Τα βότανα και η ολιστική θεραπεία μπορούν να βοηθήσουν με πολλούς τρόπους στην αύξηση της γονιμότητας - και για τα δύο φύλα.

Μπορεί να έχετε ακούσει για ανθρώπους που πήραν ένα βότανο και “έπιασαν παιδί”. Είναι μια συχνή ιστορία στη λαϊκή παράδοση και στα παραμύθια. Και όντως, ίσως ως εκ θαύματος συμβεί, τα βότανα, με τόσο απλό και γρήγορο τρόπο, να βοηθήσουν ένα ζευγάρι να συλλάβει. Μακάρι σε όλες τις περιπτώσεις να γινόταν τόσο εύκολα.

Υπογονιμότητα θεωρείται η αδυναμία σύλληψης, μετά από ενός έτους προσπάθεια. Πρόκειται για ένα σύνθετο θέμα, που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και που απαιτεί διάγνωση και κατάλληλη ιατρική αντιμετώπιση, εάν χρειάζεται. Είναι σημαντικό να διερευνηθούν ιατρικά όλες οι πιθανές αιτίες της υπογονιμότητας, ώστε να αντιμετωπιστούν εγκαίρως παθολογικά προβλήματα που μπορεί να εμποδίζουν τη σύλληψη, αλλά και που σε κάποιες περιπτώσεις ίσως είναι σημαντικά για την υγεία των μελλόντων γονιών.

Δεν θα επεκταθώ στην παθολογία και σε ειδικές αιτίες της υπογονιμότητας. Θα προσπαθήσω όμως, να ρίξω λίγο φως στο πώς μπορεί η βοτανοθεραπεία να συμβάλλει στη γονιμότητα και στο πώς μπορεί να λειτουργούν κάποια βότανα, που προβάλλονται ως τονωτικά της γονιμότητας στην παγκόσμια αγορά βοτάνων και τυποποιημένων φυτικών σκευασμάτων.

Η Δυτική Ολιστική Βοτανοθεραπεία είναι ένα προσωποκεντρικό μοντέλο θεραπείας, όπου λαμβάνονται υπόψη όλοι οι παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία του θεραπευόμενου. Συνεπώς, δεν υπάρχει μία συνταγή που να λειτουργεί εξίσου για όλους και που θα έλυνε το πρόβλημα της υπογονιμότητας. Μπορεί, ωστόσο, να προταθεί ένα εξατομικευμένο πλάνο υγείας, που περιλαμβάνει πιθανές αλλαγές στον τρόπο ζωής και στη διατροφή παράλληλα με τη χρήση βοτάνων, επιλεγμένων σύμφωνα με τις προσωπικές του ανάγκες.

Μια γενικότερη προσέγγιση της βοτανοθεραπείας σχετικά με την ενίσχυση της γονιμότητας, είναι αντίστοιχη με της σύγχρονης ιατρικής: η συνολική βελτίωση της υγείας των γονέων μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα σύλληψης και επιτυχίας της εγκυμοσύνης. Πώς μπορούμε να φέρουμε τον οργανισμό σε μια κατάσταση βέλτιστης υγείας με τα βότανα; Προσπαθούμε να υποστηρίξουμε κάθε ένα από τα συστήματα του οργανισμού μας, ώστε να εκπληρώνει όσο καλύτερα γίνεται τη λειτουργία του.

Γενικότερα για τα γυναικολογικά προβλήματα που μπορεί να σχετίζονται με ανισορροπία, υπερπαραγωγή ή έλλειψη ορμονών, η προσέγγιση της δυτικής βοτανοθεραπείας είναι σε πρώτο στάδιο ήπια και μη επεμβατική. Προσπαθούμε δηλαδή να επιτρέψουμε στο σώμα να ρυθμίσει τις ορμόνες από μόνο του, αποφεύγοντας τα βότανα που έχουν άμεση ορμονική δράση.

Προτείνονται βότανα με τις παρακάτω δράσεις

  • Αποτοξινωτικά του ήπατος (που βοηθούν δηλαδή να αποβληθούν πιο άμεσα οι τοξικές ουσίες που βρίσκονται στο ήπαρ). Το ήπαρ είναι υπεύθυνο για την διατήρηση της ισορροπίας των ορμονών, των υπεύθυνων για την αναπαραγωγή όπως και όλων σχεδόν των ορμονών.
  • Λεμφαγωγά (που ενισχύουν την κυκλοφορία της λέμφου). Ένα υγιές λεμφικό σύστημα επιτρέπει τη ροή της προγεστερόνης, η οποία είναι απαραίτητη για την ρύθμιση των οιστρογόνων.

Έτσι, εφόσον εξεταστούν όλες οι προσωπικές ανάγκες, μπορεί να προταθούν βότανα που θα στηρίξουν το νευρικό σύστημα, όπως χαλαρωτικά και προσαρμογόνα, που βοηθούν τον οργανισμό να ανταπεξέλθει και να προσαρμοστεί στο στρες. Πολλά από τα προσαρμογόνα βότανα έχουν φήμη ως τονωτικά της γονιμότητας. Ίσως χρειαστεί να γίνεται αποτελεσματικότερα η απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών μέσω της τροφής, οπότε θα βοηθούσαν βότανα τονωτικά της πέψης ή αντιφλεγμονώδη του πεπτικού συστήματος. Αν χρειαστεί υποστήριξη το κυκλοφορικό σύστημα, μπορεί να βοηθήσουν βότανα τονωτικά της κυκλοφορίας, ιδανικά παράλληλα με καθημερινή, ήπια αεροβική άσκηση.

Μια εξατομικευμένη συνταγή με βότανα για την αύξηση της γονιμότητας θα μπορούσε να περιλαμβάνει βότανα με όλες τις παραπάνω δράσεις.

♂ Ειδικά για τους άντρες, επιπλέον των παραπάνω, προτείνονται κυρίως βότανα που ενισχύουν το ανδρικό ουροποιητικό σύστημα, όπως διουρητικά και αντιφλεγμονώδη, και βότανα που ενισχύουν τη λειτουργία του κυκλοφορικού

♀ Ειδικά για τις γυναίκες, προτείνονται βότανα που τονώνουν την κυκλοφορία στην περιοχή της μήτρας, τα οποία έχουν συνήθως και εμμηναγωγό δράση. Τα εμμηναγωγά βότανα βοηθούν στην καλύτερη ροή του αίματος κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσης και κατ’ επέκταση στον καλύτερο “καθαρισμό” της μήτρας. Πολλά από τα εμμηναγωγά βότανα είναι τονωτικά της γονιμότητας και είναι χρήσιμα σε ένα πλάνο προετοιμασίας για εγκυμοσύνη. Χρειάζονται όμως προσοχή από την ωορρηξία και έπειτα, επειδή ίσως προκαλέσουν αποβολή ή αποτρέψουν τη σύλληψη. Παραδοσιακά, ισχυρές δόσεις εμμηναγωγών, όπως οι σπόροι του μαϊντανού και του σέλινου, λαμβάνονταν από την αρχαιότητα ως εκτρωτικά. Οι μικρές δόσεις δεν είναι απαραίτητο ότι θα επηρεάσουν την εγκυμοσύνη, αλλά καλύτερα να διακόπτεται η χρήση τους από την ωορρηξία μέχρι και την επόμενη έμμηνο ρύση, ώστε να αποφευχθούν τυχόν επιπλοκές.

Το ιδανικό θα ήταν να προγραμματιστεί ένα διάστημα προετοιμασίας πριν την εγκυμοσύνη, διάρκειας λίγων μηνών. Σε αυτό το διάστημα, θα χρειαστεί και οι δύο γονείς να υιοθετήσουν συνήθειες που θα συμβάλλουν στη βελτίωση της υγείας τους (πχ. άσκηση, χαλάρωση, ύπνος, πολλά φρούτα και λαχανικά) και να αφήσουν τις συνήθειες που την επιβαρύνουν.(πχ. κάπνισμα, αλκοόλ) Αν επιθυμούν να πάρουν βότανα, καλό θα ήταν να ξεκινήσουν με την ήπια προσέγγιση που ανέφερα παραπάνω. 

Τα Φυτοοιστρογόνα

Για την αύξηση της γυναικείας γονιμότητας, σε μεταγενέστερο χρόνο, θα μπορούσαν να ληφθούν βότανα που περιέχουν φυτοοιστρογόνα. Τα φυτοοιστρογόνα είναι ουσίες που μοιάζουν με τα φυσικά οιστρογόνα και δρουν πολύ πιο ήπια από τα χημικά οιστρογόνα. Η ιδιαιτερότητά τους είναι ότι το σχήμα τους ταιριάζει στους υποδοχείς των οιστρογόνων που βρίσκονται στους ιστούς του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος- μιμούνται δηλαδή τα φυσικά οιστρογόνα, αναπληρώνοντας κατά κάποιον τρόπο τη δράση τους. Έρευνες έχουν δείξει ότι μπορεί να λειτουργούν ως ρυθμιστικά ορμονών, παρουσιάζοντας είτε οιστρογονική είτε αντιοιστρογονική δράση. Η χρήση των φυτοοιστρογόνων σε θεραπευτικές δοσολογίες έχει θεωρηθεί επίφοβη για κάποιες περιπτώσεις καρκίνων, επειδή δεν έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες που εξηγούν πλήρως τη λειτουργία τους. Υπάρχουν ωστόσο πολλές έρευνες που υποστηρίζουν ότι όχι μόνο είναι ασφαλή, αλλά ότι προλαμβάνουν πολλές μορφές καρκίνου.

Γνωρίζατε ότι : Μερικές από τις τροφές που περιέχουν Φυτοοιστρογόνα είναι: τα όσπρια (ειδικά η σόγια και τα προϊόντα της), ο λιναρόσπορος, τα αποξηραμένα φρούτα (πχ. χουρμάδες, δαμάσκηνα, βερίκοκα), το σουσάμι, το σκόρδο, τα ροδάκινα, τα μούρα, το πίτουρο του σιταριού, τα κραμβοειδή λαχανικά (πχ. λαχανο, κουνουπίδι, μπρόκολο, σινάπι).

Γνωρίζατε ότι: 
-Οι καρποί της γνωστής μας λυγαριάς (Vitex agnus-castus), που είναι αυτοφυής στην Ελλάδα, περιέχει φυτοοιστρογόνα που σύμφωνα με έρευνες αυξάνουν την παραγωγή προγεστερόνης, ρυθμίζουν τον κύκλο και αυξάνουν τη γονιμότητα.
-Λέγεται πως οι κόρες που συμμετείχαν στη γιορτή της θεάς Δήμητρας, τα Θεσμοφόρια, στολίζονταν με άνθη λυγαριάς για να προστατέψουν την αγνότητά τους.
-Στα μεσαιωνικά μοναστήρια λεγόταν το “πιπέρι του μοναχού” στο οποίο αποδίδονταν αντι-αφροδισιακές αν το χρησιμοποιούσαν άντρες.

Παραδείγματα βοτάνων για αύξηση της γονιμότητας

Δράσεις βοτάνων

Βότανα

Αποτοξινωτικά ήπατος

Γαϊδουράγκαθο, Αγκινάρα, Ραδίκι, Κουρκουμάς, Γλυκόριζα.

Λεμφαγωγά

Γάλλιο, Τριφύλλι, Καλέντουλα, Άρκτιο.

♂ Τονωτικά ανδρικού αναπαραγωγικού

Τζίνσενγκ (αμερικάνικο και ασιατικό), Ροντιόλα, Ασγουαγκάντα, Αστράγαλος, Σισάνδρα, Μάκα, Τριβόλι, Επιμήδιο.

♂ Τονωτικά ανδρικού ουροποιητικού

Saw palmetto, Γάλλιο, Αγριάδα, Τριβόλι, Γκίνγκο.

Τονωτικά του κυκλοφορικού

Γκίνγκο, Κράταιγος, Σκόρδο.

♀ Τονωτικά γυναικείου αναπαραγωγικού

Γλυκόριζα*, Ροντιόλα, Σαταβάρι, Σισάνδρα, Ασγουαγκάντα, Φύλλα σμεουριάς, Διοσκορέα, Μάκα.

♀ Τονωτικά κυκλοφορίας της μήτρας / ήπια εμμηναγωγά

Αχίλλεια, Αλχημίλλη, Καλέντουλα, Τζίντζερ, Κανέλα.

♀ Ρυθμιστικά ορμονών με φυτο-οιστρογονική δράση

Διοσκορέα, Γλυκόριζα,* Λυγαριά, Τριφύλλι, Αλφάλφα, Σιμισιφούγκα.

* η γλυκόριζα αντενδείκνυται για όσους πάσχουν από υπέρταση.

*** Τα παραπάνω παραδείγματα δεν αποτελούν θεραπευτική πρόταση. Όλα τα βότανα ενδέχεται να έχουν παρενέργειες, αντενδείξεις και αλληλεπιδράσεις και όλα έχουν συγκεκριμένες θεραπευτικές δοσολογίες. Συμβουλευτείτε κάποιον ειδικό πριν αποφασίσετε να καταναλώσετε βότανα, ειδικά εάν έχετε χρόνια ή σοβαρά προβλήματα υγείας, εάν είστε έγκυος ή θηλάζουσα.


Λιτσα Κων να
Η Κωνσταντίνα Λίτσα σπούδασε Βοτανοθεραπεία στη Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου Napier στο Εδιμβούργο,στη Σκωτία. Έπειτα έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη "Συμβουλευτική Ψυχολογία στη Δημόσια Υγεία" και εκπαιδεύτηκε στη Συμβουλευτική (Solution Focused Counselling και Προσωποκεντρική Συμβουλευτική). Από το 2007 εργάστηκε ως Φυτοθεραπεύτρια στη Βρετανία, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και σε κοινοτικά προγράμματα σχεδιασμένα για ευάλωτες ομάδες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Για 3 χρόνια ήταν μέλος της ομάδας Αγωγής Υγείας του Δήμου του Εδιμβούργου,όπου εργαζόταν με εφήβους σε Γυμνάσια και έλαβε μέρος σε Βρετανικά προγράμματα εκπαίδευσης που αφορούσαν στην ανάπτυξη αυτοπεποίθησης και περιβαλλοντολογικής συνείδησης σε σχολεία. Συμμετείχε για 7 χρόνια στην ομάδα Herbal Scotland, όπου προσέφερε Πρώτες Βοήθειες με Βότανα σε Διεθνή Φεστιβάλ. Από τον Αύγουστο του 2011, ζει στην Ελλάδα, όπου εργάζεται ως Βοτανοθεραπεύτρια και προωθεί τις αρχές της Αειφόρου Καλλιέργειας (Permaculture).Έχει συνεργαστεί με πολλές τοπικές ομάδες και παραδίδει σεμινάρια αυτάρκειας και πρακτικά εργαστήρια με στόχο την εκπαίδευση για την αυτοδιαχείριση της υγείας και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.

Στη δυτική βοτανοθεραπεία η κατάθλιψη αντιμετωπίζεται ολιστικά. Τα βότανα επιλέγονται με βάση τις προσωπικές ανάγκες, ανάλογα δηλαδή με τα διαφορετικά συμπτώματα του θεραπευόμενου και φυσικά ανάλογα με τους παράγοντες που έχουν συμβάλλει στην κατάθλιψη. Η βοτανοθεραπεία μπορεί να χρησιμεύσει στην αντιμετώπιση ειδικά της ήπιας κατάθλιψης, καλύπτοντας τις ανάγκες μεγάλου εύρους κοινού, που θα προτιμούσε μια φυσική, ήπια θεραπευτική αντιμετώπιση.

Πολλά βότανα μπορούν να φέρουν ευθυμία και χρησιμοποιούνται από την αρχαιότητα παραδοσιακά, ανά τον κόσμο για να προκαλούν “μέθη” ή για την ψυχοτρόπο δράση τους. Ωστόσο, στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία σπανίως χρησιμοποιούνται πλέον ψυχοτρόπα βότανα, παρά την άμεση δράση τους, κυρίως επειδή έχουν κριθεί επικίνδυνα, εθιστικά ή δηλητηριώδη.

Έχω συχνά ερωτηθεί αν τα βότανα δρουν με την ίδια ταχύτητα και ισχύ όπως τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν τον οργανισμό, κάνοντας άμεσα διαθέσιμους κάποιους νευροδιαβιβαστές, που επιδρούν στη διάθεση. Παράλληλα με την ψυχιατρική αγωγή προτείνεται ψυχοθεραπεία, εφόσον τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα δεν αντιμετωπίζουν την αιτία του προβλήματος, αλλά βοηθούν στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Ομοίως και στη βοτανοθεραπεία, χρειάζεται να γίνεται παράλληλη διαχείριση των προβλημάτων που έχουν οδηγήσει στην κατάθλιψη. Τα βότανα της δυτικής βοτανοθεραπείας μπορεί να δρουν με ηπιότερο τρόπο από τα αντίστοιχα φάρμακα, αλλά σπανίως έχουν παρενέργειες και ανεπιθύμητα συμπτώματα.
Υπάρχουν διαφορετικά είδη και επίπεδα κατάθλιψης, που όλα σχετίζονται τουλάχιστον με κάποια ή όλα από τα παρακάτω συμπτώματα: θλίψη, ανηδονία, αδράνεια, δυσκολία συγκέντρωσης, αφαγία ή υπερφαγία, διαταραχές ύπνου, αισθήσεις δυσφορίας και συναισθήματα απόγνωσης, σκέψεις ή και απόπειρες αυτοκτονίας, που συνήθως επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργικότητα. Υπάρχουν πολλαπλά διαγνωστικά κριτήρια για να είναι εύστοχη η διάγνωση, όπως η συχνότητα, η ένταση και η διάρκεια των επεισοδίων. Η διάγνωση χρειάζεται να γίνει από ειδικό επαγγελματία ψυχικής υγείας, ειδάλλως θεωρείται ανακριβής.
Η κατάθλιψη μπορεί να είναι επικίνδυνη πάθηση που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αποβεί μέχρι και μοιραία.

Για όσους πάσχουν από κλινική κατάθλιψη, ειδικά εάν έχουν σκέψεις θανάτου και τάσεις αυτοκτονίας, προτείνεται άμεση επίσκεψη σε ειδικό ψυχίατρο, για ψυχοθεραπεία και ειδική αγωγή. Σε καμία περίπτωση δεν προτείνεται η διακοπή της θεραπευτικής αγωγής χωρίς την άδεια και παρακολούθηση του θεράποντα γιατρού, ακόμη κι αν κάποιος θέλει να τη διακόψει. Η βοτανοθεραπεία μπορεί να φανεί χρήσιμη και να λειτουργήσει παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή, συμβάλλοντας επίσης στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων των φαρμάκων. Σε περίπτωση που προτείνεται σταδιακή μείωση της δοσολογίας ή και διακοπή των  φαρμάκων, ο βοτανοθεραπευτής μπορεί να συνεργαστεί με τον γιατρό, προτείνοντας βότανα που θα βοηθήσουν να γίνει ομαλότερα η μετάβαση.

Τα περισσότερα αντικαταθλιπτικά φάρμακα δεν ενδείκνυνται για την ήπια κατάθλιψη, αλλά κυρίως για την μέτρια και τη σοβαρή κατάθλιψη.
Αντιθέτως, τα βότανα μπορεί, ειδικά μακροπρόθεσμα, να έχουν θεαματικά αποτελέσματα για την αντιμετώπιση της ήπιας κατάθλιψης και να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμα κατά τη διαδικασία διαχείρισης του πένθους ή κάποιας έντονης αλλαγής που μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση.

Γνωρίζατε ότι

Τα συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν Βαλσαμόχορτο (Hypericum perforatum) είναι τα πιο διαδεδομένα από τα αυτο-συνταγογραφούμενα συμπληρώματα για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης στην Αμερική και στην Ευρώπη. Έρευνες δείχνουν ότι είναι αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση της ήπιας και της μέτριας κατάθλιψης, αλλά όχι της κλινικής κατάθλιψης. Έχει ωστόσο πολλές παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα, γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή στη χρήση.

Η Ακακία Κωνσταντινουπόλεως (Albizia julibrissin)*, που φύεται σε πολλά πάρκα της Ελλάδας, χρησιμοποιείται στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική για τις αντικαταθλιπτικές, τις χαλαρωτικές και τις αγχολυτικές της ιδιότητες. Χρησιμοποιούνται τα άνθη αλλά και ο φλοιός για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης, της αϋπνίας και της δυσκολίας συγκέντρωσης, μεταξύ άλλων.

Η προσέγγιση της Βοτανοθεραπείας στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης έγκειται στη χρήση βοτάνων που μπορεί να έχουν μία ή παραπάνω από τις παρακάτω θεραπευτικές δράσεις. Παραδείγματα βοτάνων που αντιστοιχούν στις δράσεις αναγράφονται στον πίνακα.

  • Τονωτικά του νευρικού συστήματος
    Πρόκειται για βότανα που έχουν θεραπευτική επίδραση στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στηρίζοντας τις λειτουργίες του. Τονώνουν, χωρίς να διεγείρουν το νευρικό σύστημα και ονομάζονται επίσης “θρεπτικά” ή “επουλωτικά” των νευρικών ιστών. Χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του στρες, της αγχώδους διαταραχής, της αϋπνίας και της κατάθλιψης.
  • Χαλαρωτικά
    Βότανα με χαλαρωτική δράση, που βοηθούν στην αντιμετώπιση της υπερέντασης και της υπερδιέγερσης, που συχνά σχετίζεται με την κατάθλιψη και το άγχος.
  • Διεγερτικά του νευρικού συστήματος
    Γενικά τα διεγερτικά επιταχύνουν και κινητοποιούν τις φυσιολογικές λειτουργίες και το μεταβολισμό. Δεν προτείνονται για την κατάθλιψη που σχετίζεται με την πιθανή εξάντληση του νευρικού συστήματος λόγω έντονου στρες, αλλά μπορεί να φανούν χρήσιμα σε κάποιες περιπτώσεις έντονης κατάπτωσης ή αδράνειας, επειδή δίνουν προσωρινά ενέργεια. Πολλά περιέχουν αλκαλοειδή, που μπορεί να χρειάζονται προσοχή στην κατανάλωση.
  • Πικρά
    Τα πικρά συστατικά των φυτών έχουν πολλαπλά οφέλη στο πεπτικό σύστημα και κατά προέκταση επηρεάζουν τη νοητική λειτουργία και τη διάθεση. Χρησιμοποιούνται ειδικά για την κατάθλιψη και τη νευρική ατονία. Έχουν πολλές αντενδείξεις, μεταξύ των οποίων στην εγκυμοσύνη και σε πολλά προβλήματα του πεπτικού.
  • Προσαρμογόνα
    Βοηθούν τον οργανισμό να διαχειριστεί αποτελεσματικότερα το στρες, μειώνοντας την αντίδραση στρες του οργανισμού και εμποδίζοντας ή καθυστερώντας την εξάντληση του οργανισμού και του νευρικού συστήματος.
  • Αποτοξινωτικά του ήπατος
    Το ήπαρ είναι υπεύθυνο για την αποβολή της περίσσειας αδρεναλίνης που παράγεται κατά την αντίδραση στρες. Όταν παράγονται υπερβολικά μεγάλες ποσότητες αδρεναλίνης συσσωρεύονται, επιβαρύνοντας τη λειτουργία του ήπατος και προκαλώντας συναισθηματική ανισορροπία. Τα αποτοξινωτικά του ήπατος είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για την αντιμετώπιση των παρενεργειών ψυχιατρικών φαρμάκων ή άλλων ουσιών. Υποστηρίζουν γενικά το μεταβολισμό προκαλώντας αίσθηση ευφορίας και ζωντάνιας.

Παραδείγματα βοτάνων για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης

Δράσεις

Παραδείγματα βοτάνων

Τονωτικά του νευρικού συστήματος

βαλσαμόχορτο, στάχυα άγριας βρώμης, σκουτελλάρια, ασβαγκάντα.

Χαλαρωτικά

βαλεριάνα, πασιφλόρα, λεβάντα, χαμομήλι, νεπέτα, βερμπένα, τίλιο, κρόκος (Κοζάνης)

Διεγερτικά

τσάι, καφές καυτερή πιπεριά, μάτε, καρποί του φυτού κόλα, εφέδρα (έχει πλέον απαγορευτεί), θούγια (χρειάζεται προσοχή στη χρήση)

Πικρά

αρτεμισία (A. vulgaris), κενταύρια, χαμομήλι.

Προσαρμογόνα

ακακία Κωνσταντινουπόλεως (Albizia julibrissin), σιβηριανό, ασιατικό και αμερικάνικο τζίνσενγκ, ροντιόλα, Ασβαγκάντα, ιερός βασιλικός Ινδιών, σισάνδρα, αστράγαλος

Όλα τα παραπάνω βότανα θεωρούνται και αντικαταθλιπτικά

Αποτοξινωτικά του ήπατος

ρίζα ραδικιού, αρτεμισία (A. vulgaris), γαϊδουράγκαθο, άγρια αγκινάρα, αχίλλεια

Συνταγή: Ρόφημα “Αγάπης”

Συστατικά: 1 κουτ. σούπας Τίλιο, 1 κουτ. σούπας Μελισσόχορτο, 1 κουτ. σούπας Χαμομήλι, ½ κουτ. γλυκού άνθη λεβάντας, λίγες σταγόνες εκχύλισμα βανίλιας, 2 κουτ. σούπας ανθόνερο ή ροδόνερο, 1 πρέζα κρόκο Κοζάνης

Ρίχνετε όλα τα υλικά σε ένα σκεύος με 3 κούπες καυτό νερό. Αφήνετε για 15 λεπτά με κλειστό το καπάκι. Σουρώνετε και πίνετε ζεστό ή κρύο.


*** όλα τα βότανα ενδέχεται να έχουν παρενέργειες, αντενδείξεις και αλληλεπιδράσεις και όλα έχουν συγκεκριμένες προτάσεις για θεραπευτικές δοσολογίες. Συμβουλευτείτε κάποιον ειδικό πριν αποφασίσετε να καταναλώσετε βότανα, ειδικά εάν έχετε χρόνια ή σοβαρά προβλήματα υγείας, αν είστε έγκυος ή θηλάζουσα.
* Έμαθα για τις αντικαταθλιπτικές δράσεις της Ακακίας από την αγαπητή φίλη και Ανθοθεραπεύτρια Έλενα Γκόγκου, που την ευχαριστώ.


Λιτσα Κων να
Η Κωνσταντίνα Λίτσα σπούδασε Βοτανοθεραπεία στη Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου Napier στο Εδιμβούργο,στη Σκωτία. Έπειτα έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη "Συμβουλευτική Ψυχολογία στη Δημόσια Υγεία" και εκπαιδεύτηκε στη Συμβουλευτική (Solution Focused Counselling και Προσωποκεντρική Συμβουλευτική). Από το 2007 εργάστηκε ως Φυτοθεραπεύτρια στη Βρετανία, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και σε κοινοτικά προγράμματα σχεδιασμένα για ευάλωτες ομάδες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Για 3 χρόνια ήταν μέλος της ομάδας Αγωγής Υγείας του Δήμου του Εδιμβούργου,όπου εργαζόταν με εφήβους σε Γυμνάσια και έλαβε μέρος σε Βρετανικά προγράμματα εκπαίδευσης που αφορούσαν στην ανάπτυξη αυτοπεποίθησης και περιβαλλοντολογικής συνείδησης σε σχολεία. Συμμετείχε για 7 χρόνια στην ομάδα Herbal Scotland, όπου προσέφερε Πρώτες Βοήθειες με Βότανα σε Διεθνή Φεστιβάλ. Από τον Αύγουστο του 2011, ζει στην Ελλάδα, όπου εργάζεται ως Βοτανοθεραπεύτρια και προωθεί τις αρχές της Αειφόρου Καλλιέργειας (Permaculture).Έχει συνεργαστεί με πολλές τοπικές ομάδες και παραδίδει σεμινάρια αυτάρκειας και πρακτικά εργαστήρια με στόχο την εκπαίδευση για την αυτοδιαχείριση της υγείας και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.

Οι πέτρες στα νεφρά (συνήθως πέτρες οξαλικού ασβεστίου) έχουν γίνει πλέον ένα συνηθισμένο ιατρικό πρόβλημα στις δυτικές κοινωνίες και δίνουν επώδυνα συμπτώματα σε όποιον έχει την τάση να τις εμφανίζει. Όταν οι πέτρες του ήταν μικρές, δε χρειάζεται χειρουργική επέμβαση, αλλά τι γίνεται όταν δημιουργούνται μεγαλύτερες; Υπάρχουν ολιστικές λύσεις για την πρόληψη και την αποτροπή δημιουργίας τους;
Οι πέτρες στα νεφρά δημιουργούνται όταν σχηματίζονται σκληρές εναποθέσεις μετάλλων και αλάτων μέσα στα νεφρά και είναι μια συχνή ασθένεια του ουροποιητικού συστήματος.1 Συνήθως αποτελούνται από οξαλικό ασβέστιο και μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όταν μετακινούνται μέσα στα νεφρά ή περνούν στους ουρητήρες -τους σωλήνες που μεταφέρουν τα ούρα στην ουροδόχο κύστη. Εάν μία πέτρα καταφύγει στους ουρητήρες, μπορεί να εμποδίσει τη ροή των ούρων και να οδηγήσει σε έντονο πόνο, ναυτία, πυρετό και ροζ ή καφέ ούρα.
Εάν έχετε μικρές πέτρες, πιθανόν να σας συμβουλεύσουν να πίνετε άφθονο νερό, να χρησιμοποιείτε παυσίπονα και ενδεχομένως να πάρετε άλφα-αποκλειστές, ένα φάρμακο που διευκολύνει τη διέλευση των λίθων χαλαρώνοντας του μυς του ουρητήρα, που όμως έχει παρενέργειες όπως ζάλη, χαμηλή αρτηριακή πίεση και σεξουαλική δυσλειτουργία.2
Οι μεγαλύτερες πέτρες μπορεί να απαιτούν τεχνικές όπως η λιθοτριψία με κρουστικά κύματα ή η διαδερμική νεφρολιθοτομή (χειρουργική αφαίρεση των λίθων με τη χρήση λεπτού τηλεσκοπικού εργαλείου). Ωστόσο και αυτές, φυσικά, ενέχουν κινδύνους, συμπεριλαμβανομένης της νεφρικής βλάβης, και δεν εμποδίζουν την επανεμφάνιση των λίθων.3
Μία προληπτική φαρμακευτική αγωγή είναι τα θειαζιδικά διουρητικά, που συνταγογραφείται μερικές φορές σε όσους είναι επιρρεπείς σε πέτρες στα νεφρά. Αλλά τα φάρμακα αυτά δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά και συνοδεύονται από υψηλό ποσοστό ανεπιθύμητων παρενεργειών.4
Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν πολλές απλές αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής που μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη της νεφρολιθίασης, καθώς και χρήσιμα βότανα και συμπληρώματα. Καλό θα είναι να επισκεφτείτε έναν εξειδικευμένο φυσικοπαθητικό που μπορεί να σας προτείνει ένα εξατομικευμένο σχέδιο θεραπείας. Εδώ αναφέρουμε απλώς μερικές γενικές συστάσεις για τις πέτρες οξαλικού ασβεστίου που μπορείτε να ακολουθήσετε.

Μείνετε συνεχώς ενυδατωμένοι
Η κατανάλωση άφθονων υγρών, ιδίως νερού, είναι σημαντική για την πρόληψη των λίθων στα νεφρά, καθώς βοηθά στην αραίωση των ουσιών στα ούρα που σχηματίζουν τις πέτρες. Σε μια μελέτη, κάθε αύξηση της πρόσληψης νερού κατά μισό λίτρο, συσχετίστηκε με σημαντικά μειωμένο κίνδυνο σχηματισμού πέτρας στα νεφρά.5
Η προσθήκη λίγου χυμού λεμονιού στο νερό σας μπορεί να αποφέρει επιπλέον οφέλη, καθώς τα λεμόνια έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε κιτρικό άλας που προλαμβάνει την πέτρα. Μια μακροχρόνια δοκιμή ανέφερε ότι η κατανάλωση 120 ml συμπυκνωμένου χυμού λεμονιού αναμεμειγμένου με 2 λίτρα νερού καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας μείωσε τον σχηματισμό λίθων.6
Από την άλλη πλευρά, τα ποτά που πρέπει να αποφεύγονται είναι τα ζαχαρούχα αναψυκτικά.7

Τρώτε περισσότερα φρούτα και λαχανικά
Η κατανάλωση άφθονων φρούτων και λαχανικών μπορεί να βοηθήσει στην προστασία από τις πέτρες στα νεφρά. Ειδικότερα εκείνα που είναι πλούσια σε κιτρικά άλατα, όπως τα εσπεριδοειδή, και υψηλά σε κάλιο, όπως οι μπανάνες, το πεπόνι και το αβοκάντο, μπορούν να μειώσουν τον σχηματισμό λίθων.8 Αποφύγετε όμως τα φρούτα και τα λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά, καθώς η κατανάλωσή τους θα μπορούσε στην πραγματικότητα να αυξήσει τον κίνδυνο για πέτρες στα νεφρά.9

Περιορίστε το οξαλικό οξύ
Το οξαλικό οξύ βρίσκεται φυσικά σε πολλά τρόφιμα και έχει συνδεθεί με πέτρες στα νεφρά. Σε μια μελέτη, τα άτομα που κατανάλωναν περισσότερα οξαλικά μέσω της διατροφής τους είχαν έως και 20% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν πέτρες στα νεφρά.10 Τα κύρια τρόφιμα που πρέπει να προσέχετε φαίνεται να είναι το σπανάκι, το ραβέντι, τα παντζάρια, οι ξηροί καρποί, η σοκολάτα, το τσάι, το πίτουρο σιταριού και οι φράουλες.11
Είναι επίσης σημαντικό να λαμβάνετε αρκετό ασβέστιο στη διατροφή σας, καθώς δεσμεύει τα οξαλικά στο έντερο, μειώνοντας την ποσότητα των οξαλικών που απορροφάται από τον οργανισμό.12 Στην πραγματικότητα, μια μικρή μελέτη διαπίστωσε ότι η υψηλή πρόσληψη οξαλικών δεν αύξησε τον κίνδυνο εμφάνισης λίθων στα νεφρά, εφόσον οι συμμετέχοντες κάλυπταν την ημερήσια συνιστώμενη πρόσληψη ασβεστίου.13
Τροφές πλούσιες σε ασβέστιο είναι οι σαρδέλες, ο σολομός, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, οι σπόροι chia, οι ηλιόσποροι και τα σύκα. Στόχος είναι να καταναλώνετε περίπου 1.000-1.200mg ασβεστίου την ημέρα.14

Αποφύγετε το αλάτι και τη ζάχαρη
Η υψηλή πρόσληψη αλατιού μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης λίθων στα νεφρά.15 Και η ζάχαρη φαίνεται να αυξάνει τον σχηματισμό λίθων στα ούρα μέσω των επιδράσεών της στο pH των ούρων και στα οξαλικά.16 Προσπαθήστε να αποφύγετε την επεξεργασμένη ζάχαρη, όπως η επιτραπέζια ζάχαρη και το σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης, και περιορίστε το αλάτι. Η διακοπή των επεξεργασμένων τροφίμων θα βοηθήσει, καθώς αυτά συχνά περιέχουν μεγάλες ποσότητες προστιθέμενου αλατιού και ζάχαρης.

Κινηθείτε
Μια μεγάλη μελέτη σε γυναίκες υποδεικνύει ότι η σωματική δραστηριότητα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης πέτρας στα νεφρά έως και κατά 30%.17 Μια άλλη μελέτη όμως δεν διαπίστωσε καμία συσχέτιση.18 Παρόλα αυτά, η σωματική δραστηριότητα είναι καλή για τη συνολική υγεία και μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση ενός υγιούς βάρους, το οποίο φαίνεται να είναι σημαντικό για την πρόληψη της πέτρας στα νεφρά. Απλά θυμηθείτε να παραμένετε ενυδατωμένοι όταν ασκείστε. Η εφίδρωση μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερη παραγωγή ούρων, γεγονός που μπορεί να ενθαρρύνει τον σχηματισμό λίθων.

Τρώτε κολοκυθόσπορους
Οι σπόροι κολοκύθας αποτελούν εξαιρετική πηγή ασβεστίου, καλίου και μαγνησίου, τα οποία φαίνεται να παίζουν ρόλο στην πρόληψη του σχηματισμού πέτρας στα νεφρά. Και δύο δοκιμές στην Ταϊλάνδη διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση των σπόρων μπορεί να μειώσει τους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη πέτρας στα νεφρά.19

Συμπληρώματα διατροφής
Ορισμένα συμπληρώματα φαίνεται να είναι χρήσιμα για τη μείωση του σχηματισμού λίθων στα νεφρά. Φροντίστε να συμβουλευτείτε έναν εξειδικευμένο θεραπευτή, ο οποίος μπορεί να σας συστήσει τις κατάλληλες δόσεις για εσάς.

Κιτρικό κάλιο-κιτρικό μαγνήσιο. Μια τριετής μελέτη διαπίστωσε ότι η συμπληρωματική χορήγηση κιτρικού καλίου- κιτρικού μαγνησίου μπορεί να μειώσει την επανεμφάνιση των λίθων στα νεφρά κατά 85 τοις εκατό.20
Προτεινόμενη δοσολογία:1,600mg/ημέρα κιτρικό κάλιο και 500mg/ημέρα κιτρικό μαγνήσιο.

IP-6. Η εξαφωσφορική ινοσιτόλη ή φυτικό οξύ) μπορεί να μειώσει τον σχηματισμό κρυστάλλων οξαλικού ασβεστίου στα ούρα ατόμων που κάνουν εύκολα πέτρες στα νεφρά.21
Προτεινόμενη δοσολογία: Ακολουθήστε τις οδηγίες της ετικέτας.

Βιταμίνη Ε. Ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι η βιταμίνη Ε μπορεί να είναι ευεργετική για την πρόληψη των λίθων στα νεφρά22.
Προτεινόμενη δοσολογία: 200mg/ημέρα.

Βιταμίνη Β6 και μαγνήσιο. Η συμπληρωματική χορήγηση ενός συνδυασμού αυτών των θρεπτικών συστατικών μπορεί να βοηθήσει να σταματήσει η επανεμφάνιση των λίθων στα νεφρά.23
Προτεινόμενη δοσολογία: 200-300mg/ημέρα οξείδιο του μαγνησίου, 10mg/ημέρα βιταμίνη Β6.

Ελέγξτε τα φάρμακά σας
Ορισμένα φάρμακα έχουν συνδεθεί με πέτρες στα νεφρά, όπως τα διουρητικά βρόχου, η σουλφασαλαζίνη και η τοπιραμάτη, γι' αυτό ελέγξτε με το γιατρό σας αν επηρεάζουν τη δημιουργία πετρών τα φάρμακα που παίρνετε.24

Ενυδατικό τσάι βοτάνων
Ο βοτανολόγος Meilyr James συνιστά την κατανάλωση αυτού του βοτανικού τσαγιού για να ενθαρρύνει την ενυδάτωση του οργανισμού.
Προσθέστε 1 γεμάτο κουταλάκι του γλυκού από τα παρακάτω βότανα για κάθε 300 ml βραστό νερό και αφήστε το να εμποτιστεί για 20 λεπτά. Πίνετε τρεις φορές την ημέρα.
Χρησιμοποιήστε ίσα μέρη από:

Zea mays (μουστάκια καλαμποκιού), ένα καταπραϋντικό διουρητικό βότανο με ήπια δράση κατά των λίθων.
Equisetum arvense (εκουϊζέτο), το οποίο προάγει τη λειτουργία των νεφρών και την τόνωση των τοιχωμάτων του ουροποιητικού συστήματος.
Solidago virgaurea (σολιντάγκο), το οποίο μειώνει τις φλεγμονές και θεραπεύει το βλεννογόνο των νεφρών.
Συμβουλή: Όταν περνάνε μικρές πέτρες, κάντε ένα ζεστό μπάνιο πίνοντας 2-3 λίτρα υγρών, εναλλάσσοντας τσάι από βότανα και ζεστό νερό για να τις ξεπλύνετε.

Βοήθεια από βότανα
Σύμφωνα με τον βοτανολόγο Meilyr James, ιδιοκτήτη της Herbal Clinic στο Swansea της Ουαλίας, ο σχηματισμός λίθων στα νεφρά υποδηλώνει ότι η αποβολή από τα νεφρά είναι ανεπαρκής. Η λύση της βοτανοθεραπείας είναι κάποια βότανα που βοηθούν στη διάλυση των μικρών λίθων στα νεφρά και εμποδίζουν το σχηματισμό νέων. Η ακόλουθη συνταγή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τους σκοπούς αυτούς. Για μεγαλύτερες πέτρες, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας.
Χρησιμοποιήστε βάμματα από τα ακόλουθα βότανα σε συνδυασμό σε ίσα μέρη. Πάρτε 5ml, τρεις φορές την ημέρα σε λίγο νερό.

Parietaria officinalis, βάμμα 1:5. Εκτός από την αντιλιθική του δράση, το βότανο αυτό έχει αναπλαστική δράση στα νεφρά, υποστηρίζοντας και ενισχύοντας τη λειτουργία τους.

Hydrangea arborescens, βάμμα 1:3. Έχει διουρητική δράση, ενθαρρύνοντας τη ροή των ούρων και την αποβολή των λίθων.

Viburnum opulus, βάμμα 1:3. Όπως υποδηλώνει και το όνομά του, το βότανο αυτό είναι χρήσιμο για τον πόνο από κράμπες, χαλαρώνοντας την ένταση των λείων μυών και διευκολύνοντας έτσι κάποια από τα ενοχλήματα που προκαλούν οι πέτρες στα νεφρά και τη διέλευση μικρών κομματιών πέτρας.

Ελέγξτε το κάδμιο που εκτίθεστε
Η επαγγελματική έκθεση στο κάδμιο έχει συνδεθεί με πέτρες στα νεφρά,25 οπότε εξετάστε αν μπορεί να εκτίθεστε σε αυτό το τοξικό βαρύ μέταλλο στη δουλειά σας. Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε ότι η διατροφική έκθεση στο κάδμιο στο γενικό πληθυσμό αυξάνει τον κίνδυνο26.
Ο καπνός αποτελεί πηγή καδμίου, οπότε αν είστε καπνιστής, αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για να το κόψετε. Στην πραγματικότητα, το κάπνισμα μπορεί να αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για πέτρες στα νεφρά.27

*Οι παραπάνω προτάσεις και το παρόν άρθρο, σκοπό έχουν την ενημέρωση και δεν αντικαθιστούν την θεραπεία. Εφόσον θέλετε να χρησιμοποιήσετε συμπληρώματα διατροφής ή βότανα, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή ειδικό της υγείας.


Βιβλιογραφικές αναφορές

1    Int J Mol Sci, 2018; 19: 765
2    J Pharm Technol, 2018; 34(2): 54–61
3    Urol Res, 2008; 36: 51–60; Int J Mol Sci, 2018; 19: 765
4    J Transl Med, 2020; 18: 106
5    Medicine (Baltimore), 2015; 94: e1042
6    J Urol, 2007; 177: 1358–62
7    Clin J Am Soc Nephrol, 2013; 8: 1389–95
8    Arch Ital Urol Androl, 2015; 87: 105–20; Adv Nutr, 2013; 4: 368S–77S
9    J Am Diet Assoc, 1993; 93: 901–6
10  J Am Soc Nephro, 2007; 18: 2198–204
11  Arch Ital Urol Androl, 2015; 87: 105–20
12  J Am Diet Assoc, 1993; 93: 901–6; Arch Ital Urol Androl, 2015; 87: 105–20
13  Urology, 2012; 79: 1226–9
14  Urolithiasis, 2016; 44: 27–32
15  J Urol, 2012; 187: 1645–9
16  BMC Nephrol, 2018; 19: 315
17  J Am Soc Nephrol, 2014; 25: 362–9
18  J Urol, 2015; 193: 864–8
19  J Med Assoc Thai, 1993; 76: 487–93; Am J Clin Nutr, 1987; 45: 115–21
20  J Urol, 1997; 158: 2069–73
21  Anticancer Res, 1999; 19(5A): 3717–22; Arch Esp Urol, 1999; 52: 94–9
22  J Clin Biochem Nutr,1999; 27: 37–47; BJU Int, 2005; 96: 117–26
23  Am J Clin Nutr, 1967; 20: 393–9; Urol Res, 1994;22(3):161–5
24  Am J Kidney Dis, 2017; 70: 869–73; Rev Urol, 2003; 5: 227–31
25  Br J Ind Med, 1993; 50: 598–602
26  Environ Int, 2013; 59: 148–51
27  Nephrourol Mon, 2013; 5: 702–5 

 

Εάν σε πονάει η μέση σου, ο γλουτός ή ο πόνος αντανακλά στο πόδι, τότε μην παραμελείς αυτά τα συμπτώματα. Είναι σημαντικό να δώσεις σημασία στο μήνυμα που σου δίνει το σώμα σου και να ασχοληθείς μαζί του.
Σε αυτό το άρθρο θα εξηγήσω σύντομα τις διάφορες αιτίες για τους πόνους της μέσης και της ευρύτερης περιοχής που ονομάζονται συνήθως οσφυαλγία ή ισχιαλγία και θα σου δείξω πως μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου μέσα από την τέχνη του Σιάτσου και της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής, με φυσικές τεχνικές ως άμεση ανακούφιση αλλά και πρόληψη.
Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το τι είναι το Σιάτσου μπορείς να διαβάσεις το άρθρο μου.

Πόνος στη μέση και απο τι προκαλείται;
Καλό είναι όμως να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο πόνος στη μέση είναι από τις πιο συχνές αιτίες που κάποιος έρχεται για συνεδρία Σιάτσου. Θεωρώ ότι είναι μία από τις πιο επιβαρυντικές ενοχλήσεις που σε μερικούς ανθρώπους φτάνει στο σημείο να γίνονται μη λειτουργικοί στην καθημερινότητά τους μέχρι και να τους ακινητοποιήσει στο κρεβάτι για κάποιο διάστημα.

Οι αιτίες αυτής της δυσλειτουργίας ποικίλουν:

  • τραυματισμός
  • έντονη καταπόνηση από άσκηση ή εργασία ή από κάτι βαρύ που σήκωσε ο παθών, παρόμοια κατάσταση με τον τραυματισμό
  • κακοποίηση της σπονδυλικής στήλη από λάθος στάση, λάθος τρόπο ζωής, έλλειψη άσκησης, κ.α.
  • εισβολή κρύου στη μέση, τη λεκάνη ή τις πατούσες, π.χ. κάθισμα σε κρύα επιφάνεια, παραμονή με βρεγμένο μαγιό, περπάτημα ξυπόλητος σε κρύο έδαφος
  • συσσώρευση υγρασίας στα έντερα που προκαλεί φούσκωμα και αντανακλά πόνο στη μέση, π.χ. ευερέθιστο έντερο
  • ως σύμπτωμα προεμμηνορυσιακού συνδρόμου
  • συναισθηματικοί παράγοντες, κυρίως φόβος που προκαλεί την αίσθηση ότι “κόβομαι στη μέση”

Το σώμα μας μιλάει
Το σώμα μας είναι σοφό, έτσι ένας πόνος στη μέση συχνά εμφανίζεται για να μας συνδέσει με το σώμα και να του δώσουμε προσοχή.
Οπότε όταν ο πόνος στη μέση μας εμποδίζει να κάνουμε οποιαδήποτε δραστηριότητα (λουμπάγκο), τότε το σώμα μας ζητάει να σταματήσουμε αυτό που κάνουμε και να σκεφτούμε μήπως χρειάζεται να αλλάξουμε κάτι στο τρόπο ζωής μας.
Αντίστοιχα στην ισχιαλγία όταν ο πόνος χτυπάει στο πόδι και μας εμποδίζει να περπατήσουμε, τότε ίσως να σκεφτούμε εάν προχωράμε στο σωστό δρόμο ή πρέπει να αλλάξουμε κατεύθυνση.

Πιο σημαντική η Πρόληψη
Υπάρχουν εύκολοι τρόποι να προφυλάξουμε τη μέση, τη λεκάνη και το ιερό οστό από καταπόνηση και τραυματισμούς. 

1. Προσέχουμε την στάση του σώματός μας
Όταν εργαζόμαστε, όταν καθόμαστε και όταν σκύβουμε προσέχουμε την στάση μας. Είναι γνωστό ότι καλό είναι να είμαστε ευθυτενής και όχι καμπουριασμένοι, αλλά είναι επίσης σημαντικό να κάνουμε διαλείμματα με διατάσεις κατά τη διάρκεια πολύωρης ορθοστασίας ή καθιστικής εργασίας. 

Ας μην ξεχνάμε:

  • Όταν σκύβουμε για να σηκώσουμε βάρος ή για να πιάσουμε κάτι από κάτω, το κάνουμε με λυγισμένα γόνατα.
  • Όταν σηκώνουμε βάρος έχουμε λυγισμένα γόνατα και βάζουμε δύναμη στα πόδια και όχι στη μέση για να σηκωθούμε.
  • Επίσης όταν αφήνουμε το βάρος στο πάτωμα, πρώτα λυγίζουμε τα γόνατα και κατεβαίνουμε με βαθύ κάθισμα.
  • Όταν είμαστε σε ορθοστασία, μια εύκολη τεχνική για να προστατεύουμε τη μέση μας είναι η εξής:
    • Λυγίζουμε ελαφρά τα γόνατα, ρουφάμε ήπια την κοιλιά προς τα μέσα, αφήνοντας τον κόκκυγα να βουλιάζει προς τη γη – αυτή τη στάση χρησιμοποιούμε όταν κάνουμε Qi Gong, μια ήπια θεραπευτική τεχνική ασκήσεων από την Κίνα.
      Μπορείς να κάνεις μαζί μου μια απλή άσκηση Qi Gong στο κανάλι μου.

2. Κάνουμε διατάσεις της Σπονδυλικής στήλης & ενδυνάμωση.
Είναι πολύ σημαντικό για την υγεία της σπονδυλικής μας στήλης και την προφύλαξη από τραυματισμούς να κάνουμε καθημερινά διατάσεις, αλλά και να ενδυναμώνουμε τον κορμό και την κοιλιά ώστε να στηρίζουν σωστά τη μέση.
Μπορείς να δεις τις διατάσεις της σπονδυλικής στήλης για ευθυγράμμιση και ανακούφιση από πόνους της μέσης στο άρθρο μου.

3. Προφυλάσσουμε την μέση και την κοιλιά από το κρύο
Ειδικά αν έχεις ευαισθησία στη μέση, φόρεσε ένα εφαρμοστό μακρύ φανελάκι ή μπλουζάκι μέσα από τα ρούχα σου.
Βάζουμε θερμοφόρα κάθε βράδυ στη μέση και την κοιλιά, ειδικά τις κρύες ημέρες του χρόνου.

4.Διατροφή
Εάν παρατηρείς ότι ο πόνος στη μέση, ή τη λεκάνη συνδέεται με φουσκώματα στο έντερο, ή με προεμμηνορυσιακό σύνδρομο, τότε αυτές τις ημέρες:
απέφυγε αλεύρι, ζάχαρη και γαλακτοκομικά, ώστε να μειώσεις την υγρασία στον οργανισμό. Η υγρασία δημιουργεί φουσκώματα και βαρος στην κοιλιά και στα έντερα, που συχνά  επιβαρύνουν την μέση.

Τι κάνω όταν πονάω;
Κάποιες φορές όμως δεν φροντίζουμε τον εαυτό μας όπως θα θέλαμε και τότε μπορεί να ξεκινήσει το σώμα να μας μιλάει, προκαλώντας την προσοχή μας με ένα πόνο.
Είναι πολύ σημαντικό να ακούσουμε το σώμα αμέσως μόλις μας δώσει το πρώτο μήνυμα του πόνου στη μέση και οπουδήποτε αλλού στο σώμα.
Όταν είναι ακόμα νωρίς, μπορούμε να ανακουφίσουμε τον πόνο και να τον εμποδίσουμε να εξελιχθεί.

1. Σταματάω
Όσες περισσότερες δραστηριότητες μπορώ και ξαναθυμάμαι τι κάνω προληπτικά για να φροντίσω τη μέση μου. Διάβασε πιο πάνω στην πρόληψη.

2. Διατάσεις
Κάνω 3 φορές την ημέρα τις διατάσεις ευθυγράμμισης της σπονδυλικής στήλης. Όταν υπάρχει πόνος αποφεύγω τη σανίδα και τους κοιλιακούς.

3. Θεραπευτική ζέστη
Βάζω συχνά μέσα στην ημέρα βαλσαμόλαδο, αντιφλεγμονώδες και θερμό βότανο και μετά θερμοφόρα στη μέση και στην κοιλιά, έτσι θερμαίνω αρκετά την περιοχή των Νεφρών και της κοιλιάς και ανακουφίζω από τον πόνο.
Χρησιμοποιώ τη μόξα – θεραπευτικό πούρο βοτάνων, σε διάφορα σημεία της κοιλιάς και της μέσης και σε κάποια σημεία του Σιάτσου που βοηθούν στα προβλήματα στη μέση. Δες πιο κάτω τα σημεία.
Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για την Μόξα στο άρθρο μου, όπου θα βρεις και ένα βίντεο πως να την χρησιμοποιήσεις.

4.Πιέσεις Σιάτσου
Οι πιέσεις που χρησιμοποιούμε στο Σιάτσου είναι ήπιες, δεν χρησιμοποιούμε δύναμη αλλά το βάρος του σώματός μας, είμαστε συνδεδεμένοι με το σώμα του /της θεραπευόμενου/ης και αφουγκραζόμαστε τις αντιδράσεις του/της.
Η συνεδρία περιλαμβάνει διάγνωση και εργασία σε όλο το σώμα και όχι μόνο στα συγκεκριμένα σημεία ενόχλησης ή πόνου, αφού το Σιάτσου είναι μια Ολιστική Θεραπευτική Τέχνη.
Υπάρχουν όμως κάποια συγκεκριμένα σημεία που προτείνω για τον πόνο της μέσης (οσφυαλγία) και για την ισχιαλγία, τα οποία μπορείς να ενεργοποιήσεις μόνος/η σου, είτε με ήπια πίεση, όπως κάνουμε στο Σιάτσου, είτε με τη μόξα.
Πιέζουμε ήπια το κάθε σημείο μέχρι να ενεργοποιηθεί, περίπου 1-3’ το καθένα ενώ συγχρόνως κλείνουμε τα μάτια και παίρνουμε βαθιές, ήρεμες, αργές, αναπνοές. Τα σημεία είναι αμφίπλευρα.

Σε όλη την περιοχή της μέσης έως το ιερό οστό και τους γλουτούς. Ξεκίνησε από την περιοχή των Νεφρών, αριστερά και δεξιά από την σπονδυλική στήλη, όπως φαίνεται στην φωτογραφία και συνέχισε σε όλη την περιοχή μέχρι το ιερό οστό και τους γλουτούς.

hol1  hol2

Στην περιοχή της κοιλιάς κάτω από τον αφαλό μέχρι το ηβικό οστό. Αυτή η περιοχή ονομάζεται Dan Tien στα κινέζικα και θεωρείται το κέντρο της δύναμής μας από τους θεραπευτές της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής αλλά και δασκάλους Qi Gong, Tai Chi, Kung Fu.

hol3


Σημείο Παχύ Έντερο 4. Ανάμεσα στον δείκτη και τον αντίχειρα, πιέζουμε σε ευαίσθητο σημείο προς τον δείκτη.

Παυσίπονο και ηρεμιστικό σημείο (απαγορεύεται στην εγκυμοσύνη)

hol4

Σημείο Στομάχι 36. 4 δάκτυλα κάτω από τα ματάκια στη βάση της επιγονατίδας και εξωτερικά από το οστό της κνήμης, εκεί που ακουμπάει το μικρό δαχτυλάκι στη θέση που βλέπουμε στη φωτογραφία.
Τονώνει όλο τον οργανισμό για να ανταπεξέλθει σε οποιαδήποτε δυσλειτουργία.

hol5

Σημείο Ουροδόχος Κύστη 62. Στην περιοχή των έξω σφυρών (αστραγάλων). Ανακουφίζει από πόνους σε όλη την σπονδυλική στήλη.

hol6

Σημείο Νεφρά 3. Στην περιοχή ανάμεσα από τον έσω σφυρό (αστράγαλο) και τον αχίλλειο τένοντα,. Ανακουφίζει από πόνους στη μέση και τονώνει τα Νεφρά.
hol7

Όλες οι παραπάνω συμβουλές και τεχνικές είναι φυσικές και μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και την ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Οι ασκούντες στο Σιάτσου αντιμετωπίζουμε συχνά με πολύ καλά αποτελέσματα, θεραπευόμενους με πόνο στη μέση στο ιερό οστό και στους γλουτούς.
Στο Σιάτσου όπως και σε όλες τις ολιστικές θεραπείες βλέπουμε τον κάθε άνθρωπο ως μοναδικό με τα δικά του συμπτώματα και τη δική του μοναδική ιδιοσυγκρασία, οπότε και χρησιμοποιούμε διαφορετική εξειδικευμένη θεραπευτική προσέγγιση.


Αθανασοπούλου

Γιάννα Αθανασοπούλου
"Το πρώτο μου πτυχίο είναι στο Marketing Management, όπου  εργάστηκα σε διάφορες εταιρίες για 16 χρόνια. Το 2005 κατάλαβα ότι ήρθε η ώρα να αλλάξω μονοπάτι και ξεκίνησα τις σπουδές μου με την 3ετή Επαγγελματική Εκπαίδευση Shiatsu  και την Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική στην Ακαδημία Αρχαίας Ελληνικής και Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής.

Απο τότε εμπολουτίζω συνεχώς τις γώσεις μου με επιπλέον θεραπευτικές τέχνες, όπως Βελονισμός, Διατροφή, Βότανα, Ρεφλεξολογία, κ.α. και εμβαθύνω στο Σιάτσου με σεμινάρια από Διεθνείς Δασκάλους.
Το 2010 ολοκλήρωσα τις σπουδές Βελονισμού στην Ακαδημία και παρακολούθησα στο Πεκίνo, Κίνα ένα προχωρημένο σεμινάριο Βελονισμού με Θεωρία  και Πρακτική Εξάσκηση σε νοσοκομεία.
Από το 2007 προσφέρω ολιστικές θεραπείες με βάση το Σιάτσου, συνδιάζοντας τις γνώσεις μου στο Βελονισμό, Διατροφή, Βότανα, Ρεφλεξολογία, Θεραπευτικές Ασκήσεις και Διαλογισμό- Αναπνοές, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου." 

Δευτέρα, 24 Ιανουαρίου 2022 09:02

Maya - Το "Matrix" της Hatha Yoga

Τα μυστικά δώρα της Hatha Yoga 
Είναι αρκετοί εκείνοι οι «γκουρού» της Yoga, που ισχυρίζονται ότι η Hatha Yoga, είναι ένα δώρο της Θείας Χάριτος που μας έχει δοθεί από τον κόσμο της αιωνιότητας, ώστε να μας καθοδηγήσει μέσω της σωματικής άσκησης στην επίτευξη της αφύπνισης και της ανωτέρας συνείδησης. Ένας άλλος μεγάλος και φωτισμένος διδάσκαλος που πήρε το φως της Yoga από τις Ινδίες και το έφερε ξανά πίσω στην Ελλάδα, ο Νικόλαος Μαργιωρής, αναφέρει ότι η Hatha Yoga έχει δοθεί στους ανθρώπους ως Θείο δώρο από τα πολύ αρχαία χρόνια, όταν κυριαρχούσαν οι πρόγονοι των Ελλήνων οι Δραβίδες κατά την περίοδο του μεγάλου Προκατακλυσμιαίου Πολιτισμού, όπου στον Ελλαδικό χώρο υπήρχε η χερσόνησος της Αιγηίδος πριν καταβυθιστεί, δημιουργώντας αργότερα το Αιγαίο πέλαγος.

Hatha Yoga το ταξίδι της ζωής
Η Hatha Yoga είναι ένα ταξίδι ζωής που συντελείται μέσα από την αναπνοή και τη συνείδηση. «Ha» σημαίνει ήλιος και «tha» σημαίνει σελήνη, επομένως η λέξη «Hatha» υπονοεί την ένωση του ήλιου και σελήνης μέσα μας, δια της αναπνοής. Η αναπνοή απ’ το δεξί ρουθούνι εκπροσωπεί τον Ήλιο και το στοιχείο της φωτιάς (θερμότητα) και η αναπνοή απ’ το αριστερό εκπροσωπεί τη Σελήνη και το στοιχείο του ύδατος (κρύο).
Οι σοφοί ονομάζουν αυτά τα δύο nadis-ρεύματα ή κανάλια της αναπνοής, ως τα εσωτερικά ενεργειακά ποτάμια της prana, όπου με τον έλεγχο της ενέργειας αυτής μέσω της pranayama (έλεγχος της prana), περνάει κάποιος στην κατάσταση της επίγνωσης. Η επίγνωση της αναπνοής στην ενέργεια του Ήλιου και της Σελήνης, μας δίνει τη δυνατότητα να ρέουμε με τα εσωτερικά ρεύματα του νου και της συνείδησης.
Το να γνωρίσει κάποιος τη δύναμη της αναπνοής του, είναι σαν να γνωρίζει την πηγή της prana, τη ζωή σε όλες τις διαστάσεις της, τον θάνατο και το αθάνατο συμπαντικό Πνεύμα. Όταν ο γιόγκι αξιοποιήσει την αναπνοή του και ακολουθήσει το δρόμο της αρετής και της σοφίας, τότε θα έρθει η στιγμή που θα αφυπνιστεί και θα αντιληφθεί την πνευματική του υπόσταση.

Ο πολυδιάστατος κόσμος μας
Σύμφωνα με τη γιόγκικη φιλοσοφία ο τρισδιάστατος υλικός κόσμος μας γίνεται αντιληπτός από τον άνθρωπο μέσω των πέντε αισθήσεων που διαθέτει: όραση, ακοή, αφή, γεύση και όσφρηση. Οι πέντε αισθήσεις μας υποδεικνύουν την πενταδιάστατη φύση μας, κάτι που επίσης διαφαίνεται στα πέντε δάχτυλα των χεριών και των ποδιών μας, καθώς και στα πέντε μέρη του σώματός μας: Ο κορμός μαζί με το κεφάλι, τα δύο πόδια και τα δύο χέρια.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι προδιαγραφές του ανθρώπου, είναι να μπορεί να ανέβει πνευματικά από την τρίτη διάσταση στην οποία διαβιεί μέχρι την πέμπτη, στους κόσμους των ανωτέρων αισθήσεων και των ιδεών. Η σύγχρονη «Κβαντική Φυσική» και «η Θεωρία των Υπερχορδών» ομιλούν για έντεκα διαστάσεις, όπου όλα τα όντα και οι κόσμοι συνυπάρχουν παράλληλα και ταυτόχρονα με τη δική μας διάσταση!
Είναι εύκολο να ακούς και να διαβάζεις ότι όλα σε αυτό σύμπαν είναι ένα, ότι δηλαδή όλα γύρω μας αποτελούν ένα ενοποιημένο σύνολο λεπτοφυούς και πολυδιάστατης σπειροειδούς ενέργειας, που κινείται αενάως, όμως είναι δύσκολο να το βιώσεις αυτό έστω και για κάποιες στιγμές. Κάτι παρόμοιο αναφέρει και η σύγχρονη Φυσική, όπου ομιλεί για τη «σκοτεινή ύλη» και τη «σκοτεινή ενέργεια» που υπάρχει παντού γύρω μας.
«Εν τω παν» αναφέρει ο Πλάτων στο έργο του «Παρμενίδης», επιχειρώντας να δώσει μία πρώτη προσέγγιση στον κόσμο των Ιδεών. Έτσι όλοι έχουμε κάποιες ελάχιστες στιγμές στη ζωή μας, όπου νιώθουμε ότι συνδεόμαστε με αυτή την παγκόσμια ροή της ολότητας, ότι έχουμε μια εικόνα για την βαθύτερη πλευρά της ύπαρξής μας, βιώνοντας αυτή την ενότητα. Τις περισσότερες φορές όμως, νιώθουμε μη ικανοί, διαχωρισμένοι και αποκομμένοι. Αυτή η εμπειρία διαφοροποίησης από την ολότητα προέρχεται από μια δύναμη που στην Yoga ονομάζεται maya.

Maya και malas, το «matrix» της Ινδικής φιλοσοφίας
Η maya είναι η φαινομενική πραγματικότητα του υλικού κόσμου μας και όχι η ουσιαστική. Ο όρος αυτός σχετίζεται στενά με την avidya-άγνοια, με τη διαφορά ότι η avidya είναι ατομική, ενώ η maya είναι καθολική. Μία παρόμοια θεωρία για τα «επτά πέπλα της Ίσιδος», υπήρχε στην αρχαία Αιγυπτιακή παράδοση. Τα πέπλα αυτά παρομοιάζονταν με καλύμματα που συσκότιζαν την διαύγεια του νου, με αποτέλεσμα το σφράγισμα του τρίτου ματιού και της ενόρασης. Από αυτές τις αρχαίες φιλοσοφικές ιδέες και θεωρίες, έχουν πιθανότατα εμπνευστεί και οι δημιουργοί της σύγχρονης κινηματογραφικής ταινίας Matrix.
Για τη Yoga η maya, είναι ένα τεράστιο κάλυμμα συσκότισης της ουσίας της ύπαρξης, που φέρει μαζί της τρία πέπλα. Αυτά είναι τα τρία malas, λέξη που σημαίνει ακαθαρσίες. Το karma mala, το anava mala και το maiya mala. Η έννοια των malas προέρχεται από τις γραφές της Tantra Yoga. Αυτές οι γραφές μας παρέχουν μια φιλοσοφική εξήγηση της φύσης του Σύμπαντος και ταυτόχρονα, ένα χάρτη καταγραφής της ανθρώπινης ύπαρξης. Αυτό το έργο ονομάζεται «The 36 Tattvas» και περιγράφει πώς το «the One» (το Ένα) γίνεται «the Many» (τα πολλά), εξηγώντας φιλοσοφικά το ξεδίπλωμα και την πολυπλοκότητα της δημιουργίας.
Το karma mala, είναι συνδεδεμένο με το σώμα, δίνοντας την αίσθηση ότι δεν μπορεί κάποιος να δράσει αποτελεσματικά, ή να πραγματοποιήσει αυτά που θέλει αρκετά και ικανοποιητικά. Δημιουργεί αισθήματα φόβου, ανασφάλειας και ανησυχίας. Ο άνθρωπος κάτω από αυτή την επιρροή θεωρεί ότι οι πράξεις και οι ρόλοι που έχει υιοθετήσει σε αυτή τη ζωή, είναι η μοναδική πραγματικότητά του.
Το anava mala, είναι συνδεδεμένο με την καρδιά και σχετίζεται με την ανασφάλεια, τη θλίψη και την αίσθηση ότι κάποιος δεν είναι αρκετά καλός, ακόμα και σε σημείο αναξιότητας. Το Anava mala δίνει την αίσθηση της μη πληρότητας και δεν επιτρέπει στον γιόγκι να αναγνωρίσει τη Θεία ουσία μέσα του.
Το mayiya mala, είναι συνδεδεμένο με το μυαλό και σχετίζεται με τη ζήλια, τον θυμό, τις συγκρίσεις με τους άλλους ανθρώπους, δίνοντας την αίσθηση του διαφορετικού, αλλά και του διαχωρισμού από την ολότητα του κόσμου μας.

Hatha Yoga, ο δρόμος προς το φως μέσω της συνειδητής άσκησης
Στη Hatha Yoga και μέσω κάποιων συγκεκριμένων μεθοδολογιών όπως οι asanas-θέσεις και η pranayama-αναπνοή (έλεγχος της prana), ο ασκούμενος καλείται αρχικά να αντιληφθεί την δική του avidya-άγνοια που έχει για το σώμα του αρχικά και για το πνεύμα του στη συνέχεια. Βήμα, βήμα συνειδητοποιώντας την κινησιολογία του, σε συνδυασμό με την αναπνοή του και μπαίνοντας συνειδητά από το εξωτερικό σώμα που τον περιβάλλει προς τα βαθύτερα τμήματά του πιο εσωτερικά, θα αρχίσει να αντιλαμβάνεται τη δική του προσωπική maya και τα malas που τον διακατέχουν και τον καθοδηγούν στη μέχρι πρότινος ζωή του.
Τότε θα έχει έρθει η στιγμή ώστε να κινηθεί πέρα από αυτά, ακολουθώντας το μονοπάτι που οδηγεί στο φως και στην αλήθεια. Στη Hatha Yoga, ένας γνωστός δρόμος για τη συνειδητοποίηση της maya που οδηγεί στο δρόμο προς τη φώτιση, είναι το οκταπλό μονοπάτι του Patanjali. Αυτό είναι επιλεκτικά:

  • Yamas-έλεγχος συμπεριφοράς
  • Niyamas-κανόνες πειθαρχίας
  • Asanas-σωματικές ασκήσεις
  • Pranayama-έλεγχος αναπνοής
  • Pratyahara-απόσυρση των αισθήσεων
  • Dharana-συγκέντρωση
  • Dhyana-διαλογισμός
  • Samadhi-φώτιση

Σύμφωνα με τον Patanjali για να περάσει ένας άνθρωπος από το σκοτάδι στο φως και να διαλύσει τη maya του, χρειάζεται αρχικά να ασκεί δύο βασικές στάσεις του νου: Την vairagya που σημαίνει την αποκόλληση και την απαγκίστρωση από τις πεποιθήσεις και τα πάθη και τη viveka που σημαίνει τη διάκριση μεταξύ του τι είναι αληθινό και τι όχι, η οποία αφαιρεί τα εμπόδια στην αντίληψη της αληθινής ανθρώπινης φύσης. Κι επειδή αυτή η πρακτική είναι σχετικά δύσκολη για έναν φλύαρο, απαίδευτο και μη φιλοσοφημένο νου, ο Patanjali συνιστά την εξάσκηση της Raja Yoga.
Maya επίσης σημαίνει την εσφαλμένη εμφάνιση ενός αντικειμένου, ή ενός όντος, ή μιας κατάστασης, που φαίνεται να είναι κάτι συγκεκριμένο, αλλά στην πραγματικότητα είναι κάτι άλλο. Για παράδειγμα, στο σκοτάδι ένα αντικείμενο μπορεί να φαίνεται σαν ένα κουλουριασμένο φίδι, αλλά στο φως της ημέρας να εμφανίζεται και να είναι ένα λάστιχο ποτίσματος.
Σε ένα βαθύτερο πνευματικό επίπεδο και στο συλλογικό ασυνείδητο, η maya αντιπροσωπεύει τις αντιλήψεις που δημιουργούνται από τις πεποιθήσεις, τις αισθήσεις και την ανατροφή του ατόμου από την κοινωνία στην οποία γεννήθηκε και μεγάλωσε, πράγματα που ο ίδιος ή η κοινωνία, γενικά θεωρεί αληθινά. Αυτά μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολιτικών, πνευματικών, κοινωνικών, θρησκευτικών, ή οικονομικών πεποιθήσεων.
Αυτή η προκατάληψη (οι εντυπώσεις που έχει κάποιος από τις εμπειρίες του), δημιουργεί μια προσωπική ψευδή πραγματικότητα. Αυτού του είδους η maya ενισχύει το «εγώ» και καθορίζει τη σύνδεσή μας με τον εξωτερικό κόσμο. Το «εγώ» αποτελεί ένα ακόμα πέπλο της maya στα ήδη υπάρχοντα. Γι’ αυτό και όποιος έχει ένα ισχυροποιημένο «εγώ», δυσκολεύεται ακόμη πιο πολύ να σπάσει τη maya. Στη Hatha Yoga μέσω των μαθηματικών μεθοδολογιών που χρησιμοποιούνται όπως το οκταπλό μονοπάτι, ο γιόγκι μπορεί να αποκλείσει τις ψευδαισθήσεις αυτού του εξωτερικού κόσμου maya-matrix, να λειάνει τις ψευδαισθήσεις του και να κατευθυνθεί προς το φως της αλήθειας, στο samadhi.
Η αλληγορία του «σπηλαίου» του Πλάτωνος στο έργο του «Πολιτεία», μας δίνει μία παρόμοια οπτική, όπου μία ομάδα απαίδευτων ανθρώπων ζουν αλυσοδεμένοι μέσα σε ένα σκοτεινό σπήλαιο και παρακολουθούν τις σκιές που δημιουργούν για αυτούς οι δεσμώτες τους σε ένα φωτισμένο τοίχο, θεωρώντας ότι αυτή είναι η πραγματικότητα.
Ο Σωκράτης ως πρωταγωνιστής του έργου της «Πολιτείας», εξηγεί πως ο φιλόσοφος είναι σαν ένας φυλακισμένος, που μέσω του φιλοσοφικού βίου του, μπορεί να απελευθερωθεί από τη σπηλιά βγαίνοντας στο φως του ήλιου και πως πλέον μπορεί να βρεθεί στο επίπεδο όπου θα καταλαβαίνει, ότι οι σκιές δεν είναι η πραγματικότητα. Αυτό τον οδηγεί στο φως της αλήθειας που είναι έξω απ’ το σπήλαιο στον κόσμο των αιτιών, έτσι ώστε να μπορεί να δει και να αντιληφτεί αυτό που ουσιαστικά υφίσταται, απορρίπτοντας την ψεύτικη και κατασκευασμένη πραγματικότητα, όπως είναι οι σκιές για τους φυλακισμένους.
Ο μύθος του σπηλαίου μας εξηγεί ότι τα πέπλα της maya είναι πολύ δυνατά τελικά. Αυτό θα το κατανοήσουμε αν παρατηρήσουμε και στη συνέχεια αντιληφθούμε τα τραγικά και οδυνηρά συμβάντα που συμβαίνουν σήμερα στον «ανάποδο» κόσμο μας, με τις προηγούμενες, αλλά και με την σύγχρονη «κατασκευασμένη πανδημία». Ο κόσμος των σκιών του σπηλαίου έχει πλέον μεταφερθεί στις οθόνες των τηλεοράσεων και στα άλλα μέσα μαζικής ενημέρωσης…
Η αφύπνιση και το σπάσιμο της maya-matrix σταδιακά και σε όλα τα επίπεδα, είναι ένα από τα μεγάλα δώρα που μπορεί να μεταδώσει η Hatha Yoga, σε αυτόν που θα επιθυμήσει να την ακολουθήσει. Ο ορθά καταρτισμένος και αφυπνισμένος instructor ή δάσκαλος της Hatha Yoga, δεν θα εξηγήσει σε κανέναν τι πραγματικά συμβαίνει έξω απ’ την maya, αλλά θα υποδείξει στον γιόγκι το μονοπάτι που οδηγεί στην σοφία και στην φώτιση, έτσι ώστε να το ανακαλύψει και να το βαδίσει μόνος του αρχικά. Είναι το δύσβατο μονοπάτι που είχε να επιλέξει και ο ήρωας Ηρακλής. Το ένα μονοπάτι της αρετής ήταν δύσβατο και οδηγούσε στον Όλυμπο (το όλον που λάμπει) και το άλλο της κακίας ήταν ευκολοδιάβατο και οδηγούσε στην καταστροφή.
Τέσσερα είναι τα βήματα που θα χρειαστεί να πράξει ο γιόγκι, αφού αντιληφθεί και συνειδητοποιήσει το maya-matrix:

  • Παρατήρηση και συνειδητοποίηση της maya
  • Επιθυμία για αλλαγή και σπάσιμο της maya
  • Ισορροπημένη δράση και κουράγιο
  • Αποκάλυψη

Επίλογος
Η υγεία, η δύναμη, η σοφία, η γενναιότητα και η αρμονία, είναι μερικά από τα δώρα που μπορεί να αποκτήσει ο γιόγκι μέσα από την πρακτική του στη Hatha Yoga. Αυτά τα δώρα θα τον εξοπλίσουν για να αντισταθεί σε αυτό που συμβαίνει γύρω του. Είναι πραγματικά πολύτιμες αυτές οι στιγμές για την ανθρωπότητα στην παρούσα χρονική φάση. Η maya-matrix έχει φθάσει σε σημεία αποκορύφωσης. Ένας νέος παγκόσμιος υγειονομικός μεσαίωνας που μεθοδευόταν πολλά χρόνια, έχει συσκοτίσει και σαρώσει τα πάντα στο πέρασμά του. Οι άνθρωποι καλούνται να διαλέξουν το δύσβατο μονοπάτι της αρετής, ή το ευκολοδιάβατο μονοπάτι της κακίας. Οι αλλαγές που έπονται στο νέο κόσμο που αναδύεται στην εποχή του Υδροχόου, θα είναι κοσμοϊστορικές. Ισορροπημένη δράση και κουράγιο λοιπόν.


Βασίλης Μαυρομμάτης
Ιπποκράτειο Κέντρο Κλασικής Ομοιοπαθητικής
Bachelor of Health Science (Naturopathy) στο Warnborough College Ireland
e-mail: 
bmavromatis@gmail.com
Facebook: @greekmedicine
 

Πολλοί συνάνθρωποί μας, για διάφορους λόγους πέφτουν σε μελαγχολία ή κατάθλιψη τις γιορτές. Θα εξομολογηθώ πως κάποτε, ήμουν ένας από αυτούς. Εδώ και αρκετά χρόνια όμως νιώθω και είμαι «θεραπευμένη». Αυτό που κατάλαβα από τα χρόνια της θλίψης μου όταν έρχονταν οι γιορτές, ήταν οι μεγάλες προσδοκίες που κρύβονταν μέσα μου και με έτρωγαν ύπουλα και αθόρυβα. Το να είσαι και να νιώθεις τέλεια τις γιορτές είναι μια ουτοπία, αλλά δυστυχώς τα ΜΜΕ πουλάνε πάντα ένα εξιδανικευμένο παραμύθι. Τα πολύ τελευταία χρόνια, οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες ανάγκασαν πολλούς να ζήσουν με πολύ λιγότερα, το οποίο σημαίνει αλλαγή συναισθηματικής κατάστασης και ζωή έξω από το παραμύθι.

Έχουμε μάθει πως στις γιορτές βάζουμε τα καλά μας ρούχα που έχουμε αγοράσει για την κάθε περίσταση, φτιάχνουμε ή αγοράζουμε γλυκά, στολίζουμε με χαρά το χριστουγεννιάτικο δέντρο, δίνουμε και παίρνουμε δώρα, κανονίζουμε ευφάνταστες εξόδους, ταξιδεύουμε σε χειμερινούς προορισμούς, πίνουμε, τρώμε, διασκεδάζουμε και μέσα σε όλα θυμόμαστε τους φτωχούς, τους μόνους και τους αδύναμους και κάνουμε καλές πράξεις. Μέσα σε όλα, πρέπει και οφείλουμε να είμαστε χαρούμενοι για να μην χαλάσουμε την ατμόσφαιρα ή το κέφι κανενός. Και μετά η αυλαία κλείνει και η πραγματικότητα ξαναπαίρνει το χρώμα που είχε πριν την εορταστική περίοδο.

Δεν λέω πως είναι άσχημα τα εορταστικά διαλείμματα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, αλλά μήπως η αγωνία για να χαιρόμαστε ντε και καλά μέσα στις γιορτές είναι επίπλαστη; Μήπως θα έπρεπε η κάθε μέρα του χρόνου να έχει όχι μόνο χαρά αλλά και ουσία; Μήπως θα μπορούσαμε να κάνουμε χαρούμενα διαλείμματα πιο συχνά για να είμαστε πιο ισορροπημένοι και γαλήνιοι, χωρίς να περιμένουμε την αφορμή ενός εξαιρετικού γεγονότος; Μήπως θα μπορούσαμε να νιώθουμε και λίγο παιδιά που και που ξεφεύγοντας έτσι από τα αυστηρά πλαίσια μιας εργασίας ή ενός περιβάλλοντος; Και τελικά, ακόμα κι αν είμαστε απόλυτα δικαιολογημένοι για την κακή ψυχική μας κατάσταση, τι θα μπορούσαμε καλύτερο να κάνουμε;

Έτσι σας προτείνω και σας προτρέπω σε κάποια πράγματα που θα είναι οι καλές πράξεις προς τον εαυτό σας, όχι μόνο εν όψει εορτών, αλλά κάθε μέρα του χρόνου. Γιατί αν δεν έχουμε έναν δυνατό και χαρούμενο εαυτό, πώς θα δίνουμε και το καλύτερο που μπορούμε στους άλλους και στην ζωή μας; Αν δεν έχουμε γαλήνη και ισορροπία μέσα μας, πώς θα ανταπεξέλθουμε στις προκλήσεις και στις ανατροπές που μπορεί να συναντάμε στον δρόμο μας; Πώς θα κάνουμε την καθημερινότητά μας καλύτερη και πώς θα βρίσκουμε το ουσιώδες στο κάθε πράγμα, όχι μόνο στο ωραίο αλλά και στο άσχημο;

Γι’ αυτό, ακολουθήστε με σε αυτό το μικρό ταξίδι με άλλη θέα…

  1. Αν δεν θέλεις ή δεν μπορείς μέσα στις γιορτές ή για κάποιο άλλο διάστημα να χαρείς για τους δικούς σου λόγους, μην ζορίζεσαι και μην προσποιείσαι. Έχεις δικαίωμα στην λύπη, στον πόνο, στην θλίψη. Πάρε χρόνο, απόσταση και χώρο και άκου την καρδιά σου στο τι χρειάζεται να κάνεις και τι όχι. Ενημέρωσε με ειλικρίνεια τους δικούς σου ανθρώπους για να μην ανησυχούν άδικα και αφέσου σε ό,τι νιώθεις. Είναι εντάξει. Είσαι εντάξει. Δεν είσαι ούφο, δεν είσαι δακτυλοδεικτούμενος επειδή δεν μπορείς να συμπλεύσεις με το εορταστικό κλίμα.
  2. Δώσε την ευκαιρία στον εαυτό σου να σου δείξει τι χρειάζεται και εκμεταλλεύσου την χρονική αυτή περίοδο για να κάνεις μια ενδοσκόπηση. Να θέσεις κάποιες χρήσιμες ερωτήσεις στον εαυτό σου για να βρεις τις χρήσιμες απαντήσεις. Π.χ. Αξίζω πραγματικά αυτό που ζω τώρα; Υπάρχει τρόπος να δω αλλιώς την κατάσταση; Μπορεί να υπάρξει κάποιο όφελος από αυτό που μου συμβαίνει τώρα; Μπορώ να βοηθηθώ; Κλπ… Αναλαμβάνοντας την ευθύνη του εαυτού σου, σε κάνει ηγέτη της ζωής σου και όχι υποτελή της. Οπότε αν έχει να σου διδάξει κάτι όλο αυτό, μην το χάσεις.
  3. Γι’ αυτό, μην υποκύψεις στον πειρασμό να αυτομαστιγωθείς ή να θυματοποιηθείς. Θα είναι ένα λάθος που δεν θα σε βοηθήσει να αποκομίσεις κάποια ωφέλεια. Το να οικτίρεις τον εαυτό σου για την κατάστασή σου, δεν θα σε βγάλει πουθενά. Μάλλον θα σε βουλιάξει χειρότερα και είναι κάτι που δεν χρειάζεται να γίνει. Ανάλαβε την όποια ευθύνη σου αναλογεί και εξέτασε, μάθε, πράξε, διόρθωσε, βελτίωσε όπου μπορείς. Αυτό σε καθιστά άξιο μαχητή. Και είναι ένας ρόλος αυτός του «άξιου μαχητή» που πρέπει να τον τιμούμε όλοι μας.
  4. Αν σου αρέσει να φτάνεις πάτο για να μπορέσεις να σηκωθείς, σκέψου πως είναι ένα παιχνίδι που σου παίζει το υποσυνείδητό σου. Είναι προφανώς κάποιο πρόγραμμα που έχει εγκατασταθεί στο σύστημά σου για λάθος λόγους. Μπορείς να σηκωθείς και μπορείς να δυναμώσεις χωρίς να περάσεις από την αγκαλιά ενός πάτου. Η δύναμη του συνειδητού νου σου είναι πολύ ισχυρή, οπότε άσε τις δικαιολογίες και όρθωσε ανάστημα. Μπορεί να σε χρειάζονται κάποιοι άνθρωποι, μπορεί να χρειάζεται να δώσεις ενέργεια και σε άλλα πράγματα πιο σημαντικά. Αν δεν έχεις πολύ σοβαρό λόγο, ή αν δεν είσαι σε πένθος, σκέψου και δες λίγο πιο πέρα από σένα.
  5. Αν δεν θέλεις αυτό που σου συμβαίνει αλλά δεν ξέρεις και πώς να βγεις από αυτό, τότε μην ντραπείς και μην διστάσεις να ζητήσεις βοήθεια. Είτε από δικούς σου ανθρώπους, είτε από ειδικούς. Το να ζητάς βοήθεια στα δύσκολα είναι μια πράξη αγάπης στον εαυτό που αγωνίζεται για σένα καθημερινά και αδιάλειπτα. Φρόντισε λοιπόν να βρεις βοήθεια για να διευκολύνεις την διαδικασία της επαναφοράς σου χωρίς να χάνεις μάταια χρόνο και ενέργεια.
  6. Να βρεις απλά και όμορφα πράγματα να εστιάσεις, πράγματα που σου δίνουν χαρά και αγαλλίαση. Συμβαίνουν παντού. Υπάρχουν παντού, κάθε μέρα. Και γύρω σου και κοντά σου και μέσα σου. Να μένεις με ευγνωμοσύνη σε αυτά όσο περισσότερο μπορείς, για να φορτίζεσαι με θετική ενέργεια όταν νιώθεις πως οι μπαταρίες σου τελειώνουν δραματικά. Να γράφεις όσα σου δίνουν χαρά, όσα σε κάνουν να νιώθεις όμορφα, ζεστά, γλυκά. Με το γράψιμο, ενδυναμώνεις τις θετικές καταγραφές στο σύστημά σου. Αλλά και να δώσεις χαρά, να δώσεις αγάπη, να δώσεις χρόνο και σκέψη. Όχι μόνο αν και όταν στο ζητήσουν, αλλά δώσε και εκεί που υπάρχει ανάγκη χωρίς να στο ζητήσουν. Η δοτικότητα και το νοιάξιμο πέραν του εαυτού σου, είναι το καλύτερο φάρμακο για όλα.
  7. Να μην φοβάσαι να είσαι ο εαυτός σου, αλλά να μην σταματάς και να τον εξελίσσεις. Δεν είσαι ένα χαλασμένο αντικείμενο που θέλει φτιάξιμο, αλλά είσαι μια ψυχή που θέλει ανάταση. Θέλει ουσία και αγάπη, θέλει και εσωτερικά ταξίδια εκτός από τα εξωτερικά. Θέλει να έχει φως και ελευθερία. Άρα μην εγκλωβίζεσαι σε όσα ήξερες ως τώρα, ή σε όσα νόμιζες ως τώρα. Ανοίξου, μάθε, εξελίξου σε όλα τα επίπεδα, σε όλους τους τομείς. Ανοίξου -ή άνοιξε μόνος σου- νέους δρόμους να περπατήσεις γιατί το άγνωστο δεν έχει μόνο φόβο. Έχει και πάρα πολλές προοπτικές και ευκαιρίες που τώρα χάνεις… Ανοίξου και στην προοπτική της αισιοδοξίας γιατί πολλές φορές είναι μονόδρομος.

Αυτά ισχύουν για κάθε μέρα της ζωής, για κάθε εποχή και για κάθε πρόκληση που μας ρίχνει ψυχολογικά. Δεν έχει να κάνει μόνο με την μελαγχολία ή την θλίψη των Χριστουγέννων. Έχει να κάνει με την στάση ζωής που μπορούμε και οφείλουμε να έχουμε, αν ζητάμε καλύτερη ποιότητα στην καθημερινότητά μας, παρ’ όλες τις εξωτερικές συνθήκες.

Είμαι σίγουρη πως μπορείτε πολύ καλύτερα και πολλά περισσότερα απ’ ότι πιστεύετε. Και φυσικά το αξίζετε!

Εύχομαι από καρδιάς να έχετε δύναμη, υγεία και χαρά και να απολαμβάνετε φιλιά, αγκαλιές, και άλλα δείγματα αγάπης. Να έχετε 2022 δώρα σε όλη τη νέα χρονιά και ακόμα παραπάνω!


Fotopoulou
Η Νάνσυ Φωτοπούλου ξεκίνησε να ασχολείτε με τις εναλλακτικές θεραπείες στην Ταϊλάνδη όπου διδάχθηκε στην σχολή Old Medicine Hospital την αρχαία γνώση των χειροπρακτικών και στην Ελλάδα τις ενεργειακές θεραπείες. Εκπαιδεύτηκε στο N.L.P. (Νευρογλωσσικός Προγραμματισμός) και το συνδυάζει με το ThetaHealing® στο οποίο πήρε έξι (6) τομείς-εκπαιδεύσεις και που αγαπά πολύ να δουλεύει συνδυαστικά. Για 5 χρόνια φοίτησε παράλληλα σε ιδιωτικές ακαδημίες και σεμινάρια μεθόδων αυτοβελτίωσης και προσωπικής ανάπτυξης. Για 2 έτη συμμετείχε σε ομάδα αυτογνωσίας και 2 έτη σε θεραπευτική ομάδα ψυχοδράματος. H Νάνσυ Φωτοπούλου είναι απόφοιτη: Tου επιμορφωτικού τμήματος Λογοθεραπείας και Συμβουλευτικής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών - Tου ανοιχτού Πανεπιστημίου Αιγαίου στο τμήμα Ψυχικής & Κοινοτικής Υγείας - Του Life & Executive Coaching του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε συνεργασία με το Μητροπολιτικό Κολλέγιο Αθηνών. Την εμπνέει η ζωή και η φύση, όπως και οι άνθρωποι που ξέρουν να κατανοούν, να χαμογελούν, να αγαπούν και να δίνουν.

Στην παγκόσμια αγορά βοτάνων υπάρχουν εκατοντάδες σκευάσματα που πωλούνται ως ενισχυτικά της άμυνας του οργανισμού. Μπορεί να περιέχουν εξωτικά ή και σπάνια φυτά ή κοινά φυτά, που φύονται και στην ελληνική ύπαιθρο. Ίσως έχετε ακούσει ότι η εχινάκεια, το ριγανέλαιο, το βάμμα πρόπολης ή τα φύλλα της ελιάς ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού. Πράγματι, βάσει ερευνών, όλα τα παραπάνω σκευάσματα έχουν δραστικά συστατικά που μπορούν να συμβάλλουν στην αποφυγή μολύνσεων ή λοιμώξεων. Αν ακολουθήσουμε, ωστόσο, το μοντέλο της σύγχρονης ολιστικής βοτανοθεραπείας, υπάρχει μία προτεινόμενη διαδικασία που μπορεί να μας οδηγήσει σε συγκεκριμένη επιλογή βοτάνων, μια διαδικασία βασισμένη στις εξατομικευμένες ανάγκες της υγείας το καθενός.

Στην ολιστική βοτανοθεραπεία προσπαθούμε να στηρίξουμε ολόκληρο τον οργανισμό ώστε να λειτουργήσει καλύτερα και το ανοσοποιητικό σύστημα.

Είναι εξάλλου εξαιρετικά πολύπλοκο και αλληλένδετο με τα υπόλοιπα συστήματα. Τα κυριότερα όργανα και ιστοί που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό είναι το δέρμα, το έντερο, ο μυελός των οστών, ο σπλήνας, οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις (τα κρεατάκια), οι αμυγδαλές, ο θύμος αδένας και οι υπόλοιποι αδένες του λεμφικού συστήματος, ο βλεννογόνος του αναπνευστικού, του πεπτικού, του ουροποιητικού και του αναπαραγωγικού. Διαφορετικά κύτταρα, που κυκλοφορούν μέσω του λεμφικού συστήματος και του αίματος σε ολόκληρο το σώμα, είναι υπεύθυνα για την άμυνα του οργανισμού έναντι εξωγενών και ενδογενών παραγόντων. Ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα είναι το στρες (σωματικό ή ψυχολογικό). Η επιστήμη της ψυχονευροανοσολογίας, για παράδειγμα, μελετά το συσχετισμό μεταξύ της ψυχολογίας, του νευρικού συστήματος και του ανοσοποιητικού.

Κάποια από τα σημάδια ότι η άμυνα του οργανισμού υπολειτουργεί μπορεί να είναι οι αλλεπάλληλες ή επίμονες λοιμώξεις, οπουδήποτε στο σώμα, όπως οι μολύνσεις στο δέρμα, οι αναπνευστικές λοιμώξεις, η γρίπη και τα κρυολογήματα, τα γαστρεντερικά προβλήματα, οι ουρολοιμώξεις ή οι κυστίτιδες και άλλα συμπτώματα, όπως η έντονη κόπωση, η αργή επούλωση πληγών, οι άφθες και η συχνή επανεμφάνιση έρπη.

Στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της δυτικής βοτανοθεραπείας λαμβάνονται υπόψη όλοι οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την άμυνα του οργανισμού. Εξετάζουμε λοιπόν τα συμπτώματα αλλά και την αιτία των συμπτωμάτων, ώστε να καταλήξουμε στα κατάλληλα βότανα, ανάλογα με τις δράσεις τους.

Μπορούμε να υποστηρίξουμε το ανοσοποιητικό σύστημα συνήθως επιλέγοντας βότανα με τις παρακάτω δράσεις (δείτε αναλυτικά στον πίνακα):

  • Αντισηπτικά (αντιμικροβιακά και αντιβακτηριακά) αντιμυκητιασικά και αντιικά. Σε περίπτωση προσβολής από κάποιο παθογόνο, μύκητα, ιό ή μικρόβιο, μπορούμε να υποστηρίξουμε το ανοσοποιητικό με βότανα που έχουν αυτές τις δράσεις.
  • Αποτοξινωτικά. Στηρίζοντας τη λειτουργία της “αποτοξίνωσης”* με βότανα ανακουφίζουμε τον οργανισμό από το στρες των “τοξινών”* ή περιττών ουσιών, που μπορεί να επιβαρύνει και να επιβραδύνει το ανοσοποιητικό. Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση τα βότανα που δρουν ως αποχρεμπτικά, αποτοξινωτικά του ήπατος, υπακτικά, τονωτικά της κυκλοφορίας και εφιδρωτικά ή διουρητικά, συμβάλλουν στην αποτοξίνωση.
  • Χαλαρωτικά, τονωτικά του νευρικού συστήματος και προσαρμογόνα (βότανα που βοηθούν τον οργανισμό να προσαρμοστεί στο στρες). Τα βότανα που επιδρούν στο νευρικό σύστημα, όπως τα επουλωτικά των νευρώνων, τα χαλαρωτικά, τα αγχολυτικά ή αντικαταθλιπτικά, σε συνδυασμό με ένα πλάνο υγείας που συμπεριλαμβάνει τη Διαχείριση Στρες, στηρίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, ανακουφίζοντας τον οργανισμό από τους παράγοντες που το εξαντλούν.
  • Λεμφαγωγά (τονωτικά της κυκλοφορίας της λέμφου). Είναι η πρώτιστη δράση που αναζητούμε όταν θέλουμε να επιδράσουμε άμεσα, με ήπιο τρόπο στο ανοσοποιητικό σύστημα. Τονώνοντας την κυκλοφορία της λέμφου επιτρέπουμε στις ουσίες που αποβάλλονται δια μέσου της λέμφου να αποβληθούν γρηγορότερα, αλλά και στα λεμφοκύτταρα του ανοσοποιητικού να κυκλοφορήσουν πιο άμεσα στον οργανισμό.

Εξίσου σημαντική στην προσέγγιση της βοτανοθεραπείας είναι η στήριξη του πεπτικού συστήματος. Αναλόγως με τα συμπτώματα και τις ιδιαιτερότητες του κάθε ανθρώπου, είναι σημαντικό να βεβαιωθούμε πως γίνεται η κατάλληλη απορρόφηση ή λήψη πολύτιμων συστατικών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων που επιδρούν στο ανοσοποιητικό. Για παράδειγμα, όταν η χλωρίδα του εντέρου δεν είναι σε ισορροπία (π.χ. στους καπνιστές ή σε όσους καταναλώνουν αλκοόλ, ζάχαρη ή καυτερά σε υπερβολή) ή αν υπάρχει φλεγμονή στο έντερο (π.χ. αν υπάρχει διατροφική ευαισθησία ή δυσανεξία) μπορεί να χρειαστούμε βότανα αντιφλεγμονώδη, επουλωτικά ή μαλακτικά και τονωτικά του πεπτικού. Η χρόνια (συχνά ασυμπτωματική) φλεγμονή του πεπτικού συστήματος, που μπορεί να οφείλεται σε υπερευαισθησία σε συγκεκριμένες τροφές, εικάζεται πως σχετίζεται με την εμφάνιση αυτοάνοσων νοσημάτων.

Μία από τις αρχές της ολιστικής βοτανοθεραπείας είναι πως προσπαθούμε να λειτουργούμε ήπια και μη παρεμβατικά, κυρίως υποστηρίζοντας τον οργανισμό στη διαδικασία της αυτοΐασης. Για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού προτεραιότητα στη θεραπευτική διαδικασία είναι να δουλέψουμε με τις δράσεις που προαναφέρθηκαν, πριν χρειαστεί να καταλήξουμε σε βότανα που επηρεάζουν πιο έντονα το ανοσοποιητικό, αναλόγως, φυσικά, με την περίσταση. Ένας από τους λόγους που επιλέγουμε ήπια βότανα είναι ότι υπάρχει έντονη επιστημονική αντιγνωμία, που ακόμη δεν έχει επιλυθεί, σχετικά με το αν και κατά πόσο κάποια βότανα που επηρεάζουν άμεσα το ανοσοποιητικό σύστημα, μπορεί να περιπλέξουν την εξέλιξη αυτοάνοσων ή άλλων παθήσεων του ανοσοποιητικού.

Υπάρχουν, ωστόσο, βότανα και μύκητες που θεωρούνται προσαρμογόνα, τα οποία χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για εκατοντάδες χρόνια και σύμφωνα με έρευνες, επιδρούν απευθείας στο ανοσοποιητικό σύστημα. Πολλά είναι Ασιατικής προέλευσης, και φαίνεται πως έχουν διερευνηθεί περισσότερο σε σχέση με άλλα Ευρωπαϊκά βότανα, ίσως λόγω του ότι η βοτανοθεραπεία, για παράδειγμα, στην Ινδία και στην Κίνα, είναι εδραιωμένη επιστήμη, ενταγμένη στο μοντέλο παραδοσιακής ιατρικής, που ανήκει στο εθνικό σύστημα υγείας. Παραδείγματα αυτών των βοτάνων είναι τα εξής: Astragalus membranaceus, Codonopsis, Ganoderma lucidum (Μανιτάρι Ρέισι), Lentinus edodes (Μανιτάρι Σιτάκε), Ligustrum lucidum, Schisandra chinensis.

Οι παθήσεις που σχετίζονται άμεσα με το ανοσοποιητικό σύστημα, όπως κάποιες αλλεργίες ή ατοπικές παθήσεις, κάποιες αυτοάνοσες παθήσεις και το AIDS, θέλουν συγκεκριμένη, ειδική μεταχείριση και σε κάποιες περιπτώσεις σε απόλυτη συνεργασία με τους θεράποντες ιατρούς, με πολλή προσοχή, ώστε τα βότανα να μην αλληλεπιδρούν με την φαρμακευτική αγωγή. Αντίστοιχα, ασθενείς με διαφορετικά είδη καρκίνου ή ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση ή/και χρειάζονται ανοσοκατασταλτική αγωγή, χρειάζεται να συμβουλευτούν τον γιατρό τους και επαγγελματία ειδικό, πριν αποφασίσουν να ακολουθήσουν τη βοτανοθεραπεία.**

Βότανα για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού

Δράσεις

Παραδείγματα βοτάνων

Αντισηπτικά

γλυκόριζα, σκόρδο, τζίντζερ, κουρκουμάς, ρίγανη, μαύρο πιπέρι, καυτερή πιπεριά, θυμάρι, ρίγανη, καλέντουλα, λεμόνι, φασκόμηλο, εχινάκεια, σκόρδο

Αντι-ιικά

σαμπούκος, μελισσόχορτο, βαλσαμόχορτο, σκόρδο, κρεμμύδι, θυμάρι, ρίγανη, λεμόνι

Αποχρεμπτικά

σαμπούκος, θυμάρι, βερμπάσκο, γλυκόριζα, ινούλα, μέντα, δυόσμος, σκόρδο, μαύρο πιπέρι

Αποτοξινωτικά ήπατος

ραδίκι, πεντάνευρο, κουρκουμάς, τσουκνίδα, ινούλα, άρκτιο, λάπαθο (Rumex), γλυκόριζα, γαϊδουράγκαθο, αγκινάρα

Τονωτικά κυκλοφορίας

σαμπούκος, τίλιο, μέντα, φασκόμηλο, κανέλα, τζίντζερ, δεντρολίβανο, σκόρδο, καυτερή πιπεριά

Προσαρμογόνα

γλυκόριζα, αστράγαλος, ελευθερόκοκκος, σισάνδρα

Χαλαρωτικά

βαλσαμόχορτο, λεβάντα, βασιλικός, βαλεριάνα, σκουτελάρια, μελισσόχορτο, τίλιο

Λεμφαγωγά

ινούλα, κουρκουμάς, τσουκνίδα, τριγωνέλλα, γάλιο/κολλιτσίδα, άρκτιο

Αντιφλεγμονώδη

καλέντουλα, γλυκόριζα, κουρκουμάς, πεντάνευρο, άρκτιο

Τονωτικά της πέψης

μαραθόσπορος, γλυκάνισος, κουρκουμάς, κανέλα, τζίντζερ, γαρύφαλλο, εσπεριδοειδή

- Αυτά είναι μόνο κάποια παραδείγματα από τα πολλά βότανα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με την κάθε αναφερόμενη δράση. Αναγράφονται με τη λαϊκή και όχι με την επίσημη, επιστημονική τους ονομασία.

- Όλα τα βότανα ενδέχεται να έχουν αντενδείξεις, παρενέργειες, αλληλεπιδράσεις ή να χρειάζονται ειδικές προφυλάξεις.

- Μπορείτε να πειραματιστείτε με τα βότανα που είναι ασφαλή για εσάς, σκέτα ή σε συνδυασμούς που σας ταιριάζουν θεραπευτικά αλλά και γευστικά.

Συνταγή

Σκορδόμελο με πιπέρι

Η συνταγή συνδυάζει δύο αρχαίες συνταγές. Οι αρχαίοι Έλληνες συνδύαζαν μέλι με σκόρδο για τα προβλήματα του αναπνευστικού και οι Ρωμαίοι πιπέρι με μέλι.

Υλικά: 1 κεφάλι σκόρδο, πολτοποιημένο, 1 κουτ. σούπας πιπέρι, 5 κουτ. σούπας μέλι.

Αναμειγνύετε το πιπέρι με το σκόρδο και τα καλύπτετε με το μέλι. Κρατάτε το μείγμα σε ένα κλειστό βάζο για τουλάχιστον μισή μέρα, αναμιγνύετε όλα τα υλικά μαζί και χρησιμοποιείτε μερικές κουταλιές του γλυκού την ημέρα σκέτο, σε ψωμί ή σε ζεστό νερό.

*Ο τεχνικός ορισμός της λέξης τοξίνη στη βιολογία είναι διαφορετικός από αυτόν που της αποδίδει η ολιστική ιατρική. Στην ολιστική ιατρική τοξίνη θεωρείται οποιαδήποτε περιττή για τον οργανισμό ουσία, που μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα υγείας.

**Οι παραπάνω προτάσεις και το παρόν άρθρο, σκοπό έχουν την ενημέρωση και δεν αντικαθιστούν την θεραπεία. Εφόσον θέλετε να χρησιμοποιήσετε βότανα θεραπευτικά, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή ειδικό επαγγελματία Βοτανοθεραπευτή.


Λιτσα Κων να

Η Κωνσταντίνα Λίτσα σπούδασε Βοτανοθεραπεία στη Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου Napier στο Εδιμβούργο,στη Σκωτία. Έπειτα έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη "Συμβουλευτική Ψυχολογία στη Δημόσια Υγεία" και εκπαιδεύτηκε στη Συμβουλευτική (Solution Focused Counselling και Προσωποκεντρική Συμβουλευτική). Από το 2007 εργάστηκε ως Φυτοθεραπεύτρια στη Βρετανία, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και σε κοινοτικά προγράμματα σχεδιασμένα για ευάλωτες ομάδες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Για 3 χρόνια ήταν μέλος της ομάδας Αγωγής Υγείας του Δήμου του Εδιμβούργου,όπου εργαζόταν με εφήβους σε Γυμνάσια και έλαβε μέρος σε Βρετανικά προγράμματα εκπαίδευσης που αφορούσαν στην ανάπτυξη αυτοπεποίθησης και περιβαλλοντολογικής συνείδησης σε σχολεία. Συμμετείχε για 7 χρόνια στην ομάδα Herbal Scotland, όπου προσέφερε Πρώτες Βοήθειες με Βότανα σε Διεθνή Φεστιβάλ. Από τον Αύγουστο του 2011, ζει στην Ελλάδα, όπου εργάζεται ως Βοτανοθεραπεύτρια και προωθεί τις αρχές της Αειφόρου Καλλιέργειας (Permaculture).Έχει συνεργαστεί με πολλές τοπικές ομάδες και παραδίδει σεμινάρια αυτάρκειας και πρακτικά εργαστήρια με στόχο την εκπαίδευση για την αυτοδιαχείριση της υγείας και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.

Urdhva Dhanurasana
Αν κάποιος ασκούμενος στη Hatha Yoga χρειάζεται ώθηση ενέργειας λόγω θλίψης, κόπωσης, αλλά και λόγω καθιστικού τρόπου ζωής, η Urdhva Dhanurasana ή ανεστραμμένη γέφυρα μπορεί να τον βοηθήσει ουσιαστικά. Επίσης θα τον βοηθήσει να ενισχύσει το άνοιγμα του θώρακά του, να ξεπεράσει την εσωστρέφεια, να ενισχύσει τη δύναμή του και να αποσυμπιέσει τη σπονδυλική του στήλη, ώστε να βρει ξανά τη χαμένη του ευεξία και διάθεση.
Σε καθημερινή βάση οι άνθρωποι κινούμε σχεδόν αποκλειστικά την σπονδυλική μας στήλη και τον κορμό μας, προσθίως (μπροστά και κάτω). Όλες σχεδόν οι εργασίες και οι κινήσεις μας αφορούν πρόσθιες κάμψεις, παρά οπίσθιες ή πλάγιες. Συγκεκριμένα, κάνουμε καθημερινά πάνω από τέσσερις χιλιάδες πρόσθιες κάμψεις κατά τη διάρκεια της ημέρας, σε αντίθεση με τις οπίσθιες κάμψεις, ή τις πλάγιες, που είναι μετρημένες στα δάχτυλα. Επομένως η ανισορροπία που δημιουργείται σε αυτή τη βάση κίνησης, αποτελεί εστία παθολογίας, πόνων και κύρτωσης της σπονδυλικής μας στήλης, δημιουργώντας κύφωση, ή σκολίωση, ή όποια άλλη παραμόρφωση.
Η Urdhva Dhanurasana, ή αλλιώς ανεστραμμένη γέφυρα, ή τροχός, αποτελεί μια βαθιά και έντονη οπίσθια κάμψη της πλάτης, που θα αναστρέψει αυτή την τάση και θα προσφέρει πολλά οφέλη στο σώμα, στο μυαλό και στο πνεύμα. Είναι λοιπόν αρκετοί οι λόγοι για να ενσωματώσει κάποιος τη στάση του τροχού ή της ανάποδης γέφυρας, στην πρακτική του στη Hatha Yoga.

Τα πολλαπλά οφέλη της Urdhva Dhanurasana

  • Η Urdhva Dhanurasana, ενισχύει και επιμηκύνει τους σπονδύλους, γεγονός που αυξάνει την ελαστικότητα και την ευκαμψία της σπονδυλικής στήλης. Καθώς μεγαλώνουμε και γερνάμε, οι σπόνδυλοί μας συμπιέζονται, γι’ αυτό οι ηλικιωμένοι χάνουν λίγα έως αρκετά εκατοστά από το ύψος τους. Ωστόσο οι asanas που επιτελούν οπίσθιες κάμψεις όπως η Urdhva Dhanurasana, καλλιεργούν την ελαστικότητα και μεγαλώνουν το εύρος κίνησης των σπονδύλων και των μεσοσπονδύλιων δίσκων, έτσι ώστε η σπονδυλική στήλη να αποσυμπιέζεται, να είναι ευθυτενής και να διατηρείται νέα και υγιής.
  • Η Urdhva Dhanurasana ενισχύει τα χέρια, τους καρπούς, την κοιλιακή ζώνη, τα πόδια, τους ώμους και το στήθος, τονώνοντας και δυναμώνοντας τους μυς, τους τένοντες και τα οστά αυτών των μερών του σώματος.
  • Τεντώνει, διατείνει και ανοίγει το θωρακικό κλωβό, την καρδιά και τις κλείδες.
  • Δημιουργεί τον απαραίτητο χώρο που χρειάζεται η πλάτη και ενισχύει μυϊκά τους μυς των ωμοπλατών.
  • Ενεργοποιεί τον θυρεοειδή και την υπόφυση, καθώς ανοίγει και ξεμπλοκάρει το chakra του λαιμού visuddha ή πύλη.
  • Ανακουφίζει τους πόνους στην πλάτη και στον αυχένα, καθώς τους ξεμπλοκάρει κινητικά και μυϊκά.
  • Αναστέλλει τη στειρότητα και βοηθάει τη λίμπιντο και τη σεξουαλική λειτουργία, ανοίγοντας το δεύτερο chakra muladhara ή ιερό, αφού το πέμπτο chakra συνδέεται με το δεύτερο.
  • Βοηθά στη μείωση της οστεοπενίας και της οστεοπόρωσης μέσω της δυναμικής συμπίεσης και αποσυμπίεσης των οστών.
  • Ανοίγει και διευρύνει τις πνευμονικές κυψέλες, επιτρέποντας αυξημένες ποσότητες οξυγόνου στους πνεύμονες, κάτι που θα αναβαθμίσει σταδιακά την αναπνοή.
  • Θεραπεύει το άσθμα και χρόνια αναπνευστικά προβλήματα από πνευμονικές παθήσεις.
  • Διατείνει και χαλαρώνει τη λεκάνη και τους σφιχτούς γοφούς, με αποτέλεσμα την αυξημένη ευελιξία των ισχίων.
  • Προσδίδει ενέργεια σε σωματικό και σε ψυχικό επίπεδο, καθότι η prana-ενέργεια ελευθερώνεται και ρέει απρόσκοπτα μέσα στα nadis-κανάλια του σώματος.
  • Ελευθερώνει τον οργανισμό από το στρες και το άγχος, δημιουργώντας αίσθηση ευφορίας και ευεξίας στην περιοχή του θώρακα, της καρδιάς και του τέταρτου στη σειρά anahata-chakra.
  • Είναι από τις λίγες asanas που ξεμπλοκάρει και ενεργοποιεί και τα επτά chakras, λειτουργώντας σαν μία διάνοιξη που ξεκινά από το μεσαίο chakra, το anahata, και επεκτείνεται προς τα άνω και κάτω chakras, διατηρώντας έτσι όλες τις ενεργειακές λειτουργίες του σώματος σε αρμονία μεταξύ τους.

Ανοίγοντας την καρδιά
Η Urdhva Dhanurasana δημιουργεί ένα βαθύ και οπίσθιο άνοιγμα της πλάτης, που ανοίγει ταυτόχρονα και την καρδιά. Οι asanas οπίσθιων κάμψεων δημιουργούν άνοιγμα της καρδιάς και προορίζονται να θεραπεύσουν τις πληγωμένες και «κλειστές» καρδιές, από παρελθόντα γεγονότα απώλειας ή επώδυνων χωρισμών, ή όποιας άλλης λύπης, ανοίγοντας ξανά τα συναισθήματα και επιτρέποντας στις ψυχές, νέες ευκαιρίες για έρωτες και αγάπη.
Το άνοιγμα αυτό είναι δύσκολο να ξεκινήσει από την καρδιά μέσω των συναισθημάτων, χωρίς την βοήθεια του σώματος. Τα συναισθήματα είναι αρκετά δύσκολο για κάποιον να τα χαλιναγωγήσει, ενώ το σώμα μπορεί να το βοηθήσει αποτελεσματικά ασκώντας το με την Hatha Yoga. Είναι θέμα χρόνου λοιπόν μέσα από την πρακτική και την ενσωμάτωση της Urdhva Dhanurasana στην πρακτική, να λάμψει ξανά η καρδιά και το φως της στον κόσμο.
Συνιστάται να μένει κάποιος στη θέση για 5-10 βαθιές αναπνοές (ανάλογα με την ευλυγισία και τη δύναμη του κάθε ασκούμενου), αυξάνοντας σταδιακά το χρόνο με την εξάσκηση. Δεν χρειάζεται να ανησυχεί κάποιος εάν δεν έχει καταφέρει να ενσωματώσει αποτελεσματικά την Urdhva Dhanurasana ή στάση του τροχού στην πρακτική του, καθώς είναι μία αρκετά απαιτητική στάση. Γι’ αυτούς υπάρχει η προηγούμενη και προπαρασκευαστική θέση της μισής ή μικρής γέφυρας setu bandha sarvangasana, που είναι πιο προσιτή για όσους δεν έχουν εξασκηθεί αρκετά ακόμα.

Η πρακτική

Βήμα 1: Ξάπλωσε ανάσκελα στο πάτωμα. Λύγισε τα γόνατά σου και ακούμπησε τα πέλματά σου στο ματ, αρκετά κοντά στα καθιστικά οστά. Λύγισε τους αγκώνες σου και φέρε τις παλάμες σου στο πάτωμα δίπλα στο κεφάλι σου στο ύψος των αυτιών στο πάτωμα. Φέρε τους πήχεις κάθετα στο πάτωμα και παράλληλους μεταξύ τους, με τα δάχτυλα στραμμένα προς τους ώμους. Τα χέρια σε αυτή τη θέση θα είναι σε έξω στροφή. Πάτησε τώρα τις παλάμες σου στο πάτωμα. Εάν αυτό δεν γίνεται σημαίνει ότι δεν είσαι ακόμα αρκετά εύκαμπτος, ώστε να εκτελέσεις την asana.

Βήμα 2: Πατώντας τα πέλματά σου ενεργά στο πάτωμα, εξέπνευσε και κατέβασε τον ουρά σου προς τον κόκκυγα, ενεργοποιώντας τους τετρακεφάλους και τους γλουτούς, ανασηκώνοντας τη λεκάνη από το πάτωμα. Κράτησε τους μηρούς και τα πόδια παράλληλα μεταξύ τους. Πάρε δύο ή τρεις αναπνοές. Στη συνέχεια, πίεσε σταθερά τις παλάμες σου στο πάτωμα κινώντας τις ωμοπλάτες σου προς τα πίσω και ανασηκώσου πάνω και πίσω, ακουμπώντας την κορυφή του κεφαλιού σου στο πάτωμα, στηριζόμενος περισσότερο στα χέρια και λιγότερο στο κεφάλι σου. Κράτησε τους πήχεις των χεριών σου παράλληλους μεταξύ τους και το βλέμμα σου προς τα πίσω. Πάρε δύο με τρεις αναπνοές με το κεφάλι σου στο ματ προετοιμάζοντας το σώμα σου για άνοδο. Αν είσαι αρκετά ευλύγιστος ίσως δεν χρειαστεί αυτό το στάδιο με το κεφάλι να εφάπτεται στο πάτωμα, οπότε μπορείς να ανεβείς κατευθείαν.

Βήμα 3: Πίεσε τα πόδια και τις παλάμες σου στο πάτωμα πιο δυναμικά και γύρισε ξανά την ουρά-κόκκυγα προς τα μέσα. Πάρε μία βαθιά εισπνοή και τεντώνοντας δυναμικά τα χέρια σου, ανασήκωσε το κεφάλι σου από το πάτωμα, τεντώνοντας όσο μπορείς τα χέρια σου. Τώρα μαγνήτισε τους μηρούς μεταξύ τους και με την ουρά προς τα μέσα θα φτιάξεις μία μέση πολύ ισχυρή. Αυτό θα σε κάνει να νοιώθεις ασφαλής, να μην πονάς και θα σε βοηθήσει να ανοίξεις ακόμα περισσότερο τον θώρακά σου και να τεντώσεις κι άλλο τα χέρια του. Αν δεν έχεις καταφέρει να τεντώσεις τελείως τα χέρια σου λόγω δυσκαμψίας, δοκίμασε να σηκώσεις τα πέλματά σου στα δάχτυλα, ώστε να κερδίσεις πόντους τεντώματος και ανοίγματος.

Βήμα 4: Κράτησε τους αγκώνες όσο περισσότερο γίνεται παράλληλους μεταξύ τους και τα πόδια σου δυνατά. Το κεφάλι σου γύρισέ το ελαφρώς προς τα πίσω, σαν να θέλει να συναντήσει την ουρά σου, με το βλέμμα σταθερό προς το πάτωμα. Άπλωσε τις ωμοπλάτες ανοίγοντας το θώρακά σου αφήνοντας την καρδιά σου να ανοίξει και να αγκαλιάσει τον κόσμο. Κράτα τους αγκώνες σου κλειστούς και τους πήχεις των χεριών σου παράλληλους μεταξύ τους. Μένοντας στο μέγιστο-pick της θέσης, ανέπνευσε βαθιά για όσες περισσότερες ολοκληρωμένες και βαθιές αναπνοές μπορείς.

Βήμα 5: Μαλακώνοντας την δύναμη των χεριών σου φέρε την κορυφή του κεφαλιού σου να ακουμπήσει πάλι μαλακά στο πάτωμα. Κατέβασε τις ωμοπλάτες στο ματ και σταδιακά την σπονδυλική στήλη, τελευταία άφησε τη λεκάνη σου στο πάτωμα. Μείνε για λίγο ξαπλωμένος ανάσκελα με κλειστά μάτια και απόλαυσε την αίσθηση που σου έδωσε το άνοιγμα της καρδιάς σου στην Urdhva Dhanurasana. Επανέλαβε μία, δύο ή και περισσότερες φορές.

Αντενδείξεις και προφυλάξεις

  • Οι Yoga asanas, ιδιαίτερα οι πιο προχωρημένες στάσεις, έχουν σπουδαία οφέλη για την υγεία, αλλά και αντενδείξεις. Θα χρειαστεί να εκτελέσετε αυτήν τη στάση με μεγάλη προσοχή, εάν υπάρχουν οι ακόλουθες παθολογίες:
  • Τραυματισμός στην πλάτη, πρόσφατος ή χρόνιος.
  • Βράχυνση των μυών της άνω πλάτης με μυϊκούς πόνους, ή και σπασμούς.
  • Τραυματισμός στη μέση, λουμπάγκο, ή ισχιαλγία.
  • Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, ή επικονδυλίτιδα.
  • Καρδιακά προβλήματα.
  • Πονοκέφαλοι, ημικρανίες.
  • Διάρροια.
  • Υψηλή ή χαμηλή αρτηριακή πίεση.

Τροποποιήσεις και στηρίγματα
Σε πολλούς ασκούμενους οι ώμοι, η πλάτη και οι βουβώνες είναι σφιγμένοι και αρκετά κλειστοί, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η πλήρης κίνησή τους στις οπίσθιες κάμψεις. Κάποιος που έχει τέτοιες δυσκολίες, αφού έχει εξασκηθεί σε προηγούμενες πιο εύκολες asanas (bhujangasana-κόμπρα, setu bandha sarvangasana-μικρή γέφυρα, ustrasana-καμήλα), μπορεί να δοκιμάσει την θέση ακολουθώντας την διαδικασία, στηρίζοντας τα χέρια του σε τουβλάκια-blocks, που θα είναι ξαπλωμένα και θα τα στερεώσει στον τοίχο.

Συμβουλές για αρχάριους
Υπάρχουν ασκούμενοι που αν και είναι αρχάριοι τους είναι αρκετά εύκολο να εκτελέσουν τη θέση, λόγω ευλυγισίας κάτι που συμβαίνει κυρίως με το γυναικείο φύλο. Παρ’ όλα αυτά η Urdhva Dhanurasana δεν είναι asana για αρχαρίους. Είναι καλύτερα να το προσπαθήσει κάποιος, όταν έχει φθάσει στο απαιτούμενο σημείο προετοιμασίας. Ας μην ξεχνάμε ότι η κάθε θέση που κατακτά ο κάθε νέος μαθητής, είναι προπαρασκευή για κάποια επόμενη λίγο πιο δύσκολη. Είναι καλό λοιπόν να ακολουθεί βήμα-βήμα αυτά που του λέει ο δάσκαλός του, δείχνοντας υπομονή και προσήλωση στην πρακτική και όχι βιασύνη και ανυπομονησία. Άλλωστε και η Hatha Yoga έχει σκοπό αρχικά να διδάξει τα Yamas (ηθικές δεσμεύσεις) και τα Niyamas (ηθικές προτροπές) στους ασκούμενους, ώστε να γίνουν σταδιακά καλύτεροι στο σώμα, στην ψυχή, αλλά και στο πνεύμα, ακολουθώντας το μονοπάτι της Yoga που είναι κυρίως πνευματικό.
Στο πρακτικό κομμάτι οι δυσκολίες στους αρχαρίους εμφανίζονται στους μηρούς των ποδιών και στους πήχεις των χεριών, που τείνουν να ανοίγουν προς τα έξω. Εδώ ένας ιμάντας θα ασφαλίσει τα πόδια ή τα χέρια ώστε να μην ανοίγουν πολύ. Ένα μπλοκ μπορεί να τοποθετηθεί κατά μάκρος ξαπλωμένο ανάμεσα στα πέλματα, για να κρατά τις αποστάσεις μεταξύ τους σε σωστή αναλογία. Επίσης είναι ένα μέσο για να βοηθήσει στο μαγνητισμό των ποδιών και της μυϊκής δύναμης προς το κέντρο πιέζοντας το τουβλάκι προς τα μέσα, ώστε να συνηθίσει ο αρχάριος την ενεργοποίηση των ποδιών του, του κέντρου του και της Mula Bandha (το κλείδωμα της ρίζας).

Συνεργασία και βοήθεια
Η ενεργητική βοήθεια ώστε να εκτελεστεί η στάση μπορεί να έρθει μέσω του δασκάλου, ή ενός έμπειρου και παλαιότερου yogi. Μία παραλλαγή της asana είναι ο ασκούμενος να πιάσει με τις παλάμες του τους αστραγάλους του βοηθού του, που θα στέκεται με τα πέλματά του παράλληλα δίπλα απ’ τ’ αυτιά του. Αυτό θα του δώσει το απαραίτητο ύψος και την ψυχική στήριξη για να καταφέρει να σηκωθεί.
Η παθητική βοήθεια έρχεται από τον βοηθό, όπου στέκεται από τη μεριά του κεφαλιού του ασκούμενου, στραμμένος προς εκείνον. Εκτελώντας την στάση, ο βοηθός μπορεί να φέρει τα χέρια του στις πλευρές του κορμού του, έτσι ώστε οι παλάμες του να καλύπτουν τις ωμοπλάτες του ασκούμενου ενθαρρύνοντάς τες, τραβώντας μαλακά ώστε να διευρυνθούν μακριά από τη σπονδυλική στήλη. Ο βοηθός χρειάζεται να έχει λυγισμένα τα γόνατά του και ενεργοποιημένους τους μηρούς του και τη mula bandha του, το κέντρο του.

Επίλογος
Η Urdhva Dhanurasana είναι μία πολύ αξιόπιστη στάση-asana, που θα αναβαθμίσει όλη την πρακτική σας, αλλά και την διάθεσή σας για μία βελτιωμένη ποιότητα ζωής, σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξης. Δοκιμάστε την και κατακτήστε την, είναι στο χέρι σας.


Βασίλης Μαυρομμάτης
Ιπποκράτειο Κέντρο Κλασικής Ομοιοπαθητικής
Bachelor of Health Science (Naturopathy) στο Warnborough College Ireland
e-mail: 
bmavromatis@gmail.com
Facebook: @greekmedicine

Ο χειμώνας πλησιάζει και η ανάγκη για ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος είναι φυσικά στο προσκήνιο, πολύ δε περισσότερο λόγω των ειδικών συνθηκών των τελευταίων δύο ετών. Παρά την αποκλειστική έμφαση και την ολοκληρωτική εστίαση της προσοχής και των προσπαθειών στην παθητική ανοσοποίηση του οργανισμού, που κυριαρχεί στην σύγχρονη επιστημονική πραγματικότητα, πολλοί άνθρωποι που δεν είναι εντελώς αποξενωμένοι από την εσωτερική επαφή με το σώμα και τον οργανισμό τους γνωρίζουν ότι η ψυχική κατάσταση συνιστά βασικό παράγοντα διατήρησης της υγείας και της ικανότητας αντίστασης στους εξωτερικούς βλαπτικούς παράγοντες.
Στο χώρο της Ιατρικής, όπως είναι γνωστό, ο τομέας της μελέτης της αλληλεπίδρασης της νοητικής στάσης και των συναισθημάτων με τις σωματικές διεργασίες είναι το αντικείμενο της Ψυχοσωματικής Ιατρικής και του κλάδου της, της Νευρο-Ψυχο-Ανοσολογίας.
Το θέμα της αλληλεπίδρασης και της στενής λειτουργικής σχέσης ανάμεσα στο σώμα, το νου και τον ψυχισμό είναι βέβαια το θεμέλιο πάνω στο οποίο βασίζεται η ολιστική προσέγγιση στη υγεία και οι ολιστικές θεραπείες. Ας μη ξεχνάμε ότι η ομοιοπαθητική επιδρά καθοριστικά στην ψυχική σφαίρα και η σωστή ή μη συνταγογράφηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την σωστή αξιολόγηση και κατανόηση των ψυχολογικών και ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών του ασθενή τη δεδομένη στιγμή. Αυτός ίσως είναι και ένας από τους βασικούς λόγους που η επιστημονική έρευνα για την απόδειξη των αποτελεσμάτων της ομοιοπαθητικής συναντά τόση δυσκολία στο να τα αποτυπώσει: πρόκειται για ένα σύνολο επιδράσεων ασύγκριτα περισσότερο πολύπλευρων και εξατομικευμένων από ένα φάρμακο, χημικό ή και φυσικό, το οποίο χρειάζεται απλά να μελετηθεί ως προς τη σύσταση και τις επιδράσεις του στον οργανισμό.
Παρόμοια ισχύουν και για τα ανθοϊάματα, προσέγγιση αρκετά συγγενική με την ομοιοπαθητική, τα οποία βασίζονται και δρουν αποκλειστικά στον ψυχισμό, στα συναισθήματα, τις νοητικές τάσεις και τα σχήματα συμπεριφοράς – πεδία όπου, σε περιπτώσεις εύστοχης αξιολόγησης των αναγκών, η μεταμορφωτική επίδραση είναι μεγάλη.
Μέχρι πάντως η επιστήμη να καταλήξει στα ερευνητικά της συμπεράσματα, η κοινή εμπειρία αναγνωρίζει και επιβεβαιώνει την επίδραση της γενικότερης ψυχικής κατάστασης και στον τομέα της σωματικής υγείας.
Η έρευνα που απαιτείται για την αξιοποίηση και ανάδειξη των δυνατοτήτων των φυσικών θεραπειών ως μεθόδων που μπορούν να δίνουν βάσιμα και προβλέψιμα αποτελέσματα ώστε να επιβάλουν την παρουσία τους ως αναγνωρισμένες και αξιόπιστες εναλλακτικές προτάσεις θεραπείας είναι ακόμη αρκετή, με την προϋπόθεση βέβαια ότι υπάρχει η γενικότερη βούληση στο να επιδιωχθεί κάτι τέτοιο. Μέχρι τότε, είμαστε αναγκασμένοι να αρκούμαστε στο προσωπικό βίωμα και την εμπειρική έρευνα – η οποία βέβαια καθόλου δεν στερείται στοιχείων και αποτελεσμάτων.

Βελτιώνοντας την ψυχική μας κατάσταση
Η βελτίωση της ψυχικής κατάστασης, είτε αποδεχόμαστε το ρόλο της και στον τομέα της ενίσχυσης της αμυντικής δύναμης του οργανισμού είτε όχι, είτε είμαστε σε θέση να πετύχουμε μια εκτεταμένη, επαρκή και ουσιαστική βελτίωση της ψυχικής αυτής κατάστασής μας είτε πρέπει να αρκεστούμε σε μικρότερου βαθμού βελτιώσεις, είναι σίγουρο ότι μόνο καλό έχει να προσφέρει, στον τομέα του υποκειμενικού βιώματος, της ποιότητας ζωής και του ευ ζειν. Πολλοί παρατηρούν ότι η διαρκής ανησυχία, η κατάθλιψη και ο φόβος, εκτός του ότι αποτελούν ψυχικά βασανιστικά συναισθήματα, εξασθενούν γενικά το σώμα και κάμπτουν την ικανότητά του να λειτουργεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων του. Τα συναισθήματα αυτά, καθώς και το σύνολο των συναισθημάτων που αποκαλούμε γενικά ‘αρνητικά συναισθήματα’ προέρχονται φυσικά είτε από χρόνιες, εγκατεστημένες στον ψυχισμό μας τάσεις και τραυματικά βιώματα της παιδικής ηλικίας αλλά και της μετέπειτα ζωής μας είτε από εξωτερικές, αντίξοες και απειλητικές για την υγεία και τη ζωή μας συνθήκες. Και από τα μεν πρώτα μπορούμε με την κατάλληλη θεραπεία να απαλλαγούμε, τα προκαλούμενα όμως από τους εξωτερικούς, αντικειμενικούς και άσχετους με την δική μας στάση επιβαρυντικούς παράγοντες, μπορούμε να τα μειώσουμε και να τα διαχειριστούμε πολύ καλύτερα – και πολύ ευκολότερα- αν κάνουμε χρήση των δυνατοτήτων των εναλλακτικών αυτών θεραπειών. Υπάρχει στη διάθεσή μας υλικό για ενημέρωση αλλά και για αυτοθεραπευτικές εφαρμογές, που μπορεί να αποβεί πολύ βοηθητικό.
Το θέμα είναι φυσικά τεράστιο για να καλυφθεί με γενικεύσεις, και απαιτεί επίσης εξατομικευμένη προσέγγιση και αντιμετώπιση. Θα πρέπει εδώ, ως θεράποντες, να αφουγκραστούμε ευρύτερα τον άνθρωπο, τα προβλήματά του, τις στεναχώριες, τους φόβους του, τις δυσκολίες του, και να διακρίνουμε τους τρόπους με τους οποίους αντιδρά σε αυτά. Να του παρασχεθεί σφαιρική, πολυεπίπεδη, ολιστική βοήθεια. Αυτή είναι φυσικά μια διαδικασία πολύ πιο περίπλοκη και απαιτητική από μια απλή ιατρική εξέταση που καταλήγει σε κάποιο φάρμακο βασισμένη στα αντικειμενικά σωματικά ευρήματα. Στην ολιστική προσέγγιση, η απουσία βοηθητικών εργαστηριακών και λοιπών εξετάσεων αντικαθίσταται από την ευρύτητα και την ευαισθησία της αντίληψης του θεραπευτή. Το πρόβλημα της πιθανής υποκειμενικότητας στις αξιολογήσεις είναι φυσικά πρόδηλο, ανάλογο όμως είναι και το μέγεθος των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν όταν η κατάλληλη διάγνωση και θεραπεία δίνεται και λαμβάνεται μέσα από την ανθρώπινη ψυχή: Η συνολική ποιότητα ζωής και η ικανότητα για ευτυχία αναβαθμίζονται και η βελτίωση της υγείας έρχεται σαν φυσικό συνεπακόλουθο μιας ζωής που αξίζει να την ζει κανείς.  


Αγγελή

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'. 


Η Yoga Nidra, ή ο γιόγκικος ύπνος του Vishnu, είναι μια αρχαία Ινδική μεθοδολογία χαλάρωσης. «Nidra» στα Σανσκριτικά σημαίνει ύπνος, επομένως χαρακτηρίζεται ως η Yoga του ύπνου. Η προέλευση αυτής της πρακτικής εμφανίζεται πριν από χιλιάδες χρόνια, καταγεγραμμένη στα Puranas, αρχαία Ινδική γραφή του 3ου μ.Χ. αιώνα. Στη «Hatha Yoga Pradipika» εμφανίζεται επίσης ο ίδιος όρος. Στην εποχή μας κυρίως ο Swami Satyananda και κάποιοι άλλοι γιόγκις έβαλαν τις δικές τους πινελιές, δημιουργώντας τη σύγχρονη εκδοχή της μεθόδου.
Η Yoga Nidra θεωρείται από πολλούς ως η ισχυρότερη τεχνική χαλάρωσης που υπάρχει στην ανθρώπινη ιστορία. Αποτελεί μία βαθιά διαλογιστική πρακτική που βοηθά στη χαλάρωση του σώματος, της ψυχής και του νου, μεταδίδοντας ταυτόχρονα μία κατάσταση βαθιάς ηρεμίας και αρμονίας. Μπορεί να αποτελέσει μια σπουδαία εμπειρία, καθότι ο ασκούμενος περνά σε μία κατάσταση ύπνου αλλά με εγρήγορση και συνειδητότητα, διευκολύνοντας έτσι την πρόσβαση στον υποσυνείδητο νου.
Η Yoga Nidra λειτουργεί θεραπευτικά όπου μετά τη χαλάρωση όλου του οργανισμού και σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξης, μπορεί να επιφέρει μία συνολική ομαλοποίηση και εξισορρόπηση της ζωτικής δύναμης. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας ο συνειδητός νους υποχωρεί, αλλά η επίγνωση παραμένει. Αθροιστικά μία ώρα Yoga Nidra, ισοδυναμεί με τέσσερις ώρες κανονικού ύπνου. Πολλές από τις δραστηριότητες που παραδοσιακά χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να χαλαρώσουν, όπως οι διατάσεις, η τηλεόραση, το ντους, οι παρέες, είναι απλώς περισπασμοί των αισθήσεων. Εκεί μπορεί το σώμα να χαλαρώνει, αλλά όχι ο νους. Η Yoga Nidra λειτουργώντας ολιστικά, φέρνει πλήρη σωματική συναισθηματική και νοητική χαλάρωση.

Η πρακτική
Ξαπλωμένος άνετα στη γη ή σε οποιαδήποτε άνετη επιφάνεια, σε στάση savasana (θέση του πτώματος) απόλυτης ακινησίας και χαλάρωσης, ο ασκούμενος καλείται να ακολουθήσει τα λόγια του δασκάλου, στο όμορφο αυτό ταξίδι. Ο νους παραμένει συνειδητός και η αντιληπτικότητα δεν χάνεται μέσα στον ύπνο, καθώς ο ασκούμενος κοιμάται αλλά βρίσκεται ταυτόχρονα σε εγρήγορση. Όλα αυτά χωρίς να συγκεντρώνεται πολύ αυστηρά σε οτιδήποτε λέγεται. Η πρακτική διαρκεί από είκοσι έως σαράντα λεπτά. Μέσα σε ένα μάθημα Yoga Nidra, ο δάσκαλος χρησιμοποιεί μια ποικιλία διαλογιστικών τεχνικών, όπως την μεταφορά της επίγνωσης σε διάφορα σημεία του σώματος, την ανάπτυξη συνειδητότητας του σώματος, επίγνωση της αναπνοής, αίσθηση της ζωτικής δύναμης, και όλα αυτά μέσα από καθοδηγούμενους οραματισμούς. Η συνεδρία λήγει με την ομαλή επαναφορά στην κατάσταση εγρήγορσης.

Chidakasha, ο ουρανός της συνείδησης
Στον διαλογισμό Yoga Nidra ο δάσκαλος ζητάει απ’ τους μαθητές τους να εστιάσουν την προσοχή τους στο χώρο που βρίσκεται πίσω από τα φρύδια και στο ύψος του τρίτου ματιού, περιοχή που ονομάζεται chidakasha (ο ουρανός της συνείδησης), σε ένα σημείο που βρίσκεται και η επίφυση. Ο αδένας αυτός διεγείρεται όταν ο ασκούμενος συγκεντρώνει την προσοχή του εκεί. Μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η ορμόνη της επίφυσης, η μελατονίνη, είναι ένας ακόμα ισχυρός παράγοντας για τη μείωση του άγχους. Η παραγωγή της προκαλεί ένα πιο ξεκούραστο ύπνο και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο βοηθά στην πρόληψη ασθενειών, προάγει την επούλωση και επιβραδύνει την πρόωρη γήρανση.

Sankalpa (η απόφαση)
Ένα σημαντικό σημείο της πρακτικής στη Yoga Nidra είναι η sankalpa, η απόφαση. Μπορεί να αποφασίσει κάποιος κάτι όταν είναι σε εγρήγορση, π.χ. να κόψει τα ζάχαρη, όμως σχεδόν πάντα ο υποσυνείδητος νους αντιστέκεται. Στη Yoga Nidra υπάρχει όμως η πρόσβαση στο υποσυνείδητο και η sankalpa-απόφαση που θα του υποβάλλει ο δάσκαλος και θα αποδεχθεί ο ασκούμενος κατά τη στιγμή της συνεδρίας, εγκαθίσταται στον υποσυνείδητο νου. Έτσι η αλλαγή που επιθυμεί κάποιος, θα μπορεί να γίνει εφικτή πιο εύκολα. Η sankalpa μπορεί να είναι οτιδήποτε θέλει κάποιος να επιτύχει στη ζωή του, όπως βελτίωση της σωματικής υγείας, ενίσχυση της θέλησης, μείωση των φόβων κ.ά. Όλα αυτά είναι εφικτά να γίνουν καθότι αυθυποβάλλεται ο υποσυνείδητος νους, πρακτική που πολλές φορές χρησιμοποιούν και οι ψυχολόγοι.  

Πώς λειτουργεί ο διαλογισμός με οδηγό τη Yoga Nidra
Κάθε φορά που εξασκείται κάποιος στη Yoga Nidra μειώνει ή ακινητοποιεί τις διακυμάνσεις του νου του, μέσω της συνειδητής εισόδου στην κατάσταση ύπνου. Πώς γίνεται όμως αυτό;
Ξεκινά με την αισθητικότητα του σώματος και με συγκεκριμένες αναπνοές έτσι ώστε να ενεργοποιηθεί η tamas κατάσταση της ύπαρξης (χαλάρωση), χωρίς όμως να χαθεί η συνειδητότητα. Αυτή η κατάσταση χαλάρωσης εξισορροπεί το συμπαθητικό και το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα και εξισορροπεί τις λειτουργίες του αριστερού και τον δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου. Στην πορεία ο εγκέφαλος μεταβαίνει από μια κατάσταση αφύπνισης εγκεφαλικών κυμάτων Β (κατάσταση με έντονες νευρικές συνάψεις και εγκεφαλική δραστηριότητα), σε μια πιο χαλαρή κατάσταση εγκεφαλικών κυμάτων Α.
Στην άλφα-Α κατάσταση, η σεροτονίνη που ρυθμίζει τη θετική διάθεση αρχίζει και απελευθερώνεται στο σώμα και αυτό επιφέρει αίσθηση ηρεμίας. Οι άνθρωποι που περνούν λίγο χρόνο σε κατάσταση άλφα-Α εγκεφαλικών κυμάτων, έχουν περισσότερο άγχος από εκείνους που μπορούν να παραμένουν περισσότερο χρόνο. Από την κατάσταση κυμάτων άλφα-Α, μπορεί να περάσει κάποιος ακόμα σε πιο βαθιά κατάσταση χαλάρωσης, χωρίς όμως να χάσει τη συνειδητότητά του, φθάνοντας στο επίπεδο των κυμάτων θήτα-Θ.
Για την ακρίβεια υπάρχουν πέντε κύριες συχνότητες εγκεφαλικών κυμάτων: Βήτα-Β, Άλφα-Α, Θήτα-Θ, Δέλτα-Δ και Γάμα-Γ. Ο εγκέφαλος μπορεί να παράγει κύματα για όλες τις συχνότητες. Οτιδήποτε κάνουμε συντονίζεται με τη συχνότητα των αντιστοίχων εγκεφαλικών κυμάτων. Έτσι όταν είμαστε σε εγρήγορση ή όταν μιλάμε με άλλους, για παράδειγμα, το μυαλό μας λειτουργεί στα κύματα Βήτα-Β. Τα κύματα Βήτα-Β έχουν συχνότητα 14-28 κύκλους ανά δευτερόλεπτο και είναι μία κατάσταση, κατά την οποία είμαστε σε εγρήγορση και σε ετοιμότητα, όπου το συμπαθητικό νευρικό σύστημα είναι ενεργό. 
Στη κατάσταση Άλφα-Α, τα κύματα του εγκεφάλου μας κινούνται με συχνότητα 7-14 κύκλους ανά δευτερόλεπτο. Η συχνότητα Άλφα είναι μια ψυχική κατάσταση βαθιάς χαλάρωσης. Πετυχαίνεται κατά τη διάρκεια διαλογισμού, ή βαθιάς και εστιασμένης προσευχής. Σε έναν καθημερινό άνθρωπο τα κύματα Άλφα-Α διέπουν τις ονειροπολήσεις, τη φαντασία και δηλώνουν μια συνειδησιακή χαλαρή κατάσταση αποσπασμένη από τη συνείδηση. Οι άνθρωποι που έχουν προβλήματα με αυτή τη συχνότητα, δυσκολεύονται να θυμηθούν. Για παράδειγμα, αν έχουμε δει ένα ιδιαίτερο όνειρο, ή έχουμε κάνει έναν βαθύ διαλογισμό αλλά δεν θυμόμαστε τι είδαμε. Αυτό συμβαίνει διότι δεν έχει δημιουργηθεί η γέφυρα μεταξύ του συνειδητού και του υποσυνείδητου, δηλαδή δεν έχει λειτουργήσει αρκετές φορές ο εγκέφαλος στα κύματα Άλφα. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο κατά την διάρκεια της συνεδρίας της Yoga Nidra, όπου αναπτύσσεται η συνειδητότητα στη διάρκεια του ύπνου.
Η κατάσταση θήτα-Θ τώρα είναι μια κατάσταση πολύ βαθιάς χαλάρωσης, βαθέως ύπνου ή διαλογισμού. Χρησιμοποιείται στην ύπνωση και κατά τη διάρκεια του ύπνου REM (Rapid Eye Movement), γνωστού και ως ύπνου των γρήγορων κινήσεων των ματιών. Ο ύπνος REM αποτελεί το πέμπτο και βαθύτερο στάδιο του ύπνου και χαρακτηρίζεται από γρήγορες κινήσεις των ματιών. Στην κατάσταση θήτα-Θ τα κύματα του εγκεφάλου επιβραδύνονται με συχνότητα 4-7 κύκλους ανά δευτερόλεπτο. Τα παιδιά και κάποιοι καλλιτέχνες βιώνουν πολύ περισσότερη δραστηριότητα κυμάτων θήτα-Θ στον εγκέφαλό τους. Η συναισθηματική ολοκλήρωση και απελευθέρωση συμβαίνουν εδώ και οι δομές στον εγκέφαλο αλλάζουν.  
Μετά την κατάσταση θήτα-Θ, μπορεί κάποιος να οδηγηθεί στην κατάσταση δέλτα-Δ, όπου οι σκέψεις πλέον είναι μόνο 1 έως 4 σκέψεις ανά δευτερόλεπτο. Αυτή είναι η πιο αποκαταστατική φάση, στην οποία τα κύτταρα, οι ιστοί και τα όργανα αναγεννιούνται και η ορμόνη του στρες, η κορτιζόλη, απομακρύνεται ολοσχερώς από το σύστημα. Όταν κάποιος τεθεί υπό αναισθησία, μπαίνει στην κατάσταση δέλτα-Δ. Τα άτομα που πέφτουν σε κώμα βρίσκονται επίσης σε κατάσταση δέλτα-Δ κυμάτων εγκεφάλου, γεγονός που δίνει στο σώμα τους την ευκαιρία να αποκαταστήσει τα συστήματά τους.
Η καθοδηγούμενη εμπειρία της Yoga Nidra έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει κάποιον στη δέλτα-Δ κατάσταση. Οι Upanishads αναφέρουν τα τέσσερα στάδια της συνείδησης jagrat (εγρήγορση), swapa (ύπνος με όνειρα), sushupti (ύπνος δίχως όνειρα) και turiya (η τέταρτη κατάσταση), όπου ταυτίζονται με τις τέσσερις διαφορετικές καταστάσεις εγκεφαλικών κυμάτων. Μέσω της Yoga Nidra ο γιόγκι μπορεί να φθάσει στη συνειδητή κατάσταση επίγνωσης, που ονομάζεται prajna. Ο αρχικός σκοπός της Yoga Nidra είναι να μας ταξιδέψει στην τέταρτη αυτή κατάσταση συνείδησης εγκεφαλικών κυμάτων δέλτα-Δ, ή turiya.

Θεραπευτικά οφέλη

  • μειώνει ή θεραπεύει τους πόνους
  • βελτιώνει τη λειτουργίας της λίμπιντο
  • αναπτύσσει τη συνειδητότητα
  • βοηθάει στη νεύρωση και σε ψυχολογικές ασθένειες
  • αναπτερώνει τις νοητικές λειτουργίες
  • ελαττώνει το άγχος και το στρες
  • μειώνει την κατάθλιψη
  • βελτιώνει τις αϋπνίες και ενισχύει τη χαλάρωση
  • ανανεώνει τις εγκεφαλικές λειτουργίες
  • αναζωογονεί και δυναμώνει το ανοσοποιητικό, το κυκλοφορικό και τα άλλα συστήματα του οργανισμού
  • επιβραδύνει τη γήρανση

 Επίλογος
Η πρακτική της Yoga Nidra μπορεί να αποτελέσει μία αυτοτελή συνεδρία, ή να ακολουθήσει μετά από ένα μάθημα Hatha Yoga. Μπορεί να συνδυαστεί με ηχοθεραπεία, ή μετά από μασάζ, ρέικι, ή όποια άλλη εναλλακτική θεραπεία. Αποτελεί σίγουρα μία μοναδική και ξεχωριστή εμπειρία, που θα βοηθήσει αποτελεσματικά και με ασφάλεια τον κάθε ασκούμενο στην καλύτερη διαχείριση της καθημερινότητάς του, μέσω του πιο συνειδητού πλέον εαυτού του.


Βασίλης Μαυρομμάτης
Ιπποκράτειο Κέντρο Κλασικής Ομοιοπαθητικής
Bachelor of Health Science (Naturopathy) στο Warnborough College Ireland
e-mail: 
bmavromatis@gmail.com
Facebook: @greekmedicine