Τι μας εθίζει; Οι περισσότεροι υποθέτουν ότι έχει να κάνει με την αναζήτηση της επόμενης ευφορίας, αλλά μια νέα μελέτη δείχνει ότι συνήθως έχει να κάνει με την αποφυγή του πόνου.
Το άγχος και η ανησυχία είναι εξίσου πιθανό να μας εθίζουν, λένε ερευνητές από το Scripps Research Institute, οι οποίοι έχουν εντοπίσει μια περιοχή του εγκεφάλου που ενεργοποιείται από το αλκοόλ.
Μια μικρή περιοχή του εγκεφάλου, ο παρακοιλιακός πυρήνας του υποθαλάμου, μας ενθαρρύνει να συνεχίσουμε να πίνουμε, επειδή δημιουργεί την σύνδεση μεταξύ του αλκοόλ και της ανακούφισης από το άγχος.
Έχουν παρατηρήσει την αντίδραση αυτή στον εγκέφαλο των αρουραίων και πιστεύουν ότι θα παρατηρήσουν την ίδια διαδικασία και στους ανθρώπους. «Αυτό που κάνει τον εθισμό τόσο δύσκολο να ξεπεραστεί είναι ότι οι άνθρωποι δεν επιδιώκουν απλώς την ευφορία», λέει ο Friedbert Weiss, επικεφαλής ερευνητής. «Προσπαθούν επίσης να απαλλαγούν από ισχυρές αρνητικές καταστάσεις, όπως το άγχος και το στρες της αποχής».

Η έρευνα: Biological Psychiatry Global Open Science, 2025; 5 (6): 100578;
doi: 10.1016/j.bpsgos.2025.100578

Ο διαλογισμός ενσυνειδητότητας μπορεί να μειώσει την ένταση του πόνου κατά 32%, όπως ανακάλυψε μια νέα μελέτη. Ακόμη και άνθρωποι που δεν έχουν διαλογιστεί στο παρελθόν μπορούν να επιτύχουν γρήγορα αυτά τα οφέλη.
Το κλειδί βρίσκεται στο να μην συσχετίζεστε με τον πόνο, αλλά αντίθετα να τον παρατηρείτε σαν να συμβαίνει σε κάποιον άλλον, λένε οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (University of California) στο Σαν Ντιέγκο.
Οι ερευνητές δοκίμασαν τα οφέλη του διαλογισμού ενσυνειδητότητας σε μια ομάδα 40 εθελοντών. Οι μισοί από αυτούς διδάχθηκαν την τεχνική και οι άλλοι μισοί κατευθύνθηκαν απλά να χαλαρώσουν.  Όταν εφαρμόστηκε μια επώδυνη θερμότητα στο πόδι, η ομάδα που ασκούσε το διαλογισμό ενσυνειδητότητας ανέφερε 32% μείωση της έντασης του πόνου και 33% μείωση των δυσάρεστων συναισθημάτων σχετικά με τον πόνο, σε σύγκριση με την ομάδα της χαλάρωσης.
Οι μαγνητικές εγκεφάλου επιβεβαίωσαν τα ευρήματα.  Στην ομάδα που έκανε διαλογισμό οι μεταδόσεις μεταξύ διαφόρων περιοχών του εγκεφάλου μειώθηκαν.  "Για πολλούς ανθρώπους που παλεύουν με χρόνιο πόνο, αυτό που συχνά επηρεάζει περισσότερο την ποιότητα ζωής τους δεν είναι ο ίδιος ο πόνος αλλά η ψυχική ταλαιπωρία και η απογοήτευση που τον συνοδεύει", δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Fadel Zeidan.
Ένα βασικό χαρακτηριστικό της ενσυνειδητότητας είναι ότι "εσύ" δεν είσαι οι εμπειρίες σου.  "Εκπαιδεύεις τον εαυτό σου να βιώνει τις σκέψεις και τις αισθήσεις χωρίς να συνδέεις το εγώ σου ή την αίσθηση του εαυτού σου με αυτές, και τώρα επιτέλους βλέπουμε πώς αυτό συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά την εμπειρία του οξέος πόνου", είπε.

Πηγή: Pain, 2022; doi: 10.1097/j.pain.0000000000002731

Η ενδομητρίωση είναι μια κοινή γυναικολογική κατάσταση στην οποία ιστός παρόμοιος με την επένδυση της μήτρας (ενδομήτριο) εμφανίζεται αλλού στο σώμα - συνηθέστερα στις ωοθήκες, στις σάλπιγγες και στην κοιλιά. Αυτός ο ιστός συμπεριφέρεται ακριβώς όπως το ενδομήτριο, αιμορραγεί κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως και μπορεί να προκαλέσει ιώδεις συγκολλήσεις μεταξύ των οργάνων, κάνοντάς τα να κολλάνε μεταξύ τους. 
Αν και ορισμένες γυναίκες μπορεί να μην έχουν εμφανή συμπτώματα, άλλες επηρεάζονται άσχημα εμφανίζοντας έντονους πόνους, υπερβολική αιμορραγία, προβλήματα στην ουροδόχο κύστη και στο έντερο και επίμονη εξάντληση και κόπωση. Η ενδομητρίωση μπορεί επίσης να προκαλέσει στειρότητα.
Οι τυπικές θεραπείες για την πάθηση - παυσίπονα, ορμονικά φάρμακα και χειρουργική επέμβαση - συχνά δεν λειτουργούν μακροπρόθεσμα και έχουν σημαντικούς κινδύνους. Οι αγωνιστές ορμονών απελευθέρωσης γοναδοτροπίνης (GnRH), για παράδειγμα, που είναι μεταξύ των πιο δημοφιλών φαρμάκων για την πάθηση, μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα εμμηνόπαυσης όπως εξάψεις, αϋπνία και κολπική ξηρότητα.¹
Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν φυσικές επιλογές που φαίνεται να συμβάλλουν στη θεραπεία της ενδομητρίωσης, ειδικά στην αντιμετώπιση του πόνου που μπορεί να προκαλέσει. Είναι φυσικά απαραίτητη η επίσκεψη σε έναν γιατρό που ειδικεύεται σε καταστάσεις όπως η ενδομητρίωση, ωστόσο έχετε στο νου σας και τις παρακάτω εναλλακτικές λύσεις που αποδεικνύεται επιστημονικά ότι μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Βελονισμός
Αυτή η αρχαία κινεζική τεχνική μπορεί να μειώσει τον πόνο που σχετίζεται με την ενδομητρίωση, καθώς και τα επίπεδα του CA-125 στο αίμα, μιας πρωτεΐνη που τείνει να είναι σημαντικά αυξημένη σε περιπτώσεις προχωρημένης ενδομητρίωσης.² Σε μια μελέτη, ο βελονισμός αποδείχθηκε πιο αποτελεσματικός από τα φάρμακα δαναζόλης για τη βελτίωση της επώδυνης και ακανόνιστης περιόδου, του πόνου στην πλάτη και άλλων συμπτωμάτων της ενδομητρίωσης ενώ επίσης εμφάνισε λιγότερες παρενέργειες.³ Η τεχνική φαίνεται επίσης να βοηθά στην υπογονιμότητα λόγω ενδομητρίωσης.⁴

Παραδοσιακά κινέζικα βότανα
Η κινεζική βοτανική ιατρική χρησιμοποιείται συχνά για τη θεραπεία της ενδομητρίωσης στην Κίνα και μια ανασκόπηση που τη συγκρίνει με τα τυπικά ορμονικά φάρμακα για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, διαπίστωσε ότι είναι εξίσου αποτελεσματική με τη γεστερίνη και πιο αποτελεσματική από τη δαναζόλη, αλλά με λιγότερες παρενέργειες.^5,6

Πρόπολη
Αυτή η ουσία που συλλέγουν οι μέλισσες από μπουμπούκια φύλλων και φλοιούς δέντρων, μπορεί να είναι χρήσιμη για τη θεραπεία της στειρότητας που σχετίζεται με την ενδομητρίωση. Σε μια προκαταρκτική δοκιμή γυναικών με υπογονιμότητα και ήπια ενδομητρίωση, εκείνες που έλαβαν συμπληρώματα πρόπολης για έξι μήνες είχαν ποσοστό εγκυμοσύνης 60 τοις εκατό σε σύγκριση με μόνο 20 τοις εκατό μεταξύ εκείνων που έλαβαν εικονικό φάρμακο. ⁷ Η πρόπολη φαίνεται επίσης να ανακουφίζει τους πόνους περιόδου.⁸
Προτεινόμενη δοσολογία: 500 mg δύο φορές την ημέρα.

Διατροφή
Στοιχεία δείχνουν ότι συγκεκριμένοι διατροφικοί παράγοντες μπορεί να συνδέονται με την ενδομητρίωση, επομένως τα ακόλουθα απλά βήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν.

Κόψτε την καφεΐνη: Οι γυναίκες που πίνουν το ισοδύναμο περίπου ενάμισι φλιτζανιού καφέ την ημέρα έχουν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν ενδομητρίωση.⁹

Προτιμήστε φρούτα και λαχανικά: Σε μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν περισσότερες από 1.000 γυναίκες, εκείνες με υψηλότερη πρόσληψη φρέσκων φρούτων και πράσινων λαχανικών ήταν λιγότερο πιθανό να έχουν ενδομητρίωση. Η κατανάλωση πολλού βοείου κρέατος και κόκκινου κρέατος, από την άλλη πλευρά, φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο.¹⁰

Καταναλώστε καλά λιπαρά: Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, καθώς και οι ξηροί καρποί και οι σπόροι, φαίνεται να έχουν προστατευτική δράση έναντι της ενδομητρίωσης. Οι γυναίκες που πηγαίνουν για τρόφιμα γεμάτα trans λιπαρά, όπως τα επεξεργασμένα τηγανητά και ψητά προϊόντα, είναι σχεδόν 50 τοις εκατό πιο πιθανό να εμφανίσουν την πάθηση.¹¹

Κόψτε τη γλουτένη: Η διατροφή χωρίς γλουτένη ανακούφισε τα οδυνηρά συμπτώματα ενδομητρίωσης στο 75% των ασθενών μετά από 12 μήνες. Η σωματική λειτουργία, η ζωτικότητα και η ψυχική υγεία βελτιώθηκαν επίσης.¹²

Αντιοξειδωτικά
Οι γυναίκες με ενδομητρίωση τείνουν να έχουν μικρότερη πρόσληψη αντιοξειδωτών (βιταμινών A, C και E, ψευδάργυρου και χαλκού) οπότε η πρόσληψη αυτών των θρεπτικών συστατικών μέσω της διατροφής ή συμπληρωμάτων διατροφής μπορεί να βοηθήσει.¹³ Μάλιστα, μελέτες δείχνουν ότι συγκεκριμένα αντιοξειδωτικά συμπληρώματα έχουν ευεργετικά αποτελέσματα.

Βιταμίνες C και E: Μια μελέτη με τη συμμετοχή γυναικών με πυελικό πόνο και ενδομητρίωση διαπίστωσε ότι δύο μήνες θεραπείας με βιταμίνες C και E οδήγησαν σε μείωση του χρόνιου πόνου σε περισσότερο από το 40% των γυναικών.¹⁴
Προτεινόμενες δόσεις: 1.200 IU / ημέρα βιταμίνη Ε και 1 g / ημέρα βιταμίνη C.

Πυκνογενόλη: Αυτό το τυποποιημένο εκχύλισμα από το φλοιό του γαλλικού θαλάσσιου πεύκου που είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή, μείωσε αργά αλλά σταθερά τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης σε μια προκαταρκτική μελέτη.¹⁵
Προτεινόμενο δοσολογία: 60 mg / ημέρα.

Ν-ακετυλοκυστεΐνη (NAC): Σε μέλετη, η λήψη αυτού του αντιοξειδωτικού για τρεις μήνες σχετίστηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα ακύρωσης της προγραμματισμένης χειρουργικής επέμβασης για ενδομητρίωση σε σύγκριση με την ομάδα χωρίς θεραπεία.¹⁶
Προτεινόμενη δοσολογία: 1.800 mg / ημέρα.

Δοκιμάστε αυτές τις συστάσεις βοτάνων
Η ενδομητρίωση συνδέεται συχνά με την υπερδραστηριότητα των επινεφριδίων που πρέπει να αντιμετωπιστεί για να υπάρξει βελτίωση στο σώμα. Συνιστώνται βότανα που λειτουργούν στο νευρικό σύστημα του σώματος για να ηρεμήσουν την υπερδραστήρια απόκριση, καθώς και βότανα που λειτουργούν πιο άμεσα στη μήτρα και το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα.

Ashwagandha (Withania somnifera): Είναι ένα πολύ γνωστό τονωτικό του νευρικού συστήματος που βοηθά το σώμα να αντιμετωπίσει το άγχος και το στρες.
Οδηγίες λήψης: Χρησιμοποιείστε το σε μορφή σκόνης, ανακατεύοντας ένα μικρό κουταλάκι του γλυκού σε λίγο ζεστό γάλα και πιείτε το βράδυ. Όπως τα περισσότερα τονωτικά βότανα, μπορεί να χρειαστούν μερικές εβδομάδες για ένα αξιοσημείωτο αποτέλεσμα, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τρίλλιο (Trillium erectum): Αυτό το βότανο είναι αντι-αιμορραγικό, βοηθώντας στη μείωση της υπερβολικής αιμορραγίας, ενώ παράλληλα έχει προστατευτική και θεραπευτική επίδραση στον ενδομήτριο ιστό.
Οδηγίες λήψης: Χρησιμοποιήστε βάμμα 1:3 σε συνδυασμό με αχιλλέα και άχυρο βρώμης (βλ. παρακάτω).

Αχιλλέα (Achillea millefolium): Αυτό το βότανο βοηθά στη ρύθμιση της ροής της εμμήνου ρύσεως και μειώνει τις κράμπες της μήτρας.
Τρόπος λήψης: Χρησιμοποιήστε βάμμα 1: 4 σε συνδυασμό με άχυρο βρώμης και τρίλλιο (βλ. παρακάτω)

Άχυρο βρώμης (Avena sativa): Αυτό το καταπραϋντικό βότανο δρα ως θρεπτικό του νευρικού συστήματος.
Τρόπος λήψης: Χρησιμοποιήστε βάμμα 1: 3 και ανακατέψτε ίσα μέρη από άχυρο βρώμης, τρίλλιο και αχιλλέα σε ένα δοχείο. Λαμβάνετε 1 κουταλάκι του γλυκού (5 mL) δύο φορές την ημέρα, με νερό.

Βιβλιογραφικές αναφορές

1   Cochrane Database Syst Rev, 2009; (3): CD006568
2   PLoS One, 2017; 12: e0186616
3   Zhongguo Zhen Jiu, 2006; 26: 863–5
4   Gynecol Endocrinol, 1992; 6: 171–81
5   Cochrane Database Syst Rev, 2012; (5): CD006568
6   J Altern Complement Med, 2017; 23: 45–52
7   Fertil Steril, 2003; 80(Supplement 3): 32
8   Obstet Gynecol Sci, 2019; 62: 352–6
9   Am J Epidemiol, 1993; 137: 1353–60
10 Hum Reprod, 2004; 19: 1755–9
11 Hum Reprod, 2010; 25: 1528–35
12 Minerva Chi, 2012; 67: 499–504
13 Reprod Biol Endocrinol, 2009; 7: 54
14 Transl Res, 2013; 161: 189–95
15 J Reprod Med, 2007; 52: 703–8
16 Evid Based Complement Alternat Med, 2013; 2013: 240702.

Η έρευνα σχετικά με τα προϊόντα που περιέχουν CBD και κανναβινοειδή γενικότερα για τη διαχείριση του πόνου είναι πολλά υποσχόμενη.
Αναρίθμητες μελέτες έχουν πλέον γίνει ή είναι σε εξέλιξη σχετικά με την δράση της CBD αλλά και των υπολοίπων κανναβινοειδών για την ελαχιστοποίηση και τη διαχείριση του χρόνιου κυρίως πόνου. Πλέον είναι γνωστή η δράση των υποδοχέων και ο μηχανισμός δράσης των κανναβινοειδών στον πόνο, όμως η δοσολογία κυμαίνεται σε διάφορα επίπεδα καθώς ο κάθε ανθρώπινος οργανισμός διαχειρίζεται με τελείως διαφορετικό τρόπο την αίσθηση του πόνου ακόμα και αν αφορά το ίδιο πρόβλημα υγείας. Όπως έχουμε πει και αυτό που σωστό να γίνεται, είναι να ξεκινάει ο πάσχων ή η πάσχουσα, με κάποια συντηρητική δόση και να την αυξάνει ανά 4-5 ημέρες, παρατηρώντας την ελαχιστοποίηση και την βελτίωση των συμπτωμάτων του. Επειδή μιλάμε για το ενδοκανναβινοειδές σύστημα, ο μηχανισμός του οποίου είναι άκρως περίπλοκος, δεν θα πρέπει να υπερβούμε την δοσολογία γιατί τότε υπάρχει περίπτωση να έχουμε τα αντίθετα αποτελέσματα και να χειροτερέψουμε ξανά. Προτείνονται, ωστόσο, κάποιες δοσολογίες μετά από μελέτες και πειράματα που έχουν πραγματοποιηθεί τόσο in vitro όσο και in vivo, και έχουν δείξει κάποιο αποτέλεσμα στις συγκεκριμένες δοσολογίες.  

Η κανναβιδιόλη (CBD) μπορεί να μειώσει:

• Τον πόνο
• Τη φλεγμονή
• Τη συνολική δυσλειτουργία που σχετίζεται με τη γενικότερη κατάστασης της υγείας

Μερικοί άνθρωποι με χρόνιο πόνο χρησιμοποιούν με τοπική εφαρμογή ή εσωτερική λήψη προϊόντα με CBD όπως κρέμες και ιδίως το έλαιο CBD, για τη διαχείριση των συμπτωμάτων τους.
Η CBD μπορεί να προσφέρει μια εναλλακτική λύση για άτομα που αντιμετωπίζουν χρόνιο πόνο και βασίζονται σε φάρμακα, όπως τα οπιοειδή, που μπορεί να έχουν αποκτήσει ανθεκτικότητα αλλά και ανεπιθύμητες παρενέργειες.

Ας γνωρίσουμε κάποια πράγματα παραπάνω για την αντιμετώπιση του πόνου : 

CBD για ανακούφιση χρόνιου πόνου

Ο καθένας έχει ένα κυτταρικό σύστημα σηματοδότησης γνωστό ως το ενδοκανναβινοειδές σύστημα (ECS).
Μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι η CBD αλληλοεπιδρά με ένα βασικό συστατικό των υποδοχέων ECC-ενδοκανναβινοειδών στον εγκέφαλο και στο ανοσοποιητικό σύστημα. Οι υποδοχείς είναι μικροσκοπικές πρωτεΐνες που συνδέονται με τα κύτταρα μας. Λαμβάνουν σήματα, κυρίως χημικά, από διαφορετικά ερεθίσματα και βοηθούν τα κύτταρα μας να ανταποκριθούν. Αυτή η απόκριση προκαλεί αντιφλεγμονώδες και ανακουφιστικό αποτέλεσμα για την αντιμετώπιση του πόνου. Αυτό σημαίνει ότι το έλαιο CBD και άλλα προϊόντα με CBD, μπορούν να ωφελήσουν τους ανθρώπους με χρόνιο πόνο, όπως είναι ο χρόνιος πόνος στην πλάτη. Μια επισκόπηση του 2018 αξιολόγησε πόσο καλά λειτουργεί η CBD για την ανακούφιση του χρόνιου πόνου. Η ανασκόπηση εξέτασε μελέτες που διεξήχθησαν μεταξύ 1975 και 2018. Αυτές οι μελέτες εξέτασαν διάφορους τύπους πόνου, όπως:

• πόνο από καρκίνο
• νευροπαθητικός πόνος
• ινομυαλγία

Με βάση αυτές τις μελέτες, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η CBD ήταν αποτελεσματική στη γενική διαχείριση του πόνου και δεν προκάλεσε αρνητικές παρενέργειες. Μια μελέτη, το 2016 από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου (NCI) εξέτασε τη χρήση της CBD σε πειραματόζωα με αρθρίτιδα. Οι ερευνητές εφάρμοσαν τοπικά στις πάσχουσες περιοχές Gel με CBD σε αρουραίους για τέσσερις (4) συνεχόμενες ημέρες. Οι αρουραίοι έλαβαν είτε 0,6, 3,1, 6,2, ή 62,3 mg την ημέρα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν μείωση της φλεγμονής και του συνολικού πόνου στα πειραματόζωα που έπασχαν στις αρθρώσεις. Δεν υπήρχαν προφανείς παρενέργειες.
Τα πειραματόζωα που έλαβαν χαμηλές δόσεις των 0,6 mg ή 3,1 mg δεν βελτίωσαν τις βαθμολογίες τους κατά του πόνου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι 6,2 mg / ημέρα ήταν μια αρκετά υψηλή δόση για να μειώσει τον πόνο και το πρήξιμο των αρθρώσεων των πειραματοζώων. Ορισμένα άτομα με καρκίνο χρησιμοποιούν επίσης την CBD. Έρευνα σε πειραματόζωα έχει δείξει ότι η CBD μπορεί να οδηγήσει στη συρρίκνωση καρκινικών όγκων. Ωστόσο, οι περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους έχουν διερευνήσει το ρόλο της CBD στη διαχείριση του πόνου που σχετίζεται με τον καρκίνο και τη θεραπεία του καρκίνου. Το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου (NCI) επεσήμανε ότι η CBD αποτελεί πιθανή επιλογή για τη μείωση των παρενεργειών της χημειοθεραπείας, όπως:

• πόνος
• έμετος
• Έλλειψη όρεξης

Ημικρανία: Οι μελέτες σχετικά με την CBD και την ημικρανία είναι σε εξέλιξη και τα μέχρι τώρα αποτελέσματα δείχνουν ότι μπορεί να μειώσει την ένταση του πόνου σε άτομα με ημικρανία. Θα πρέπει να λάβουμε υπόψιν πως υπάρχουν δύο (2) προσεγγίσεις για τη δοσολογία κάνναβης για την ημικρανία: προφυλακτική και συμπτωματική. Η προφύλαξη αποσκοπεί στη μείωση της συχνότητας και της έντασης των πονοκεφάλων. Η συμπτωματική προσέγγιση ανακουφίζει τον πόνο και τη ναυτία που σχετίζονται με την ημικρανία μετά την εμφάνισή της. Όλα τα παραπάνω, αφορούν μελέτες του 2017- 2019 που είναι σε εξέλιξη μέχρι σήμερα και φαίνεται να υποστηρίζουν, πως πολύ συγκεκριμένα τερπενοειδή της κάνναβης συνδυασμένα με CBD, έχουν δράση και στον πονοκέφαλο και όταν ορίσουν την κατάλληλη δοσολογία για τους ίδιους, τότε δεν υπάρχει περίπτωση να έχουν ανεπιθύμητο πονοκέφαλο, παρά μόνο αν υπερβούν την κατάλληλη για αυτούς δοσολογία. 
Τα φάρμακα με βάση την κάνναβη δε στοχεύουν τους υποδοχείς των οπιοειδών, όπως πολλά παυσίπονα – γεγονός που καθιστά την κάνναβη πολύ απίθανο να οδηγήσει σε εθισμό, κατάχρηση ή υπερβολική δόση. Επίσης, δεν είναι NSAIDs (μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα), όπως η ασπιρίνη ή η ιβουπροφαίνη, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε επικίνδυνες επιπλοκές όταν λαμβάνονται από έγκυες γυναίκες ή άτομα που χρησιμοποιούν αραιωτικά αίματος όπως η βαρφαρίνη. Συμπερασματικά, τα φάρμακα που κατασκευάζει ο άνθρωπος έρχονται με κινδύνους μερικές φορές, σημαντικούς. Ενώ η κάνναβη μας δίνει εντυπωσιακά αποτελέσματα και ανεπιθύμητες ενέργειες που ωχριούν σε σύγκριση με τις παρενέργειες της μακροχρόνιας χρήσης των κλασικών παυσίπονων.

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28983880 - Cannabis and Cannabinoids for Chronic Pain
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6277878/ - Cannabinoids and Pain: New Insights From Old Molecules
https://ascpt.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1038/clpt.2011.188 - Cannabinoid–Opioid Interaction in Chronic Pain
The Effectiveness of Cannabinoids in the Management of Chronic Nonmalignant Neuropathic Pain: A Systematic Review
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0968089615000838?via%3Dihub - Cannabidiol (CBD) and its analogs: a review of their effects on inflammation
https://insights.ovid.com/article/00006396-200204000-00005 - CB1 and CB2 cannabinoid receptors are implicated in inflammatory pain
https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2049463717710042 - Sativex oromucosal spray as adjunctive therapy in advanced cancer patients with chronic pain unalleviated by optimized opioid therapy: two double-blind, randomized, placebo-controlled phase 3 studies
https://insights.ovid.com/article/00006396-200105000-00011 - The role of central and peripheral Cannabinoid1 receptors in the antihyperalgesic activity of cannabinoids in a model of neuropathic pain
https://bmcmusculoskeletdisord.biomedcentral.com/articles/10.1186/1471-2474-15-275 - Cannabinoid receptor 2 as a potential therapeutic target in rheumatoid arthritis
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?Db=pubmed&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=20880025 - Central and peripheral sites of action for CB₂ receptor mediated analgesic activity in chronic inflammatory and neuropathic pain models in rats.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?Db=pubmed&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=24085618 - A systematic review of pharmacological pain management in multiple sclerosis.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0885392412004393 - An Open-Label Extension Study to Investigate the Long-Term Safety and Tolerability of THC/CBD Oromucosal Spray and Oromucosal THC Spray in Patients With Terminal Cancer-Related Pain Refractory to Strong Opioid Analgesics
https://insights.ovid.com/crossref?an=00008877-201109000-00028 - CB1 and CB2 receptor agonists promote analgesia through synergy in a murine model of tumor pain
https://www.jneurosci.org/content/32/20/7091-Cannabinoid Type-1 Receptor Reduces Pain and Neurotoxicity Produced by Chemotherapy
https://www.jneurosci.org/content/28/44/11141-A Decrease in Anandamide Signaling Contributes to the Maintenance of Cutaneous Mechanical Hyperalgesia in a Model of Bone Cancer Pain
https://www.nature.com/articles/nri1602- Cannabinoid-based drugs as anti-inflammatory therapeutics
https://insights.ovid.com/crossref?an=00006396-201510000-00019-Role of the endocannabinoid system in the emotional manifestations of osteoarthritis pain
https://www.nature.com/articles/npp2014198- Therapeutic Potential of Inhibitors of Endocannabinoid Degradation for the Treatment of Stress-Related Hyperalgesia in an Animal Model of Chronic Pain
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0955395917300130?via%3Dihub - Medical cannabis access, use, and substitution for prescription opioids and other substances: A survey of authorized medical cannabis patients
https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fphar.2016.00257/ful l- Dual-Acting Compounds Targeting Endocannabinoid and Endovanilloid Systems—A Novel Treatment Option for Chronic Pain Management
https://insights.ovid.com/crossref?an=00000539-201711000-00032 - Selective Cannabinoids for Chronic Neuropathic Pain: A Systematic Review and Meta-analysis
http://pharmrev.aspetjournals.org/content/64/3/722-Human Experimental Pain Models for Assessing the Therapeutic Efficacy of Analgesic Drugs
https://www.forskningsdatabasen.dk/en/catalog/2256899529- A proof-of-concept (POC) study including experimental pain models (EPMs) to assess the effects of a CB2 agonist (LY2828360) in the treatment of patients with osteoarthritic (OA) knee pain
https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0269881117699616 - Substitution of medical cannabis for pharmaceutical agents for pain, anxiety, and sleep
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3371734 -Cannabinoids suppress inflammatory and neuropathic pain by targeting α3 glycine receptors