έχει προστατευτική δράση σε κυτταρικό επίπεδο και δρα συνεργικά με τη σκόνη θαλασσίων φυκιών για την καταπολέμηση της κυτταρίτιδας.

Βιοτίνη ή Βιταμίνη Β7: Η επαρκής πρόσληψή της συμμετέχει στην ενδυνάμωση και αποκατάσταση του δέρματος, των μαλλιών και των νυχιών, αλλά και στην διατήρηση μιας υγιούς επιδερμίδας. Προστατεύει από τις μολύνσεις και βελτιώνει την ακμή , ενυδατώνει σε βάθος, βελτιώνει την υφή και την πυκνότητα των μαλλιών και ενισχύει την ανάπτυξή τους μέσω της ενδοκυττάριας παραγωγής λιπαρών οξέων. Η βιοτίνη βρίσκεται στα αβγά, τα αμύγδαλα, το κουνουπίδι, το πολύσπορο ψωμί, το μαγειρεμένο συκώτι και το τυρί.

Χαλκός: Είναι απαραίτητος αφού σε συνδυασμό με τη βιταμίνη C και τον ψευδάργυρο προάγει τη σύνθεση ελαστίνης - δομικό συστατικό του δέρματος, των οστών και του συνδετικού ιστού – και έτσι η τρίχα αποκτά ανθεκτικότητα και σχηματίζεται υγιής θύλακας. Χρησιμοποιείται ευρέως και για την επούλωση ουλών. Η έλλειψη χαλκού οδηγεί σε πρόωρη γήρανση των μαλλιών και γκριζάρισμα. Βρίσκεται σε οστρακοειδή, συκώτι, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς, φασόλια, κακάο, πατάτες και αποξηραμένα δαμάσκηνα.

MSM ή Οργανικό Θείο: Συμμετέχει στην παραγωγή κολλαγόνου, κερατίνης και ελαστίνης και σε συνδυασμό με τη βιταμίνη C ενισχύει σπασμένα νύχια και αδύναμα μαλλιά. Τροφές πλούσιες σε θείο είναι το σκόρδο, το κρεμμύδι, το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, τη μουστάρδα, το βοδινό κρέας, το κοτόπουλο, το ψάρι, το καρπούζι, τον ανανά και τις μπανάνες.

Υδρολυμένη Φυσική Κερατίνη: Αποτελεί βασική πρωτεΐνη των επιθηλιακών κυττάρων του δέρματος και των εξαρτημάτων του με βασικό δομικό στοιχείο την κυστείνη και το θείο.

Βιταμίνη C: Σημαντικότατη βιταμίνη για την παραγωγή κολλαγόνου. Έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και προστατεύει το δέρμα από τη γήρανση, την  εμφάνιση ρυτίδων και το θαμπό δέρμα, αντιμετωπίζοντας τις ελεύθερες ρίζες. Βρίσκεται στα ακτινίδια, τα εσπεριδοειδή, τις φράουλες, τις πιπεριές και το μπρόκολο.

Βιταμίνη Ε: Απαντά σε πληθώρα προϊόντων φροντίδας και ομορφιάς αφού είναι μία από τις ισχυρότερες αντιοξειδωτικές βιταμίνες με αντιγηραντική δράση. Επάρκεια σε βιταμίνη Ε χαρίζει ενυδατωμένα, δυνατά, λεία λαμπερά μαλλιά και νύχια. Επιπρόσθετα προστατεύει το δέρμα από την ηλιακή ακτινοβολία και το διατηρεί ελαστικό και ενυδατωμένο. Βρίσκεται σε πράσινα λαχανικά, φιστίκια, αμύγδαλα και λαχανάκια Βρυξελλών.

Ψευδάργυρος: Η θαμπάδα και τα άσπρα στίγματα στα νύχια οφείλονται συνήθως στην έλλειψη ψευδαργύρου. Συμμετέχει στην ανάπτυξη υγιών μαλλιών  και στη σύνθεση της κερατίνης, προσφέροντας παράλληλα σημαντική αντιοξειδωτική δράση. Τροφές πλούσιες σε ψευδάργυρο είναι τα οστρακοειδή, το κόκκινο κρέας, οι ξηροί καρποί, η μαύρη σοκολάτα και τα προϊόντα ολικής άλεσης.

Μεθειονίνη: Αποτελεί δομικό συστατικό της κερατίνης και των ελαστικών συνδετικών ιστών και ενδυναμώνει τα νύχια. Συμμετέχει στην κολλαγονογένεση και καταπολεμά την τριχόπτωση. Βρίσκεται στα αβγά, τα καρύδια, το ψάρια, το κρέας και στο σουσάμι.

Σελήνιο: Είναι κορυφαίο αντιοξειδωτικό, εξυγιαίνει μαλλιά και νύχια και ανιχνεύεται σε μανιτάρια, σολομό, τόνο, χοιρινό, μοσχάρι, ηλιόσπορους και στα αβγά.

Η σκόνη από τα φύκια θαλάσσης προστίθεται συχνά σε προϊόντα ομορφιάς παντός είδους λόγω των δραστικών αντιοξειδωτικών και αποτοξινωτικών ιδιοτήτων της. Έχει μεγάλη περιεκτικότητα  σε ανόργανα συστατικά - απαραίτητα για την κολλαγονογένεση αλλά και για την καταπολέμηση της κυτταρίτιδας.

Goji Berry: Είναι υπερτροφή αφού έχει πάνω από 18 διαφορετικά είδη αμινοξέων, άφθονους υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λιπαρά, διατροφικές ίνες και περιέχει μέταλλα όπως ο ψευδάργυρος, το ασβέστιο και ο φώσφορος. Έτσι είναι πολύ ευεργετικό για την υγεία του δέρματος και των εξαρτημάτων του.

Ασταξανθίνη: Ανήκει στα καροτενοειδή και είναι ένα από τα πιο ισχυρά διαθέσιμα αντιοξειδωτικά. Έχει το πλεονέκτημα να διαπερνά πολλά διαφορετικά μέρη του σώματος όπως εγκέφαλο, μάτια, αρθρώσεις και δέρμα, προσφέροντας την εξαιρετική αντιοξειδωτική δράση της παντού.

Έτσι προστατεύει από τις ελεύθερες ρίζες και την υπεριώδη ακτινοβολία, βελτιώνει την ελαστικότητα, τα επίπεδα υγρασίας του δέρματος και μειώνει τις λεπτές ρυτίδες.

Υαλουρονικό οξύ: Προσφέρει μοναδική ενυδάτωση αφού συγκρατεί μεγάλη ποσότητα υγρασίας και προάγει την ελαστικότητα, τη σφριγηλότητα και τη νεανικότητα της επιδερμίδας. Ενισχύει την παραγωγή κολλαγόνου & ελαστίνης, αντιμετωπίζει τα σημάδια της γήρανσης και εμποδίζει την εμφάνιση νέων ρυτίδων.

Τέλος, το υαλουρονικό οξύ έχει μοναδικές επουλωτικές και αναπλαστικές ιδιότητες και συμμετέχει στο μηχανισμό αποκατάστασης της βλάβης του δέρματος.

Επίσης μπορούμε ανά διαστήματα να ενισχύουμε τον οργανισμό μας με συμπληρώματα διατροφής πλούσια σε συστατικά που προαναφέρθηκαν έτσι ώστε να καλύπτουμε πλήρως τις ανάγκες μας. Αυτό βέβαια ιδανικά θα πρέπει να γίνεται μετά από συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.


Tsiouma

Η Τσιούμα Ζωγράφω είναι Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος και διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στην Ηλιούπολη. Μετά από τρίμηνη εκπαίδευση στο Παθολογικό, Χειρουργικό και Καρδιολογικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Βέροιας, υπηρέτησε ως Αγροτικός Ιατρός στο Κέντρο Υγείας Αλεξάνδρειας Ημαθίας και αργότερα στο Κέντρο Υγείας Λιδωρικίου. Έχει ειδικευτεί για ένα έτος στην Παθολογία στο Π.Γ.Ν. "Ασκληπιείον" Βούλας και, στη συνέχεια, ξεκίνησε την εκπαίδευσή της στην Δερματολογία, αποκτώντας το 2011 τον τίτλο της ειδικότητας Δερματολογίας - Αφροδισιολογίας από το νοσοκομείο "Α. Συγγρός" του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Επιπλέον, έχει παρακολουθήσει το πρόγραμμα εκπαίδευσης στην Κλασική Ομοιοπαθητική και έχει λάβει, κατόπιν εξετάσεων, το αντίστοιχο δίπλωμα της Ελληνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής.

Κατηγορία Διατροφή