Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει τον ρόλο της Ολοκληρωμένης Ιατρικής στην πρόσφατα εγκριθείσα έκθεση για τις μη μεταδοτικές ασθένειες (NCDs)

Στις 13 Δεκεμβρίου 2023, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στην Ολομέλεια την έκθεση για τις μη μεταδοτικές ασθένειες [Non-Communicable Diseases (NCDs)]. Η έκθεση αυτή, η οποία συντάχθηκε από την υποεπιτροπή δημόσιας υγείας του Κοινοβουλίου, τονίζει τη σημασία ισχυρών στρατηγικών πρόληψης για την αντιμετώπιση των μη μεταδοτικών νοσημάτων, υπογραμμίζοντας ότι απαιτούνται ολοκληρωμένες δράσεις για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος υγείας. Ως βασική δράση, η έκθεση ζητά τη συμπερίληψη της Ολοκληρωμένης Ιατρικής στο πλαίσιο του στόχου για τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης για τα μη επικίνδυνα νοσήματα στην Ευρώπη.
Τα NCDs, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών νόσων, του διαβήτη, των χρόνιων αναπνευστικών νόσων, των ψυχικών διαταραχών, των νευρολογικών διαταραχών και του καρκίνου, αντιπροσωπεύουν το 80% της επιβάρυνσης από ασθένειες στις χώρες της ΕΕ. Επιπλέον, τα εν λόγω NCDs συμβάλλουν στο 90% του συνόλου των θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που τα καθιστά την κύρια αιτία πρόωρων θανάτων που μπορούν να προληφθούν [1].
Για την αντιμετώπιση αυτού του κρίσιμου ζητήματος, η ΕΕ υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας και την προώθηση της πρόληψης των ασθενειών στην τροποποιημένη έκθεση για τα NCDs, η οποία ψηφίστηκε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μαζί με άλλες στρατηγικές πρόληψης και διαχείρισης, η έκθεση υπογραμμίζει τη σημασία μιας ολιστικής, ενοποιητικής προσέγγισης με κέντρο τον ασθενή, ενθαρρύνοντας τη συμπληρωματική χρήση αυτών των θεραπειών υπό την επίβλεψη επαγγελματιών υγείας,
"Επισημαίνει το γεγονός ότι η επιστημονικά αναγνωρισμένη και εγκεκριμένη από τις αρχές δημόσιας υγείας ολοκληρωμένη ιατρική, μπορεί να αποφέρει οφέλη στους ασθενείς σε σχέση με τις παράλληλες επιπτώσεις διαφόρων ασθενειών, όπως ο καρκίνος, και τη θεραπεία τους. Τονίζει τη σημασία της ανάπτυξης μιας ολιστικής, ενοποιητικής προσέγγισης με κέντρο τον ασθενή και της ενθάρρυνσης, κατά περίπτωση, της συμπληρωματικής χρήσης αυτών των θεραπειών υπό την επίβλεψη επαγγελματιών υγείας" [2].
Ο IVAA (International Federation of Anthroposophic Medical Associations) επικροτεί αυτή την αναγνώριση του ρόλου της τεκμηριωμένης Ολοκληρωμένης Ιατρικής και της συμβολή της στη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης. 
Η Ολοκληρωτική Ιατρική μπορεί να βελτιστοποιήσει την υγεία, την ποιότητα ζωής και τα κλινικά αποτελέσματα, ενσωματώνοντας διαφορετικές ιατρικές παραδόσεις παράλληλα με τις συμβατικές θεραπείες ενώ παράλληλα ευθυγραμμίζεται με τις προτιμήσεις των ασθενών. 

[1] https://health.ec.europa.eu/non-communicable-diseases/overview_en

[2] https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/ENVI-PR-751761_EN.pdf

Σύμφωνα με μία νέα μελέτη, οι στατίνες που μειώνουν τη χοληστερόλη αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ.
Τα φάρμακα μειώνουν τα επίπεδα της πρωτεΐνης ABCA7, η οποία προστατεύει από τη νόσο. Η λήψη του φαρμάκου μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της πρωτεΐνης έως και 40% και αυτό θα μπορούσε να είναι αρκετό για να προκαλέσει τη νόσο Αλτσχάιμερ, λένε ερευνητές από το τμήμα υγείας του Temple University.
Σε προηγούμενες έρευνες, διαπίστωσαν ότι η πρωτεΐνη προστατεύει από τη νόσο Αλτσχάιμερ και άτομα ηλικίας 63 έως 78 ετών που είχαν χαμηλά επίπεδα είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν τη νόσο.
Στο νέο ερευνητικό τους πρόγραμμα, οι ερευνητές θέλησαν να κατανοήσουν την αλληλεπίδραση μεταξύ της πρωτεΐνης, της φλεγμονής και των στατινών. Χρησιμοποιώντας εγκεφαλικές κυτταρικές σειρές, μείωσαν τα επίπεδα της ABCA7 πριν τροφοδοτήσουν τα κύτταρα με δόσεις ροσουβαστατίνης. Το φάρμακο κατέστειλε τη σύνθεση της χοληστερόλης, οπότε μόλις εξαντλήθηκαν τα επίπεδα στα κύτταρα, η στατίνη σταμάτησε την περαιτέρω παραγωγή της πρωτεΐνης.
Σε μια άλλη δοκιμή, οι ίδιες κυτταρικές σειρές εκτέθηκαν σε κυτοκίνες, μόρια που μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή.
Τα επίπεδα της πρωτεΐνης μειώθηκαν κατά 40 έως 20 τοις εκατό, αρκετά για να προκαλέσουν Αλτσχάιμερ. "Η εξάντληση της χοληστερόλης και η φλεγμονή μπορεί να μειώσουν τα επίπεδα της ABCA7 στον εγκέφαλο και να προκαλέσουν την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ", δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Nicholas Lyssenko.

Πηγή: Cells, 2023; 12: 2143; doi: 10.3390/cells12172143

Οι γυναίκες στις οποίες χορηγείται χημειοθεραπεία για τον καρκίνο του μαστού είναι πιο πιθανό να υποστούν υποτροπή.
Το φάρμακο βλάπτει τα υγιή κύτταρα που περιβάλλουν τα καρκινικά και μπορεί να προωθήσει την ανάπτυξη του καρκίνου λίγα χρόνια αργότερα, λένε ερευνητές του Πανεπιστημίου Emory.
Έως και το 23% των ασθενών με καρκίνο του μαστού υποφέρουν από υποτροπή μέσα σε πέντε χρόνια και πολλές από αυτές τις περιπτώσεις οφείλονται στις ακούσιες επιπτώσεις της χημειοθεραπείας. Το φάρμακο μπορεί να ενεργοποιήσει τα λανθάνοντα καρκινικά κύτταρα, βλάπτοντας τα υγιή κύτταρα που είχαν περιβάλει την περιοχή του αρχικού καρκίνου.
Οι ερευνητές αναπαρήγαγαν τις βλαβερές συνέπειες της χημειοθεραπείας σε εργαστηριακές κυτταρικές σειρές και σε ποντίκια. Και στα δύο παραδείγματα, τα αδρανή καρκινικά κύτταρα αφυπνίστηκαν από δύο μόρια σηματοδότησης, τον παράγοντα διέγερσης αποικιών κοκκιοκυττάρων (G-CSF) και την ιντερλευκίνη-6.
Οι ερευνητές προτείνουν στην περίπτωση που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί χημειοθεραπεία, ίσως να πρέπει να ληφθεί και κάποιο άλλο φάρμακο που εξασθενεί τη διαδικασία σηματοδότησης.

Πηγή: PLOS Biology, 2023;doi: 10.1371/journal.pbio.3002275

Το Τάι Τσι -η άσκηση "αργής κίνησης" από την Κίνα- μπορεί να καταπολεμήσει τα συμπτώματα της νόσου του Πάρκινσον και να επιβραδύνει την εξέλιξή της.
Οι ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον που ασκούνται στο Tai Chi για περίπου τέσσερα χρόνια, βελτιώνουν τις κινητικές τους δεξιότητες και έχουν λιγότερα συμπτώματα από εκείνους που δεν ασκούντε.
Ερευνητές από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Jiao Tong της Σαγκάης στην Κίνα δοκίμασαν τα πλεονεκτήματα του Τάι Τσι σε 330 ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον. 143 από αυτούς έκαναν τις ασκήσεις για λίγο περισσότερο από τέσσερα χρόνια και οποιαδήποτε επιδείνωση στα συμπτώματά τους συγκρίθηκε με την υπόλοιπη ομάδα που δεν ασκούνταν.
Στο τέλος της δοκιμής, η ομάδα του Τάι Τσι είχε λιγότερα παρκινσονικά συμπτώματα και οι περισσότεροι δεν χρειάστηκε να λάβουν φάρμακα όπως η λεβοντόπα, και αν χρειάστηκε, ήταν σε πολύ χαμηλότερη δόση.
Πηγή: J Neurol Neurosurg Psychiatry, 2023; doi: 10.1136/jnnp-2022-330967

Περίπου το ένα τέταρτο των γυναικών θα υποφέρει από κατάθλιψη, και η αιτία θα μπορούσε να είναι το αντισυλληπτικό χάπι.
Το χάπι αυξάνει τον κίνδυνο κατάθλιψης κατά 130% αν η γυναίκα αρχίσει να παίρνει το αντισυλληπτικό όταν είναι έφηβη, και κατά 92% στις μεγαλύτερες γυναίκες και, συνολικά, κατά 73% κατά τα δύο πρώτα περίπου χρόνια χρήσης του χαπιού.
Οι έφηβοι επηρεάζονται ιδιαίτερα από το χάπι επειδή εξακολουθούν να περνούν δραστικές ορμονικές αλλαγές, λένε ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα στη Σουηδία. "Η ισχυρή επίδραση των αντισυλληπτικών χαπιών στους εφήβους μπορεί να αποδοθεί στις ορμονικές αλλαγές που προκαλεί η εφηβεία", δήλωσε η Therese Johansson, μία από τις ερευνήτριες. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από το πρόγραμμα UK Biobank, το οποίο παρακολουθούσε περίπου 250.000 γυναίκες από τη γέννηση έως την εμμηνόπαυση. Εξέτασαν τις γυναίκες που έπαιρναν το χάπι και τις συνέκριναν με εκείνες που είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη. Το ποσοστό της κατάθλιψης άρχισε να μειώνεται για όσες γυναίκες έπαιρναν το χάπι για δύο χρόνια.

Πηγή: Epidemiology and Psychiatric Sciences, 2023; 32; doi: 10.1017/ S2045796023000525

Η ορμονική θεραπεία κατά την εμμηνόπαυση σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με μεγάλη έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό «The BMJ».

Η ορμονική θεραπεία χρησιμοποιείται για την ανακούφιση κοινών συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, όπως οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις. Μελέτες παρατήρησης έχουν δείξει στο παρελθόν ότι η μακροχρόνια χρήση ορμονοθεραπείας κατά την εμμηνόπαυση σχετίζεται με την ανάπτυξη άνοιας, ωστόσο δεν ήταν γνωστή η επίδραση της βραχυπρόθεσμης χρήσης της θεραπείας και των διαφορετικών σχημάτων θεραπείας στην εμφάνιση άνοιας. Ερευνητές από τη Δανία αξιολόγησαν τη σχέση μεταξύ της χρήσης συνδυασμένης θεραπείας με οιστρογόνα και προγεσταγόνα και της ανάπτυξης άνοιας ανάλογα με τον τύπο της ορμονικής θεραπείας, τη διάρκεια χρήσης και την ηλικία κατά τη χρήση.
Η έρευνα έγινε σε δεδομένα εθνικού μητρώου της περιόδου 2000-2018 για γυναίκες της Δανίας ηλικίας 50-60 ετών χωρίς ιστορικό άνοιας και χωρίς υποκείμενη αιτία που να τις εμποδίζει να κάνουν χρήση ορμονικής θεραπείας κατά την εμμηνόπαυση. Παράγοντες, όπως η εκπαίδευση, το εισόδημα, η υπέρταση, ο διαβήτης και οι παθήσεις του θυρεοειδή, λήφθηκαν επίσης υπόψη. Εντοπίστηκαν 5.589 περιπτώσεις άνοιας. Η μέση ηλικία κατά τη διάγνωση ήταν τα 70 έτη. Πριν από τη διάγνωση το 32% των περιπτώσεων είχε λάβει θεραπεία με οιστρογόνα-προγεστερόνη από τη μέση ηλικία των 53 ετών. Η μέση διάρκεια χρήσης της θεραπείας ήταν 3,8 έτη.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι σε σύγκριση με τα άτομα που δεν είχαν λάβει ποτέ τη θεραπεία, εκείνα που είχαν λάβει θεραπεία με οιστρογόνα-προγεστερόνη είχαν 24% αυξημένο ποσοστό εμφάνισης άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ, ακόμη και οι γυναίκες που έλα - βαν θεραπεία σε ηλικία 55 ετών ή νεότερες. Η αύξηση στην εμφάνιση άνοιας παρατηρήθηκε ακόμη και σε βραχυχρόνιους χρήστες. Τα ποσοστά ήταν υψηλότερα με τη μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης, κυμαινόμενα από 21% για ένα έτος ή λιγότερο έως και 74% για περισσότερα από 12 έτη χρήσης. Το αυξη - μένο ποσοστό άνοιας ήταν παρόμοιο για τα συνεχή (καθημερινά) και τα κυκλικά (για 10- 14 ημέρες κάθε μήνα) θεραπευτικά σχήματα. Αντίθετα, η θεραπεία μόνο με προγεστερόνη και μόνο με κολπικά οιστρογόνα δεν συσχετίστηκε με την ανάπτυξη άνοιας. Οι ερευνητές ζητούν να γίνουν περαιτέρω μελέτες για να διερευνηθεί εάν η συσχέτιση αυτή παραπέμπει σε αιτιώδη σχέση μεταξύ της ορμονοθεραπείας και του κινδύνου άνοιας. Όπως σημειώνουν «απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να προσδιοριστεί εάν αυτά τα ευρήματα αντιπροσωπεύουν μια πραγματική επίδραση της ορμονοθεραπείας για την εμμηνόπαυση στον κίνδυνο άνοιας ή εάν αντανακλούν μια υποκείμενη προδιάθεση στις γυναίκες που χρειάζονται αυτές τις θεραπείες».

Η έρευνα: Menopausal hormone therapy and dementia: nationwide, nested case-control study

Περίπου το ένα τέταρτο των γυναικών θα υποφέρει από κατάθλιψη, και μια απρόσμενη αιτία θα μπορούσε να είναι το αντισυλληπτικό χάπι.
Το χάπι αυξάνει τον κίνδυνο κατάθλιψης κατά 130% αν η γυναίκα αρχίσει να παίρνει το αντισυλληπτικό όταν είναι έφηβη, και κατά 92% στις μεγαλύτερες γυναίκες και, συνολικά, κατά 73% κατά τα δύο πρώτα περίπου χρόνια χρήσης του χαπιού. Οι έφηβοι επηρεάζονται ιδιαίτερα από το χάπι επειδή εξακολουθούν να περνούν δραστικές ορμονικές αλλαγές, λένε ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα στη Σουηδία. "Η ισχυρή επίδραση των αντισυλληπτικών χαπιών στους εφήβους μπορεί να αποδοθεί στις ορμονικές αλλαγές που προκαλεί η εφηβεία", δήλωσε η Therese Johansson, μία από τις ερευνήτριες. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από το πρόγραμμα UK Biobank, το οποίο παρακολουθούσε περίπου 250.000 γυναίκες από τη γέννηση έως την εμμηνόπαυση.  Εξέτασαν τις γυναίκες που έπαιρναν το χάπι και τις συνέκριναν με εκείνες που είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη. Το ποσοστό της κατάθλιψης άρχισε να μειώνεται για όσες γυναίκες έπαιρναν το χάπι για δύο χρόνια.
Πηγή: Epidemiology and Psychiatric Sciences, 2023; 32; doi: 10.1017/S2045796023000525.

Η κατάθλιψη είναι αρκετά ετερογενής. Οι ερευνητές μόλις όρισαν μια νέα υποκατηγορία της πάθησης - τον γνωστικό βιότυπο.
Οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ σε μια νέα έρευνα, ανακοίνωσαν ότι η κατάθλιψη του γνωστικού βιοτύπου αντιπροσωπεύει το 27% όλων των περιπτώσεων κατάθλιψης και δεν μπορεί να ανακουφιστεί με τα αντικαταθλιπτικά.
Ο ασθενής του γνωστικού βιοτύπου δεν μπορεί να οργανώσει ή να προγραμματίσει, έχει ελάχιστο αυτοέλεγχο, δεν μπορεί να μείνει συγκεντρωμένος και δεν μπορεί να καταστείλει την ακατάλληλη συμπεριφορά.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν την αποτελεσματικότητα δύο τυπικών αντικαταθλιπτικών - του Lexapro (εσκιταλοπράμη) και του Zoloft (σερτραλίνη) - σε μια ομάδα 1.008 ενηλίκων που έπασχαν από μείζονα κατάθλιψη, αλλά στους οποίους δεν είχαν χορηγηθεί φάρμακα για τη θεραπεία της.
Οι συμμετέχοντες εξετάστηκαν πριν και μετά τη λήψη των φαρμάκων και 96 από αυτούς υποβλήθηκαν σε σάρωση εγκεφάλου με fMRI (functional Magnetic Resonance Imaging), ενώ εκτελούσαν απλές εργασίες.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 27% των συμμετεχόντων είχε πιο έντονη γνωστική επιβράδυνση και αϋπνία, χειρότερη γνωστική λειτουργία σε συμπεριφορικές δοκιμασίες ενώ υπήρχε μειωμένη δραστηριότητα σε διάφορες περιοχές του εγκεφάλου.
Αυτή η υποομάδα -την οποία οι ερευνητές του Στάνφορντ περιέγραψαν ως γνωστικούς βιοτύπους- βοηθήθηκε επίσης λιγότερο από τα αντικαταθλιπτικά- περίπου το 38% ανέφερε βελτίωση σε σύγκριση με το 47% εκείνων με πιο τυπικά καταθλιπτικά συμπτώματα.

Η Έρευνα: JAMA Netw Open. 2023;6(6):e2318411. doi:10.1001/jamanetworkopen.2023.18411

Πηγές:
1. Neuroscience - Cognitive Biotype
2. Stanford Medicine-led research identifies a subtype of depression

Υπάρχει σημαντική συζήτηση για το κατά πόσο επηρεάστηκε η ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων από τις διαταραχές και τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν κατά την διάρκεια της πανδημίας Covid-19. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 53 μελετών που έγιναν σε περισσότερα από 40.000 παιδιά και εφήβους έως 19 ετών σε δώδεκα χώρες διαπιστώνει αύξηση των συμπτωμάτων κατάθλιψης κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.

Η αύξηση αυτή εντοπίζεται ιδίως μεταξύ των κοριτσιών, όσων προέρχονται από περιβάλλον με σχετικά υψηλότερο εισόδημα και όσων ζουν στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη. Η έρευνα, με επικεφαλής την ερευνήτρια Σέρι Μάντιγκαν από το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «JAMA Pediatrics». Επίσης, διαπιστώθηκε ότι τα συμπτώματα άγχους σε παιδιά και εφήβους αυξήθηκαν ελαφρώς κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αν και υπήρχαν κάποιες ενδείξεις ότι η αύξηση ήταν μεγαλύτερη σε όσα προέρχονται από περιβάλλον με σχετικά υψηλότερο εισόδημα. Οι μεγαλύτερες αλλαγές στα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους για τα παιδιά που προέρχονταν από υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα θα μπορούσε να σχετίζεται, σύμφωνα με τους ερευνητές, με τη μεγαλύτερη πρόσβαση σε ψηφιακές συσκευές και τη γνωστή συσχέτισή τους με την κατάθλιψη. Είναι επίσης πιθανό αυτά τα παιδιά να είχαν περισσότερες διαταραχές της ρουτίνας τους, όπως ακύρωση εξωσχολικών δραστηριοτήτων. Τέλος, η μελέτη εντόπισε-όπως και άλλες μελέτες που σχετίζονται με την ψυχική υγεία- αύξηση των διατροφικών διαταραχών και των επισκέψεων σε τμήματα επειγόντων περιστατικών για απόπειρες αυτοκτονίας και αυτοκτονικό ιδεασμό κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Πηγή: doi: 10.1001/jamapediatrics.2023.0846

Τα προβιοτικά μπορούν να καταπολεμήσουν τα υπερβακτήρια στο έντερο που έχουν γίνει ανθεκτικά στα αντιβιοτικά.

Μελέτη έδειξε ότι μπορούν να επιτεθούν αποτελεσματικά σε μια αποικία MRSA (Χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου ανθεκτικού στη μεθικιλλίνη), μικροβίων δηλαδή που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές λοιμώξεις του δέρματος, των οστών, των πνευμόνων και του αίματος εάν παραβιαστεί ο δερματικός φραγμός.
Μια ερευνητική ομάδα από το Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων στις ΗΠΑ χρησιμοποίησε το προβιοτικό Bacillus subtilis σε 115 συμμετέχοντες, οι οποίοι είχαν όλοι μολυνθεί από το μικρόβιο MRSA. Στους μισούς περίπου χορηγήθηκε το προβιοτικό κάθε μέρα για τέσσερις εβδομάδες, ενώ οι υπόλοιποι έλαβαν εικονικό φάρμακο.
Μετά τις τέσσερις εβδομάδες, όσοι έπαιρναν το προβιοτικό είχαν 96,8% μείωση του MRSA στα κόπρανά τους και υπήρξε 65,4% μείωση της ποσότητας που βρισκόταν στις ρινικές διόδους.
Το προβιοτικό δεν σκότωσε το βακτήριο, αλλά το εμπόδισε να αναπαραχθεί και να αναπτυχθεί, δήλωσε ο Michael Otto, ένας από τους ερευνητές. Επιπλέον, σε αντίθεση με τα αντιβιοτικά, δεν καταστρέφει τα "καλά" βακτήρια στο έντερο.

Πηγή: Lancet Microbe, 2023; doi: 10.1016/S2666-5247(22)00322-6