Η κοινωνική απομόνωση που έχει επιβληθεί τους τελευταίους μήνες, ειδικά στους ηλικιωμένους, οδηγεί σε έλλειψη προσωπικής επαφής, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τη διάθεση. Αυτό έδειξε μια πρόσφατη μελέτη που επιβεβαίωσε τη σύνδεση μεταξύ των διαφορετικών δεικτών κοινωνικής απομόνωσης και της μοναξιάς με καταθλιπτικά συμπτώματα σε ενήλικες ηλικίας 21 ετών και άνω.1 Η δεκαετής μελέτη παρακολούθησης περίπου 5.000 ατόμων ηλικίας 25-75 ετών με προσδιορισμένες κοινωνικές σχέσεις αποδεικνύεται σημαντική για του εργαζόμενους στη δημόσια υγεία και τους γιατρούς: φαίνεται ότι το μέγεθος της επίδρασης είναι αρκετά μεγάλο, ο επιπολασμός των κοινωνικών σχέσεων κακής ποιότητας είναι υψηλός και η πληθυσμιακή νοσηρότητα της μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής είναι από τις υψηλότερες από οποιαδήποτε πάθηση.2 Αυτές οι επιπτώσεις επιβεβαιώθηκαν επίσης σε μια μετα-ανάλυση των συστηματικών ανασκοπήσεων σχετικά με τις συνέπειες στη δημόσια υγεία από την κοινωνική απομόνωση και τη μοναξιά.3
Δυστυχώς, μια άλλη πιθανή απρόβλεπτη συνέπεια της κοινωνικής απομόνωσης και της κακής ψυχολογίας είναι ο αρνητικός αντίκτυπος στο ανοσοποιητικό σύστημα. Και ενώ μπορεί να υπάρχει ο πειρασμός να καταφύγουμε σε συνταγογραφούμενα φάρμακα για την ανακούφιση της κακής διάθεσης, υπάρχουν φυσικά προϊόντα που μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων καθώς και στην παροχή μιας σειράς μικροθρεπτικών συστατικών που έχουν αποδειχθεί ότι βοηθούν στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος.

Φυσικά ενισχυτικά της διάθεσης
Είναι αναγνωρισμένος ο ρόλος του ψευδαργύρου, του σιδήρου και του ιωδίου, των βιταμινών B6, B12 και του χαλκού στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας και του υγιούς νευρικού συστήματος. Επιπρόσθετα, αρκετές πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η συμπλήρωση με πολυβιταμίνες και μέταλλα μπορεί να έχει θετική επίδραση στη διάθεση και το στρες4,5  και έχουν διευκρινιστεί επίσης οι πιθανοί μηχανισμοί με τους οποίους επιτυγχάνουν αυτά τα αποτελέσματα.6 Επιπλέον, οι ελλείψεις σε βιταμίνες του συμπλέγματος βιταμινών Β έχουν συνδεθεί με νευρολογικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης και του άγχους, οι οποίες μπορούν να διορθωθούν μέσω της σωστής διατροφής.7 Υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι η συμπλήρωση με μέταλλα όπως το μαγνήσιο, ο ψευδάργυρος και το σελήνιο μπορούν επίσης να είναι χρήσιμα σε αυτές τις καταστάσεις.8,9
Όσον αφορά τα βότανα που μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση διαταραχών της διάθεσης, υπάρχουν αποδεδειγμένα στοιχεία που δείχνουν ότι ο Κρόκος (σαφράν) μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη διατήρηση της θετικής διάθεσης ως μονοθεραπεία, αλλά υπάρχουν επίσης στοιχεία που αποδεικνύουν ότι μπορεί να προσφέρει παρόμοια οφέλη όταν χορηγείται μαζί με κουρκουμίνη, την ουσία που προέρχεται από τον Κουρκουμά.10,11 Η Ροντιόλα έχει διαπιστωθεί μετά από έρευνα ότι δρα ως ήπιο αντικαταθλιπτικό, ενώ επίσης ανακουφίζει από το άγχος. Το αγιουρβεδικόc βότανο Ασβαγκάντα έχει επίσης χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά για αυτές τις ενδείξεις.12,13
Η κιτικολίνη είναι μια φυσική ουσία που χρησιμοποιείται συνήθως σε ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια και σε νευρολογικές διαταραχές. Αποτελεί ενδιάμεσο στάδιο στη σύνθεσης της φωσφατιδυλοχολίνης και εμπλέκεται στη διαμόρφωση πολλών μεταβολικών οδών και των επιπέδων των νευροδιαβιβαστών, καθώς επίσης και στη βιοσύνθεση φωσφολιπιδίων σε νευρωνικές μεμβράνες. Η κιτικολίνη που χρησιμοποιείται ευρέως ως γνωστικό ενισχυτικό τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ έχει μελετηθεί επιτυχώς στη θεραπεία της κατάθλιψης, ιδίως όταν εμπλέκεται η κατάχρηση ουσιών.14,15

Η επίδραση της κακής διάθεσης στην ανοσία
Σε πολλές μελέτες έχουν αναφερθεί ανοσολογικές αλλαγές σε καταθλιπτικά άτομα.16-18 Μια μετα-ανάλυση μελετών δείχνει ότι η κατάθλιψη φαίνεται να σχετίζεται με φλεγμονή και ότι σε ασθενείς με καταθλιπτικές διαταραχές συμβαίνουν πολλές ανοσολογικές αλλαγές.19
Μελέτες έχουν αναφέρει ήπιες μειώσεις στον αριθμό ειδικών ανοσοκυττάρων σε άτομα με κατάθλιψη.20 Η θεραπεία με αντικαταθλιπτικά έδειξε ότι οι μετρήσεις αυτών των κυττάρων σε μια ομάδα καταθλιπτικών μετά τη θεραπεία ήταν σημαντικά υψηλότερες από ό, τι πριν τη θεραπεία. Αυτό συμφωνεί με άλλες μελέτες που έχουν δείξει ότι η κατάθλιψη οδηγεί σε καταστολή της κυτταρικής ανοσίας που υποχωρεί με αντικαταθλιπτική θεραπεία.21,22 Μελέτες έχουν επίσης αποκαλύψει μειωμένο αριθμό άλλων λευκών αιμοσφαιρίων που εμπλέκονται στην ανοσία (κύτταρα CD4) σε άτομα με κατάθλιψη.23
Ωστόσο, το εύρημα της ανοσοκαταστολής όσον αφορά την κυτταρική ανοσία στην κατάθλιψη υποστηρίζεται από στοιχεία όπου οι ασθενείς με μείζονα κατάθλιψη έχει παρατηρηθεί ότι έχουν σημαντική μείωση στην ικανότητά τους να δημιουργούν λεμφοκύτταρα που ανταποκρίνονται στον ιό του έρπητα ζωστήρα.24 Αυτό συμφωνεί με άλλες μελέτες που έχουν δείξει ότι η κατάθλιψη είναι μια ανοσοκατασταλτική κατάσταση σε σχέση με την κυτταρική ανοσία, η οποία ομαλοποιείται μετά την υποχώρηση της κατάθλιψης.25 Η αντικαταθλιπτική θεραπεία ασκεί επίσης μια ανοσορυθμιστική δράση μέσω της μείωσης των προ-φλεγμονωδών κυτοκινών και της αύξησης των αντιφλεγμονωδών κυτοκινών.26

Φυσικά ενισχυτικά ανοσοποιητικού
Τα μικροθρεπτικά συστατικά όπως οι βιταμίνες A, D, E, B6, B12, C και το φολικό οξύ, ο σίδηρος, το σελήνιο, ο χαλκός, το μαγνήσιο και ο ψευδάργυρος παίζουν σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη του επίκτητου και του έμφυτου ανοσοποιητικού συστήματος. Η χαμηλή ή ανεπαρκής πρόσληψη αυτών των μικροθρεπτικών συστατικών μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και να μειώσει την αντίσταση στις λοιμώξεις.27-29 Είναι τέτοια η σημασία της βέλτιστης πρόσληψης των παραπάνω μικροθρεπτικών συστατικών για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, που στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε καθένα από τα παραπάνω - με εξαίρεση το μαγνήσιο και τη βιταμίνη Ε - έχει δοθεί συγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας για το σκοπό αυτό30 και οι ρόλοι τους είναι καθιερωμένοι στη βιβλιογραφία.27-29
Όσον αφορά την ενίσχυση της έμφυτης ανοσίας, αυτά τα μικροθρεπτικά συστατικά υποστηρίζουν συλλογικά τη διατήρηση και την ανάπτυξη φυσικών εμποδίων, την ανάπτυξη, διαφοροποίηση και κινητικότητα / χημειοταξία των έμφυτων ανοσοκυττάρων, την παραγωγή και δραστηριότητα αντιμικροβιακών πρωτεϊνών, την καταστροφή και τις φαγοκυτταρικές δράσεις των μακροφάγων και ουδετερόφιλων και την έναρξη και επακόλουθη αποκατάσταση της φλεγμονής. Προωθούν την προσαρμοστική ανοσία, μέσω της παραγωγής κυτοκινών, τον πολλαπλασιασμό λεμφοκυττάρων, τη διαφοροποίηση καθώς και τη δημιουργία κυττάρων μνήμης και παραγωγής αντισωμάτων.
Το σύμπλεγμα βιταμινών Β (Β1, Β2, Β3, Β5, Β6, Β9, Β12) είναι απαραίτητο όχι μόνο για την υγιή ισορροπία του νευρικού συστήματος, αλλά και του ανοσοποιητικού συστήματος. Υπάρχουν περίπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ του νευρικού συστήματος και του ανοσοποιητικού συστήματος και καθίσταται σαφές ότι το ανοσοποιητικό σύστημα παίζει σημαντικό ρόλο στην παθογένεση των διαταραχών ψυχικής υγείας (συμπεριλαμβανομένης της γνωστικής μείωσης, του άγχους, των αλλαγών στη διάθεση και της κατάθλιψης). Οι επιστήμες της διατροφής και της ανοσολογίας συνδέονται στενά με τις επιπτώσεις της κακής διατροφής στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Η κακή πρόσληψη μικροθρεπτικών συστατικών μπορεί να οδηγήσει σε απορρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και τροποποιήσεις στη λειτουργία και την παραγωγή νευροδιαβιβαστών.30,31
Από τα βότανα που αναφέρθηκαν παραπάνω, τα ασβαγκάντα, ροντιόλα, σαφράν και κουρκουμάς έχουν αποδειχθεί ότι βοηθούν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.32-36

Συμπέρασμα
Η παραπάνω ανασκόπηση προτείνει ένα ολοκληρωμένο συμπλήρωμα πολυβιταμινών και ανόργανων συστατικών που περιέχει βότανα όπως το σαφράν, η ασβαγκάντα, η ροντιόλα και ο κουρκουμάς, όπως το Nubria Shine, το οποίο θα μπορούσε να είναι ευεργετικό όσον αφορά τη διατήρηση τόσο της θετικής διάθεσης και στάσης όσο και την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, με την κιτικολίνη να προσφέρει επίσης επιπλέον οφέλη για τη διάθεση.


Βιβλιογραφικές αναφορές

  1. Ge L, Yap CW, Ong R, Heng BH. Social isolation, loneliness and their relationships with depressive symptoms: a population-based study. PloS one. 2017;12(8).
  2. Teo AR, Choi H, Valenstein M. Social relationships and depression: ten-year follow-up from a nationally representative study. PloS one. 2013;8(4).
  3. Leigh-Hunt N, Bagguley D, Bash K, Turner V, Turnbull S, Valtorta N, Caan W. An overview of systematic reviews on the public health consequences of social isolation and loneliness. Public Health. 2017 Nov 1;152:157-71.
  4. Harris E, Kirk J, Rowsell R, Vitetta L, Sali A, Scholey AB, Pipingas A. The effect of multivitamin supplementation on mood and stress in healthy older men. Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental. 2011 Dec;26(8):560-7.
  5. Long SJ, Benton D. Effects of vitamin and mineral supplementation on stress, mild psychiatric symptoms, and mood in nonclinical samples: a meta-analysis. Psychosomatic medicine. 2013 Feb 1;75(2):144-53.
  6. Kaplan BJ, Crawford SG, Field CJ, Simpson JS. Vitamins, minerals, and mood. Psychological bulletin. 2007 Sep;133(5):747.
  7. The effects of vitamin B on the immune/cytokine network and theirinvolvement in depressionKathleen Mikkelsen, Lily Stojanovska, Monica Prakash, Vasso Apostolopoulos∗Maturitas 96 (2017) 58–71
  8. Wang J, Um P Dickerman BA, Liu J. Zinc, magnesium, selenium and depression: a review of the evidence, potential mechanisms and implications. Nutrients. 2018 May;10(5):584.
  9. Derom ML, Sayón-Orea C, Martínez-Ortega JM, Martínez-González MA. Magnesium and depression: a systematic review. Nutritional neuroscience. 2013 Sep 1;16(5):191-206.
  10. Lopresti AL, Drummond PD. Saffron (Crocus sativus) for depression: a systematic review of clinical studies and examination of underlying antidepressant mechanisms of action. Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental. 2014 Nov;29(6):517-27.
  11. Lopresti AL, Drummond PD. Efficacy of curcumin, and a saffron/curcumin combination for the treatment of major depression: A randomised, double-blind, placebo-controlled study. Journal of affective disorders. 2017 Jan 1;207:188-96.
  12. Amsterdam JD, Panossian AG. Rhodiola rosea L. as a putative botanical antidepressant. Phytomedicine. 2016 Jun 15;23(7):770-83.
  13. Singh N, Bhalla M, de Jager P, Gilca M. An overview on ashwagandha: A Rasayana (Rejuvenator) of Ayurveda. African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines. 2011;8(5S).
  14. Roohi-Azizi M, Arabzadeh S, Amidfar M, Salimi S, Zarindast MR, Talaei A, Akhondzadeh S. Citicoline combination therapy for major depressive disorder: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Clinical neuropharmacology. 2017 Jan 1;40(1):1-5.
  15. Brown ES, Gabrielson B. A randomized, double-blind, placebo-controlled trial of citicoline for bipolar and unipolar depression and methamphetamine dependence. Journal of affective disorders. 2012 Dec 20;143(1-3):257-60.
  16. Weisse CS. Depression and immunocompetence: A review of the literature. Psychol Bull. 1992;111:475–89
  17. Schleifer SJ, Keller SE, Bond RN, Cohen J, Stein M. Major depressive disorder and immunity. Role of age, sex, severity, and hospitalization. Arch Gen Psychiatry. 1989;46:81–7
  18. Zorrilla EP, Luborsky L, McKay JR, Rosenthal R, Houldin A, Tax A, et al. The relationship of depression and stressors to immunological assays: A meta-analytic review. Brain Behav Immun. 2001;15:199–226
  19. Osimo EF, Pillinger T, Rodriguez IM, Khandaker GM, Pariante CM, Howes OD. Inflammatory Markers in Depression: a Meta-Analysis of Mean Differences and Variability in 5,166 Patients and 5,083 Controls. Brain, Behavior, and Immunity. 2020 Feb 27.
  20. Irwin M, Daniels M, Smith TL, Bloom E, Weiner H. Impaired natural killer cell activity during bereavement. Brain Behav Immun. 1987;1:98–104
  21. Köhler CA, Freitas TH, Stubbs B, Maes M, Solmi M, Veronese N, de Andrade NQ, Morris G, Fernandes BS, Brunoni AR, Herrmann N. Peripheral alterations in cytokine and chemokine levels after antidepressant drug treatment for major depressive disorder: systematic review and meta-analysis. Molecular neurobiology. 2018 May 1;55(5):4195-206.
  22. M Schmidt F, C Kirkby K, Lichtblau N. Inflammation and immune regulation as potential drug targets in antidepressant treatment. Current neuropharmacology. 2016 Oct 1;14(7):674-87.
  23. Rivera-Rivera Y, Vázquez-Santiago FJ, Albino E, Sánchez MD, Rivera-Amill V. Impact of Depression and Inflammation on the Progression of HIV Disease. Journal of clinical & cellular immunology. 2016 Jun;7(3).
  24. Eriksson C. Herpes simplex virus type 1 infection in the central nervous system-Experimental and clinical studies. https://gupea.ub.gu.se/handle/2077/47412
  25. Medina-Rodriguez EM, Lowell JA, Worthen RJ, Syed SA, Beurel E. Involvement of innate and adaptive immune systems alterations in the pathophysiology and treatment of depression. Frontiers in neuroscience. 2018 Aug 17;12:547.
  26. Eyre HA, Lavretsky H, Kartika J, Qassim A, Baune BT. Modulatory effects of antidepressant classes on the innate and adaptive immune system in depression. Pharmacopsychiatry. 2016 Jun;26(03):85-96.
  27. Carr, A.C.; Maggini, S. Vitamin C and immune function. Nutrients 2017, 9, 1211.
  28. Martineau, A.R.; Jolliffe, D.A.; Hooper, R.L.; Greenberg, L.; Aloia, J.F.; Bergman, P.; Dubnov-Raz, G.; Esposito, S.; Ganmaa, D.; Ginde, A.A.; et al. Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory tract infections: systematic review and meta-analysis of individual participant data. BMJ 2017, 356, i6583.
  29. Gombart, A.F.; Pierre, A.; Maggini, S. A review of micronutrients and the immune system–working in harmony to reduce the risk of infection. Nutrients 2020, 12, 236.
  30. European Commission EU register on nutrition and health claims. Available online: https://ec.europa.eu/food/safety/labelling_nutrition/claims/register/public/?event=search
  1. S.J. Bull, P. Huezo-Diaz, E.B. Binder, J.F. Cubells, G. Ranjith, C. Maddock, et al.,Functional polymorphisms in the interleukin-6 and serotonin transportergenes, and depression and fatigue induced by interferon-alpha and ribavirintreatment, Mol. Psychiatry 14 (2009) 1095–1104.
  2. S. Cunningham-Rundles, D.F. McNeeley, A. Moon, Mechanisms of nutrientmodulation of the immune response, J. Allergy Clin. Immunol. 115 (2005)1119–1128, Tiwari R, Chakraborty S, Saminathan M, Dhama
  3. K, Singh SV. Ashwagandha (Withania somnifera): Role in safeguarding health, immunomodulatory effects, combating infections and therapeutic applications: A review. J Biol Sci. 2014 Feb 15;14(2):77-94.
  4. Khanna K, Mishra KP, Ganju L, Singh SB. Golden root: A wholesome treat of immunity. Biomedicine & Pharmacotherapy. 2017 Mar 1;87:496-502.
  5. Kianbakht S, Ghazavi A. Immunomodulatory effects of saffron: a randomized double‐blind placebo‐controlled clinical trial. Phytotherapy Research. 2011 Dec;25(12):1801-5.
  6. Jagetia GC, Aggarwal BB. “Spicing up” of the immune system by curcumin. Journal of clinical immunology. 2007 Jan 1;27(1):19-35.
Κατηγορία Υγεία

Το ανθρώπινο μικροβίωμα εκφράζει το σύνολο των τρισεκατομμυρίων μικροοργανισμών (ιών, βακτηρίων και μυκήτων) που ζουν μέσα μας και γύρω μας, ξεπερνώντας κατά πολύ τον αριθμό των κυττάρων μας. Μπορούμε να μιλάμε λοιπόν για έναν υπερ-οργανισμό, μία παράξενη συμβίωση που περιλαμβάνει εμάς και τα μικρόβια που ζουν μαζί μας και επηρεάζουν όλες τις λειτουργίες μας.

Εδώ και δεκαετίες, έχει μελετηθεί ο ρόλος του μικροβιώματος στην υγεία και την ομαλή λειτουργία του εντέρου και είναι επίσης γνωστή η συμβολή του στην ανάπτυξη δυνατού ανοσοποιητικού. Η σημασία του γίνεται όλο και περισσότερο γνωστή όσο μαθαίνουμε νέα πράγματα γι’ αυτό. Ωστόσο, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς τα μικροσκοπικά μικρόβια στο έντερο συμβάλλουν καθημερινά στη γνωστική ικανότητα και τη λειτουργία του εγκεφάλου αλλά και στη συμπεριφορά.

Πρόκειται για μία αμφίδρομη πορεία: Το έντερο μέσα από ένα σύνθετο νευρωνικό χρησιμοποιεί το βακτηριακό οικοσύστημα για χάρη τόσο της σωματικής όσο και της ψυχολογικής ευεξίας. Τα βακτήρια του εντέρου παράγουν εκατοντάδες νευροχημικά στοιχεία που χρησιμοποιεί ο εγκέφαλος για τη ρύθμιση βασικών φυσιολογικών διαδικασιών, καθώς και νοητικών διεργασιών όπως η μάθηση, η μνήμη και η διάθεση. Ακριβώς όπως τα βακτήρια του εντέρου επηρεάζουν τον εγκέφαλο, έτσι και ο εγκέφαλος μπορεί να ασκήσει βαθιά επίδραση στο εντερικό μικροβίωμα. Μελέτες έχουν δείξει ότι το ψυχολογικό στρες ανατρέπει την μικροβιακή ισορροπία στο έντερο, καθιστώντας μας πιο ευάλωτους σε μολυσματικές ασθένειες και προκαλώντας μοριακές αντιδράσεις που στέλνουν πληροφορίες πίσω στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

Τα τελευταία χρόνια, έχουν συγκεντρωθεί στοιχεία από μελέτες για το πώς τα βακτήρια του εντέρου μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος, τη χημεία του εγκεφάλου και ένα ευρύ φάσμα των φαινομένων συμπεριφοράς, συμπεριλαμβανομένης της συναισθηματικής συμπεριφοράς, της μνήμης, της αντίληψης του πόνου και της αντίδρασης του οργανισμού στο στρες.

Η κακή μνήμη συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα του εγκεφαλικού νευροτροφικού παράγοντα που είναι γνωστός ως BDNF (Brain Derived Neurotrophic Factor) που είναι μια πρωτεΐνη πολύ σημαντική για τη μάθηση και τη μνήμη, η οποία διεγείρει την παραγωγή νέων εγκεφαλικών κυττάρων και ενισχύει τα υπάρχοντα. Τα χαμηλά επίπεδα BDNF συνδέονται επίσης με την κατάθλιψη και το άγχος. Το μικροβίωμα, αυξάνοντας τα επίπεδα του BDNF, επιδρά στη βελτίωση της μνήμης, μειώνει το άγχος και αυξάνει την αίσθηση αυτοπεποίθησης.

Έρευνες εντοπίζουν ποια συγκεκριμένα μικρόβια παράγουν συγκεκριμένους διαβιβαστές. Για παράδειγμα, εκτιμάται ότι το 90% της σεροτονίνης μας παράγεται στο έντερο και βρέθηκε ότι μέρος αυτής της σεροτονίνης παράγεται από αυτά τα τέσσερα μικρόβια: Candida, Streptococcus, Escherichia και Enterococcus.

Τα βακτήρια Lactobacillus and Bifidobacterium παράγουν γάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ ή «GABA» που αποτελεί τον κύριο ανασταλτικό νευροδιαβιβαστή μας που έχει χαλαρωτική και αγχολυτική επίδραση.

Τα μικρόβια Escherichia coli, Bacillus και Saccharomyces παράγουν νορεπινεφρίνη, μια ορμόνη / νευροδιαβιβαστή που εμπλέκεται στην αντίδραση φόβου «πάλης ή φυγής» (απόκριση του οργανισμού στο στρες που χαρακτηρίζεται από έκρηξη της αδρεναλίνης).

Τα Bacillus και Serratia παράγουν τον νευροδιαβιβαστή κίνητρου, την ντοπαμίνη.

Έχουμε, λοιπόν, αυτό το μικρό εργοστάσιο παραγωγής ουσιών στο έντερο, οι οποίες επηρεάζουν τον εγκέφαλό μας. Στην πραγματικότητα, το έντερο και τα μικρόβιά του φαίνεται να επηρεάζουν τον εγκέφαλο τόσο πολύ που η προκλινική έρευνα έδειξε ότι τα προβιοτικά έχουν αντικαταθλιπτική και αγχολυτική δράση. Μάλιστα, υπήρξε μία μελέτη που διαπίστωσε ότι το Bifidobacterium infantis είχε αντικαταθλιπτικά αποτελέσματα ισοδύναμα με αυτά του αντικαταθλιπτικού φάρμακου σιταλοπράμη.

Η αλλαγή της μικροχλωρίδας του εντέρου με κάποιο τρόπο μπορεί να οδηγήσει σε συμπεριφορές που σχετίζονται με το άγχος και την κατάθλιψη.

Όλοι ξέρουμε ότι οι φυτικές ίνες βοηθούν την καλή λειτουργία του εντέρου. Ωστόσο, θεωρώντας ότι οι φυτικές ίνες δεν είναι τροφή για εμάς, αλλά για τα μικρόβιά μας, μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες από ποικιλία πηγών θα πρέπει επίσης να είναι καλή για την ψυχική μας υγεία.

Όλες αυτές οι πληροφορίες σχετικά με το μικροβίωμα του εντέρου μάς κάνουν να αναρωτιόμαστε πόσες νοητικές παθήσεις θα μπορούσαν να εντοπιστούν σε διαταραχές στην υγεία του εντέρου, για παράδειγμα από δίαιτες με επεξεργασμένα τρόφιμα χωρίς ίνες και εξευγενισμένους υδατάνθρακες, ή από την απρόσκοπτη χρήση αντιβιοτικών.

Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν;

Δεν θα ήταν εύκολο (και ούτε σωστό) να κατηγοριοποιήσουμε τα μικρόβια σε «καλά» και «κακά». Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ισορροπία είναι αυτή που συμβάλλει στη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Και καθώς όλοι είμαστε διαφορετικοί, το μικροβίωμά μας είναι διαφορετικό και τείνει να προσαρμόζεται ανάλογα με τα προβλήματα, τις διαταραχές και τις ανάγκες μας. Όμως είναι ευάλωτο σε φαρμακευτικές παρεμβάσεις όπως τα αντιβιοτικά, τα κορτικοστεροειδή κλπ, οπότε σε αυτές τις περιπτώσεις θα χρειαστεί η λήψη προβιοτικών σκευασμάτων για να βοηθηθεί επαρκώς η αποκατάσταση της ισορροπίας.

Για να ενισχύσουμε μικροβίωμα με φυσικούς τρόπους:

  • προσθέτουμε στη διατροφή μας προβιοτικές και πρεβιοτικές τροφές και αποφεύγουμε τα επεξεργασμένα τρόφιμα
  • ζούμε σε επαφή με τη φύση, το περιβάλλον, τα κατοικίδια ζώα μας,
  • χρησιμοποιούμε προβιοτικά συμπληρώματα, ειδικά αν οι ανάγκες αποκατάστασης του οργανισμού είναι μεγάλες (π.χ. λήψη αντιβίωσης, κορτικοστεροειδών κλπ.).Μέσα από τη μελέτη του μικροβιώματος, επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά η θεωρία ολιστικών συστημάτων υγείας (όπως για παράδειγμα η Ομοιοπαθητική) που υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος δεν είναι μια οντότητα ξεκομμένη από το περιβάλλον της και καμία διαταραχή - είτε σωματική είτε ψυχική - δεν αφορά σε ένα μόνο όργανο ή σύστημα του οργανισμού.

    table 01

    Μέσα από τη μελέτη του μικροβιώματος, επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά η θεωρία ολιστικών συστημάτων υγείας (όπως για παράδειγμα η Ομοιοπαθητική) που υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος δεν είναι μια οντότητα ξεκομμένη από το περιβάλλον της και καμία διαταραχή - είτε σωματική είτε ψυχική - δεν αφορά σε ένα μόνο όργανο ή σύστημα του οργανισμού.

Έτσι την επόμενη φορά που θα έχετε να αντιμετωπίσετε οποιοδήποτε ζήτημα του οργανισμού σας, λάβετε υπόψη σας τόσο τη σωματική όσο και την ψυχολογική σας κατάσταση και οπωσδήποτε τον τρόπο ζωής σας και τη σχέση σας με το φυσικό περιβάλλον σας.


Βιβλιογραφία

  1. Proc Natl Acad Sci U S A 2011 Feb 15;108(7):3047-52.
  2. J Physiol. 2004;558(Pt 1):263-275. doi:10.1113/jphysiol.2004.063388
  3. Clinical Psychopharmacology and Neuroscience 2015;13(3):239-244
  4. https://www.caltech.edu/about/news/microbes-help-produce-serotonin-gut-46495
  5. Trends Neurosci. 2016;39(11):763-781. doi:10.1016/j.tins.2016.09.002
  6. Nutrients. 2017;9(2):125. Published 2017 Feb 10. doi:10.3390/nu9020125
  7. Maes, Kubera, Leunis, Berk, J. Affective Disorders, 2012 και Berk, Williams, Jacka, BMC Med, 2013).
Κατηγορία Διατροφή