Πολλές συνταγές για αντιψυχωσικά φάρμακα σε άτομα νεαρής ηλικίας με ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής / Υπερκινητικότητας) δεν φαίνεται να δικαιολογούνται κλινικά, σύμφωνα με μια νέα μελέτη από ερευνητές ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Columbia. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι η χρήση αντιψυχωσικών φαρμάκων μεταξύ νέων με ΔΕΠΥ ήταν υψηλότερη μεταξύ των παιδιών προσχολικής ηλικίας.

Τα τελευταία χρόνια, παιδίατροι και γονείς εξέφρασαν την ανησυχία τους για κάποιους γιατρούς που συνταγογραφούν αντιψυχωσικά φάρμακα σε νέους με ΔΕΠΥ που έχουν επιθετική ή παρορμητική συμπεριφορά. Οι νέοι με ΔΕΠΥ που λαμβάνουν αντιψυχωσικά, διαγιγνώσκονται επίσης με κατάθλιψη ή με εναντιωματική προκλητική διαταραχή (ΕΠΔ) ή διαταραχές συμπεριφοράς, αν και υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία ότι τα φάρμακα αυτά είναι αποτελεσματικά στη θεραπεία της κατάθλιψης.

«Δεν ξέραμε πως αυτή η πρακτική ήταν διαδεδομένη μεταξύ των νέων ανθρώπων που ξεκινούν θεραπεία για ΔΕΠΥ», αναφέρουν οι ερευνητές. «Υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι που σχετίζονται με τη χρήση αντιψυχωσικών φαρμάκων στους νέους, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του σωματικού βάρους, της υπερλιπιδαιμίας, του διαβήτη και ακόμη και του ξαφνικού θανάτου».

Για τον προσδιορισμό της συχνότητας της χρήσης αντιψυχωσικών φαρμάκων σε εφήβους με ΔΕΠΥ, οι ερευνητές ανέλυσαν τα ιατρικά αρχεία και τις συνταγογραφήσεις 187.563 ασφαλισμένων νεαρών (ηλικίας 3 έως 24 ετών) που είχαν διαγνωστεί με ΔΕΠΥ μεταξύ 2010 και 2015. Κανένας από τους νέους δεν είχε πρόσφατη συνυπάρχουσα ψυχιατρική διάγνωση (όπως σχιζοφρένεια ή διπολική διαταραχή) που θα δικαιολογούσε θεραπεία με αντιψυχωσικά φάρμακα.

Τι απέδειξε η μελέτη

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στο 2,6% των νέων που διαγνώστηκαν με ΔΕΠΥ είχε συνταγογραφηθεί αντιψυχωσικό φάρμακο εντός ενός έτους διάγνωσης. Η χρήση αντιψυχωσικών φαρμάκων ήταν υψηλότερη (4,3%) στα νεότερα παιδιά που διαγνώστηκαν με ΔΕΠΥ, δηλαδή σε άτομα ηλικίας 3-5 ετών.

Στους μισούς περίπου νέους που είχαν συνταγογραφηθεί αντιψυχωσικά φάρμακα, οι ερευνητές εντόπισαν μια πιθανή διαγνωστική λογική, διπολική διαταραχή, ψύχωση, ΕΠΔ ή διαταραχές συμπεριφοράς για τη συνταγογράφησή τους.

«Αν και τα αντιψυχωσικά δεν είναι εγκεκριμένα από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων για αυτές τις διαγνώσεις, υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που υποστηρίζουν τη χρήση τους στη θεραπεία σοβαρών περιπτώσεων ΔΕΠΥ», λέει ο Ryan S. Sultan, MD, επικεφαλής της μελέτης και επίκουρος καθηγητής κλινικής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Columbia.

Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι λιγότερο από τα μισά παιδιά και έφηβοι που έλαβαν αντιψυχωσικά φάρμακα είχαν ήδη υποβληθεί σε θεραπεία με διεγερτικά φάρμακα όπως το Adderall και το Ritalin, το συνιστώμενο φάρμακο για τη θεραπεία της ΔΕΠΥ.

«Πολλοί γιατροί παρακάμπτουν τα διεγερτικά και προχωρούν απευθείας στα αντιψυχωτικά – αντίθετα με τη γνώμη των εμπειρογνωμόνων σχετικά με τη θεραπεία για την ΔΕΠΥ, και εκθέτοντας αδικαιολόγητα τους ασθενείς σε κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών όπως η μεγάλη αύξηση του σωματικού βάρους», προσθέτει ο Sultan.

Τι σημαίνει η μελέτη

«Είναι καθησυχαστικό ότι μόνο σε ένα σχετικά μικρό ποσοστό αυτών των παιδιών έχουν συνταγογραφηθεί αντιψυχωσικά», αναφέρει ο καθηγητής ψυχιατρικής Mark Olfson, MD που πήρε μέρος στην έρευνα. «Αλλά θα πρέπει να εργαστούμε για να μειώσουμε ακόμη περισσότερο αυτόν τον αριθμό. Για τουλάχιστον τους μισούς από τους νεαρούς στο δείγμα μας στους οποίους έχουν συνταγογραφηθεί αντιψυχωσικά, δεν μπορούσαμε να βρούμε μια λογική στα αρχεία τους για να εξηγήσουμε γιατί έλαβαν αυτά τα φάρμακα».

«Δεν έχουμε αρκετές πληροφορίες από αυτά τα αρχεία για να προσδιορίσουμε τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων», προσθέτει ο Sultan. "Τα αντιψυχωσικά φάρμακα παίζουν μικρό ρόλο στη θεραπεία των σοβαρών συμπτωμάτων τη ΔΕΠΥ, αλλά ελλείψει σοβαρών συμπτωμάτων, υπάρχουν ασφαλέστερα και πιο αποτελεσματικά φάρμακα για τους νέους με ΔΕΠΥ».

Τόσο ο Sultan όσο και ο Olfson δηλώνουν ότι πολλά από τα συμπεριφορικά συμπτώματα που ώθησαν τους γιατρούς να συνταγογραφήσουν αντιψυχωσικά φάρμακα θα μπορούσαν να επιλυθούν με συνταγογράφηση φαρμάκων για ΔΕΠΥ.

Πηγή: Columbia University

Κατηγορία Έρευνα

Το ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς σημαίνει χαρά για πολλά παιδιά: Παρά το ότι αναγκάζονται να αποχαιρετήσουν την ξεγνοιασιά των διακοπών και να δεσμευτούν με υποχρεώσεις και διαβάσματα, ξαναβρίσκουν τους φίλους τους, τις παρέες τους, την ευχαρίστηση που δίνουν οι κοινές δραστηριότητες με τους άλλους. Για πολλά παιδιά όμως, τα πράγματα δεν είναι τόσο ευχάριστα.

Πρόκειται συχνά για το απλό και συνηθισμένο γεγονός ότι τα παιδιά αυτά δεν μπορούν να σχετιστούν εύκολα με τους άλλους. Μπορεί να είναι αυτό που λέμε ντροπαλά. Κάθονται "στη γωνιά τους", "μαζεμένα" και σιωπηλά, αποφεύγουν να γίνονται το επίκεντρο της προσοχής, δεν συμμετέχουν ενεργά στο μάθημα, δεν μιλάνε αν δεν ερωτηθούν από τον δάσκαλο, και όταν ερωτηθούν απαντούν χωρίς σιγουριά, με φόβο και δισταγμό, αν και συνήθως απαντούν σωστά. Συχνά δεν έχουν φίλους ή έχουν ελάχιστους. Μέσα τους θα ήθελαν πάρα πολύ να είναι κοινωνικά και να συμμετέχουν στις παρέες αλλά αφενός φοβούνται να πλησιάσουν τους άλλους, αφετέρου βιώνουν μια κοινωνική αδεξιότητα, δεν καταλαβαίνουν τί να κάνουν, δεν καταλαβαίνουν πώς καταφέρνουν οι άλλοι να είναι όλοι μαζί και να περνούν καλά, τι είναι αυτό που κάνει κάποιους να είναι περιζήτητοι στις παρέες, να γνωρίζουν τι να πουν και τι να κάνουν για να το πετυχαίνουν αυτό και να κινούνται με τόση άνεση.

Αρκετά συχνά τα παιδιά αυτά μπορεί επίσης να γίνονται στόχος κακοποίησης (bullying).

Τα ανθοϊάματα, επιλεγμένα κατάλληλα, μπορούν να κάνουν κυριολεκτικά θαύματα στις περιπτώσεις αυτές. Πρώτο βέβαια θα σκεφτούμε το ίαμα του Μπαχ, Larch. Πρόκειται για ένα ανθοΐαμα που αυξάνει και ενισχύει σταδιακά την αυτοπεποίθηση κάνοντας το παιδί ή τον νέο άνθρωπο (αλλά και τον καθένα βεβαίως που το χρησιμοποιεί) να νοιώθει ότι μπορεί να είναι εξίσου καλός και ικανός με τους άλλους, να θέλει και να μπορεί να παίρνει πρωτοβουλίες με την πεποίθηση ότι μπορεί να πετύχει, να νοιώθει ισότιμος και ισάξιος με τους άλλους. Μετά από κάτι τέτοιο, ο δρόμος για να μπει κανείς στο παιγνίδι της ζωής, είναι πλέον ανοικτός.

Ένα άλλα ανθοΐαμα σχετικά την κοινωνική ντροπαλότητα που συνυπάρχει εδώ, είναι φυσικά το Μπαχ Mimulus, που θα βοηθήσει το παιδί να φοβάται και να ανησυχεί όλο και λιγότερο, δίνοντάς του κουράγιο και περισσότερη άνεση. Η συλλογή της Flower Essence Society (FES) διαθέτει το εξαιρετικό ανθοΐαμα Violet, που είναι η απάντηση στο όνειρο αυτού που στέκεται απόμακρος και ξεκομμένος τη στιγμή που θα ήθελε με όλη του την καρδιά να είχε την άνεση και το θάρρος να συμμετέχει, να πάει κοντά στους άλλους, να γίνει μέρος της παρέας τους και να μοιραστεί σκέψεις και συναισθήματα μαζί τους.

Αν το παιδί βασανίζεται από ανασφάλειες σε σχέση με την εμφάνιση ή τη συμπεριφορά του, πιστεύει ότι οι άλλοι δεν θα το θέλουν και θα το αποδοκιμάσουν επειδή π.χ. δεν είναι (ή νομίζει ότι δεν είναι) αρκετά όμορφο, ότι είναι πολύ υπέρβαρο ή πολύ αδύνατο ή ότι έχει το τάδε ή το δείνα φυσικό ελάττωμα ή μειονέκτημα, θα απαλλαγεί από αυτές τις αγωνίες με το Μπαχ Crab Apple. Το Μπαχ Agrimony συχνά συμπληρώνει τις φόρμουλες των ανθοΐαμάτων για την κοινωνική ντροπαλότητα και την κοινωνική φοβία, ανακουφίζοντας την εσωτερική αγωνία του πώς "φαίνεται" κάποιος προς τα έξω και την ανάγκη του να πιέζεται εσωτερικά για να παρουσιάζει ένα "άνετο", χαρούμενο κλπ πρόσωπο.

Στην περίπτωση που το παιδί έχει γίνει ή τείνει να γίνεται στόχος κακοποιητικής συμπεριφοράς από κάποιους (bullying), τα ανθοϊάματα θα μπορέσουν να ενισχύσουν πολύ γρήγορα τη μαχητικότητα, την προσωπική δύναμη και την αποφασιστικότητά του ώστε να γίνει περισσότερο δυναμικό και διεκδικητικό, και άρα υπολογίσιμο και σεβαστό στα μάτια των άλλων ώστε να αντιμετωπίσει και να κρατήσει μακριά αυτούς που του επιτίθενται. Το ανθοΐαμα-κλειδί εδώ είναι το Μπαχ Centaury: Δυναμισμός, αμεσότητα, αποφασιστικότητα, δυναμική δράση. Σε συνδυασμό με το Μπαχ Rock Rose -για την αντιμετώπιση του τρόμου που μπορεί να προκαλεί η βία- το κουράγιο, το θάρρος και η δύναμη του παιδιού θα αυξηθούν άμεσα και θεαματικά. Το ανθοΐαμα της FES Black Cohosh, που απευθύνεται ειδικά στο φόβο της βίας, θα είναι πολύ καλό αν μπορεί να προστεθεί επίσης.

Συχνά, ένας λόγος που κάνει πολλά παιδιά να δυσκολεύονται στη σχέση τους με τους άλλους είναι το ότι δεν μπορούν να τους εμπιστευτούν. Φαντάζονται ότι οι άλλοι ίσως τους εχθρεύονται ή έστω ότι δεν τους συμπαθούν -αν και χωρίς λόγο-, ότι είναι έτοιμοι να τους αποδοκιμάσουν, να τους απορρίψουν, να τους περιγελάσουν ή να τους γελοιοποιήσουν με την παραμικρή ευκαιρία ή για το παραμικρό τους λάθος. Πολύ χρήσιμο εδώ θα είναι το Μπαχ Holly, για τη σταδιακή εδραίωση περισσότερης εμπιστοσύνης στους άλλους και της μέσω αυτής αυτοπεποίθησης. Το Mountain Devil της σειράς Australian Bush Flower Essences θα βοηθήσει με ανάλογο τρόπο. Εξαιρετικό επίσης για το σκοπό αυτόν το ίαμα Cordierite της σειράς Pegasus Essences.

Πολλές φορές η άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο φαίνεται εντελώς ανεξήγητη: ενώ δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα ούτε με τους συμμαθητές του, ούτε με τους δασκάλους του ούτε με τα μαθήματά του, το ίδιο δηλώνει ότι θέλει να καθίσει στο σπίτι. Κάποιες μητέρες αναγκάζονται να μένουν μαζί με τα παιδιά τους στην τάξη επειδή διαφορετικά τα παιδιά αυτά θέλουν να τις ακολουθήσουν και να φύγουν από το σχολείο. Οι καταστάσεις αυτές παίρνουν συχνά δραματικό χαρακτήρα και υποφέρουν οι πάντες χωρίς να φαίνεται να υπάρχει λύση. Το ανθοΐαμα του Μπαχ Red Chestnut, μόνο του ή μαζί με το επίσης Μπαχ Walnut, επιλύει σχεδόν πάντα θαυμαστά αυτό το πρόβλημα.

Κάποιες φορές, το παιδί μπορεί να αποφεύγει τους άλλους επειδή απλά προτιμά τη μοναξιά. Υπάρχουν τα παιδιά που απολαμβάνουν το να απομονώνονται και να διαβάζουν τα βιβλία που τους αρέσουν, να παίζουν παιγνίδια στον υπολογιστή, να βλέπουν ταινίες ή απλά να ονειροπολούν. Η αναγκαστική συνύπαρξη με άλλα παιδιά στο σχολείο με την συνεπακόλουθη ανάγκη για κοινωνικότητα που αυτή συνεπάγεται, τα κουράζει και τα ενοχλεί. Πολλές φορές, κάποια από αυτά τα παιδιά μπορεί να είναι εξαιρετικά ευφυή και με μαθησιακά ενδιαφέροντα πολύ μεγαλύτερα και πιο διευρυμένα από αυτά των συμμαθητών τους, πράγμα που καθιστά γι' αυτά την παρέα με τους συνομήλικους αυτούς αδιάφορη και κουραστική, γεγονός που τα ωθεί ακόμη περισσότερο στο να απομονώνονται. Το ανθοΐαμα του Μπαχ Water Violet θα τα λυτρώσει κυριολεκτικά από αυτό το ιδιότυπο βασανιστήριο, αφυπνίζοντας μέσα τους την ικανότητα και τη διάθεση για ανθρώπινη συντροφιά, επικοινωνία και μοίρασμα, και βοηθώντας τα παράλληλα να κοινωνικοποιηθούν κατάλληλα και να αναπτυχθούν ψυχοσυναισθηματικά μέσα από την ανθρώπινη ομάδα.

Για τα παιδιά τέλος που το πρόβλημα που ονομάζεται σχολείο συνίσταται στη δυσκολία τους να "στρωθούν" να διαβάσουν ή/και να κατανοήσουν και να μάθουν, η ανθοϊαματική συνταγή είναι απλή και ήδη αρκετά γνωστή: Hornbeam για να μη βαριούνται, Impatiens για να έχουν υπομονή όταν διαβάζουν, Clematis για να μην αφαιρούνται, White Chestnut για να μη φεύγει το μυαλό τους σε άσχετες σκέψεις και αποσυγκεντρώνονται. Και τα τέσσερα αυτά είναι ανοθοϊάματα Μπαχ. Το σύνθετο ανθοΐαμα της Australian Bush, το Cognis Essence, θα αυξήσει την ικανότητά τους για κατανόηση και αφομοίωση των καινούριων γνώσεων και πληροφοριών. Αν υπάρχει ιδιαίτερη δυσκολία ως προς κάποιο μάθημα, το Μπαχ Chestnut Bud θα ενισχύσει την ικανότητα για κατανόηση και επεξεργασία των πληροφοριών και για υπέρβαση των σχετικών δυσκολιών.

Αυτές είναι κάποιες από τις πολύ συνηθισμένες καταστάσεις σχολικών προβλημάτων που συναντάμε. Αν μετά από όλα αυτά το παιδί εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα στη σχέση του με το σχολείο, θα απαιτηθεί βέβαια η γνώμη και η βοήθεια ειδικού.

Καλή νέα σχολική χρονιά!

Η Μαρίνα Αγγελή σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και ειδικεύτηκε στην ψυχιατρική. Εκπαιδεύτηκε στην Συστημική Οικογενειακή Θεραπεία και εργάστηκε στην Κινητή Ψυχιατρική Μονάδα του Νομού Φωκίδας, στο Πρόγραμμα Ψυχιατρικής Περίθαλψης Υπαίθρου. Στη συνέχεια είχε πολυετή ενασχόληση με την Ομοιοπαθητική και με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων. Θεωρεί τα Ανθοϊάματα ένα εξαίρετο θεραπευτικό σύστημα ψυχικής εξισορρόπησης και προσωπικής εξέλιξης και για πολλά χρόνια ερευνά και εφαρμόζει τις θεραπευτικές και αναγεννητικές δυνατότητες ανθοϊαμάτων που προέρχονται από διάφορα μέρη του κόσμου. Έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα και εργασίες σχετικά με την αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων με ανθοϊάματα και έχει παρουσιάσει τη θεραπευτική αυτή μέθοδο σε συνέδρια και εκδηλώσεις σχετικά με τις ολιστικές θεραπείες. Έχει εκπαιδευτεί και εφαρμόζει Θεραπευτική Ύπνωση, καθώς και τις μεθόδους EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), BSP (Brainspotting) και EFT (Emotional Freedom Techniques). Είναι Certified Practitioner και επίτιμο μέλος της Flower Essence Society (FES) της California. Από τις εκδόσεις Πύρινος Κόσμος κυκλοφορεί το βιβλίο της ‘Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ’.

 

Κατηγορία Διάφορα

Ο καθένας θέλει το καλύτερο για τα παιδιά του, αλλά το να τους δίνουμε συνθετικές βιταμίνες στα πρώτα χρόνια της ζωής τους μπορεί να τους προκαλέσει περισσότερη βλάβη παρά καλό, σύμφωνα με μελέτη του περιοδικού Physiology International. Στη μελέτη, ο György Csaba του Πανεπιστημίου Semmelweis στην Ουγγαρία αποκάλυψε ότι η έκθεση σε συνθετικές λιποδιαλυτές βιταμίνες μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς πολλά συστήματα οργάνων αργότερα στη ζωή τους.

Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες - στις οποίες περιλαμβάνονται οι βιταμίνες Α, D, Ε και Κ - είναι αυτές που διαλύονται σε οργανικούς διαλύτες. Άλλες βιταμίνες που είναι υδατοδιαλυτές όπως η βιταμίνη C και οι βιταμίνες Β διαλύονται στο νερό. Αυτές οι βιταμίνες αναφέρονται επίσης και ως λιποδιαλυτές βιταμίνες, καθώς αυτές αποθηκεύονται στο σώμα.

Όλες οι βιταμίνες βοηθούν το σώμα - εάν ληφθούν σε μικρές ποσότητες. Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες, για παράδειγμα, δεν χάνονται στη διαδικασία μαγειρέματος, επιτρέποντας στο σώμα να τις απορροφήσει για να τις χρησιμοποιήσει. Ωστόσο, ο οργανισμός δεν χρειάζεται να καταναλώνει περισσότερο από την συνιστώμενη ημερήσια δόση (ΣΗΔ) η οποία καλύπτεται ήδη από την κατανάλωση μιας ισορροπημένης διατροφής. Ο κίνδυνος έγκειται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες λιποδιαλυτών βιταμινών. Σε μεγαδόσεις, αυτές μπορεί να είναι τοξικές και να έχουν ως αποτέλεσμα προβλήματα υγείας. Μπορεί επίσης να επηρεάσουν την απορρόφηση βιταμινών, οδηγώντας σε ανεπάρκεια θρεπτικών ουσιών.

Στη μελέτη, ο Csaba ταξινόμησε τις λιποδιαλυτές βιταμίνες ως «εξω-ορμόνες», ενώσεις που μπορούν να δεσμευτούν και να επηρεάσουν τους υποδοχείς ορμονών. Στη μελέτη, εξηγεί επίσης: «Η βιταμίνη D είναι μια μετάβαση μεταξύ ενδο- και εξω-ορμονών και συζητείται η πιθανότητα παρόμοιας κατάστασης σε περίπτωση άλλων λιποδιαλυτών ορμονών».

Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο στα νεογέννητα παιδιά, καθώς η έκθεση σε συνθετικές λιποδιαλυτές βιταμίνες μπορεί να προκαλέσει λανθασμένη περιγεννητική ορμονική αποτύπωση, κατάσταση παρόμοια με εκείνη που βρίσκεται σε συνθετικές ενδοορμόνες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε δια βίου επιπλοκές που χαρακτηρίζονται από μεταβολές στη σεξουαλικότητα, αλλαγές στη λειτουργία και εξέλιξη του εγκεφάλου, στην ανάπτυξη των οστών και του ανοσοποιητικού, καθώς και υψηλότερο κίνδυνο κατάγματος. Η ορμονική αποτύπωση, που είναι επιγενετική διαδικασία, δεν περιορίζεται σε μία ζωή: Οι συνέπειες μιας εφάπαξ έκθεσης σε λιποδιαλυτές βιταμίνες μεταδίδονται από τη μια γενιά στην άλλη. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, ποικίλλει από τη μία βιταμίνη στην άλλη, επειδή οι ορμόνες διαφέρουν στον τρόπο που αντιδρούν στις βιταμίνες αυτές.

Με βάση τα αποτελέσματα, ο Csaba ζητά περαιτέρω μελέτες για την καλύτερη κατανόηση των αρνητικών αποτελεσμάτων της λανθασμένης περιγεννητικής ορμονικής αποτύπωσης που προκαλείται από βιταμίνες.

Το φυσικό συνεχίζει να είναι το καλύτερο

Αντί να επιβαρύνεστε με συνθετικές και δυνητικά επιβλαβείς «βιταμίνες», γιατί να μην τις πάρετε με τον τρόπο που υποτίθεται ότι πρέπει να λαμβάνονται; Εδώ είναι μερικοί φυσικοί και υγιεινοί τρόποι για να πάρετε την ημερήσια δόση σας, χωρίς να έχετε επιβλαβείς παρενέργειες.

  • • Η βιταμίνη Α, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη, καθώς και για το υγιές δέρμα και τα μαλλιά, μπορεί να βρεθεί στα αβγά, τα γαλακτοκομικά και τα κοτόπουλα, καθώς και στο σκουμπρί, την πέστροφα και τη ρέγγα. Τα πορτοκαλί, κίτρινα και πράσινα φρούτα και λαχανικά την περιέχουν επίσης.
  • • Η βιταμίνη D ονομάζεται και βιταμίνη του ήλιου για έναν λόγο: Όταν το δέρμα εκτίθεται στο ηλιακό φως, επιτρέπει στο σώμα να παράγει τη βιταμίνη. Έτσι, όσοι ζουν σε περιοχές με περιορισμένο ηλιακό φως διατρέχουν κίνδυνο ανεπάρκειας βιταμίνης D και θα πρέπει να καταναλώνουν λιπαρά ψάρια, συκώτι, έλαιο από συκώτι και γάλα για να τροφοδοτούν τον οργανισμό με την απαραίτητη βιταμίνη.
  • • Η βιταμίνη Ε, η οποία υποστηρίζει τη συντήρηση των κυττάρων, διατηρεί την καρδιά υγιή και βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, βρίσκεται στα αβοκάντο, τις ντομάτες, τις γλυκοπατάτες, τα λαχανάκια Βρυξελλών, τα βατόμουρα και τα μάνγκο. Το ελαιόλαδο, το σκουμπρί, ο σολομός και τα καρύδια περιέχουν επίσης βιταμίνη Ε.
  • • Η βιταμίνη Κ, η οποία βοηθά στην πήξη του αίματος, βρίσκεται στο κρέας, τα φυλλώδη λαχανικά και τα δημητριακά ολικής άλεσης.

 

(Πηγή: science.news; September 20, 2018; https://tinyurl.com/y7qmmbyz)

Κατηγορία Έρευνα