Ζούμε σε ταραγμένους καιρούς και οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι ιδιαίτερα αγχωμένοι, με διαταραχές διάθεσης. Τα τελευταία χρόνια έχουμε βιώσει μια παγκόσμια πανδημία, την εξέλιξη και τη συνέχιση του ρωσο-ουκρανικού πολέμου και αμέτρητες φυσικές καταστροφές και ατυχήματα που έχουν στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες άτομα. Βομβαρδιζόμαστε 24 ώρες το 24ωρο με ειδήσεις για θλιβερά, τρομακτικά και αβέβαια γεγονότα και το άγχος μας είναι σε υψηλά επίπεδα. Στα ίδια μας τα σπίτια, συχνά αντιμετωπίζουμε έναν καταιγισμό γεγονότων που προκαλούν άγχος, από προβλήματα γάμου και οικονομικές στενοχώριες μέχρι απώλειες εργασίας και διαγνώσεις σοβαρών ασθενειών. Είναι πολλά αυτά που πρέπει να χωνέψουμε και μας επηρεάζουν ψυχικά.
Το 2019, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε ότι παγκοσμίως, ένας στους οκτώ ανθρώπους ζει με κάποια ψυχική διαταραχή. Αυτό σημαίνει περισσότερα από 970 εκατομμύρια άτομα που αντιμετωπίζουν αγχώδεις και καταθλιπτικές διαταραχές!1 (Σημειώστε, αυτή η στατιστική είναι από το 2019, πριν από την παγκόσμια πανδημία, οπότε οι αριθμοί είναι πιθανότατα πολύ υψηλότεροι τώρα).
Είμαστε ένα αγχωμένο, γεμάτο άγχος χάλι και χρειαζόμαστε βοήθεια. Οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν ότι η ψυχική υγεία επηρεάζει κάθε άλλη πτυχή της υγείας. Αλλά πολλοί δεν συνειδητοποιούν πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν αυτές οι διαταραχές της ψυχικής υγείας σε σοβαρές ασθένειες.

Η σύνδεση με τον καρκίνο
Το στρες, το άγχος και η κατάθλιψη είναι τοξικά και έχουμε συνδέσει αυτές τις χρόνιες ανησυχίες για την ψυχική υγεία με σχεδόν κάθε έναν από τους ασθενείς που θεραπεύουμε στο Κέντρο Θεραπείας Καρκίνου. Ποια είναι λοιπόν η σύνδεση;
Τα πράγματα πάνε στραβά κάθε φορά που διαταράσσεται η ισορροπία του σώματος, είτε λόγω τραυματισμού, είτε λόγω ασθένειας, είτε λόγω χρόνιου στρες, είτε λόγω συναισθηματικών τραυμάτων. Το σώμα ευδοκιμεί σε ένα ισορροπημένο -ή ομοιοστατικό- περιβάλλον και οι συνεχείς στρεσογόνοι παράγοντες και η χρόνια επιβάρυνση της ψυχικής υγείας μπορούν να διαταράξουν την ισορροπία.
Συχνά λέω στους ασθενείς μου ότι ο καρκίνος είναι μια ανεξέλεγκτη ανάπτυξη κυττάρων στο σώμα που έχουν αγριέψει λόγω του υπερβολικού στρες και της υπερφόρτωσης. Και κάθε κύτταρο έχει την ικανότητα να γίνει καρκινικό σε μια στρεσογόνο ή μη φυσιολογική κατάσταση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να αναζητήσετε βοήθεια για οποιαδήποτε επιβάρυνση της ψυχικής υγείας το συντομότερο δυνατό.

Φυσικά ενισχυτικά διάθεσης
Το χρόνιο στρες επηρεάζει όλες τις πτυχές της υγείας σας και έχει συνδεθεί με πλήθος άλλων προβλημάτων. Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν πολλές ασφαλείς, φυσικές και αποτελεσματικές μέθοδοι για την τόνωση της διάθεσης, την ανακούφιση από το άγχος και το στρες και την πρόληψη του καρκίνου και άλλων χρόνιων παθήσεων.

Δώστε προτεραιότητα στην αυτοφροντίδα
Το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ επισημαίνει ότι η ψυχική υγεία είναι ένας όρος ομπρέλα που καλύπτει τη συναισθηματική, ψυχολογική και κοινωνική ευημερία.2 Είναι σημαντικό να υποστηρίζετε και να αναπτύσσετε καθέναν από αυτούς τους τομείς για να αποκτήσετε βέλτιστη υγεία και ποιότητα ζωής. Η ιεράρχηση της αυτοφροντίδας βελτιώνει τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική σας ευεξία και υπάρχουν διάφορα βήματα που μπορείτε να κάνετε -αρχίζοντας από σήμερα- και τα οποία μπορούν να έχουν μόνιμο αντίκτυπο.
1. Κινηθείτε για να νιώσετε καλά. Η άσκηση αποτελεί βασικό συστατικό της αυτοφροντίδας. Ακόμα κι αν μπορεί να μην έχετε όρεξη να σηκωθείτε και να βγείτε έξω για να το κάνετε, όλοι γνωρίζουμε ότι η σωματική δραστηριότητα κάνει καλό στο μυαλό και το σώμα. Στοχεύστε σε τουλάχιστον 30 λεπτά ήπιας έως μέτριας άσκησης καθημερινά και κερδίστε πόντους αν μπορείτε να την κάνετε έξω, στη λιακάδα και στον καθαρό αέρα.
2. Καθαρίστε τη διατροφή σας. Επικεντρωθείτε σε καθαρές, πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά επιλογές πραγματικών τροφίμων, όπως πράσινα φυλλώδη λαχανικά, φρούτα, άπαχο κρέας, ξηρούς καρπούς και σπόρους. Πετάξτε τα επεξεργασμένα τρόφιμα και τη ζάχαρη. Κάτι τέτοιο θα βελτιώσει σημαντικά την ψυχική σας υγεία και θα έχει θετική επίδραση και στη σωματική σας υγεία.
3. Εξασφαλίστε τη σωστή ενυδάτωση. Γνωρίζατε ότι η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει άγχος και κατάθλιψη και να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική υγεία; Το να παραμένετε επαρκώς ενυδατωμένοι είναι ένα απαραίτητο μέτρο αυτοφροντίδας. Πίνετε άφθονο νερό καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, περιορίστε τα καφεϊνούχα ποτά (ειδικά αργότερα το απόγευμα) για να αποφύγετε προβλήματα ύπνου και περιορίστε ή αποφύγετε τα ζαχαρούχα ποτά. Καλές εναλλακτικές λύσεις είναι τα μη ζαχαρούχα τσάγια από βότανα ή πράσινο τσάι και το ανθρακούχο νερό.
4. Κοιμηθείτε αρκετά. Είναι αδύνατο να ασκήσετε σωστή αυτοφροντίδα αν είστε εξαντλημένοι. Κάντε ό,τι μπορείτε για να έχετε το συνιστώμενο ελάχιστο όριο των επτά ωρών ύπνου ανά νύχτα. Κάντε την κρεβατοκάμαρά σας ένα καταφύγιο ύπνου. Επιτύχετε απόλυτο ή σχεδόν απόλυτο σκοτάδι με κουρτίνες συσκότισης, μην παρακολουθείτε τηλεόραση και μην χρησιμοποιείτε κινητά τηλέφωνα ή υπολογιστές μια ώρα πριν από τον ύπνο για να εξαλείψετε την έκθεση στο μπλε φως και δοκιμάστε ένα μηχάνημα ήχου αν βρίσκετε τον λευκό θόρυβο καταπραϋντικό.
5. Μάθετε να λέτε όχι. Το να αναλαμβάνουμε πάρα πολλά και να προγραμματίζουμε υπερβολικά τη ζωή μας μπορεί να οδηγήσει σε ψυχική εξάντληση και εξουθένωση. Κάντε μια λίστα κάθε πρωί: Τι πρέπει να γίνει; Τι μπορεί να περιμένει για αργότερα; Δώστε προτεραιότητα σε ό,τι είναι απαραίτητο και σημαντικό για εσάς και απλά πείτε όχι σε όλα τα υπόλοιπα.
6. Κάντε μια χαλαρωτική δραστηριότητα. Αυτό μπορεί να φαίνεται διαφορετικό για τον καθένα, αλλά υπάρχουν πολλές επιλογές. Κάντε ένα βραδινό ζεστό μπάνιο. Σημειώστε τις σκέψεις σας σε ημερολόγιο στο τέλος της ημέρας ή το πρώτο πράγμα που κάνετε το πρωί. Κάντε διαλογισμό. Κάντε μια βόλτα έξω ή δοκιμάστε ένα μάθημα γιόγκα ή τάι τσι. Διαβάστε ένα βιβλίο ή πλέξτε. Ό,τι σας φέρνει γαλήνη και χαρά, κάντε το τακτικά.
7. Επικεντρωθείτε στα θετικά και εξασκηθείτε στην ευγνωμοσύνη. Αποκτήστε μια θετική νοητική στάση. Υπενθυμίστε στον εαυτό σας καθημερινά τις πολλές ευλογίες στη ζωή σας και θυμηθείτε να είστε ευγνώμονες για αυτές τις ευλογίες. Αν πιάσετε τον εαυτό σας να ασχολείται με τα αρνητικά, προκαλέστε τον εαυτό σας να αντιπαρέλθει αυτή τη σκέψη με κάτι θετικό.
8. Μείνετε συνδεδεμένοι με την οικογένεια και τους φίλους σας. Οι άνθρωποι είναι από τη φύση τους κοινωνικά πλάσματα και η σύνδεση με τους φίλους, την οικογένεια και τα αγαπημένα μας πρόσωπα είναι το κλειδί όσον αφορά στην αυτό-φροντίδα και τη θετική νοητική στάση. Συχνά, η συζήτηση με ένα άλλο άτομο μπορεί να προσφέρει μία τέλεια δόση συναισθηματικής υποστήριξης.

Σωστή διατροφή για ευτυχία
Η ήπια έως μέτρια κατάθλιψη μπορεί να επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τα είδη των τροφών που βάζουμε στο σώμα μας. Συστήνουμε τακτικά μια τροποποιημένη δίαιτα όπως η κέτο σε όλους τους ασθενείς μας (ανεξάρτητα από την κατάσταση της υγείας τους), επειδή η διατροφή με αυτόν τον τρόπο κόβει τα επεξεργασμένα σκουπίδια και επικεντρώνεται σε αληθινά, υψηλής ποιότητας τρόφιμα. Επιπλέον, η διατροφή αυτή επηρεάζει θετικά όλες τις πτυχές της υγείας, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής υγείας.
Σε μια μετα-ανάλυση 21 μελετών από 10 διαφορετικές χώρες, ο ρόλος που διαδραματίζει η διατροφή στην κατάθλιψη προσδιορίστηκε με σαφήνεια. Διαπιστώθηκε ότι ο κίνδυνος κατάθλιψης μειωνόταν με υψηλότερη πρόσληψη φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής άλεσης, ψαριών, ελαιόλαδου, γαλακτοκομικών προϊόντων χαμηλών λιπαρών και αντιοξειδωτικών, αλλά αυξανόταν με μεγαλύτερη κατανάλωση κόκκινου κρέατος, επεξεργασμένου κρέατος, εξευγενισμένων δημητριακών, γλυκών, γαλακτοκομικών προϊόντων υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, βουτύρου, πατάτας και σάλτσας με πολλά λιπαρά3.
Η έρευνα αυτή υπογραμμίζει τη σημασία της διατροφής ως φαρμάκου και αποτελεί ένα σαφές παράδειγμα του πώς η κατανάλωση μιας πλούσιας σε θρεπτικά συστατικά, υγιεινής διατροφής μπορεί να επηρεάσει θετικά την ψυχική ευεξία.

Συμπληρώματα διατροφής & ψυχική υγεία
Αρκετά συμπληρώματα διατροφής έχει επίσης αποδειχθεί ότι μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους. Ακολουθούν μερικά από αυτά.

Σημείωση: Ορισμένα από αυτά τα συμπληρώματα αντενδείκνυνται με την εγκυμοσύνη ή με άλλα συμπληρώματα και φάρμακα. Συζητήστε αυτές τις πιθανές αλληλεπιδράσεις με το γιατρό σας πριν πάρετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα.

SAMe. Η S-αδενοσυλμεθειονίνη (SAMe) είναι μια χημική ουσία που απαντάται φυσικά στο σώμα και προέρχεται από το αμινοξύ μεθειονίνη. Τα μη φυσιολογικά επίπεδα SAMe στον οργανισμό έχουν συνδεθεί με ηπατική νόσο και κατάθλιψη. Στη δεκαετία του 1950, οι ερευνητές άρχισαν να μελετούν κατά πόσον η συμπληρωματική χορήγηση SAMe μπορεί να ωφελήσει αυτές τις καταστάσεις.
Σε μια ανασκόπηση της SAMe που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Psychiatry, οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από 115 κλινικές δοκιμές και 17 προκλινικές μελέτες. Διαπίστωσαν ότι η SAMe λειτούργησε καλά τόσο μόνη της όσο και σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες για την ανακούφιση της μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής.4
Η SAMe έχει εγκριθεί ως συνταγογραφούμενο φάρμακο για την κατάθλιψη σε αρκετές χώρες, όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Ρωσία και η Γερμανία και χρησιμοποιείται ευρέως σε άλλα μέρη της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών εδώ και δεκαετίες.
Προτεινόμενη δοσολογία: Ξεκινήστε με 200 mg/ημέρα, στη συνέχεια αυξήστε ανάλογα με τις ανάγκες σε 200 mg τρεις φορές την ημέρα

Βαλσαμόχορτο (Υπερικό). Το βαλσαμόχορτο είναι ένα φυτικό φάρμακο που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για τη θεραπεία διαφόρων προβλημάτων υγείας, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης. Σε μια μελέτη-ορόσημο που δημοσιεύθηκε στο Neuropsychiatric Disease and Treatment το 2016, οι ερευνητές συνέκριναν το βαλσαμόχορτο με τα φάρμακα SSRIs (εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης) για τη θεραπεία της κατάθλιψης.
Τα ευρήματά τους ήταν αξιοσημείωτα. Οι συγγραφείς ανέλυσαν 3.126 ασθενείς με κατάθλιψη και διαπίστωσαν ότι το βαλσαμόχορτο ήταν εξίσου αποτελεσματικό για την ήπια έως μέτρια κατάθλιψη με τους SSRIs, αλλά με πολύ λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες και συμπτώματα στέρησης. 5
Προτεινόμενη δοσολογία: 250 mg τρεις φορές την ημέρα

Αμινοξέα. Η σεροτονίνη είναι ένας από τους νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο που υπαγορεύει τη διάθεση, την πέψη, την όρεξη, τη συμπεριφορά και πλήθος άλλων σωματικών λειτουργιών. Τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεση και άλλους τομείς της ψυχικής υγείας και αρκετές φυσικές ενώσεις -συγκεκριμένα αμινοξέα- μπορούν να αντιμετωπίσουν αυτό το ζήτημα.

Η αύξηση των επιπέδων του αμινοξέος L-τρυπτοφάνη στο αίμα μπορεί στη συνέχεια να αυξήσει τα επίπεδα σεροτονίνης. Ένα αμινοξύ που ονομάζεται 5-υδροξυτρυπτοφάνη (5-HTP), επίσης πρόδρομη ουσία της σεροτονίνης, φαίνεται να διασχίζει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό πιο αποτελεσματικά από την L-τρυπτοφάνη και μπορεί επίσης να αυξήσει τα επίπεδα σεροτονίνης.

Άλλοι νευροδιαβιβαστές που εμπλέκονται στη ρύθμιση της διάθεσης περιλαμβάνουν τη νορεπινεφρίνη και τη ντοπαμίνη. Δύο ακόμη αμινοξέα, η L-τυροσίνη και η φαινυλαλανίνη, δίνουν ώθηση στην παραγωγή ντοπαμίνης και νορεπινεφρίνης. Ακόμη ένα άλλο κρίσιμο αμινοξύ, το γ-αμινοβουτυρικό οξύ (GABA), δρα ως ηρεμιστικός νευροδιαβιβαστής στον εγκέφαλο και λειτουργεί για την καταπολέμηση του άγχους και των συμπτωμάτων του στρες.

Ολιστικές θεραπείες
Υπάρχουν πολλές θεραπευτικές τεχνικές για το στρες, το άγχος και την κατάθλιψη - πολλές από τις οποίες μπορείτε να κάνετε από την άνεση του σπιτιού σας.

Διαλογισμός. Ο διαλογισμός είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές τεχνικές μείωσης του στρες. Όχι μόνο πραγματοποιείται σε ένα ήρεμο, ήσυχο περιβάλλον, αλλά σας μαθαίνει επίσης πώς να ελέγχετε τις σκέψεις, τα συναισθήματα και το μυαλό σας.
Η σύνδεση νου-σώματος συχνά παραβλέπεται στη συμβατική ιατρική- ωστόσο, η ενσωμάτωση αυτής της θεραπευτικής πρακτικής στην καθημερινή σας ρουτίνα μπορεί να ενισχύσει τη διάθεση και να απαλύνει τα συμπτώματα του άγχους και της κατάθλιψης. Διάφορα εκπαιδευτικά βίντεο και καθοδηγούμενοι διαλογισμοί είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο ή μέσω εφαρμογών.

Αρωματοθεραπεία. Τα αιθέρια έλαια και η αρωματοθεραπεία χρησιμοποιούνται ιατρικά παγκοσμίως εδώ και σχεδόν 6.000 χρόνια. Πολύ περισσότερο από ένα ευχάριστο άρωμα, η αρωματοθεραπεία έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία του άγχους, της κατάθλιψης και του στρες, μεταξύ πολλών άλλων καταστάσεων.
Ορισμένοι ερευνητές υποθέτουν ότι η αρωματοθεραπεία λειτουργεί προκαλώντας την επικοινωνία των υποδοχέων της όσφρησης στη μύτη με τα τμήματα του εγκεφάλου που αποθηκεύουν συναισθήματα και αναμνήσεις. Άλλοι πιστεύουν ότι τα αρώματα προάγουν την ευεξία αλληλεπιδρώντας με τις ορμόνες που επηρεάζουν τις χημικές ουσίες του σώματος, όπως οι νευροδιαβιβαστές.
Όπως και να έχει, αξίζει να δοκιμάσετε να βυθίσετε τις αισθήσεις σας σε αρώματα που μειώνουν το στρες, όπως το λιβάνι, η λεβάντα, το τριαντάφυλλο, το πορτοκάλι, το περγαμόντο, το σανταλόξυλο, το χαμομήλι και το λεμόνι.

Μασάζ. Το μασάζ όχι μόνο προσφέρει υπέροχη αίσθηση, αλλά είναι επίσης ένα εξαιρετικό αποσυμπιεστικό μέσο. Το άγγιγμα είναι καταπραϋντικό και η θεραπεία μασάζ διεγείρει τη ροή της λέμφου σε όλο το σώμα, η οποία συμβάλλει στην εξισορρόπηση των ορμονών και του ανοσοποιητικού συστήματος και προάγει τη χαλάρωση. Αν δεν έχετε την οικονομική δυνατότητα να κάνετε επαγγελματικό μασάζ, ζητήστε τη βοήθεια του συντρόφου σας, ενός αγαπημένου προσώπου ή ενός φίλου. Ακόμα και η ανταλλαγή ενός μασάζ στην πλάτη ή στους ώμους μπορεί να βοηθήσει να χαλαρώσετε μια αγχωτική μέρα ή κατάσταση.

Συμβουλευτική ή θεραπεία συζήτησης. Το να μιλήσετε σε κάποιον είναι επιτακτική ανάγκη αν αντιμετωπίζετε οποιαδήποτε προβλήματα ψυχικής υγείας. Είτε το πρόσωπο αυτό είναι ένας έμπιστος φίλος, ένα μέλος της οικογένειας, ένας πνευματικός σύμβουλος ή ένας γιατρός, το να ανοίγεστε και να βγάζετε τα πράγματα από μέσα σας μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του στρες, του άγχους και της κατάθλιψης και να ανοίξει την πόρτα για περαιτέρω παρέμβαση και βοήθεια, αν αυτό είναι αναγκαίο. Η θεραπεία συζήτησης είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να σφυρηλατήσετε μια ουσιαστική ανθρώπινη σχέση, ειδικά σε δύσκολες στιγμές.

Αποκτήστε τη σωστή βοήθεια
Η αντιμετώπιση της ψυχικής υγείας και η ανάκτηση της ισορροπίας στη ζωή σας είναι απαραίτητη για τη βέλτιστη ευημερία. Εάν χρειάζεστε βοήθεια για τη μείωση του στρες, της κατάθλιψης ή του άγχους, σκεφτείτε να αναζητήσετε βοήθεια από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας και ολιστικό γιατρό που θα σας προσφέρει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση νου-σώματος.

Καταστάσεις που συνδέονται με το χρόνιο στρες
Σύμφωνα με την Mayo Clinic (“Chronic Stress Puts Your Health at Risk,” Aug 1, 2023, mayoclinic.org ), το μη αντιμετωπισμένο, μακροχρόνιο στρες μπορεί να οδηγήσει σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες καταστάσεις:

- Άγχος.

- Κατάθλιψη.

- Πεπτικά προβλήματα.

- Πονοκεφάλους.

- Μυϊκή ένταση και πόνο.

- Καρδιακές παθήσεις, καρδιακή προσβολή, υψηλή αρτηριακή πίεση και εγκεφαλικό επεισόδιο.

- Προβλήματα ύπνου.

- Αύξηση βάρους.

- Διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης.

Πότε να αναζητήσετε επαγγελματική βοήθεια
Οι περιστασιακές κρίσεις θλίψης ή μοναξιάς ή το να αισθάνεστε κατάθλιψη πού και πού είναι απολύτως φυσιολογικό. Αν όμως κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα επιμένει για περισσότερο από δύο εβδομάδες, σκεφτείτε να ζητήσετε βοήθεια:

- Δυσκολία συγκέντρωσης.

- Αισθήματα υπερβολικά χαμηλής αυτοεκτίμησης ή ενοχής.

- Απελπισία για το μέλλον.

- Σκέψεις αυτοκτονίας.

- Σκέψεις για θάνατο.

- Διακοπτόμενος ύπνος.

- Δραστικές αλλαγές στην όρεξη ή το βάρος.

- Κόπωση και χρόνια χαμηλή ενέργεια.

Εάν εσείς ή κάποιος γνωστός σας βρίσκεται σε κρίση, απευθυνθείτε για βοήθεια.

Βιβλιογραφικές αναφορές

  1. WHO, “Mental Disorders,” June 8, 2022, who.int
  2. NIMH, “Caring for Your Mental Health,” December 2022, nimh.nih.gov
  3. Psychiatr Res, 2017; 253: 373–82
  4. J Clin Psychiatry, 2017; 78(6): e656–67
  5. Neuropsychiatr Dis Treat, 2016; 12: 1715–23

    dr conneally about us image
    Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Leigh Erin Connealy, μπορείτε να βρείτε εδω: https://www.connealymd.com/about/
Κατηγορία Υγεία

Μόνο μία εβδομάδα απομένει για την έναρξη του 2ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Εθνοφαρμακολογίας, το οποίο θα διεξαχθεί από τις 1 έως τις 3 Μαρτίου 2024 στο ξενοδοχείο Hotel du Lac, στα Ιωάννινα.
Το πλήρες επιστημονικό πρόγραμμα είναι πλέον διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του Συνεδρίου (www.ethnopharmacologycongress.gr) και περιλαμβάνει προφορικές και γραπτές παρουσιάσεις, στρογγυλά τραπέζια και εργαστήρια, μεταξύ των οποίων και  το workshop του Ευρωπαϊκού Προγράμματος ETHNOHERBS.

Ορισμένες από τις θεματικές του συνεδρίου που θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν οι σύνεδροι, είναι:

  • Η λαϊκή βοτανοθεραπευτική στο Ζαγόρι
  • Διατήρηση και αξιοποίηση της Βαλκανικής Eθνοβοτανικής γνώσης και βιοποικιλότητας
  • Εθνοφαρμακολογική προσέγγιση στην ανακάλυψη βιοδραστικών φυσικών προϊόντων
  • Στρογγυλό τραπέζι για στην αναγκαιότητα αναβίωσης της Εθνοφαρμακολογίας στα Βαλκάνια 
  • Εργαστήριο για τα Φυσικά Προϊόντα και τις Βιοενεργές Ενώσεις
  • Εργαστήριο για τα γαληνικά σκευάσματα στο Φαρμακείο
  • Σύγχρονα φυτοθεραπευτικά σκευάσματα – Αποτελεσματικότητα & Ασφάλεια
  • Στρογγυλό τραπέζι για το ρόλο του Φαρμακείου στην ανάδειξη της ελληνικής παραδοσιακής θεραπευτικής

Στο συνέδριο θα παρευρεθούν επίσης προσκεκλημένοι ομιλητές από την περιοχή των Βαλκανίων, οι οποίοι θα προβούν σε παρουσιάσεις σχετικά με τα επίκαιρα θέματα που αφορούν το πεδίο της εθνοφαρμακολογίας.

Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν την επίσημη ιστοσελίδα του συνεδρίου www.ethnopharmacologycongress.gr ή να επικοινωνήσουν με την Γραμματεία του Συνεδρίου ARTION Conferences & Events στο τηλέφωνο 2310 257801 και μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση ethnocongress@artion.com.gr.

Κατηγορία Νέα

H σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου είναι κάτι που ακούγεται όλο και πιο συχνά στις μέρες μας. Έρευνες δείχνουν ότι η υγεία του γαστρεντερικού συστήματος σχετίζεται με το μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη χημεία του εγκεφάλου και τη διάθεσή μας.
Μία από τις κύριες οδούς για την επικοινωνία εντέρου-εγκεφάλου είναι το πνευμονογαστρικό νεύρο, μέσω του οποίου ο εγκέφαλος στέλνει σήματα στο έντερο και το έντερο στέλνει σήματα στον εγκέφαλο. Μπορεί να φαίνεται παράξενο ότι το έντερο έχει τόση δύναμη στην ψυχική μας κατάσταση, αλλά όποιος έχει αισθανθεί πεταλούδες στο στομάχι όταν είναι ερωτευμένος ή ένα σφίξιμο πριν από μια ομιλία ή έχει νευρικό στομάχι μετά από ένα ξαφνικό σοκ, μπορεί να κατανοήσει αυτή τη σχέση.

Πώς το μικροβίωμα επηρεάζει τη ψυχική υγεία
Το μικροβίωμα του εντέρου είναι σημαντικό για διάφορους λόγους:

  • Προστατεύει από μολύνσεις.
  • Το 80% του ανοσοποιητικού δημιουργείται στο έντερο.
  • Αφομοιώνει θρεπτικά συστατικά.
  • Ρυθμίζει τη δημιουργία νέων αιμοφόρων αγγείων.

Πώς όμως επηρεάζει όλη αυτή η αλληλεπίδραση την ψυχική μας υγεία; Το έντερο παράγει νευροδιαβιβαστές. Οι νευροδιαβιβαστές είναι χημικοί αγγελιοφόροι που αποστέλλονται και λαμβάνονται από έναν τύπο εγκεφαλικών κυττάρων (νευρώνες). Βοηθούν στη ρύθμιση του σώματος ποικιλότροπα, από την κίνηση μέχρι και τα συναισθήματα.
Πολλοί άνθρωποι σκέφτονται την κατάθλιψη και το άγχος ως μια χημική ανισορροπία στον εγκέφαλο. Αλλά αυτές οι χημικές ουσίες ουσιαστικά δημιουργούνται στο έντερο και όχι στον εγκέφαλο. Στην πραγματικότητα, περισσότεροι από 30 διαφορετικοί νευροδιαβιβαστές και σχεδόν το 90% της σεροτονίνης (ορμόνη της χαράς), προέρχονται από το έντερο.
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Η ανισορροπία των νευροδιαβιβαστών μπορεί να μην βρίσκεται στον εγκέφαλό σας αλλά στο έντερο σας.

Πώς η ψυχική υγεία επηρεάζει το μικροβίωμα
Ας παρατηρήσουμε τί συμβαίνει κάθε φορά που μας απασχολεί κάτι και αγχωνόμαστε, για να κατανοήσουμε πώς επηρεάζεται και αντίστροφα το μικροβίωμα από την κατάσταση της ψυχικής μας υγείας. Η καρδιά μας, η οποία είναι το όργανο που έρχεται πρώτο σε επαφή με το συναίσθημα, αρχίζει να χτυπάει πιο γρήγορα και δίνει το ερέθισμα στον εγκέφαλο να ενεργοποιήσει την αντίδραση μάχης-φυγής ή παγώματος. Εκκρίνονται μία σειρά από ορμόνες όπως κορτιζόλη, αδρεναλίνη, ντοπαμίνη από τα επινεφρίδια, οι οποίες στέλνονται στο συκώτι το οποίο παράγει σάκχαρα, δηλαδή ενέργεια. Αυτή η ενέργεια πηγαίνει στους μύες για να μπορέσει ο άνθρωπος να διαχειριστεί τον υποτιθέμενο κίνδυνο. Και είναι μία πολύ λογική διαδικασία και πολύ αποτελεσματική εάν σε κυνηγάει κάποιο άγριο ζώο. Στη σημερινή εποχή όμως το άγχος δεν δημιουργείται από κάποιο άγριο ζώο αλλά από καταστάσεις που δεν γνωρίζουμε πώς να τις διαχειριστούμε. Αυτή η ενέργεια εάν δεν χρησιμοποιηθεί από τους μύες (με κάποιο περπάτημα ή με άσκηση) καταλήγει στην αμυγδαλή (κέντρο φόβου του εγκεφάλου) και τον ιππόκαμπο (κέντρο μνήμης, μάθησης, ελέγχου στρες). Οι παρατεταμένες καταστάσεις άγχους έχουν σαν συνέπεια το σώμα να σταματάει βασικές λειτουργίες όπως πέψη, δυνατότητα σκέψης και διαχείρισης καταστάσεων (λειτουργούμε με το ένστικτο) και το ανοσοποιητικό μας σταδιακά αποδυναμώνεται. Εκεί είναι που τα παθογόνα βακτήρια βρίσκουν την ευκαιρία να υπερνικήσουν τα φιλικά με αποτέλεσμα να ασθενήσει ο οργανισμός.

Καταστάσεις ψυχικής υγείας που συνδέονται με το μικροβίωμα του εντέρου
Μια ανισορροπία των βακτηρίων μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην υγεία του γαστρεντερικού συστήματος και την ψυχική υγεία αλλά και αντιστρόφως μία κακή ψυχική υγεία μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στο μικροβίωμα. Στην πραγματικότητα, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα άτομα με συγκεκριμένες πεπτικές διαταραχές είναι αυτοί που είναι πιο επιρρεπείς στην κατάθλιψη και το άγχος. Τα άτομα με πεπτικές διαταραχές όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα - διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για παθήσεις ψυχικής υγείας.Εκτός από την κατάθλιψη και το άγχος όμως, υπάρχουν αρκετές ψυχικές διαταραχές που έχουν συνδεθεί με αλλαγές και ανισορροπίες στο μικροβίωμα:

  • Η νόσος Αλτσχάιμερ
  • Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής / υπερκινητικότητας
  • Ο αυτισμός
  • Η διπολική διαταραχή
  • Η άνοια
  • Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή
  • Η διαταραχή μετατραυματικού στρες
  • Η σχιζοφρένεια

Πώς να χτίσω ένα υγιές μικροβίωμα
Σίγουρα το να τρώμε τροφές οι οποίες είναι πλούσιες σε προβιοτικά (στελέχη μικροοργανισμών) όπως το πρόβιο γιαούρτι, ο αρακάς, το ξινολάχανο, το κεφίρ, οι ελιές, και το μίσο και πρεβιοτικά (ουσίες που χρησιμεύουν ως τροφή των μικροοργανισμών) όπως το ραδίκι, η πρικαλίδα, οι αγκινάρες, το σκόρδο, το κρεμμύδι, το πράσο, η μπανάνα και η βρώμη, βοηθάνε το έντερό μας. Ο σύγχρονος όμως τρόπος ζωής και η ποιότητα των τροφών δεν αναπληρώνουν πάντα τις ανάγκες του οργανισμού και για αυτό υπάρχει η ανάγκη για τη χρήση πρε- και προβιοτικών σκευασμάτων.

Υπνοθεραπεία για ένα υγιές μικροβίωμα και καλή ψυχική υγεία
Η Υπνοθεραπεία είναι μια ψυχοθεραπευτική μέθοδος, η οποία είναι άμεση και πολύ αποτελεσματική, διότι διεισδύει στα ασυνείδητα μονοπάτια του μυαλού («η αποθήκη των τραυμάτων και συναισθημάτων»). Βοηθάει στη θεραπεία σωματικών ή ψυχικών ασθενειών και στην αντιμετώπιση ανθυγιεινών πεποιθήσεων. Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του άγχους, της κατάθλιψης, των καταναγκασμών και των διατροφικών διαταραχών. Οι εθισμοί (π.χ. κάπνισμα) και ο χρόνιος πόνος μπορούν επίσης να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.

Τι είναι η εντερική Υπνοθεραπεία;
Η εντερική υπνοθεραπεία συνιστάται πλέον από τις εθνικές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπεία του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου. Είναι η μόνη αιτιολογική θεραπεία που στοχεύει απευθείας στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου και διορθώνει τις ελαττωματικές συνδέσεις εκεί. Σε αντίθεση με άλλες μεθόδους, η εντερική ύπνωση λαμβάνει επίσης υπόψη τις αιτίες και όχι μόνο τα συμπτώματα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου.

Το 70% ανταποκρίνεται θετικά στη θεραπεία με υπνοθεραπεία
Η αποτελεσματικότητα της υπνοθεραπείας επιβεβαιώνεται και από μελέτη του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης, η οποία δημοσιεύτηκε στο εξειδικευμένο περιοδικό International Journal of Molecular Sciences. Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, έως και 1.000 άτομα ανταποκρίθηκαν στην ψυχοσωματική ολιστική θεραπεία του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου μέσω υπνοθεραπείας στην οποία το 70% είχε θετικά αποτελέσματα.
Γίνεται κατανοητή λοιπόν η αμφίδρομη σχέση μεταξύ ψυχικής και σωματικής υγείας και ειδικότερα η σημαντική επίδραση του μικροβιώματος αλλά και η ανάγκη για φροντίδα τόσο του σώματος αλλά και των συναισθημάτων.

Κατηγορία Διατροφή

Η παιδική ηλικία είναι μια περίοδος ταχείας ανάπτυξης που απαιτεί άφθονα θρεπτικά συστατικά, ωστόσο τα νήπια μπορεί να γίνουν εξαιρετικά δύσκολα όσον αφορά τη διατροφή τους, καθώς αρχίζουν να ασκούν την ανεξαρτησία τους.
Πώς μπορείτε, λοιπόν, να διασφαλίσετε ότι το παιδί σας λαμβάνει τα σωστά θρεπτικά συστατικά;
Πρώτον, προσπαθήστε να μεγιστοποιήσετε την ποικιλία στη διατροφή τους, επειδή πολλές διαφορετικές τροφές θα προσφέρουν ένα πλήθος από θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και μέταλλα. Στη συνέχεια, εξετάστε την πιθανότητα να χρειάζονται κάποιο πολυθρεπτικό συμπλήρωμα για παιδιά. Αυτό θα παρέχει ένα ευρύ φάσμα θρεπτικών συστατικών, συμπεριλαμβανομένης της βιταμίνης D που είναι ζωτικής σημασίας για την οικοδόμηση ισχυρών οστών και δοντιών, ενώ ο σίδηρος και το ιώδιο είναι βασικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και την υποστήριξη της νόησης.
Όταν τα νήπια ξεκινούν τον παιδικό σταθμό ή το νηπιαγωγείο αρχίζουν να αναμειγνύονται περισσότερο με άλλους. Καθώς το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν έχει ακόμη ωριμάσει, αυτό σημαίνει ότι είναι επιρρεπή στο να κολλήσουν όλα τα μικρόβια που κυκλοφορούν. Αυτή είναι μια φυσιολογική διαδικασία που βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να αναπτυχθεί σωστά, αλλά μπορεί να αποτελέσει πρόκληση.
Είναι χρήσιμο να διασφαλιστεί ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D είναι βέλτιστα, καθώς και της βιταμίνης C και του ψευδαργύρου, βασικών θρεπτικών συστατικών για την υγιή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Η συμπλήρωση της χλωρίδας του εντέρου των παιδιών με ωφέλιμα βακτήρια μπορεί επίσης να είναι μια καλή κίνηση, ειδικά όταν παραμονεύουν κοιλόπονοι και προβλήματα από παράσιτα. Συμπεριλάβετε ζωντανό γιαούρτι ή κεφίρ στη διατροφή τους, φροντίζοντας να μην περιέχουν ζάχαρη, και προσθέστε ένα προϊόν ζωντανών φιλικών βακτηρίων σε σκόνη που περιέχει στελέχη Lactobacillus και Bifidobacterium και με πρεβιοτικές ίνες που βοηθούν τη χλωρίδα του εντέρου να ευδοκιμήσει.
Τα ωμέγα 3 λιπαρά είναι επίσης σημαντικά, αλλά συχνά τα παιδιά δεν είναι οπαδοί των ψαριών ή δεν επιθυμούν να καταναλώνουν σπόρους τσία και λιναριού. Η προσθήκη ενός βιολογικού ωμέγα 3 ελαίου με βάση τον λιναρόσπορο ή εναλλακτικά ενός vegan υγρού EPA και DHA είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να βεβαιωθείτε ότι δεν χάνουν τίποτα.

Υποστήριξη της ανάπτυξης και της εξέλιξης του παιδιού
Μεταξύ των ηλικιών 4 και 13 ετών παρατηρείται αλματώδης ανάπτυξη, καθώς και ταχεία συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη, γεγονός που σημαίνει υψηλή ζήτηση για υγιεινά θρεπτικά συστατικά. Οι βιταμίνες Β αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για να εξασφαλίσουν ότι τα παιδιά έχουν αρκετή ενέργεια για την ημέρα τους. Η βιταμίνη Β5 μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη νοητική απόδοση και τη συγκέντρωση.
Το μαγνήσιο είναι επίσης σημαντικό. Συμμετέχει σε περισσότερες από 300 αντιδράσεις στο σώμα και βοηθάει τα παιδιά να χαλαρώνουν τα βράδια, γεγονός που ενθαρρύνει τον καλό ύπνο.
Μερικές φορές το στρες και το άγχος μπορεί να αρχίσουν να βγαίνουν στην επιφάνεια καθώς αντιμετωπίζουν νέες εμπειρίες. Αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως κοιλόπονος, ευερεθιστότητα ή αλλαγές στη συμπεριφορά. Η διατήρηση της πρόσληψης ζάχαρης υπό έλεγχο είναι χρήσιμη για τη διαχείριση του άγχους. Η κατανάλωση πρωτεΐνης με κάθε γεύμα επιβραδύνει την απελευθέρωση γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος και βοηθά να διατηρείται σε ισορροπία η διάθεση και η ενέργεια. Το αμινοξύ θεανίνη λειτουργεί με διάφορους τρόπους για να ενθαρρύνει την εγρήγορση και τη χαλάρωση, ενώ το βότανο μελισσόχορτο υποστηρίζει επίσης απαλά τη χαλάρωση και την ηρεμία.
Καθώς τα παιδιά οδεύουν προς την εφηβεία, αρχίζουν να μπαίνουν στο παιχνίδι και οι ορμόνες. Η ύπαρξη αρκετού ψευδαργύρου είναι σημαντική για την ανάπτυξη γενικά, αλλά είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή ορμονών και την ανάπτυξη του αναπαραγωγικού συστήματος.
Τα ωμέγα 3 λιπαρά είναι απαραίτητα τόσο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου όσο και για την όραση.
Η υγιής όραση βασίζεται επίσης στη βιταμίνη Α. Ένας αποτελεσματικός τρόπος για να διασφαλιστεί ότι λαμβάνουν αρκετή βιταμίνη Α είναι μέσω της β-καροτίνης που βρίσκεται στα πράσινα, κίτρινα και πορτοκαλί λαχανικά ή από ένα παιδικό συμπλήρωμα διατροφής με βιταμίνες και μέταλλα.
Καθώς τα βρέφη και τα παιδιά αναπτύσσονται εξαιρετικά γρήγορα, βεβαιωθείτε ότι έχουν τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για να χτίσουν ένα ισχυρό θεμέλιο. Η ενδυνάμωση των οστών κατά την παιδική ηλικία είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή καταγμάτων και παθήσεων των οστών στη μετέπειτα ζωή. Εξαιτίας αυτού, τα παιδιά έχουν αυξημένη ζήτηση ασβεστίου για την υποστήριξη της ανάπτυξης των οστών.
Ενώ το ασβέστιο αποτελεί τα δομικά στοιχεία για τα οστά και τα δόντια, η βιταμίνη D είναι επίσης απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό.
Ένα άλλο σημαντικό θρεπτικό συστατικό για την ανάπτυξη της παιδικής ηλικίας είναι ο σίδηρος, ο οποίος είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου στο σώμα. Συγκεκριμένα, ο σίδηρος αποτελεί σημαντικό μέρος των ερυθρών αιμοσφαιρίων μας, τα οποία συμμετέχουν στη μεταφορά του οξυγόνου στο σώμα. Ο πολύ λίγος σίδηρος μπορεί να συμβάλει στην επιβράδυνση της ανάπτυξης, σε προβλήματα συμπεριφοράς, Τα απαραίτητα αμινοξέα είναι σημαντικά θρεπτικά συστατικά για τη στήριξη της ανάπτυξης και της εξέλιξης των παιδιών. Η κύρια λειτουργία τους είναι να συνθέτουν τις πρωτεΐνες στο σώμα μας, αλλά εξυπηρετούν επίσης ποικίλους άλλους ρόλους, όπως η υποστήριξη της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, ο μεταβολισμός της ενέργειας και η δράση τους ως πρόδρομες ουσίες για την παραγωγή νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου.
Η ανάπτυξη μιας καλής βάσης μυϊκής μάζας στην παιδική ηλικία βοηθά στη δημιουργία μιας υγιούς σύστασης σώματος καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής. Η ανάπτυξη των μυών καθορίζεται από το πόσο γρήγορα δημιουργούνται νέες πρωτεΐνες, κάτι που βασίζεται στην κατανάλωση αρκετών απαραίτητων αμινοξέων.

Καύσιμα για έναν υγιή εγκέφαλο
Η πρόσληψη των σωστών θρεπτικών συστατικών στη διατροφή του παιδιού είναι αναπόσπαστο στοιχείο για την υγιή ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη νόηση.
Η έλλειψη ορισμένων θρεπτικών συστατικών κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων συμπεριφοράς, διαταραχών ελλειμματικής προσοχής και μαθησιακών δυσκολιών. Υπάρχουν αυξημένες απαιτήσεις για ιώδιο και ωμέγα λιπαρά κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου ζωής, λόγω της αναπόσπαστης λειτουργίας τους στη γνωστική ανάπτυξη.
Υπάρχουν πολλά θρεπτικά συστατικά που μπορούν να υποστηρίξουν την υγιή γνωστική ανάπτυξη. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (EPA/ DHA) είναι κρίσιμα για την υγεία του εγκεφάλου, ιδίως κατά τα πρώτα 12 χρόνια της ζωής. Έχει αποδειχθεί ότι η έλλειψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων αυξάνει τον κίνδυνο αυτισμού και γνωστικών διαταραχών στα παιδιά. Ως εκ τούτου, η ενθάρρυνση των λιπαρών ψαριών ή των θαλάσσιων φυκιών EPA/DHA στη διατροφή του παιδιού σας ή η συμπλήρωση με ένα ποιοτικό συμπλήρωμα ωμέγα-3 μπορεί να βελτιώσει τη συμπεριφορά και την εγκεφαλική λειτουργία, όπως έχει φανεί σε έρευνες.


Corin Sadler
Η Corin Sadler είναι πτυχιούχος διατροφολόγος και έχει δίπλωμα στη διατροφική θεραπεία από το Institute for Optimum Nutrition, καθώς και βασικό πτυχίο στη διατροφή από το Πανεπιστήμιο του Bedfordshire. Διαθέτει πλούσια εμπειρία στον κλάδο της φυσικής υγείας και ευεξίας, καθώς και λεπτομερή κατανόηση του ρόλου που διαδραματίζει η διατροφή στη βελτιστοποίηση της συνολικής ευεξίας.

Κατηγορία Διατροφή
Σελίδα 1 από 65