Μέσα σε όλο τον φόβο και την εμμονή των ειδήσεων για τον κορονοϊό, υπάρχει ένα ερώτημα που φαίνεται να το αγνοούν οι ειδικοί της υγείας στα περισσότερα μέσα ενημέρωσης καθώς κανείς δεν δίνει απάντηση: γιατί μερικοί άνθρωποι (κυρίως παιδιά και νέοι άνθρωποι, για παράδειγμα) δεν θα παρατηρούσαν καν εάν είχαν μολυνθεί από αυτόν τον «θανατηφόρο» ιό, ενώ οι περισσότεροι από τον υπόλοιπο πληθυσμό βιώνουν τη μόλυνση από Covid σαν ένα τυπικό κρυολόγημα ή γρίπη και μόνο μια μικρή μειοψηφία, κυρίως οι αδύναμοι, ηλικιωμένοι και εκείνοι που έχουν ήδη αποδυναμωθεί από μια άλλη ασθένεια, βιώνουν μια δύσκολη μάχη που συχνά καταλήγει στο θάνατο; Τι είναι αυτό που κάνει μερικούς τόσο ανθεκτικούς και άλλους τόσο ευάλωτους;
Η απάντηση δόθηκε από μια ομάδα επιστημόνων και γιατρών σε μια εργασία που δημοσιεύτηκε προς το τέλος του 2020 και ανέφερε απλά: «Το καταβεβλημένο / δυσλειτουργικό ανοσοποιητικό σύστημα φαίνεται να είναι ο κύριος καθοριστικός παράγοντας της σοβαρής/θανατηφόρας αντίδρασης σε ιογενή λοίμωξη (για παράδειγμα σε Covid-19, SARS ή γρίπη).»1
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι ιοί εκμεταλλεύονται ένα εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, ωστόσο καμία από τις στρατηγικές δημόσιας υγείας που υιοθετήθηκε παγκοσμίως ως απάντηση στον Covid-19 δεν αντιμετωπίζει το υποκείμενο πρόβλημα των δυσλειτουργικών ανοσοποιητικών συστημάτων εκείνων που κινδυνεύουν περισσότερο από τη νόσο.
Αντ’ αυτού, όπως έγραψε το Toxicology Reports, που γράφτηκε από κορυφαίο Ισραηλινό γιατρό και συγγραφέα 26 εγχειριδίων ανοσολογίας Yehuda Shoenfeld, την Ιταλίδα βιοχημικό Darja Kanduc, τον ερευνητή συνεργάτη του Ινστιτούτου Γεωργίας Ronald Kostoff, τον διακεκριμένο Έλληνα τοξικολόγο Αριστείδη Τσατσάκη και άλλους ερευνητές, η ανταπόκριση της δημόσιας υγείας στον Covid-19 βασίζεται σε τρεις τακτικές: 1) αποφυγή του ιού επ’ αόριστον (μέσω καραντίνας, μάσκας και κοινωνικής αποστασιοποίησης), 2) άμβλυνση των συμπτωμάτων με παραδοσιακές φαρμακευτικές θεραπείες όταν το ανοσοποιητικό σύστημα έχει καταβληθεί και έχει εμφανιστεί σοβαρή μόλυνση και 3 ) εμβολιασμός κατά του συγκεκριμένου στελέχους του ιού, επαναλαμβάνοντας όσο συχνά χρειάζεται.
Όλες αυτές οι συστάσεις, λένε οι ερευνητές, «βασίζονται στην ιδέα ότι οι πανδημίες/εξάρσεις μόλυνσης μπορούν να ελεγχθούν/προληφθούν διατηρώντας παράλληλα έναν τρόπο ζωής που υποβαθμίζει το ανοσοποιητικό, ο οποίος ακολουθείται από μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού».2

Τι γίνεται αν αντ’ αυτού βοηθήσουμε το ταλαιπωρημένο ανοσοποιητικό σύστημα; Είναι αδιαμφισβήτητο ότι το αλκοόλ καταστρέφει το ανοσοποιητικό σύστημα, για παράδειγμα, ωστόσο καμία δημόσια υπηρεσία στον κόσμο δεν έχει ξεκινήσει μαζικές εκστρατείες που συμβουλεύουν τους ανθρώπους να σταματήσουν το ποτό για να βοηθήσουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα να αμυνθεί ενάντια στη μόλυνση από Covid.
Επίσης, δεν υπάρχουν εκστρατείες που να προειδοποιούν για την ανεπάρκεια βιταμινών C και D μεταξύ των ευάλωτων ηλικιωμένων, αν και υπάρχει πλήθος ιατρικής βιβλιογραφίας που έχει τεκμηριώσει το πρόβλημα. Ενώ οι δημόσιες υπηρεσίες υγείας έχουν γεμίσει τα ΜΜΕ με μηνύματα για μάσκες και εμβόλια, δεν υπάρχουν δημόσιες εκστρατείες σχετικά με τα οφέλη της άσκησης, τους κινδύνους του ανοσοποιητικού συστήματος από την καθιστική ζωή ή τα ισχυρά φυσικά αντιοξειδωτικά με ισχυρή αντι-ιική και αντιβακτηριακή δράση που χρησιμοποιούνται σε εκατοντάδες νοσοκομεία.
Το πρόβλημα με τις τακτικές που αποφεύγουν το πραγματικό πρόβλημα - και αυξάνουν τον φόβο και το άγχος - είναι ότι δεν λειτουργούν μακροπρόθεσμα. Ένα αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα που επιβιώνει από μια ιογενή επίθεση είναι ακόμα ευάλωτο σε άλλες δολοφονικές ασθένειες. Ένα υποβαθμισμένο ανοσοποιητικό σύστημα που εμβολιάζεται κατά ενός ιού θα εξακολουθεί να είναι ευαίσθητο σε κάθε άλλο ιό που μπορεί να προσβάλλει τον ανθρώπινο οργανισμό.
Όπως παρατήρησαν οι ερευνητές του Toxicology Reports: «Η μόνη πραγματική προστασία από μια μελλοντική πανδημία Covid-19 ή οποιαδήποτε άλλη ιογενή πανδημία/επιδημία είναι αυτή που αποδείχθηκε ότι λειτουργεί στις πανδημίες SARS, MERS και Covid-19, καθώς και στις εξάρσεις της ετήσιας γρίπης: ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα ικανό να εξουδετερώσει τους εισερχόμενους ιούς όπως θα το ήθελε η φύση.»
Όπως παρατηρεί ο Robert Verkerk, PhD, ιδρυτικός μέλος και διευθυντής της Alliance for Natural Health International, η οικοδόμηση του ανοσοποιητικού συστήματος έχει επιπλέον πλεονεκτήματα: «Εάν βοηθήσετε τους πληθυσμούς να βελτιώσουν τη διατροφική τους κατάσταση και τη μεταβολική τους λειτουργία προκειμένου να μειώσουν την ευαισθησία στον Covid-19, μειώνετε ταυτόχρονα τον κίνδυνο χρόνιων και αυτοάνοσων παθήσεων όπως καρδιακές παθήσεις, καρκίνο, παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, άνοια και αυτοάνοσες ασθένειες όπως του Crohn, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και της ελκώδους κολίτιδας, που, πριν από την εμφάνιση του Covid-19, θεωρήθηκαν ως ασθένειες που μπορούν να διαλύσουν τα σύγχρονα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης». Ο Verkerk έχει εντοπίσει 52 παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, και οι περισσότεροι από τους μισούς από αυτούς είναι παράγοντες υπό τον έλεγχό μας.3
Δεν είναι τυχαίο ότι οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να προσβληθούν από μια ασθένεια καθώς μεγαλώνουν. Με τον Covid-19, για παράδειγμα, ο κίνδυνος θανάτου αυξάνεται με την ηλικία από μικροσκοπικό κίνδυνο 0,003% σε άτομα κάτω των 20 ετών σε 0,456% για ηλικίες 60-64 ετών, 3,2% για ηλικίες 75-79 ετών και έπειτα αυξάνεται έως και 8,3% για άτομα άνω των 80 ετών. Η μέση ηλικία θανάτου είναι 78,6 στις ΗΠΑ, ενώ η μέση ηλικία θανάτου από Covid-19 είναι 80 στις ΗΠΑ και 82,4 στο Ηνωμένο Βασίλειο.4

Όλα είναι στα τελομερή σας
Ένα μέτρο γήρανσης είναι το μήκος των τελομερών. Πρόκειται για δομές στο τέλος των χρωμοσωμάτων που προστατεύουν το DNA όπως οι πλαστικές άκρες στα άκρα των κορδονιών των παπουτσιών που τα εμποδίζουν να ξεφτίσουν. Τα τελομερή μικραίνουν κάθε φορά που ένα κύτταρο διαιρείται. Το μήκος των τελομερών είναι ένας βιολογικός δείκτης πρόωρης γήρανσης. Τα χρονικά έτη και το μήκος των τελομερών δεν συσχετίζονται πάντα.
Το μικρό μήκος των τελομερών σχετίζεται με πολλές χρόνιες ασθένειες, όπως καρδιακές παθήσεις, εγκεφαλικό επεισόδιο, καρκίνο, αρθρίτιδα, οστεοπόρωση, καταρράκτη, διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, ψυχικές ασθένειες, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και άνοια.5
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι μια νέα μελέτη διαπίστωσε ότι εκείνοι με τις πιο σοβαρές περιπτώσεις Covid-19 έχουν μικρότερα τελομερή.6 Ενώ ο ρυθμός μείωσης των τελομερών είναι κατά κάποιο τρόπο κληρονομικός, επηρεάζεται επίσης από περιβαλλοντικούς παράγοντες, από το κάπνισμα και τη σωματική δραστηριότητα έως τη διατροφή και την πρόσληψη βιταμινών.5
Εδώ εξετάζουμε μερικούς από τους πιο καλά τεκμηριωμένους και εύκολα εφικτούς παράγοντες που σχετίζονται με μακρύτερα τελομερή και ισχυρότερο ανοσοποιητικό σύστημα που μπορούν να ενισχύσουν την άμυνά μας ενάντια σε κάθε φονική ασθένεια.

Βιταμίνη D
Το συμπλήρωμα που έχει το καλύτερο επίπεδο αποδεικτικών στοιχείων για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος κατά του Covid-19 είναι η βιταμίνη D.7 Στην πραγματικότητα η βιταμίνη D που είναι ορμόνη και όχι βιταμίνη, επηρεάζει κάθε σύστημα στο σώμα και κυρίως το ανοσοποιητικό σύστημα.
Βοηθά στην παραγωγή αντιμικροβιακών πεπτιδίων που είναι ενώσεις που μοιάζουν με αντιβιοτικά και σκοτώνουν μολυσματικά μικρόβια. Εξισορροπεί επίσης την ανταπόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος στη μόλυνση για να περιορίσει τις υπερ-φλεγμονώδεις αντιδράσεις -τις λεγόμενες «καταιγίδες κυτοκινών»- που αποτελούν τη βασική αιτία θανάτου στον Covid και τη γρίπη και αποτρέπει το ανοσοποιητικό σύστημα από το να ενεργοποιείται μόνο του με αυτοκαταστροφικά αποτελέσματα σε σοβαρές, ανίατες και αυτοάνοσες ασθένειες.
Έρευνα που χρονολογείται πάνω από μια δεκαετία έχει δείξει ότι τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D είναι λιγότερο πιθανό να έχουν λοιμώξεις.
Μια μελέτη εξέτασε περισσότερους από 19.000 ανθρώπους και διαπίστωσε ότι εκείνοι με τα υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D ήταν λιγότερο πιθανό να αναφέρουν λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού σωλήνα.8
Έχει αποδειχθεί ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D στον ορό (που μετριέται ως ο μεταβολίτης 25-υδροξυ-βιταμίνη D ή 25OHD) μειώνονται με την ηλικία και ότι αυτή η μείωση σχετίζεται με εξασθενημένη ανοσολογική λειτουργία.9 Η βιταμίνη D έχει επίσης αποδειχθεί ότι μειώνει τη συντόμευση των τελομερών.10
Μια πρόσφατη μελέτη που εξέτασε 20 διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες διαπίστωσε ότι το επίπεδο θνησιμότητας από Covid-19 αυξήθηκε καθώς μειώθηκε το μέσο επίπεδο 25-υδροξυ-βιταμίνης D της χώρας.11 Δεν αποτελεί έκπληξη τότε το γεγονός ότι άλλη πρόσφατη μελέτη ανέφερε ότι περισσότερο από το 82% των ανθρώπων που έχουν εισαχθεί στο νοσοκομείο με λοίμωξη Covid -19 ήταν ανεπαρκείς σε βιταμίνη D σε σύγκριση με μόλις το 47% των ελέγχων στο γενικό πληθυσμό. Και μεταξύ των νοσηλευόμενων ασθενών με Covid-19, όσοι είχαν έλλειψη βιταμίνης D εμφάνιζαν μεγαλύτερη συχνότητα υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων και μεγαλύτερο χρόνο παραμονής στο νοσοκομείο από εκείνους με επίπεδα βιταμίνης D στο «επαρκές» εύρος τουλάχιστον 20 ng/mL.12
Δεν μπορείτε να αλλάξετε την ηλικία σας, αλλά η συμπλήρωση με βιταμίνη D έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει από την ιική εισβολή. Μια μεγάλη μετα-ανάλυση του 2017 σε 25 διαφορετικές μελέτες που περιελάμβαναν περισσότερους από 11.000 ασθενείς έδειξε ότι η συμπλήρωση βιταμίνης D ήταν μία ασφαλής λύση που προστατεύει έναντι λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος.13
Ένας μεγάλος αριθμός μελετών έχει πλέον δείξει ότι η χρήση υψηλών δόσεων βιταμίνης D σε νοσηλευόμενους ασθενείς με λοιμώξεις από Covid-19 οδηγεί σε χαμηλότερα ποσοστά θανάτου.14
Όλο και περισσότερο γίνεται αποδεκτό στην επικρατούσα ιατρική ότι η βιταμίνη D λειτουργεί τόσο για την πρόληψη όσο και για την αντιμετώπιση της λοίμωξης και την αποφυγή των θανάτων, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει συζήτηση για τη δοσολογία. Επί του παρόντος, πραγματοποιούνται 73 κλινικές δοκιμές παγκοσμίως με τη χρήση βιταμίνης D σε διάφορες δόσεις για την πρόληψη και τη θεραπεία της λοίμωξης Covid-19.15 Μεταξύ αυτών είναι η δοκιμή Coronavit στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου, η οποία χορηγεί βιταμίνη D σε 5.000 κατοίκους του Ηνωμένου Βασιλείου για να καθορίσει εάν αποτρέπει τον Covid και άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού.16
Η Σκωτία δεν περιμένει τα αποτελέσματα της δοκιμής, αλλά έχει αρχίσει να μοιράζει βιταμίνη D σε όσους βρίσκονται σε κλειστούς χώρους κατά τη διάρκεια της πανδημίας.17 Και τον Νοέμβριο μια ομάδα Γάλλων γιατρών ενημέρωσε όλους τους πολίτες στη Γαλλία - όπου το 41% του πληθυσμού έχει έλλειψη βιταμίνης D το χειμώνα – να παίρνουν συμπληρώματα βιταμίνης D.18

Τα πολλά πρόσωπα της βιταμίνης D
Η βιταμίνη D έρχεται σε δύο μορφές: D2 και D3. Το D3 φαίνεται να μετατρέπεται πιο εύκολα στη βιολογικά ενεργή μορφή της βιταμίνης D στο σώμα και είναι η μόνη μορφή που δημιουργεί το σώμα από το φως του ήλιου. Η άλλη μορφή, η D2, βρίσκεται στα μανιτάρια και προστίθεται στο γάλα που είναι «ενισχυμένο» με βιταμίνη D καθώς και σε άλλα τρόφιμα.
Η βιταμίνη D3 μεταφέρεται από το αίμα στο ήπαρ, όπου μετατρέπεται σε 25-υδροξυ-βιταμίνη D (25OHD). Αυτή είναι η ένωση που μετράται στις εξετάσεις αίματος βιταμίνης D, σε μονάδες είτε νανογραμμαρίων (ng)/mL είτε νανομορίων (nmol)/L.
Ενώ το Ινστιτούτο Ιατρικής όρισε τα 20 ng/mL (50 nmol/L) ως το όριο για την «επαρκή» βιταμίνη D, πολλοί γιατροί το θεωρούν χαμηλό. Σύμφωνα με την Alliance for Natural Health International, ο ειδικός στη βιταμίνη D, Dr Damien Downing, πρόεδρος της Βρετανικής Εταιρείας Οικολογικής Ιατρικής, συνιστά επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα τουλάχιστον 30 ng/mL (75 nmol/L) για ανοσολογική υποστήριξη.
Η δοσολογία του συμπληρώματος βιταμίνης D που είναι απαραίτητη για να φτάσετε σε αυτό το επίπεδο ποικίλλει από άτομο σε άτομο και πιθανώς από εποχή σε εποχή, ανάλογα με το πόσο παράγουμε φυσικά από το φως του ήλιου. Ως εκ τούτου, οι επαναλαμβανόμενες εξετάσεις αίματος για βιταμίνη D, καθώς και η συνεργασία με έναν έμπειρο επαγγελματία για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων, είναι σημαντικές για την επίτευξη και τη διατήρηση των βέλτιστων επιπέδων.

Αμέλεια δημόσιας υγείας
Ωστόσο, οι περισσότεροι επίσημοι της δημόσιας υγείας δεν συμμερίζονται τον ενθουσιασμό των γιατρών της πρώτης γραμμής για τη βιταμίνη D. Έχουν σιωπήσει περίεργα για την επιστήμη που δείχνει τους κινδύνους της ανεπάρκειας βιταμίνης D και τη δράση της ενάντια στην πανδημία του Covid και σε άλλους ιούς - καθώς και τα χαμηλότερα ποσοστά θανάτων που συνδέονται με τη συμπλήρωση βιταμίνης D. Το ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ διέταξε ακόμη και μια εταιρεία στη Georgia να σταματήσει την εμπορία της βιταμίνης D ως στρατηγικής πρόληψης ή θεραπείας Covid-19.
«Οι Αμερικανοί περιμένουν και αξίζουν ιατρικές θεραπείες που έχουν αποδειχθεί επιστημονικά ότι είναι ασφαλείς και αποτελεσματικές. Η διατύπωση ισχυρισμών ότι τα μη αποδεδειγμένα φάρμακα μπορούν να θεραπεύσουν ή να αποτρέψουν ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του Covid-19, θέτει σε κίνδυνο την υγεία των καταναλωτών», δήλωσε η Stacy Amin, επικεφαλής σύμβουλος της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ. «Παραμένουμε αφοσιωμένοι στη συνέχιση και την άμεση δράση εναντίον όσων προσπαθούν να ανατρέψουν τις ρυθμιστικές λειτουργίες του FDA αγνοώντας επανειλημμένα το νόμο και διανέμοντας μη εγκεκριμένα προϊόντα».19
Έτσι, ενώ είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι η έλλειψη βιταμίνης D αφήνει το ανοσοποιητικό σύστημα ευάλωτο σε επιθέσεις και τα άτομα ευάλωτα σε ασθένειες, βασίστηκαν στο FDA για να περιορίσουν την πρόσβαση στη βιταμίνη που μπορεί να σώσει ζωές. Μήπως η βιταμίνη D είναι τόσο ισχυρή που απειλεί να υπονομεύσει τη γρήγορη και εξαιρετικά κερδοφόρα στρατηγική εμβολιασμού του FDA από τον FDA;

Δώρο από το φως το ήλιου
Τις περισσότερες φορές, η βιταμίνη D δεν είναι μόνο φθηνή, είναι δωρεάν. Το μεγαλύτερο μέρος της βιταμίνης D που λαμβάνουμε - και συγκεκριμένα η πιο βιοδραστική μορφή, η βιταμίνη D3 - παράγεται όταν ακτίνες UV από το φως του ήλιου στο δέρμα μας. Μπορούμε να πάρουμε μικρές ποσότητες από άλλες πηγές, όπως αβγά και εμπλουτισμένο γάλα, για παράδειγμα, αλλά αυτά δεν συγκρίνονται με την ποσότητα που παράγει το σώμα από την ηλιοφάνεια. Σύμφωνα με μια μελέτη, μόλις 30 λεπτά μεσημεριανής έκθεσης στον ήλιο «ολόκληρης της επιδερμίδας» στο Όσλο της Νορβηγίας παράγει το ισοδύναμο της λήψης από το στόμα μεταξύ 10.000 και 20.000 IU βιταμίνης D.20
Για όσους δεν μπορούν να κάνουν ηλιοθεραπεία γυμνοί, το να φοράτε σορτς και μπλουζάκι για μισή ώρα έκθεσης στον ήλιο εξακολουθεί να παρέχει μια καλή δόση. Σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη, ωστόσο, ο ήλιος δεν παρέχει βιταμίνη D το χειμώνα και η από του στόματος συμπλήρωση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση υψηλών επιπέδων, κάτι που μπορεί να είναι ο λόγος για την εποχικότητα της γρίπης (και του Covid), που αυξάνονται ακριβώς καθώς τα επίπεδα της βιταμίνης D πέφτουν.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ στην Αγγλία, το Trinity College και το Νοσοκομείο St. James στην Ιρλανδία, εξέτασαν τα δεδομένα θνησιμότητας από Covid και είδαν ένα σαφές μοτίβο. «Όταν η θνησιμότητα ανά εκατομμύριο μελετάται σε σχέση με το γεωγραφικό πλάτος, μπορεί να φανεί ότι όλες οι χώρες που βρίσκονται κάτω από 35ο Βόρεια έχουν σχετικά χαμηλή θνησιμότητα», παρατήρησαν. «Η ανεπάρκεια βιταμίνης D έχει επίσης αποδειχθεί ότι συσχετίζεται με την υπέρταση, τον διαβήτη, την παχυσαρκία και την εθνικότητα-όλα τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρής Covid-19».21

Δοσολογία βιταμίνης D
Ενώ οι δημόσιες υπηρεσίες υγείας εξακολουθούν να προειδοποιούν για τους κινδύνους των συμπληρωματικών δόσεων βιταμίνης D και θέτουν ανώτατα όρια σε ελάχιστα επίπεδα 400-800IU ημερησίως, γιατροί όπως ο Roger Seheult συμβουλεύουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα μπορούσαν να πάρουν με ασφάλεια δόσεις έως και 50.000 IU βιταμίνης D3 για τις πρώτες επτά ημέρες εάν δεν είχαν λάβει βιταμίνη D στο παρελθόν και, στη συνέχεια, μετάβαση σε δόση συντήρησης από 4.000 έως 5.000 IU ημερησίως απουσία έκθεσης στον ήλιο.
Παραθέτει μια 10ετή μελέτη της κλινικής Mayo σε πάνω από 20.000 άτομα, στην οποία μόνο ένα άτομο ανέπτυξε τοξικότητα στη βιταμίνη D μετά τη συμπλήρωση με βιταμίνη D, και αυτό ήταν μετά από λήψη τεράστιων δόσεων 50.000 IU ημερησίως για τρεις μήνες εκτός από τη λήψη συμπληρώματος ασβεστίου.22
Ο νευροχειρουργός και συγγραφέας διατροφής Russell Blaylock συμβουλεύει ότι οι έγκυες πρέπει να συμπληρώνουν τουλάχιστον 2.000 IU βιταμίνης D3 κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους και κατά τη διάρκεια του θηλασμού και ότι ακόμη και στα νεογέννητα μπορούν να χορηγηθούν τουλάχιστον 500 IU βιταμίνης D3 και τα μικρά παιδιά μπορούν να πάρουν 1.000 IU την ημέρα.23
Μερικά άτομα με σπάνιες διαταραχές που συνδέονται με υπερβολικά επίπεδα ασβεστίου στο σώμα, όπως η σαρκοείδωση ή το σύνδρομο Williams, δεν πρέπει να παίρνουν  καθόλου συμπληρώματα βιταμίνης D. Για όσους ανησυχούν για περίσσεια βιταμίνης D στον οργανισμό τους, οι εξετάσεις αίματος αποτελούν εγγύηση για τη ενημέρωσή τους.

Συμπαράγοντες για τη βιταμίνη D
Μεγάλο μέρος της ιατρικής βιβλιογραφίας υποστηρίζει τη συμπλήρωση με βιταμίνη Κ για να αυξηθεί η δράση της βιταμίνης D,24 αλλά όπως και με τη βιταμίνη D, η δοσολογία αποτελεί ακόμα ένα ερώτημα.
Ορισμένες εταιρείες προσφέρουν συμπληρώματα σε σταθερές αναλογίες βιταμίνης D3 και K2. Το μη κερδοσκοπικό ερευνητικό ίδρυμα GrassrootsHealth Nutrient Research Institute (www.grassrootshealth.net) συνιστά 90mcg βιταμίνης Κ για γυναίκες και 120mcg για άνδρες καθημερινά. Η βιταμίνη Κ προάγει την πήξη του αίματος και δεν πρέπει να λαμβάνεται με αντιπηκτικά αίματος όπως η βαρφαρίνη.
Το μαγνήσιο είναι ένας άλλος κρίσιμος παράγοντας που απαιτείται για τη βέλτιστη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος,25 και η έρευνα που υπάρχει εδώ και δεκαετίες έδειξε πώς λειτουργεί παράλληλα με τη βιταμίνη D.26 Σύμφωνα με πρόσφατη εργασία που γράφτηκε από ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης και στο Πανεπιστήμιο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων: «Η ανεπάρκεια μαγνησίου σχετίζεται με μειωμένη δραστηριότητα των κυττάρων του ανοσοποιητικού και αυξημένη φλεγμονή, συμπεριλαμβανομένης της IL-6, κεντρικό ρόλο στην παθολογία της καταιγίδας κυτοκινών που σχετίζεται με τον Covid-19».27
Οι τροφές που περιλαμβάνουν φυλλώδη σκούρα πράσινα λαχανικά, μούρα, καστανό ρύζι και σοκολάτα είναι πηγές μαγνησίου, αλλά είναι πολύ δύσκολο να καλύψουν τα επίπεδα μαγνησίου που απαιτούνται και πολλοί άνθρωποι, ειδικά οι ηλικιωμένοι, έχουν έλλειψη μαγνησίου. Η Alliance for Natural Health International συνιστά τη λήψη 500-750mg μαγνησίου ημερησίως εάν παίρνετε συμπλήρωμα βιταμίνης D 4.000 IU ή περισσότερο.

Βιταμίνη C
Περισσότερα από 60.000 δημοσιευμένα επιστημονικά άρθρα αναφέρουν το προστατευτικό όφελος της βιταμίνης C σε μολυσματικές ασθένειες. Η βιταμίνη C υποστηρίζει τους μηχανισμούς αναπνευστικής άμυνας, αποτρέπει τις ιογενείς λοιμώξεις και μειώνει τη διάρκεια και τη σοβαρότητά τους και έχει αντι-ισταμινικές επιδράσεις που μπορούν να βελτιώσουν τα συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη. Η βιταμίνη C έχει επίσης αποδειχθεί ότι επιβραδύνει τη συντόμευση των τελομερών στα κύτταρα.28
Όπως και με τη βιταμίνη D, οι ασθενείς με οξείες αναπνευστικές λοιμώξεις όπως η πνευμονία έχουν συχνά μειωμένες συγκεντρώσεις βιταμίνης C στο πλάσμα και ορισμένες μελέτες έχουν αναφέρει ότι τα συμπτώματά τους βελτιώνονται πιο γρήγορα όταν τους χορηγείται βιταμίνη C.27
Οι ισχυρές αντι-ιικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες της βιταμίνης C την καθιστούν στόχο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τον Covid-19.29 Υψηλές δόσεις έχουν χρησιμοποιηθεί για την εξάλειψη σοβαρών λοιμώξεων από Covid,30 και είναι σε εξέλιξη περισσότερες από 50 κλινικές δοκιμές βιταμίνης C για τη θεραπεία του Covid- 19.31 Η συνήθης συνιστώμενη δόση συντήρησης είναι 1-2 γραμμάρια την ημέρα.

Ψευδάργυρος
Ο ψευδάργυρος έχει προσελκύσει πολύ περισσότερη προσοχή ως αποτέλεσμα της πανδημίας. Επηρεάζει εκατοντάδες ενζυματικές διεργασίες στο σώμα και είναι σημαντικός για τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και την επούλωση τραυμάτων. Είναι ένα καλά τεκμηριωμένο αναπνευστικό αντι-ιικό που καθαρίζει τους βλεννογόνους από τους αεραγωγούς και έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες ενώ εξισορροπεί το ανοσοποιητικό σύστημα.32
Ο ψευδάργυρος μπορεί επίσης να επηρεάσει την αίσθηση της όσφρησης και της γεύσης, κάτι που είναι περίεργο, καθώς η απώλεια και των δύο έχει συνδεθεί με την μόλυνση από τον Covid-19. Πιστεύεται ότι η αναφερόμενη μείωση του ιικού φορτίου από το φάρμακο υδροξυχλωροκίνη μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι φαίνεται να αυξάνει τη μεταφορά ψευδαργύρου στα κύτταρα.33 Αυτός μπορεί επίσης να είναι ο λόγος που υπήρξαν τόσο πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα από το αντιπαρασιτικό φάρμακο ιβερμεκτίνη.34
Σε παγκόσμιο επίπεδο, περίπου το 20% των ανθρώπων έχουν έλλειψη ψευδαργύρου,31 ειδικά οι ηλικιωμένοι και οι χορτοφάγοι/βίγκαν, καθώς βρίσκεται περισσότερο σε κρέατα (κυρίως αρνί) και οστρακοειδή, αλλά επίσης σε ξηρούς καρπούς, σπόρους και σκόνη κακάο.
Η λήψη υπερβολικού ψευδαργύρου είναι εξίσου κακή με την έλλειψή του, ωστόσο, σύμφωνα με τον Δρ Verkerk του Alliance for Natural Health, συνιστάται η λήψη 25mg ψευδαργύρου την ημέρα για άτομα μεσαίου βάρους και έως 50mg μέγιστη δόση. Είναι καλύτερα να λαμβάνετε ψευδάργυρο μεταξύ των γευμάτων, και ιδιαίτερα χωρίς τροφές που περιέχουν φυτικό οξύ, όπως ξηρούς καρπούς, σπόρους, δημητριακά ολικής αλέσεως και όσπρια.

Κουερσετίνη
Η κουερσετίνη, μια πολυφαινόλη που βρίσκεται στα κρεμμύδια, το μπρόκολο, τα φρούτα (μήλα, μούρα και σταφύλια), το πράσινο τσάι και το κρασί, είναι γνωστή για τις αντιοξειδωτικές, αντι-ιικές και αντιαλλεργικές της ιδιότητες, που χαρακτηρίζονται από διέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος. Η κουερσετίνη καταστέλλει τις προ-φλεγμονώδεις κυτοκίνες και εξισορροπεί τη συνολική ανταπόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος στην κυτοκίνη και χρησιμοποιείται ως θεραπεία αλλεργιών και άσθματος.35
Έρευνες έχουν δείξει ότι η κουερσετίνη αναστέλλει τη μόλυνση από τη γρίπη και τώρα θεωρείται και ως κατασταλτικό της μόλυνσης από τον Covid-19.36
Μεταξύ περισσότερων από 8.000 φαρμάκων, φυσικών προϊόντων και άλλων μικρών μορίων που ελέγχθηκαν, η κουερσετίνη κατατάχθηκε μεταξύ των πέντε κορυφαίων για την ικανότητά της να συνδέεται με τον περιβόητο υποδοχέα πρωτεΐνης ακίδας του ιού της πανδημίας.37 Πιθανολογείται επίσης ότι θα εμποδίσει τη σύνδεση του κορονοϊού στους υποδοχείς ανθρώπινων κυττάρων.38
Δεν υπάρχουν τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες μελέτες για την κουερσετίνη για τη θεραπεία του Covid-19, αλλά έχει βρεθεί ασφαλές σε δόσεις έως 1.000mg την ημέρα για 12 εβδομάδες, εκτός από την εγκυμοσύνη, όπου παραμένουν ζητήματα ασφάλειας και έρευνες σε πειραματόζωα πιθανολογούν ότι μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο αναπτυσσόμενο έμβρυο.39

Πράσινο τσάι
Σε περίπτωση αμφιβολίας, πιείτε πράσινο τσάι. Όχι μόνο περιέχει κουερσετίνη και άλλες πολυφαινόλες που ενισχύουν το ανοσοποιητικό, αλλά οι ηλικιωμένοι Κινέζοι άνδρες (όχι γυναίκες) που έπιναν καθημερινά τρία φλιτζάνια πράσινο τσάι βρέθηκαν να έχουν μεγαλύτερα τελομερή, που τους χαρίζουν θεωρητικά πέντε επιπλέον χρόνια ζωής.40

Ν-ακετυλο-κυστεΐνη (NAC)
Αυτό το θρεπτικό συστατικό ενισχύει τα επίπεδα γλουταθειόνης, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό, αντικαρκινικό, αντιικό και αντιγηραντικό μόριο, το οποίο μειώνεται σημαντικά σε ένα πλήθος ασθενειών. Το NAC έχει αποδειχθεί ότι ενισχύει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού41 και μειώνει τη φλεγμονή σε πνευμονικές παθήσεις.42 Εργαστηριακές μελέτες έδειξαν ότι καταστέλλει τον πολλαπλασιασμό της ιογενούς γρίπης και μειώνει τη φλεγμονή.43 Mία κλινική μελέτη στην οποία δόθηκαν 600mg NAC δύο φορές την ημέρα κατά τη διάρκεια της εποχικής γρίπης, ανακάλυψε ότι η συμπλήρωση NAC μείωσε το ποσοστό συμπτωματικής λοίμωξης από 79% σε 25%, μείωσε τα συμπτώματα κατά 70% και μείωσε τον χρόνο ανάρρωσης των ασθενών.44

Βιβλιογραφικές αναφορές

1       Toxicol Rep. 2020;7:1448-1458
2       Glob Health J, 2020; 4: 146–52
3       Alliance for Natural Health International, Oct 28, 2020
4       Centre for Evidence-Based Medicine, www.cebm.net
5       Int J Mol Med, 2019; 44: 218–26
6       Aging (Albany NY), 2021; 13: 1–15
7       MedCram medical lectures, Jan 2, 2021, youtube.com
8       Arch Intern Med, 2009; 169: 384–90
9       J Leukoc Biol, 2012; 91: 829–38
10     Mech Ageing Dev, 2017; 164: 61–6
11    Aging Clin Exp Res, 2020; 32: 1195–8
12     J Clin Endocrinol Metab, 2020; dgaa733
13     BMJ, 2017; 356: i6583
14     Nutrients, 2020; 12: 3799; Postgrad Med J, 2020; 139065
15     clinicaltrials.gov; search terms Covid19, vitamin D
16     Queen Mary University of London, press release Oct 13, 2020, qmul.ac.uk
17     The Times, Oct 28, 2020, thetimes.co.uk
18     The Connexion, Nov 5, 2020; connexionfrance.com
19     US Department of Justice, Jan 8, 2021
20     Anticancer Res, 2009; 29: 3495–500
21     Aliment Pharmacol Ther, 2020; 51: 1434–7
22     Mayo Clin Proc, 2015; 90: 577–86
23     www.blaylockreport.com
24     Int J Endocrinol, 2017; 2017: 7454376
25     Eur J Clin Nutr, 2003; 57: 1193–7
26     Magnes Res, 1996; 9: 185–203
27     Maturitas, 2021; 143: 1–9
28     J Cell Biochem, 2004; 93: 588–97
29     Aging Dis, 2021; 12: 14–26
30     PharmaNutrition, 2020; 12: 100190
31     clinicaltrials.gov, search terms Covid19, vitamin C
32     Adv Nutr, 2019; 10: 696–710
33     PLoS One, 2014; 9: e109180.
34     Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol, 2020; 393: 1153–6
35     Molecules, 2016; 21: 623
36     Biomolecules, 2021; 11: 10; 3 Biotech, 2021; 11: 67
37     ChemRxiv, 2020 doi: 10.26434/chemrxiv.11871402.v3
38     ChemRxiv, 2020 doi: 10.26434/chemrxiv.12181404
39     Toxicology, 2011; 290: 350–8
40     Br J Nutr, 2010; 103: 107–13
41     Proc Nutr Soc, 2000; 59: 595–600
42     Proc Natl Acad Sci U S A, 2006; 103: 4628–33
43     Biochem Pharmacol, 2010; 79: 413–20
44     Eur Respir J, 1997; 10: 1535–41

Μικρόβια και υγεία του ανοσοποιητικού
Τα έντερα μας αποικίζονται από μια τεράστια και ποικίλη οικολογία μικροοργανισμών, συμπεριλαμβανομένων βακτηρίων, ιών και μυκήτων που όλα επηρεάζουν βαθιά την ανοσία μας.
Την τελευταία δεκαετία, νέες τεχνολογίες αποκάλυψαν ότι καθένας από εμάς αποικίζεται από μια ξεχωριστή βακτηριακή χλωρίδα και ότι το μικροβίωμα μπορεί να παίξει ρόλο στη πρόληψη ή ακόμη και τη θεραπεία ορισμένων ασθενειών. Διαφορετικά είδη μικροβίων επηρεάζουν διαφορετικά το ανοσοποιητικό οπότε τελικά τα μικρόβια στο έντερό μας καθορίζουν την αντίστασή μας σε λοιμώξεις και ασθένειες.1
Αυτή η ευεργετική επίδραση του μικροβιώματος του εντέρου στην ανοσία δεν περιορίζεται στο έντερο, αλλά επεκτείνεται σε όλο το σώμα σε απομακρυσμένα όργανα, συμπεριλαμβανομένων των πνευμόνων, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιανουάριο.
Στην μελέτη αυτή, ερευνητές από το Κέντρο Λοιμώξεων και Ανοσολογίας στο Πανεπιστήμιο της Λιλ, στη Γαλλία, αναλύουν πώς η χρήση αντιβιοτικών μπορεί να καταστρέψει τα εντερικά βακτήρια ή συγκεκριμένα είδη και να αυξήσει την ευαισθησία σε λοιμώξεις όπως η σαλμονέλα και το E. coli.
Επικαλούνται δεκάδες μελέτες που δείχνουν πώς «τα ποντίκια που δεν έχουν μικροβίωμα (δηλαδή δεν έχουν μικρόβια) ή αυτά που λαμβάνουν από του στόματος αντιβιοτικά (ευρέως φάσματος ή στοχευμένα αντιβιοτικά όπως η νεομυκίνη, η μετρονιδαζόλη ή η βανκομυκίνη) έχουν μειωμένη ανταπόκριση σε συστημικές και αναπνευστικές λοιμώξεις. Για παράδειγμα, η διαταραχή της χλωρίδας του εντέρου από τα αντιβιοτικά αποδυναμώνει την έμφυτη και προσαρμοστική άμυνα του οργανισμού έναντι της γρίπης και του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV).
Αντίθετα, λένε οι ερευνητές, μια δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες έχει ανοσοδιεγερτική δράση και οι δίαιτες που είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες που έχουν υποστεί ζύμωση από ευεργετικά βακτήρια του εντέρου έχουν αποδειχθεί ότι συμβάλλουν θετικά στην αντιμετώπιση της γρίπη και της λοίμωξη από RSV.2
Οι ζυμώσιμες ίνες που ευνοούνται από τα βακτήρια του εντέρου περιλαμβάνουν την ινουλίνη που βρίσκεται στις πράσινες μπανάνες και τα όσπρια, την πηκτίνη που βρίσκεται στα φρούτα όπως τα μήλα και τις β-γλυκάνες που βρίσκονται στη βρώμη και το κριθάρι.

Πηγές

1    Annu Rev Immunol, 2015; 33: 227–56
2    Mucosal Immunol, 2021; 1–9

Η ημικρανία είναι η κύρια αιτία σωματικής ανικανότητας παγκοσμίως και μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, περίπου 86 εκατομμύρια εργάσιμες ημέρες κάθε χρόνο χάνονται λόγω της πάθησης.1
Εκτός από τους έντονους πονοκεφάλους, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν επίσης ναυτία, έμετο, κοιλιακό άλγος και αυξημένη ευαισθησία στο φως και τον θόρυβο. Συνταγογραφούμενα φάρμακα όπως η μεθυσεργίδη, η σουματριπτάνη και η εργοταμίνη μπορούν να βοηθήσουν, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσουν μια σειρά παρενεργειών που κυμαίνονται από πόνους μέχρι ίνωση, όπου ουλώδης ιστός συσσωρεύεται στα όργανα.Ευτυχώς, η φυσική ιατρική έχει πολλά να προσφέρει για την αντιμετώπιση της ημικρανίας. Η καλύτερη επιλογή είναι η συνεργασία με έναν έμπειρο φυσιοπαθητικό ο οποίος μπορεί να βοηθήσει στον προσδιορισμό του αίτιου που προκαλεί τις ημικρανίες και στη συνέχεια στον σχεδιασμό ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού σχήματος. Παρακάτω, παρουσιάζεται ένας ολοκληρωμένος οδηγός για το τι μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά. Συνήθως, ένας συνδυασμός αυτών των προσεγγίσεων βοηθά στην καταπολέμηση της πάθησης, χωρίς υποτροπές.

Τροφές που πυροδοτούν την ημικρανία
Ορισμένες τροφές και ποτά έχουν συνδεθεί με ημικρανίες, όπως για παράδειγμα το τυρί, το γάλα, η σοκολάτα, το κόκκινο κρασί και η μπύρα.3 Είναι συγκεκριμένες χημικές ουσίες στις τροφές, όπως η τυραμίνη, η φαινυλαιθυλαμίνη, η τυροσίνη, το γλουταμινικό μονονάτριο (MSG), η ασπαρτάμη, η καφεΐνη, τα θειώδη άλατα, τα νιτρικά άλατα και η ισταμίνη, που πιστεύεται ότι ευθύνονται για την πρόκληση κρίσεων ημικρανίας.4
Κρατώντας ημερολόγιο διατροφής μπορεί κάποιος να εντοπίσει πιθανούς παράγοντες ενεργοποίησης και στη συνέχεια να τους αφαιρέσει από τη διατροφή του για τουλάχιστον τρεις μήνες ώστε να δει αν παρατηρείται κάποια διαφορά. Σε μια δοκιμή παιδιών που έπασχαν από ημικρανία, μια δίαιτα εξάλειψης τέτοιων τροφών οδήγησε σε πλήρη ανάρρωση στο 93 % αυτών.5

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Τα παρακάτω συμπληρώματα διατροφής μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της ημικρανίας:

Μαγνήσιο. Η έλλειψη μαγνησίου έχει συνδεθεί με την ημικρανία,6 και η συμπλήρωση του μέταλλου αυτού μπορεί να μειώσει τη συχνότητα των κρίσεων.7
Προτεινόμενη δοσολογία: 360-600 mg/ημέρα.

Συνένζυμο Q10 (CoQ10). Αυτό το αντιοξειδωτικό βρίσκεται σε κάθε κύτταρο του σώματος, αλλά είναι συνήθως χαμηλό σε πάσχοντες από ημικρανία.8 Σύμφωνα με μια πρόσφατη ανασκόπηση έξι μελετών, η συμπλήρωση με CoQ10 μπορεί να μειώσει τόσο τη διάρκεια όσο και τη συχνότητα των κρίσεων ημικρανίας.9
Προτεινόμενη δοσολογία: 100 mg, τρεις φορές/ημέρα.

Βιταμίνη Β2. Αρκετές μελέτες δείχνουν ότι αυτή η βιταμίνη, γνωστή και ως ριβοφλαβίνη, μπορεί να μειώσει τη συχνότητα και τη διάρκεια της ημικρανίας.10
Προτεινόμενη δοσολογία: 400 mg/ημέρα.

5-HTP. Αυτό το φυσικό αμινοξύ φαίνεται να είναι εξίσου αποτελεσματικό με το φάρμακο μεθυσεργίδης (methysergide) που συνταγογραφείται κατά της ημικρανίας. Σε μία μελέτη, και τα δύο επέφεραν την ίδια σημαντική βελτίωση στο 70% περίπου των πασχόντων. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι είναι πιο χρήσιμο για τη μείωση της έντασης και της διάρκειας των κρίσεων παρά για τη συχνότητά τους.11
Προτεινόμενη δοσολογία: 200-600 mg/ημέρα.

Ωμέγα-3. Τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτά τα ωφέλιμα λιπαρά οξέα που βρίσκονται στο ιχθυέλαιο μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια των κρίσεων ημικρανίας, αν και όχι τη συχνότητα ή τη σοβαρότητά τους.12
Προτεινόμενη δοσολογία: 2.000 mg ωμέγα 3 (EPA και DHA).

Η δράση της γιόγκα
Η γιόγκα έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματική τόσο ως επικουρική θεραπεία για την ημικρανία όσο και ως αυτόνομη θεραπεία. Φαίνεται ότι μειώνει τη συχνότητα και την ένταση των κρίσεων και έχει το πλεονέκτημα ότι μειώνει επίσης το άγχος και την κατάθλιψη.13

Η συμβολή του διαλογισμού
Ο διαλογισμός ενσυνειδητότητας (mindfulness), που περιλαμβάνει ήσυχη στάση και εστίαση στις σκέψεις, την αναπνοή και τις αισθήσεις του σώματος, έχει βρεθεί ότι είναι χρήσιμος για άτομα που υποφέρουν από ημικρανίες και άλλους τύπους πονοκεφάλου.14 Αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι μειώνει το άγχος που είναι γνωστό ότι πυροδοτεί τις ημικρανίες και μπορεί επίσης να παίξει ρόλο στην αρχική εξέλιξη της πάθησης.15 Υπάρχουν πολλά δωρεάν βίντεο διαλογισμού ενσυνειδητότητας στο YouTube που καθοδηγούν στην τεχνική.

Κετογονική δίαιτα
Νεώτερα στοιχεία δείχνουν ότι μια κετογονική διατροφή (υψηλή σε λιπαρά, χαμηλή σε υδατάνθρακες) μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματική θεραπεία για την πρόληψη των ημικρανιών, πιθανώς με την αποκατάσταση της εγκεφαλικής διέγερσης και του μεταβολισμού και την αντιμετώπιση της «νευροφλεγμονής».16
Σε μια δοκιμή υπέρβαρων πασχόντων από ημικρανία, μια κετογονική δίαιτα χαμηλών θερμίδων (σε σύγκριση με μια μη κετογονική δίαιτα χαμηλών θερμίδων) μείωσε τη συχνότητα των κρίσεων ημικρανίας μετά από μόλις ένα μήνα.17

Διαλειμματική προπόνηση (HIIT)
Η άσκηση αποδεικνύεται ότι είναι μια χρήσιμη θεραπεία για την ημικρανία.18 Συγκεκριμένα, η διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης (HIIT)-όπου εναλλάσσονται περίοδοι έντονης άσκησης με περιόδους λιγότερο ανάπαυσης ή ήπιας δραστηριότητας- πιθανώς να είναι η πιο αποτελεσματική. Όταν οι επιστήμονες συνέκριναν τα αποτελέσματα συνεδριών HIIT δύο φορές την εβδομάδα με μέτρια συνεχή άσκηση και παρέμβαση ελέγχου, το HIIT είχε τα καλύτερα αποτελέσματα, μειώνοντας σημαντικά τον αριθμό των ημερών ημικρανίας μεταξύ των πασχόντων.19
Υπάρχουν πολλές απλές προπονήσεις HIIT διαθέσιμες στο διαδίκτυο, ωστόσο λάβετε υπόψη ότι η άσκηση μπορεί για κάποιους ανθρώπους να αποτελεί έναυσμα ημικρανίας.

ΒΟΤΑΝΑ

Πετασίτης (Petasites hybridus). Ένα τυποποιημένο εκχύλισμα αυτού του βοτάνου μπορεί να μειώσει σημαντικά τη συχνότητα των κρίσεων ημικρανίας.20
Προτεινόμενη δοσολογία: 7 mg τυποποιημένου εκχυλίσματος χωρίς αλκαλοειδή, που περιέχει τουλάχιστον 15 τοις εκατό πετασίνες (το κύριο δραστικό συστατικό), δύο φορές την ημέρα.

Χρυσάνθεμο το παρθένιο (Tanacetum parthenium). Αρκετές μελέτες δείχνουν ότι αυτό το βότανο είναι ένα αποτελεσματικό φάρμακο για την ημικρανία.21 Σε μία, μείωσε την ένταση του πόνου καθώς και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων που σχετίζονται με την ημικρανία, όπως έμετος, ναυτία και ευαισθησία στο θόρυβο και το φως 22
Προτεινόμενη δοσολογία: 5-10 σταγόνες καθημερινά από ένα βάμμα 1: 3 σε λίγο νερό. Ή καταναλώστε μια κουταλιά της σούπας φρέσκο ψιλοκομμένο φύλλο καθημερινά.

Τζίντζερ. Όταν λαμβάνεται ως σκόνη, το τζίντζερ φαίνεται να είναι εξίσου αποτελεσματικό με το φάρμακο σουματριπτάνη για την ημικρανία στη μείωση της σοβαρότητας των πονοκεφάλων, αλλά έχει λιγότερες παρενέργειες.23
Προτεινόμενη δοσολογία: ακολουθήστε τις οδηγίες της ετικέτας ή δείτε τη συνταγή για κατανάλωση φρέσκου τζίντζερ.

Τριμμένο τζίντζερ για την ημικρανία
Σύμφωνα με τον βοτανολόγο Meilyr James, ιδιοκτήτη της Herbal Clinic στο Swansea της Ουαλίας, το τζίντζερ είναι χρήσιμο όταν αρχίζετε να αισθάνεστε ημικρανία. Το βότανο μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της εξέλιξής της καθώς είναι αντιφλεγμονώδες και χαλαρώνει την ένταση των αιμοφόρων αγγείων. (Η συστολή των αγγείων του εγκεφάλου πιστεύεται ότι συμβάλλει στον πόνο της ημικρανίας.) Έχει επίσης παυσίπονες ιδιότητες και μπορεί να βοηθήσει με οποιαδήποτε σχετιζόμενη ναυτία.

ΣΥΝΤΑΓΗ:

  • Τρίψτε ένα κομμάτι φρέσκο τζίντζερ στο μεγέθος αντίχειρα (περίπου 10 g) και εγχύστε σε μισό λίτρο βραστό νερό για 20 λεπτά.
  • Αν το τζίντζερ είναι βιολογικό, δεν χρειάζεται πρώτα να το ξεφλουδίσετε, απλά πλύνετε το καλά.
  • Προσθέστε μέλι και πιείτε το όσο είναι ζεστό.
  • Πίνετε ¾ του φλιτζανιού κάθε μισή ώρα μέχρι να υποχωρήσει ο πόνος.
  • Εναλλακτικά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αποξηραμένο τζίντζερ (προσέξτε εάν έχετε ευαίσθητο στομάχι): χρησιμοποιήστε μια πρέζα, ανακατεμένη σε λίγο νερό και πιείτε έως και τρεις φορές την ημέρα.

 Ύπνος
Οι πάσχοντες από ημικρανία είναι πέντε φορές πιο πιθανό να έχουν σοβαρές διαταραχές στον ύπνο. Μελέτη διαπίστωσε ότι οι νυκτερινοί πονοκέφαλοι ή οι πονοκέφαλοι νωρίς το πρωί σχετίζονται με διαταραχές του ύπνου στο 55 τοις εκατό των ασθενών. Η θεραπεία διαταραχής του ύπνου ποικίλλει, αλλά τα αποτελέσματα έδειξαν βελτίωση των συμπτωμάτων κεφαλαλγίας στο 100 τοις εκατό των συμμετεχόντων, και πλήρη αντιμετώπιση στο 65 τοις εκατό των περιπτώσεων.24.25 Αν υπάρχει υποκείμενη διαταραχή ύπνου, η αντιμετώπισή του μπορεί να σταματήσει τους πονοκεφάλους.26

Βελονισμός
Ο βελονισμός, είναι μια καλή επιλογή για την πρόληψη των ημικρανιών. Είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματικός με τα κοινά φάρμακα για την ημικρανία.27

Ομοιοπαθητική
Μια διετής μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη Γερμανία δείχνει ότι η ομοιοπαθητική μπορεί να είναι χρήσιμη στην αντιμετώπιση της ημικρανίας.28 Η ομοιοπαθητική θεραπεία είναι εξατομικευμένη και απαιτεί επίσκεψη σε έναν πιστοποιημένο επαγγελματία ομοιοπαθητικό που θα καθορίσει την κατάλληλη θεραπεία.


Βιβλιογραφικές αναφορές

1    The Work Foundation, “Society’s Headache,” April 2018. www.lancaster.ac.uk/work-foundation/reports

2    Heart Surg Forum, 2006; 9: E792–3; Cephalalgia 2000; 20: 39–44

3    J Clin Med, 2020; 9: 3717; Headache, 1995; 35: 355–7

4    Pediatr Neurol, 2003; 28: 9–15

5    Lancet, 1983; 2: 865–9

6 Int Clin Psychopharmacol, 2016; 31: 287–92

7 Cephalalgia, 1996; 16: 257–63; Headache, 1991; 31: 298–301

8 Headache, 2007; 47: 73–80

9 BMJ Open, 2021; 11: e039358

10  Int J Vitam Nutr Res, 2015; 85: 79–87

11  Eur Neurol, 1986; 25: 327–9

12  Nutr Neurosci, 2018; 21: 614–23

13  Neurology, 2020; 94: e2203–12; Headache, 2007; 47: 654–61

14  Chin Med J (Engl), 2018; 131: 829–38

15  Headache, 2009; 49: 1378–86

16  Neurol Sci, 2017; 38: 111–5

17  Nutrients, 2019; 11: 1742

18  Curr Pain Headache Rep, 2021; 25: 14

19  Scand J Med Sci Sports, 2018; 28: 1103–12

20  Neurology, 2004; 63: 2240–4

21  Phytother Res, 1997; 11: 508–11

22  Cephalalgia, 2005; 25: 1031–41

23  Phytother Res, 2014; 28: 412–5

24  Aust Fam Physician, 2005; 34: 647-51

25  J Headache Pain, 2010, 11, 197–206

26  Arch Intern Med, 1997; 157: 1701–5

27  Cochrane Database Syst Rev, 2016; 2016: CD001218.

28 JAlternComplementMed, 2010; 16: 347–55. 

Οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου συμπεριλαμβανομένης της ελκώδους κολίτιδας και της νόσου του Crohn επηρεάζουν περισσότερους από 2,5 εκατομμύρια Ευρωπαίους,1,2 πάνω από 1,4 εκατομμύρια Αμερικανούς και κάποια εκατομμύρια ακόμα σε όλο τον κόσμο.3 Όπως υποδηλώνει το όνομα, αυτές οι ασθένειες είναι αποτέλεσμα φλεγμονής σε διαφορετικά μέρη του γαστρεντερικού σωλήνα, και έχουν ως αποτέλεσμα ενοχλητικά εντερικά έλκη, χρόνια διάρροια, πυρετό και μειωμένη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, γεγονός που οδηγεί σε κόπωση, διαρροή εντέρου και απώλεια βάρους. Η διάγνωση δεν είναι ξεκάθαρη: μεταξύ περιπτώσεων κολίτιδας και νόσου του Crohn, έως και το 15% αυτών των περιπτώσεων είναι δύσκολο να διακριθούν. Ένα άλλο περίπου 15% έχει διάγνωση που αλλάζει με την πάροδο του χρόνου.4

Δεν είναι απλώς μία ασθένεια του εντέρου
Αν και οι γιατροί αρχικά πίστευαν ότι η νόσος του εντέρου αποτελούσε αυστηρά γαστρεντερική διαταραχή, τώρα γνωρίζουν ότι συνδέεται με το ανοσοποιητικό σύστημα και ανέπτυξαν νέα διαγνωστικά τεστ για να ελεγχθούν δείκτες του ανοσοποιητικού συστήματος που ονομάζονται κυτοκίνες και μπορεί να διαφέρουν μεταξύ των παθήσεων.5
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης πρόσφατα ότι η ισορροπία βακτηρίων, ιών και διαφόρων παράσιτων που κατοικούν στο έντερο (γνωστό ως μικροβίωμα του εντέρου) και βοηθούν στην πέψη των τροφών, στην παραγωγή θρεπτικών συστατικών και στην αποστολή σημάτων στο ανοσοποιητικό σύστημα, είναι επίσης βασικός  παράγοντας στην εμφάνιση της νόσου. Επειδή πρόκειται για συστημική ασθένεια που χαρακτηρίζεται από φλεγμονή, η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου σχετίζεται επίσης με πολλές άλλες ασθένειες όπως η αρθρίτιδα, η στεφανιαία νόσος και η οστεοπόρωση. Και επειδή η πρώτη γραμμή θεραπείας των γιατρών για τα συμπτώματα της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου είναι τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα και τα στεροειδή, οι πάσχοντες αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο λοιμώξεων και λεμφώματος ως παρενέργειες της θεραπείας.
Όταν τα φάρμακα δεν λειτουργούν, οι γιατροί χρησιμοποιούν χειρουργική επέμβαση για να κόψουν τα άρρωστα τμήματα του εντερικού σωλήνα, αλλά αυτό συνεπάγεται πολλούς κινδύνους και τα αποτελέσματα δεν είναι καθόλου ικανοποιητικά. Μία ανασκόπηση μελετών αναφέρει ότι η υποτροπή εμφανίζεται στο 70-90% των ασθενών μέσα σε μόλις μία εβδομάδα μετά τη χειρουργική επέμβαση και το 60% των ασθενών εμφανίζουν πάλι συμπτώματα μέσα σε 10 χρόνια. Το ένα τρίτο των ασθενών με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση θα χρειαστεί να υποβληθούν ξανά σε αυτήν.6

Περιβαλλοντικοί παράγοντες
Παρόλο που οι πάσχοντες από φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου πιστεύεται ότι έχουν κάποια γενετική ευαισθησία στη νόσο, τα γονίδια δεν εξηγούν όλη την εικόνα. Δεδομένου ότι η ασθένεια δεν περιγράφηκε μέχρι τη βιομηχανική επανάσταση και η νόσος του Crohn δεν καθορίστηκε μέχρι το 1932, πιστεύεται ότι νέοι περιβαλλοντικοί παράγοντες αποτελούν τη βάση της διαδικασίας της νόσου. Έχει εντοπιστεί ένα ευρύ φάσμα αυτών, από το κάπνισμα, τη φόρμουλα γάλακτος που δίνεται στα βρέφη και τις λοιμώξεις7 έως τη χρήση συνταγογραφούμενων φαρμάκων όπως αντισυλληπτικά, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα και αντιβιοτικά8 και ακόμη και εμβόλια, ειδικά αυτά που περιέχουν πρόσθετα αλουμινίου.9
Το κοινό σε όλους αυτούς τους παράγοντες είναι η ικανότητά τους να αλλάζουν τη σύνθεση των μικροβίων που ζουν στο έντερο. Πιστεύεται ότι αυτή η υποκείμενη «δυσβίωση»-ή ανισορροπία στη μικροχλωρίδα του εντέρου-είναι αυτό που επιτρέπει στο ανοσοποιητικό σύστημα να βγει εκτός ελέγχου και να επικρατήσει φλεγμονή που σχετίζεται με την ασθένεια.
Μόλις πρόσφατα οι γιατροί άρχισαν να εξετάζουν σοβαρά τους διαιτητικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των ινών10 και της πρόσληψης λίπους11 ως υποκείμενους παράγοντες της νόσου - ή ως παράγοντες με δυνατότητα αλλαγής του μικροβιώματος ώστε να επέλθει ίαση.

Συμβουλές για την υγεία του εντέρου:

1) Κόψτε τους υδατάνθρακες
Πολλοί άνθρωποι βιώνουν μεγάλη βελτίωση στα συμπτώματά τους όταν εξαλείφουν ουσίες όπως η γλουτένη από τη διατροφή τους. Αυτό συμβαίνει συνήθως επειδή κόβουν επίσης δημητριακά όπως σιτάρι, σίκαλη και κριθάρι, μειώνοντας έτσι σημαντικά συνολικά τους υδατάνθρακες. Οι υδατάνθρακες, ειδικά αυτοί που περιέχουν τα αμυλούχα και ζαχαρούχα τρόφιμα, ζυμώνονται και αποσυντίθενται στο έντερο όταν δεν μπορούν να αφομοιωθούν σωστά. Όταν υπάρχουν αιμορραγικές πληγές στο έντερο, όπως και στη φλεγμονώδη εντερική πάθηση, οι τοξίνες και τα άπεπτα σωματίδια διαρρέουν στην κυκλοφορία του αίματος και προκαλούν ζημιά στο σώμα.
Οι σύνθετοι υδατάνθρακες τροφοδοτούν επίσης κακά βακτήρια και ζυμομύκητες, επιτρέποντάς τους να αυξηθούν υπερβολικά.

2) Κόψτε τις λεκτίνες
Οι λεκτίνες είναι πρωτεΐνες που βρίσκονται σε πολλά φυτικά τρόφιμα, ειδικά σε δημητριακά. Συνδέονται με μόρια υδατανθράκων μέσα στο έντερο, τα οποία μπορούν να βλάψουν τις κυτταρικές μεμβράνες και να ερεθίσουν την επένδυση του εντέρου. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν αναπτύξει μηχανισμούς προστασίας από τις λεκτίνες, αλλά για άτομα με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου των οποίων η προστατευτική επένδυση του εντέρου είναι κατεστραμμένη, τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λεκτίνες μπορούν να επιδεινώσουν το έλκος του εντέρου.
Καλύτερα να αποκλείσετε από τη διατροφή σας τα στρυχνοειδή (nightshades) που μεγαλώνουν νύχτα και έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε λεκτίνες, συμπεριλαμβανομένων των ωμών ντοματών και πιπεριών, καθώς και τα κάσιους, κινόα, πολλά όσπρια και γαλακτοκομικά από αγελάδες που τρέφονται με καλαμπόκι και σόγια.

3) Αποφύγετε τον καφέ
Συχνά συνιστάται στους πάσχοντες από φλεγμονώδη νόσο του εντέρου να αποφεύγουν τον καφέ επειδή μπορεί να βλάψει την πεπτική οδό και να εξαντλήσει τα θρεπτικά συστατικά.

4) Επιλέξτε τα λίπη που θα καταναλώνετε
Σύμφωνα με έρευνες, η υψηλή πρόσληψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων στη διατροφή συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο ελκώδους κολίτιδας, ενώ οι δίαιτες πλούσιες σε τρανς λιπαρά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο φλεγμονώδους νόσου.11
Τα τρανς λιπαρά είναι λίπη που έχουν υδρογονωθεί ή εν μέρει υδρογονωθεί μέσω επεξεργασίας ή μαγειρέματος και προστίθενται στα τρόφιμα ως γαλακτωματοποιητές - ένας πιθανός λόγος για τον οποίο οι γαλακτωματοποιητές έχουν συνδεθεί με την αύξηση της νόσου του Crohn και άλλων πεπτικών ασθενειών12 - και διγλυκερίδια λιπαρών οξέων.
Τα ωμέγα-3 λιπαρά βρίσκονται στα καρύδια, τους ηλιόσπορους και τους σπόρους λιναριού και στα ψάρια, συμπεριλαμβανομένου του σολομού, του σκουμπριού, της ρέγγας και της πέστροφας.
Μην αγνοείτε τα καλά κορεσμένα λίπη, τα οποία έχουν βοηθήσει να θεραπεύσουν πολλούς πάσχοντες από Crohn και κολίτιδα. Το λάδι καρύδας είναι ένα κορεσμένο λίπος φυτικής προέλευσης πλούσιο σε λιπαρά οξέα μέσης αλυσίδας, λαυρικό οξύ και δεκανοϊκό οξύ (επίσης καπρικό οξύ), τα οποία έχουν αποδειχθεί ότι έχουν αντιιικά, αντιβακτηριακά και ιδιαίτερα αντιμυκητιακά αποτελέσματα, βοηθώντας στον έλεγχο της λοίμωξης από τον μύκητα Candida.
Σε μελέτες σε ζώα (οι οποίες φυσικά δεν ισχύουν απαραίτητα και για τους ανθρώπους), οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Case Western Reserve διαπίστωσαν ότι τα ποντίκια με νόσο του Crohn που τρέφονταν με λάδι καρύδας και βούτυρο κακάο είχαν μετρήσιμη μεταβολή στη σύνθεση των μικροβιωμάτων τους. Τα επίπεδα των βακτηρίων που σχετίζονται με τη νόσο μειώθηκαν έως και 30% στα ποντίκια και επίσης μετριάστηκαν τα συμπτώματα της ασθένειάς τους. Ακόμη και τα ποντίκια που έλαβαν χαμηλές συγκεντρώσεις ελαίου καρύδας ή βουτύρου κακάο είχαν βελτίωση στη φλεγμονή του λεπτού εντέρου τους.13
«Το εύρημα είναι σημαντικό γιατί δείχνει ότι ένας ασθενής με Crohn θα μπορούσε να έχει ευεργετική επίδραση στα βακτήρια του εντέρου και στη φλεγμονή μόνο με την αλλαγή του τύπου λίπους στη διατροφή του. Οι ασθενείς θα πρέπει μόνο να αντικαταστήσουν ένα «κακό» λίπος με ένα «καλό» λίπος και να τρώνε φυσιολογικές ποσότητες», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Alexander Rodriguez-Palacios.
Τα βασικά λιπαρά οξέα έχουν ισχυρές αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις και είναι σημαντικά για τη λειτουργία του νευρικού και ενδοκρινικού συστήματος και την αποκατάσταση του ιστού του εντέρου. Αλλά είναι γενικά δύσκολο να αφομοιωθούν από τα τρόφιμα, οπότε η συμπλήρωσή τους σε περίπτωση φλεγμονώδους πάθησης του εντέρου είναι πραγματικά σημαντική.

5) Πιείτε ζωμό από κόκαλα
Ο ζωμός οστών από κοτόπουλο, βόειο κρέας, αρνί ή ψάρι είναι πολύ θρεπτικός για το έντερο και επίσης εύκολα απορροφήσιμος. Είναι μια πλούσια πηγή των δομικών στοιχείων της επένδυσης του εντέρου, που συμπεριλαμβάνουν κολλαγόνο, αμινοξέα όπως αργινίνη, γλουταμίνη και γλυκίνη και μέταλλα όπως μαγνήσιο, φώσφορο, πυρίτιο και θείο.
Το μαγείρεμα κολλαγόνου παράγει ζελατίνη, η οποία βοηθά στη διάσπαση των πρωτεϊνών και καταπραΰνει το βλεννογόνο του εντέρου. Δεν είναι μόνο χρήσιμη για τη θεραπεία του συνδρόμου διαρρέοντος εντέρου αλλά και για την τόνωση των γαστρικών υγρών και την επιδιόρθωση του βλεννογόνου (βλέπε συνταγή ζωμού οστών).

6) Φτιάξτε το δικό σας λάχανο τουρσί (sauerkraut)
Παρόλο που είναι καλή ιδέα να δοκιμάσετε προβιοτικά για να ενισχύσετε τη χλωρίδα του εντέρου σας με νέα μικρόβια, τα παραδοσιακά ζυμωμένα τρόφιμα όπως το λάχανο τουρσί περιέχουν πολύ περισσότερα προβιοτικά - ή "καλά" μικρόβια του εντέρου που εξισορροπούν το μικροβίωμα - από οποιαδήποτε κάψουλα που μπορείτε να αγοράσετε. Εάν έχετε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή φλεγμονώδη διαταραχή του εντέρου, μπορεί να είναι δύσκολο να τρώτε ζυμωμένα τρόφιμα όπως το ξινολάχανο στην αρχή, είτε επειδή είναι ερεθιστικά για το βλεννογόνο του εντέρου είτε επειδή ο τεράστιος αριθμός βακτηρίων που εισάγονται προκαλούν «εξάλειψη» των «κακών» μικροβίων, τα οποία με τη σειρά τους οδηγούν στην απελευθέρωση πολλών τοξινών που μπορούν να διαρρεύσουν μέσω του μη θεραπευμένου τοιχώματος του εντέρου στην κυκλοφορία του αίματος και να προκαλέσουν νέα συμπτώματα. Πολλοί επαγγελματίες υγείας συνιστούν την εισαγωγή τροφών που έχουν υποστεί ζύμωση πολύ αργά, ξεκινώντας με ένα κουταλάκι του γλυκού χυμό ξινολάχανο που προστίθεται σε ένα φλιτζάνι ζωμό (όχι πολύ ζεστό γιατί θα σκοτώσει τα προβιοτικά) και στη συνέχεια αυξάνοντας σταδιακά την ποσότητα που καταναλώνεται κάθε φορά.

7) Κοιμηθείτε αρκετά
Η σωστή ανάπαυση και ο ποιοτικός ύπνος είναι το κλειδί για να επιτραπεί στο σώμα να θεραπευτεί. Ο ύπνος πριν από τα μεσάνυχτα είναι δύο φορές πιο αποτελεσματικός από τον ύπνο μετά. Τότε είναι που η μελατονίνη μας είναι υψηλότερη και έχουμε την υψηλότερη ποσότητα REM ύπνου (στάδιο βαθύ ύπνου)».

8) Διατηρήστε μια θετική στάση
Η αντιμετώπιση του άγχους είναι ζωτικής σημασίας για τη θεραπεία και είναι σημαντική η καλλιέργεια θετικής ενέργειας στην καθημερινότητα. Η ασθένεια που καταστρέφει την υγεία και τη ζωή μας μπορεί να είναι το καλύτερο πράγμα που μας συνέβη ποτέ, γιατί ρόκειται για το να βιώνουμε την υψηλότερη εκδοχή του εαυτού μας, να βιώνουμε το υψηλότερο επίπεδο της ζωής… Είναι δύσκολο να μη γίνουμε πιο θετικοί από αυτό.


Άλλα συμπληρώματα που πρέπει να λάβετε υπόψη

Προβιοτικά
Το μικροβίωμά μας είναι σημαντικό για την υγεία του εντέρου, αλλά η επιστήμη του προσδιορισμού του ποια καλά βακτήρια λείπουν ή ποια κακά είναι σε υπερβολή στο σύστημά μας, είναι στα σπάργανα. Ενδεχομένως η οικολογία του μικροβιώματος να διαφέρει σε κάθε άτομο με πεπτικές διαταραχές και δεν υπάρχει ένα μόνο συνταγογραφούμενο προβιοτικό που να λειτουργεί για όλους με τα ίδια συμπτώματα.
Επιπλέον, διαφορετικές παρτίδες του ίδιου τύπου μπορούν να περιέχουν διαφορετικά στελέχη του ίδιου είδους και να παράγουν διαφορετικά αποτελέσματα.
Όταν επιλέγετε ένα προβιοτικό, αναζητήστε αυτό που περιέχει ποικιλία και μεγάλο αριθμό φιλικών βακτηρίων. Βεβαιωθείτε ότι περιλαμβάνει τα βακτήρια Lactobacillus acidophilus. Μελέτες έχουν δείξει όφελος για το L. acidophilus στην πρόληψη και θεραπεία επιπλοκών της χειρουργικής επέμβασης της ελκώδους κολίτιδας.

Σκόνη ρίζας Αστράγαλου
Ένα φυτικό συστατικό της παραδοσιακής κινέζικης ιατρικής, ο αστράγαλος αποτελεί ένα προσαρμογόνο του ανοσοποιητικού συστήματος που ενισχύει την ανοσία, ηρεμεί τις αντιδράσεις των επινεφριδίων στο στρες και έχει αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Η δοσολογία εξαρτάται από το αν το παίρνετε ως βάμμα, σε σκόνη ή χάπι ή ως τσάι. Ακολουθήστε τις οδηγίες της συσκευασίας ή συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία.

Κουρκουμάς
Αυτό το παραδοσιακό ινδικό μπαχαρικό περιέχει κουρκουμίνη και άλλα εξαιρετικά αντιφλεγμονώδη μόρια. Μια μελέτη του 2017 διαπίστωσε ότι η κουρκουμίνη θα μπορούσε να αποτρέψει τη βλάβη στα κύτταρα που καλύπτουν το έντερο, και μια μελέτη του 2015 ανέφερε ότι η κουρκουμίνη προστατεύει την επένδυση του εντέρου από βακτηριακή εισβολή.

Σκόνη ρίζας Maca
Αυτή η ρίζα της Νότιας Αμερικής έχει χρησιμοποιηθεί για χιλιετίες ως ρυθμιστής ορμονών που ενισχύει τη λίμπιντο και τη γονιμότητα. Επίσης ενισχύει τη διάθεση και τονώνει, καθώς περιέχει βιταμίνες Β1, Β2, C και Ε, αμινοξέα, λιπαρά οξέα ελεύθερης μορφής, ασβέστιο, μαγνήσιο, κάλιο, χαλκό, ψευδάργυρο, μαγγάνιο, φώσφορο, σελήνιο, θείο, νάτριο και σίδηρο.
Προσθέστε ½ κουταλιά της σούπας ρίζα maca σε ένα ρόφημα ή smoothie.


Πηγές:

1 Front Pharmacol, 2017;8:505

2 World J Gastroenterol, 2017;23:4735-43

3 Nutrients, 2017 Jun 6;9(6). pii: E578. doi: 10.3390/nu9060578

4 Nutr Res Pract, 2015; 9: 117-22


Βιβιογραφικές αναφορές

1 Nature, 2011;474:307-17

2 https://www.crohnsandcolitis.org.uk/about-inflammatory-bowel-disease

3 Gastroenterology, 2004;126:1504-17

4 World J Gastroenterol, 2015;21:21-46

5 J Crohns Colitis, 2013;7:622-30

6 Gastroenterol Hepatol (N Y), 2010;6:587-96

7 Urology, 2015 Feb 7. pii: S0090-4295(14)01380-6

8 Inflamm Bowel Dis, 2013;19:445-56

9 Clin Gastroenterol Hepatol, 2015;13:1405-15.e1

10  Gastroenterology, 2013;145:970-7

11  Gut, 2014;63:776-84

12  J Crohns Colitis, 2013;7:338-41

13  Digestive Disease Week annual conference, June 2017; Chicago, Illinois.

YOUTUBE BANNER

Ο προστατευτικός ρόλος του δέρματος

Το δέρμα βάλλεται διαρκώς, από διάφορους περιβαλλοντικούς παράγοντες, οι οποίοι μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές αλλοιώσεις της δερματικής ομοιόστασης (ρυθμιστική λειτουργία). Θεωρείται ιστός με ανοσιακές ιδιότητες, γι’ αυτό και καθίσταται ζωτικός ο ρόλος του στην προστασία από μολύνσεις και στον έλεγχο των κυτταρικών διαταραχών.
Η επιδερμίδα αποτελείται από διαφορετικά είδη κυττάρων, κυρίως από κερατινοκύτταρα, τα οποία δημιουργούν ένα προστατευτικό φραγμό, ενώ σε μικρότερη αναλογία υπάρχουν μελανοκύτταρα και κύτταρα Langerhans. Επιπλέον, τα μακροφάγα και τα μαστοκύτταρα στο χόριο παίζουν ρόλο-κλειδί στην άμυνα του δέρματος. Όλα τα είδη συμβάλλουν στην προστατευτική λειτουργία του.
Το δέρμα, επίσης, προστατεύει τον οργανισμό από τις μεταβολές της θερμοκρασίας, τα μηχανικά και χημικά τραύματα, τις λοιμώξεις, την ηλιακή ακτινοβολία, την αφυδάτωση και τη διείσδυση ουσιών και μικροαντικειμένων.
Εξωτερικοί παράγοντες, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, η UV ακτινοβολία, η διατροφή, τα αλλεργιογόνα, οι χημικές ουσίες, διάφοροι τραυματισμοί κ.α., καθώς και εσωτερικοί όπως το στρες, οι ορμόνες και οι τοξίνες επηρεάζουν αρνητικά και τροποποιούν την ποιότητα του δέρματος, διαταράσσοντας την ισορροπία του μικροβιώματος της επιδερμίδας με αποτέλεσμα την εμφάνιση διαφόρων παθήσεων.
Οι διαταραχές αυτές μπορούν να ρυθμιστούν ή να προληφθούν μέσω της λήψης προβιοτικών και της εφαρμογής δερματικών σκευασμάτων με φιλικά βακτήρια.

Τα βακτήρια της υγείας του οργανισμού
Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από ένα πολύπλοκο οικοσύστημα μικροοργανισμών, ενώ η εντερική μικροχλωρίδα απαριθμεί αρκετά τρισεκατομμύρια βακτήρια, εκ των οποίων το μεγαλύτερο ποσοστό, σε φυσιολογική, υγιή κατάσταση, είναι «φιλικά», δηλαδή υποστηρίζουν την ανθρώπινη υγεία, συντελώντας στην αφομοίωση των τροφών, στη σύνθεση θρεπτικών συστατικών, καθώς και στην προστασία από επιβλαβείς παράγοντες.

Το μικροβίωμα του δέρματος
Όπως συμβαίνει και με το μικροβίωμα της εντερικής χλωρίδας, έτσι και το αντίστοιχο οικοσύστημα της επιδερμίδας αποτελείται από πολλούς μικροοργανισμούς, οι οποίοι παράγουν ουσίες που αλληλεπιδρούν με τα επιδερμικά κύτταρα και ελέγχουν τους πληθυσμούς πιθανών παθογόνων μικροοργανισμών, δημιουργώντας μια προστατευτική ασπίδα.

Tί είναι τα φιλικά βακτήρια (προβιοτικά);
Τα φιλικά βακτήρια ή προβιοτικά είναι ζωντανά βακτήρια, τα οποία υποστηρίζουν την υγεία της μικροχλωρίδας του εντέρου, του δέρματος, αλλά και πολλές βιολογικές λειτουργίες του οργανισμού, γι’ αυτό και αποκαλούνται και «καλά» βακτήρια.

Μερικά απ’ τα ευεργετικά βακτήρια που κατοικούν στο δέρμα είναι:

Bifidobacteria: Πρόκειται για φιλικά βακτήρια στην επιδερμίδα, τα οποία βελτιώνουν την ανοσιακή δράση της, προλαμβάνουν δερματικές διαταραχές, όπως το έκζεμα και καθυστερούν τη γήρανση.

Lactobacilli: Αποτελούν «καλά» βακτήρια που κατοικούν στην επιδερμίδα, τα οποία αντιμετωπίζουν απευθείας τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Επίσης, διαθέτουν ανοσορυθμιστική δράση που σχετίζεται με τη μείωση των φλεγμονών. Παράλληλα, ενισχύουν τη λειτουργία του φυσικού φραγμού του δέρματος. 

Η δράση των φιλικών βακτηρίων στην υγεία του δέρματος

  • Ενισχύουν το δερματικό φραγμό με αποτέλεσμα την καλύτερη συγκράτηση της υγρασίας στο δέρμα.
  • Αυξάνουν την αντίσταση του δέρματος στην ηλιακή ακτινοβολία, υποβοηθώντας τους μηχανισμούς φωτοπροστασίας και πρόληψης της φωτογήρανσης.
  • Διατηρούν την ισορροπία στο μικροβίωμα του δέρματος. Έτσι το δέρμα θωρακίζεται ενάντια στους περιβαλλοντικούς εχθρούς.
  • Συμβάλλουν στη θεραπεία της ακμής και της ροδόχρου ακμής, μειώνοντας τις φλεγμονές.
  • Βελτιώνουν την ανοχή του ευαίσθητου και αντιδραστικού δέρματος.
  • Βοηθούν στην καταπολέμηση της ξηρότητας.
  • Καταπραΰνουν διαταραχές όπως το έκζεμα, την ατοπική δερματίτιδα και την ψωρίαση, λόγω της ρύθμισης της ομοιόστασης και της ανοσοποιητικής λειτουργίας του δέρματος.
  • Συντελούν στην αποκατάσταση των τραυματισμένων ιστών.
  • Η ρυθμισμένη ομοιόσταση, λόγω της επάρκειας των φιλικών βακτηρίων, αποτρέπει την πρόωρη γήρανση του δέρματος με την εμφάνιση ρυτίδων, κηλίδων και χαλάρωσης.
  • Κλινικές έρευνες έδειξαν ότι μπορούν να συμβάλλουν στην πρόληψη και θεραπεία της αλωπεκίας σε ορισμένες περιπτώσεις.

Πώς ενισχύουμε το μικροβίωμα της επιδερμίδας;

Τροφές και συμπληρώματα: Ακολουθήστε ένα υγιεινό μοντέλο διατροφής, βασισμένο στη λήψη φρούτων, λαχανικών, ξηρών καρπών, σπόρων και τροφών και ροφημάτων με πολυφαινόλες, π.χ. μαύρη σοκολάτα, πράσινο τσάι, κόκκινο κρασί που προάγουν την ανάπτυξη των ευεργετικών βακτηρίων. Εντάξτε στη διατροφή σας τροφές με πλούσια περιεκτικότητα σε φιλικά βακτήρια, όπως φυσικό γιαούρτι, κεφίρ, γάλα, ρόφημα σόγιας και ορισμένα μαλακά τυριά για να ενισχύσετε το μικροβίωμα. Αν για ιατρικούς ή άλλους λόγους δεν μπορείτε να συμπεριλάβετε τα τρόφιμα αυτά στη διατροφή σας, χρησιμοποιήστε συμπληρώματα προβιοτικών - ή και παράλληλα με τη διατροφή- τα οποία θα προσφέρουν την απαραίτητη ισορροπία στο μικροβίωμα.

Δερμοκαλλυντικά: Αναζητήστε προϊόντα δέρματος, όπως ορούς, κρέμες, μάσκες και καθαριστικά με προβιοτικά, τα οποία θα ενισχύσουν τη δομή της επιδερμίδας, θα κρατήσουν το δέρμα ενυδατωμένο και θα το θωρακίσουν ενάντια στους επιβλαβείς εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες.

Συμβουλές για τη διατήρηση του ευεργετικού μικροβιώματος της επιδερμίδας

  • Μην χρησιμοποιείτε σκληρά, αλκαλικά καθαριστικά για το δέρμα γιατί μεταβάλλουν το pH της επιδερμίδας, γεγονός το οποίο την καθιστά φιλόξενη στην ανάπτυξη μολύνσεων.
  • Ελαττώστε τη χρήση των αντισηπτικών που καταστρέφουν το φυσικό φραγμό και το μικροβίωμα του δέρματος, κάνοντάς το ξηρό και ευάλωτο στις φλεγμονές.
  • Ενυδατώνετε συχνά το δέρμα σας και ειδικά τα μέρη που εκτίθενται και ταλαιπωρούνται, με προϊόντα με ενυδατικούς και αναπλαστικούς παράγοντες, καθώς και ενισχυμένα με φιλικά βακτήρια.
  • Μην το παρακάνετε με την ηλιακή έκθεση το καλοκαίρι, προκαλώντας εγκαύματα στο δέρμα.
  • Εάν πρόκειται για ακνεϊκό δέρμα συμβουλευτείτε το δερματολόγο για παράλληλη λήψη συμπληρωμάτων και κρεμών με προβιοτικά.
  • Θωρακίστε την υγεία της εντερικής χλωρίδας με τη λήψη τροφίμων και συμπληρωμάτων με φιλικά βακτήρια. Υιοθετήστε την υγιεινή διατροφή και αποποιηθείτε τη ζάχαρη και τα επεξεργασμένα τρόφιμα. Σε περίπτωση ασθένειας ή διαταραχής, συμβουλευτείτε το γιατρό σας και ακολουθήστε το εξατομικευμένο πρωτόκολλο θεραπείας για την αποκατάσταση της ισορροπίας του μικροβιώματος.

Πηγές: ncbi - biochemistry.org - Microbioma.it - Endodiabetes.gr

YOUTUBE BANNER


Τσαντίδου
Η Δήμητρα Τσαντίδου είναι η δημιουργός του Bee Elixir. Ξεκίνησε τις σπουδές της ως στέλεχος Εμπορικής Διοίκησης σε ελληνο-αγγλικό κολλέγιο. Για δώδεκα χρόνια προσέφερε, εξελίχθηκε και απέκτησε εμπειρία στους τομείς των πωλήσεων, του marketing, του λογιστηρίου και της εξυπηρέτησης πελατών σε διάφορες εταιρείες. Το 2011 αποτέλεσε σταθμός, όπου η αναζήτηση προσωπικού σκοπού την οδήγησε στην αλλαγή επαγγελματικής πορείας, επιλέγοντας τον δρόμο της ανθρωποκεντρικής αισθητικής. Κατέχει το διεθνές δίπλωμα αισθητικής Cidesco, ενώ ειδικεύεται στη μελισσοθεραπεία και την εναλλακτική ολιστική αντιγήρανση. Γνωρίζει αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και ισπανικά. Έχει παρακολουθήσει πολλές εκπαιδεύσεις και συνέδρια στους τομείς της αισθητικής, της υγείας και της ευεξίας (αισθητική, σπα, εναλλακτικές θεραπείες, παρασκευή φυσικών καλλυντικών, διατροφή, ιατρική, ιατρική αισθητική), καθώς και του management και της διοίκησης επιχειρήσεων. Έχει υπάρξει εισηγήτρια σε πέντε συνέδρια αισθητικής και υγείας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ταξιδεύει συχνά στα πλαίσια της συνεχούς κατάρτισης και ενημέρωσης και είναι μέλος ελληνικών και ξένων φορέων ομορφιάς και υγείας. Παράλληλα αρθρογραφεί στο περιοδικό Μελίαμα του Επιστημο - νικού Κέντρου Μελισσοθεραπείας (συνέχεια του βιογραφικού)
 

Περίπου το 50% των γυναικών θα βιώσουν μία λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος στη διάρκεια της ζωής τους, με συμπτώματα όπως  επίμονη ανάγκη για ούρηση, η αίσθηση καύσου ή και πόνο κατά την ούρηση. Περίπου το 20-30% αυτών των γυναικών θα εμφανίσουν μία δεύτερη ουρολοίμωξη εντός έξι μηνών,1 και το 6% θα υποφέρουν από τρεις ή περισσότερες ουρολοιμώξεις κατά τη διάρκεια του έτους.
Αυτές οι δυσάρεστες λοιμώξεις προκαλούνται συνήθως από βακτήρια που εισέρχονται στον ουροποιητικό σωλήνα μέσω της ουρήθρας και πολλαπλασιάζονται στην ουροδόχο κύστη. Οι γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες λόγω της ανατομίας τους – της εγγύτητας της ουρήθρας με τον πρωκτό και της μικρής απόσταση από το ουρηθρικό άνοιγμα προς την ουροδόχο κύστη.
Η συμβατική απάντηση τόσο για την πρόληψη όσο και για τη θεραπεία είναι τα αντιβιοτικά, αλλά αυτά μπορεί να έχουν σοβαρές παρενέργειες, από αναπνευστικά προβλήματα και ζημιά στο ήπαρ (που συνδέεται με τη νιτροφουραντοΐνη) έως μόνιμη νευρική βλάβη και αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς (παρενέργεια από τις φθοροκινολόνες).3
Υπάρχει επίσης το αυξανόμενο πρόβλημα της αντοχής στα αντιβιοτικά και η καταστροφή που προκαλείται από τα φάρμακα στο μικροβίωμα, το οποίο παίζει ζωτικό ρόλο στη συνολική υγεία.4
Αλλά υπάρχουν πολλές αποτελεσματικές εναλλακτικές λύσεις αντί για τα αντιβιοτικά που μπορείτε να δοκιμάσετε και που θα σας βοηθήσουν να αποφύγετε τις ουρολοιμώξεις.

Αυξήστε την πρόσληψη βιταμίνης D
Πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα λοιμώξεων του ουροποιητικού.5 Είναι λογικό, επειδή η βιταμίνη D παίζει βασικό ρόλο στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και στην πρόληψη λοιμώξεων. Ελέγξτε τα επίπεδα της βιταμίνης D στον οργανισμό σας και ζητήστε τη βοήθεια ενός επαγγελματία υγείας που μπορεί και να σας συμβουλέψει σχετικά με την κατάλληλη δόση βιταμίνης D που πιθανώς να χρειαστεί να πάρετε.

Πιείτε χυμό κράνμπερι
Ο χυμός κράνμπερι είναι μία δημοφιλής φυσική λύση για τις επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του ουροποιητικού, η οποία στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα. Αν και δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία ότι μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά όταν υπάρχει ήδη μία οξεία φάση ουρολοίμωξης, η κατανάλωση χυμού κράνμπερι ή η λήψη δισκίων κράνμπερι ή σκόνης φαίνεται να είναι πολύ αποτελεσματική ως μέσο πρόληψης.
Σε μια συγκεντρωτική ανάλυση επτά δοκιμών, η λήψη κράνμπερι μείωσε τον κίνδυνο λοιμώξεων του ουροποιητικού περισσότερο από ένα τέταρτο.6 Φαίνεται να λειτουργεί εμποδίζοντας τα βακτήρια που προκαλούν ουρολοίμωξη από το να κολλήσουν στα τοιχώματα του ουροποιητικού συστήματος, οπότε είναι πιο πιθανό να αποβληθούν από το σώμα μέσω της ούρησης.7
(Προτεινόμενη δοσολογία: 300-500 mL / ημέρα χυμού κράνμπερι χωρίς ζάχαρη ή 400mg συμπυκνωμένου εκχυλίσματος κράνμπερι δύο φορές την ημέρα.)

Δοκιμάστε D-mannose
Η μαννόζη είναι ένα απλό σάκχαρο που βρίσκεται στα φρούτα και φαίνεται να λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο με τα προϊόντα κράνμπερι - εμποδίζοντας τα βακτήρια να κολλήσουν στον ουροποιητικό σωλήνα.8 Μια πρόσφατη ανασκόπηση διαπίστωσε ότι παρέχει προστασία έναντι των επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων του ουροποιητικού, με «πιθανώς παρόμοια αποτελεσματικότητα με τα αντιβιοτικά.»9
Τα συμπληρώματα D-μαννόζης διατίθενται ευρέως στο διαδίκτυο, συχνά σε συνδυασμό με εκχύλισμα κράνμπερι.
(Προτεινόμενη δοσολογία: ακολουθήστε τις οδηγίες της ετικέτας.)

Φάτε σκόρδο
Το σκόρδο είναι ένα ισχυρό αντιμικροβιακό και τα εργαστηριακά στοιχεία δείχνουν ότι τα εκχυλίσματα σκόρδου είναι αποτελεσματικά έναντι βακτηρίων που είναι ανθεκτικά σε πολλά φάρμακα που εμπλέκονται σε τις λοιμώξεις του ουροποιητικού.10
Δοκιμάστε να προσθέσετε ακατέργαστο σκόρδο στο φαγητό σας όσο το δυνατόν περισσότερο ή πάρτε το ως συμπλήρωμα διατροφής.
(Προτεινόμενη δοσολογία: 1.000 mg / ημέρα εκχύλισμα σκόρδου ψυχρής ωρίμανσης.)

Ακολουθήστε χορτοφαγική διατροφή
Σε μια πρόσφατη μελέτη Ταϊβανών Βουδιστών, η χορτοφαγική διατροφή συσχετίστηκε με 16% χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης ουρολοιμώξεων σε σύγκριση με την κατανάλωση κρέατος. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο γεγονός ότι το κρέας είναι μια σημαντική δεξαμενή για στελέχη βακτηρίων που συνήθως προκαλούν λοιμώξεις του ουροποιητικού, ανέφεραν οι ερευνητές. Ή μπορεί να έχει να κάνει περισσότερο με τις χορτοφαγικές δίαιτες που είναι πλούσιες σε φυτοχημικά που καταπολεμούν τα μικρόβια και μπορούν να αποτρέψουν τις ουρολοιμώξεις.11
Απαιτείται περισσότερη έρευνα, αλλά θα μπορούσατε να δοκιμάσετε να εγκαταλείψετε το κρέας για να δείτε αν αυτό κάνει τη διαφορά (απλώς φροντίστε να κάνετε την έρευνά σας εκ των προτέρων σχετικά με το πώς μπορείτε να ακολουθείτε μια υγιεινή, ποικίλη χορτοφαγική διατροφή). Ή απλώς μειώστε το κρέας και εστιάστε στην κατανάλωση περισσότερων φυτικών γευμάτων, συμπεριλαμβανομένης μιας ευρείας ποικιλίας ωφέλιμων φρούτων, λαχανικών και ξηρών καρπών.

Αποκτήστε καλά βακτήρια
Τα προβιοτικά που περιέχουν Lactobacillus φαίνεται να είναι χρήσιμα για την πρόληψη των λοιμώξεων του ουροποιητικού. Οι λακτοβάκιλλοι είναι τα κυρίαρχα βακτήρια της κολπικής χλωρίδας και διαθέτουν αντιμικροβιακές ιδιότητες που βοηθούν στην αποφυγή των λοιμώξεων.12 Σε μια μελέτη μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών που ήταν επιρρεπείς σε ουρολοιμώξεις, ένα προβιοτικό συμπλήρωμα που περιέχει Lactobacillus rhamnosus GR-1 και Lactobacillus reuteri RC-14 μείωσε τον αριθμό των υποτροπιάσεων πάνω από το μισό μέσα σε ένα χρόνο. Το συμπλήρωμα δεν ήταν τόσο αποτελεσματικό όσο τα αντιβιοτικά, αλλά είχε το πλεονέκτημα ότι δεν οδηγεί στην εμφάνιση ανθεκτικών στα φάρμακα βακτηρίων, ούτε βλάπτει την υγεία του πολύ σημαντικού μικροβιώματος.4,13 Τα κολπικά υπόθετα με Lactobacillus φαίνεται επίσης να λειτουργούν καλά όσον αφορά στη μείωση των επαναλαμβανόμενων ουρολοιμώξεων.14
(Προτεινόμενη δοσολογία: επιλέξτε ένα συμπλήρωμα προβιοτικών υψηλής ποιότητας που περιέχει λακτοβάκιλλους και ακολουθήστε τις οδηγίες της ετικέτας, ή δοκιμάστε ένα κολπικό υπόθετο με προβιοτικά.)

Δοκιμάστε τον βελονισμό
Ο βελονισμός είναι ευεργετικός τόσο για τη θεραπεία όσο και για την πρόληψη επαναλαμβανόμενων ουρολοιμώξεων, σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση - και μπορεί να είναι ακόμη πιο αποτελεσματικός από τα αντιβιοτικά.15

Βοηθηθείτε από τον ιβίσκο
Ο ιβίσκος (Hibiscus sabdariffa), δείχνει να βοηθά στην πρόληψη των λοιμώξεων του ουροποιητικού. Είναι αποδεδειγμένα αποτελεσματικός κατά των βακτηρίων που προκαλούν ουρολοιμώξεις,18 και μια μελέτη σε άτομα σε κλινικές μακροχρόνιας φροντίδας στα οποία είχε τοποθετηθεί καθετήρας, διαπιστώθηκε ότι η λήψη ιβίσκου ως αφέψημα μείωσε τη συχνότητα εμφάνισης λοιμώξεων.19
(Προτεινόμενη δοσολογία: φτιάξτε τσάι από τα αποξηραμένα άνθη και πίνετε τακτικά.)

Συμπληρώστε βιταμίνη C
Η βιταμίνη C μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη και τη θεραπεία των ουρολοιμώξεων αλλάζοντας το pH στα ούρα, δημιουργώντας έτσι ένα εχθρικό περιβάλλον για βακτήρια που προκαλούν λοίμωξη.16 Σε μία μελέτη σε έγκυες – που είναι γενικά πιο επιρρεπείς σε λοιμώξεις του ουροποιητικού – εκείνες στις οποίες δίνοντας καθημερινά συμπληρώματα που περιλάμβαναν 100mg βιταμίνης C (ασκορβικό οξύ) καθημερινά είχαν σημαντικά λιγότερες UTI από τις γυναίκες που λάμβαναν συμπληρώματα χωρίς τη συγκεκριμένη βιταμίνη.
(Προτεινόμενη δοσολογία: Από 100 έως 5.000mg/ημέρα ασκορβικό οξύ. Η ποσότητα που θα λάβετε εξαρτάται και από την ανοχή του εντέρου σας).

Δοκιμάστε ένα θεραπευτικό βοτανικό μείγμα σε αφέψημα
Για την αντιμετώπιση ενεργούς λοίμωξης, ο βοτανολόγος Meilyr James, ιδιοκτήτης της Βοτανικής Κλινικής στο Swansea της Ουαλίας προτείνει την παρασκευή συγκεκριμένου αφεψήματος με τα παρακάτω βότανα:
Ένα τσάι είναι ο καλύτερος τρόπος για να πάρετε τα βότανα, λέει ο James, καθώς το πρόσθετο υγρό βοηθά στην έκπλυση και τον καθαρισμό της ουροδόχου κύστης. Απλώς φροντίστε να δείτε έναν γιατρό εάν τα συμπτώματά σας δεν βελτιωθούν μετά από μερικές ημέρες ή αν επιδεινωθούν.

Ο αρκτοστάφυλλος (Uva-ursi) περιέχει την γλυκοσίδη αρμπουτίνη, η οποία έχει αντιμικροβιακές ιδιότητες, και τανίνες, οι οποίες σφίγγουν και τονώνουν τις βλεννογόνες μεμβράνες του τοιχώματος της ουροδόχου κύστης, συμβάλλοντας στη μείωση της φλεγμονής και στην αποτροπή της προσκόλλησης των μικροοργανισμών.
Τα μουστάκια από το καλαμπόκι (Zea mays) που είναι ένα καταπραϋντικό, διουρητικό φυτό, περιέχουν μία θεραπευτική βλεννώδη ουσία που ηρεμεί τη φλεγμονή και βοηθά στην ανακούφιση της αίσθησης καψίματος κατά την ούρηση.
Το Buchu (Agathosma betulina) είναι ένα βότανο με αντισηπτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες που ενθαρρύνει την αυξημένη ούρηση, η οποία βοηθά στην απομάκρυνση των μικροοργανισμών.
Το Meadowsweet (Filipendula ulmaria) αποτελεί αντισηπτικό ούρων με ανοσοδιεγερτικές ιδιότητες, καθώς και ανακουφιστικά και αντιφλεγμονώδη αποτελέσματα.

Οδηγίες:
• Συνδυάστε ίσα μέρη των αποξηραμένων βοτάνων.
• Προσθέστε 15g βοτάνων σε 1 λίτρο βραστό νερό και αφήστε το να εγχυθεί για μισή ώρα
• Πιείτε το αφέψημα κατά τη διάρκεια της ημέρας, λαμβάνοντας περίπου το ένα τρίτο κάθε φορά.
Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε τανίνες, αυτό το τσάι συνιστάται μόνο για βραχυπρόθεσμη χρήση (έως και ένα μήνα). Πιείτε το μόλις εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια ουρολοίμωξης. Για πρόληψη, καταναλώστε το meadowsweet (σπειραία) ως τσάι μόνο του.

Βιβλιογραφικές αναφορές

1   Am J Public Health, 1990; 80: 331–3.
2   J R Coll Gen Pract, 1983; 33: 411–5.
3   Case Rep Med, 2014; 2014: 698758.
4   Arch Intern Med, 2012; 172: 712–4.
5   Ann Clin Lab Sci, 2019; 49: 134–42; Saudi J Biol Sci, 2020; 27: 2942–7.
6   J Nutr, 2017; 147: 2282–8.
7   Clinics (Sao Paulo), 2012; 67: 661–7.
8   Eur Urol Focus, 2020; S2405-4569(20)30263-7.
9   Am J Obstet Gynecol, 2020; 223: 265.e1–13.
10 Pertanika J Trop Agric Sci, 2015; 38: 271–8.
11 Sci Rep, 2020; 10: 906.
12 Clin Ther, 2008; 30: 453–68.
13 Arch Intern Med, 2012; 172: 704–12.
14 Clin Infect Dis, 2011; 52: 1212–7.
15 BJOG, 2020; 127: 1459–68.
16 Nitric Oxide, 2001; 5: 580–6.
17 Acta Obstet Gynecol Scand, 2007; 86: 783–7.
18 Asian Pac J Trop Dis, 2014; 4: 317–22.
19 J Ethnopharmacol, 2016; 194: 617–25.

Η κοινωνική απομόνωση που έχει επιβληθεί τους τελευταίους μήνες, ειδικά στους ηλικιωμένους, οδηγεί σε έλλειψη προσωπικής επαφής, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τη διάθεση. Αυτό έδειξε μια πρόσφατη μελέτη που επιβεβαίωσε τη σύνδεση μεταξύ των διαφορετικών δεικτών κοινωνικής απομόνωσης και της μοναξιάς με καταθλιπτικά συμπτώματα σε ενήλικες ηλικίας 21 ετών και άνω.1 Η δεκαετής μελέτη παρακολούθησης περίπου 5.000 ατόμων ηλικίας 25-75 ετών με προσδιορισμένες κοινωνικές σχέσεις αποδεικνύεται σημαντική για του εργαζόμενους στη δημόσια υγεία και τους γιατρούς: φαίνεται ότι το μέγεθος της επίδρασης είναι αρκετά μεγάλο, ο επιπολασμός των κοινωνικών σχέσεων κακής ποιότητας είναι υψηλός και η πληθυσμιακή νοσηρότητα της μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής είναι από τις υψηλότερες από οποιαδήποτε πάθηση.2 Αυτές οι επιπτώσεις επιβεβαιώθηκαν επίσης σε μια μετα-ανάλυση των συστηματικών ανασκοπήσεων σχετικά με τις συνέπειες στη δημόσια υγεία από την κοινωνική απομόνωση και τη μοναξιά.3
Δυστυχώς, μια άλλη πιθανή απρόβλεπτη συνέπεια της κοινωνικής απομόνωσης και της κακής ψυχολογίας είναι ο αρνητικός αντίκτυπος στο ανοσοποιητικό σύστημα. Και ενώ μπορεί να υπάρχει ο πειρασμός να καταφύγουμε σε συνταγογραφούμενα φάρμακα για την ανακούφιση της κακής διάθεσης, υπάρχουν φυσικά προϊόντα που μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων καθώς και στην παροχή μιας σειράς μικροθρεπτικών συστατικών που έχουν αποδειχθεί ότι βοηθούν στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος.

Φυσικά ενισχυτικά της διάθεσης
Είναι αναγνωρισμένος ο ρόλος του ψευδαργύρου, του σιδήρου και του ιωδίου, των βιταμινών B6, B12 και του χαλκού στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας και του υγιούς νευρικού συστήματος. Επιπρόσθετα, αρκετές πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η συμπλήρωση με πολυβιταμίνες και μέταλλα μπορεί να έχει θετική επίδραση στη διάθεση και το στρες4,5  και έχουν διευκρινιστεί επίσης οι πιθανοί μηχανισμοί με τους οποίους επιτυγχάνουν αυτά τα αποτελέσματα.6 Επιπλέον, οι ελλείψεις σε βιταμίνες του συμπλέγματος βιταμινών Β έχουν συνδεθεί με νευρολογικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης και του άγχους, οι οποίες μπορούν να διορθωθούν μέσω της σωστής διατροφής.7 Υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι η συμπλήρωση με μέταλλα όπως το μαγνήσιο, ο ψευδάργυρος και το σελήνιο μπορούν επίσης να είναι χρήσιμα σε αυτές τις καταστάσεις.8,9
Όσον αφορά τα βότανα που μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση διαταραχών της διάθεσης, υπάρχουν αποδεδειγμένα στοιχεία που δείχνουν ότι ο Κρόκος (σαφράν) μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη διατήρηση της θετικής διάθεσης ως μονοθεραπεία, αλλά υπάρχουν επίσης στοιχεία που αποδεικνύουν ότι μπορεί να προσφέρει παρόμοια οφέλη όταν χορηγείται μαζί με κουρκουμίνη, την ουσία που προέρχεται από τον Κουρκουμά.10,11 Η Ροντιόλα έχει διαπιστωθεί μετά από έρευνα ότι δρα ως ήπιο αντικαταθλιπτικό, ενώ επίσης ανακουφίζει από το άγχος. Το αγιουρβεδικόc βότανο Ασβαγκάντα έχει επίσης χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά για αυτές τις ενδείξεις.12,13
Η κιτικολίνη είναι μια φυσική ουσία που χρησιμοποιείται συνήθως σε ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια και σε νευρολογικές διαταραχές. Αποτελεί ενδιάμεσο στάδιο στη σύνθεσης της φωσφατιδυλοχολίνης και εμπλέκεται στη διαμόρφωση πολλών μεταβολικών οδών και των επιπέδων των νευροδιαβιβαστών, καθώς επίσης και στη βιοσύνθεση φωσφολιπιδίων σε νευρωνικές μεμβράνες. Η κιτικολίνη που χρησιμοποιείται ευρέως ως γνωστικό ενισχυτικό τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ έχει μελετηθεί επιτυχώς στη θεραπεία της κατάθλιψης, ιδίως όταν εμπλέκεται η κατάχρηση ουσιών.14,15

Η επίδραση της κακής διάθεσης στην ανοσία
Σε πολλές μελέτες έχουν αναφερθεί ανοσολογικές αλλαγές σε καταθλιπτικά άτομα.16-18 Μια μετα-ανάλυση μελετών δείχνει ότι η κατάθλιψη φαίνεται να σχετίζεται με φλεγμονή και ότι σε ασθενείς με καταθλιπτικές διαταραχές συμβαίνουν πολλές ανοσολογικές αλλαγές.19
Μελέτες έχουν αναφέρει ήπιες μειώσεις στον αριθμό ειδικών ανοσοκυττάρων σε άτομα με κατάθλιψη.20 Η θεραπεία με αντικαταθλιπτικά έδειξε ότι οι μετρήσεις αυτών των κυττάρων σε μια ομάδα καταθλιπτικών μετά τη θεραπεία ήταν σημαντικά υψηλότερες από ό, τι πριν τη θεραπεία. Αυτό συμφωνεί με άλλες μελέτες που έχουν δείξει ότι η κατάθλιψη οδηγεί σε καταστολή της κυτταρικής ανοσίας που υποχωρεί με αντικαταθλιπτική θεραπεία.21,22 Μελέτες έχουν επίσης αποκαλύψει μειωμένο αριθμό άλλων λευκών αιμοσφαιρίων που εμπλέκονται στην ανοσία (κύτταρα CD4) σε άτομα με κατάθλιψη.23
Ωστόσο, το εύρημα της ανοσοκαταστολής όσον αφορά την κυτταρική ανοσία στην κατάθλιψη υποστηρίζεται από στοιχεία όπου οι ασθενείς με μείζονα κατάθλιψη έχει παρατηρηθεί ότι έχουν σημαντική μείωση στην ικανότητά τους να δημιουργούν λεμφοκύτταρα που ανταποκρίνονται στον ιό του έρπητα ζωστήρα.24 Αυτό συμφωνεί με άλλες μελέτες που έχουν δείξει ότι η κατάθλιψη είναι μια ανοσοκατασταλτική κατάσταση σε σχέση με την κυτταρική ανοσία, η οποία ομαλοποιείται μετά την υποχώρηση της κατάθλιψης.25 Η αντικαταθλιπτική θεραπεία ασκεί επίσης μια ανοσορυθμιστική δράση μέσω της μείωσης των προ-φλεγμονωδών κυτοκινών και της αύξησης των αντιφλεγμονωδών κυτοκινών.26

Φυσικά ενισχυτικά ανοσοποιητικού
Τα μικροθρεπτικά συστατικά όπως οι βιταμίνες A, D, E, B6, B12, C και το φολικό οξύ, ο σίδηρος, το σελήνιο, ο χαλκός, το μαγνήσιο και ο ψευδάργυρος παίζουν σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη του επίκτητου και του έμφυτου ανοσοποιητικού συστήματος. Η χαμηλή ή ανεπαρκής πρόσληψη αυτών των μικροθρεπτικών συστατικών μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και να μειώσει την αντίσταση στις λοιμώξεις.27-29 Είναι τέτοια η σημασία της βέλτιστης πρόσληψης των παραπάνω μικροθρεπτικών συστατικών για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, που στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε καθένα από τα παραπάνω - με εξαίρεση το μαγνήσιο και τη βιταμίνη Ε - έχει δοθεί συγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας για το σκοπό αυτό30 και οι ρόλοι τους είναι καθιερωμένοι στη βιβλιογραφία.27-29
Όσον αφορά την ενίσχυση της έμφυτης ανοσίας, αυτά τα μικροθρεπτικά συστατικά υποστηρίζουν συλλογικά τη διατήρηση και την ανάπτυξη φυσικών εμποδίων, την ανάπτυξη, διαφοροποίηση και κινητικότητα / χημειοταξία των έμφυτων ανοσοκυττάρων, την παραγωγή και δραστηριότητα αντιμικροβιακών πρωτεϊνών, την καταστροφή και τις φαγοκυτταρικές δράσεις των μακροφάγων και ουδετερόφιλων και την έναρξη και επακόλουθη αποκατάσταση της φλεγμονής. Προωθούν την προσαρμοστική ανοσία, μέσω της παραγωγής κυτοκινών, τον πολλαπλασιασμό λεμφοκυττάρων, τη διαφοροποίηση καθώς και τη δημιουργία κυττάρων μνήμης και παραγωγής αντισωμάτων.
Το σύμπλεγμα βιταμινών Β (Β1, Β2, Β3, Β5, Β6, Β9, Β12) είναι απαραίτητο όχι μόνο για την υγιή ισορροπία του νευρικού συστήματος, αλλά και του ανοσοποιητικού συστήματος. Υπάρχουν περίπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ του νευρικού συστήματος και του ανοσοποιητικού συστήματος και καθίσταται σαφές ότι το ανοσοποιητικό σύστημα παίζει σημαντικό ρόλο στην παθογένεση των διαταραχών ψυχικής υγείας (συμπεριλαμβανομένης της γνωστικής μείωσης, του άγχους, των αλλαγών στη διάθεση και της κατάθλιψης). Οι επιστήμες της διατροφής και της ανοσολογίας συνδέονται στενά με τις επιπτώσεις της κακής διατροφής στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Η κακή πρόσληψη μικροθρεπτικών συστατικών μπορεί να οδηγήσει σε απορρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και τροποποιήσεις στη λειτουργία και την παραγωγή νευροδιαβιβαστών.30,31
Από τα βότανα που αναφέρθηκαν παραπάνω, τα ασβαγκάντα, ροντιόλα, σαφράν και κουρκουμάς έχουν αποδειχθεί ότι βοηθούν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.32-36

Συμπέρασμα
Η παραπάνω ανασκόπηση προτείνει ένα ολοκληρωμένο συμπλήρωμα πολυβιταμινών και ανόργανων συστατικών που περιέχει βότανα όπως το σαφράν, η ασβαγκάντα, η ροντιόλα και ο κουρκουμάς, όπως το Nubria Shine, το οποίο θα μπορούσε να είναι ευεργετικό όσον αφορά τη διατήρηση τόσο της θετικής διάθεσης και στάσης όσο και την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, με την κιτικολίνη να προσφέρει επίσης επιπλέον οφέλη για τη διάθεση.


Βιβλιογραφικές αναφορές

  1. Ge L, Yap CW, Ong R, Heng BH. Social isolation, loneliness and their relationships with depressive symptoms: a population-based study. PloS one. 2017;12(8).
  2. Teo AR, Choi H, Valenstein M. Social relationships and depression: ten-year follow-up from a nationally representative study. PloS one. 2013;8(4).
  3. Leigh-Hunt N, Bagguley D, Bash K, Turner V, Turnbull S, Valtorta N, Caan W. An overview of systematic reviews on the public health consequences of social isolation and loneliness. Public Health. 2017 Nov 1;152:157-71.
  4. Harris E, Kirk J, Rowsell R, Vitetta L, Sali A, Scholey AB, Pipingas A. The effect of multivitamin supplementation on mood and stress in healthy older men. Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental. 2011 Dec;26(8):560-7.
  5. Long SJ, Benton D. Effects of vitamin and mineral supplementation on stress, mild psychiatric symptoms, and mood in nonclinical samples: a meta-analysis. Psychosomatic medicine. 2013 Feb 1;75(2):144-53.
  6. Kaplan BJ, Crawford SG, Field CJ, Simpson JS. Vitamins, minerals, and mood. Psychological bulletin. 2007 Sep;133(5):747.
  7. The effects of vitamin B on the immune/cytokine network and theirinvolvement in depressionKathleen Mikkelsen, Lily Stojanovska, Monica Prakash, Vasso Apostolopoulos∗Maturitas 96 (2017) 58–71
  8. Wang J, Um P Dickerman BA, Liu J. Zinc, magnesium, selenium and depression: a review of the evidence, potential mechanisms and implications. Nutrients. 2018 May;10(5):584.
  9. Derom ML, Sayón-Orea C, Martínez-Ortega JM, Martínez-González MA. Magnesium and depression: a systematic review. Nutritional neuroscience. 2013 Sep 1;16(5):191-206.
  10. Lopresti AL, Drummond PD. Saffron (Crocus sativus) for depression: a systematic review of clinical studies and examination of underlying antidepressant mechanisms of action. Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental. 2014 Nov;29(6):517-27.
  11. Lopresti AL, Drummond PD. Efficacy of curcumin, and a saffron/curcumin combination for the treatment of major depression: A randomised, double-blind, placebo-controlled study. Journal of affective disorders. 2017 Jan 1;207:188-96.
  12. Amsterdam JD, Panossian AG. Rhodiola rosea L. as a putative botanical antidepressant. Phytomedicine. 2016 Jun 15;23(7):770-83.
  13. Singh N, Bhalla M, de Jager P, Gilca M. An overview on ashwagandha: A Rasayana (Rejuvenator) of Ayurveda. African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines. 2011;8(5S).
  14. Roohi-Azizi M, Arabzadeh S, Amidfar M, Salimi S, Zarindast MR, Talaei A, Akhondzadeh S. Citicoline combination therapy for major depressive disorder: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Clinical neuropharmacology. 2017 Jan 1;40(1):1-5.
  15. Brown ES, Gabrielson B. A randomized, double-blind, placebo-controlled trial of citicoline for bipolar and unipolar depression and methamphetamine dependence. Journal of affective disorders. 2012 Dec 20;143(1-3):257-60.
  16. Weisse CS. Depression and immunocompetence: A review of the literature. Psychol Bull. 1992;111:475–89
  17. Schleifer SJ, Keller SE, Bond RN, Cohen J, Stein M. Major depressive disorder and immunity. Role of age, sex, severity, and hospitalization. Arch Gen Psychiatry. 1989;46:81–7
  18. Zorrilla EP, Luborsky L, McKay JR, Rosenthal R, Houldin A, Tax A, et al. The relationship of depression and stressors to immunological assays: A meta-analytic review. Brain Behav Immun. 2001;15:199–226
  19. Osimo EF, Pillinger T, Rodriguez IM, Khandaker GM, Pariante CM, Howes OD. Inflammatory Markers in Depression: a Meta-Analysis of Mean Differences and Variability in 5,166 Patients and 5,083 Controls. Brain, Behavior, and Immunity. 2020 Feb 27.
  20. Irwin M, Daniels M, Smith TL, Bloom E, Weiner H. Impaired natural killer cell activity during bereavement. Brain Behav Immun. 1987;1:98–104
  21. Köhler CA, Freitas TH, Stubbs B, Maes M, Solmi M, Veronese N, de Andrade NQ, Morris G, Fernandes BS, Brunoni AR, Herrmann N. Peripheral alterations in cytokine and chemokine levels after antidepressant drug treatment for major depressive disorder: systematic review and meta-analysis. Molecular neurobiology. 2018 May 1;55(5):4195-206.
  22. M Schmidt F, C Kirkby K, Lichtblau N. Inflammation and immune regulation as potential drug targets in antidepressant treatment. Current neuropharmacology. 2016 Oct 1;14(7):674-87.
  23. Rivera-Rivera Y, Vázquez-Santiago FJ, Albino E, Sánchez MD, Rivera-Amill V. Impact of Depression and Inflammation on the Progression of HIV Disease. Journal of clinical & cellular immunology. 2016 Jun;7(3).
  24. Eriksson C. Herpes simplex virus type 1 infection in the central nervous system-Experimental and clinical studies. https://gupea.ub.gu.se/handle/2077/47412
  25. Medina-Rodriguez EM, Lowell JA, Worthen RJ, Syed SA, Beurel E. Involvement of innate and adaptive immune systems alterations in the pathophysiology and treatment of depression. Frontiers in neuroscience. 2018 Aug 17;12:547.
  26. Eyre HA, Lavretsky H, Kartika J, Qassim A, Baune BT. Modulatory effects of antidepressant classes on the innate and adaptive immune system in depression. Pharmacopsychiatry. 2016 Jun;26(03):85-96.
  27. Carr, A.C.; Maggini, S. Vitamin C and immune function. Nutrients 2017, 9, 1211.
  28. Martineau, A.R.; Jolliffe, D.A.; Hooper, R.L.; Greenberg, L.; Aloia, J.F.; Bergman, P.; Dubnov-Raz, G.; Esposito, S.; Ganmaa, D.; Ginde, A.A.; et al. Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory tract infections: systematic review and meta-analysis of individual participant data. BMJ 2017, 356, i6583.
  29. Gombart, A.F.; Pierre, A.; Maggini, S. A review of micronutrients and the immune system–working in harmony to reduce the risk of infection. Nutrients 2020, 12, 236.
  30. European Commission EU register on nutrition and health claims. Available online: https://ec.europa.eu/food/safety/labelling_nutrition/claims/register/public/?event=search
  1. S.J. Bull, P. Huezo-Diaz, E.B. Binder, J.F. Cubells, G. Ranjith, C. Maddock, et al.,Functional polymorphisms in the interleukin-6 and serotonin transportergenes, and depression and fatigue induced by interferon-alpha and ribavirintreatment, Mol. Psychiatry 14 (2009) 1095–1104.
  2. S. Cunningham-Rundles, D.F. McNeeley, A. Moon, Mechanisms of nutrientmodulation of the immune response, J. Allergy Clin. Immunol. 115 (2005)1119–1128, Tiwari R, Chakraborty S, Saminathan M, Dhama
  3. K, Singh SV. Ashwagandha (Withania somnifera): Role in safeguarding health, immunomodulatory effects, combating infections and therapeutic applications: A review. J Biol Sci. 2014 Feb 15;14(2):77-94.
  4. Khanna K, Mishra KP, Ganju L, Singh SB. Golden root: A wholesome treat of immunity. Biomedicine & Pharmacotherapy. 2017 Mar 1;87:496-502.
  5. Kianbakht S, Ghazavi A. Immunomodulatory effects of saffron: a randomized double‐blind placebo‐controlled clinical trial. Phytotherapy Research. 2011 Dec;25(12):1801-5.
  6. Jagetia GC, Aggarwal BB. “Spicing up” of the immune system by curcumin. Journal of clinical immunology. 2007 Jan 1;27(1):19-35.

Περίπου το 20 τοις εκατό του πληθυσμού πάσχει από φλεβίτιδα και κιρσούς1 – λόγω της κακής κυκλοφορίας του αίματος. Το πρόβλημα εμφανίζεται σε ολόκληρο το σώμα, αλλά τα πόδια επηρεάζονται συχνότερα, καθώς το αίμα πρέπει να μετακινηθεί ενάντια στη βαρύτητα.
Για πολλούς πάσχοντες, οι κιρσοί είναι απλώς αισθητικό πρόβλημα. Όμως μπορεί επίσης να είναι ένα σημάδι χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας, μια εξελισσόμενη κατάσταση στην οποία οι βαλβίδες στις φλέβες δεν λειτουργούν σωστά. Πιθανές αιτίες της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση, η καθιστική ζωή, κάποιος τραυματισμός στα πόδια, ορμονικές ανισορροπίες το υπερβολικό βάρος κ.α.
Όπως και οι κιρσοί, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πρήξιμο, πόνο, κνησμό και αίσθημα βάρους στα πόδια. Στα πιο προχωρημένα στάδια, η χρόνια φλεβική ανεπάρκεια μπορεί να οδηγήσει σε έλκη των ποδιών και σε εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση.
Η συμβατική θεραπεία εξαρτάται από τη σοβαρότητα του προβλήματος, αλλά μπορεί να περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση, θεραπεία με λέιζερ και σκληροθεραπεία, όπου χημικές ουσίες εγχέονται στους κιρσούς για να προκαλέσουν την κατάρρευση των τοιχωμάτων τους.
Τεχνικές όπως η κατάλυση με ρεύμα ραδιοσυχνοτήτων και η ενδοφλέβια θεραπεία με λέιζερ τείνουν να είναι οι προτιμώμενες επιλογές αυτή τη στιγμή, καθώς είναι ελάχιστα επεμβατικές και σχετίζονται με λιγότερες επιπλοκές σε σύγκριση με τη χειρουργική επέμβαση.2 Ωστόσο, συχνά έχουν παρενέργειες όπως πόνο, αλλαγές χρώσης και αίσθηση σφιξίματος γύρω από την περιοχή θεραπείας,3 και δεν επιλύουν πάντα το πρόβλημα.
Οι κάλτσες συμπίεσης για τη βελτίωση της ροής του αίματος είναι μια κοινή θεραπεία πρώτης γραμμής, όμως σε πολλούς ασθενείς δεν αρέσει να τις φορούν.4
Ευτυχώς, υπάρχουν πολλές εναλλακτικές επιλογές που πρέπει να λάβετε υπόψη. Ιδανικά, συνεργαστείτε με έναν έμπειρο ιατρό που μπορεί να συστήσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα και να παρακολουθεί την πρόοδό σας.

Φλαβονοειδή
Αυτές οι ισχυρές φυτικές χρωστικές μπορεί να είναι αποτελεσματικές για κιρσούς και φλεβική ανεπάρκεια όταν λαμβάνονται ως καθημερινό συμπλήρωμα

Grape seed extract.
Το εκχύλισμα σπόρων σταφυλιού βελτίωσε τους κιρσούς και το πρήξιμο μετά από ένα μήνα σε μία δοκιμή ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο.5
Προτεινόμενη δόση: 100-200 mg εκχύλισμα σπόρου σταφυλιού / ημέρα.

Red vine leaf extract.
Το εκχύλισμα φύλλων κόκκινου σταφυλιού έχει βρεθεί ότι είναι ασφαλές και αποτελεσματικό για πολλά συμπτώματα της φλεβικής ανεπάρκειας, όπως το πρήξιμο και ο πόνος στα πόδια.6
Προτεινόμενη δόση: 360 mg / ημέρα.

French maritime pine bark extract.
Αυτό το τυποποιημένο εκχύλισμα φλοιού πεύκου (πυκνογενόλη) έχει φανεί σε αρκετές μελέτες ότι είναι ωφέλιμο σε περιπτώσεις χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας και σχετικές διαταραχές της φλέβας.7 Σε μια δοκιμή, η πυκνογενόλη ήταν πιο αποτελεσματική από τις κάλτσες συμπίεσης για τη βελτίωση των συμπτωμάτων της φλεβικής ανεπάρκειας και ο συνδυασμός των δύο θεραπειών μαζί ήταν πιο αποτελεσματικός από την κάθε μία ξεχωριστά.8
Προτεινόμενη δόση: 150 mg / ημέρα

Διοσμίνη και εσπεριδίνη.
Ένα γαλλικό μείγμα φλαβονοειδών (Daflon), που περιέχει 90% διοσμίνη και 10% εσπεριδίνη, έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό για τη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια, ακόμη και στα σοβαρά στάδιά της.9
Προτεινόμενη δόση: ακολουθήστε τις οδηγίες της συσκευασίας.

Βότανα

Ιπποκαστανιά (Aesculus hippocastanum).
Μελέτες υποστηρίζουν ότι τα εκχυλίσματα από τους σπόρους αυτού του φυτού αποτελούν μια καλή επιλογή για τη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια.10 Έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματικό τόσο στο πρήξιμο και τον πόνο όσο και στα άλλα συμπτώματα της φλεβίτιδας και των κιρσών.11
Προτεινόμενη δόση: ακολουθήστε τις οδηγίες της συσκευασίας.

Ρούσκος (Ruscus aculeatus).
Εκχυλίσματα από αυτό το βότανο μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας, ειδικά το πρήξιμο των ποδιών.12
Προτεινόμενη δόση: ακολουθήστε τις οδηγίες της συσκευασίας.

Gotu Kola (Centella asiatica).
Αυτό φαίνεται να έχει ωφέλιμη δράση στο συνδετικό ιστό των κιρσών13 και μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας.14
Προτεινόμενη δόση: 60-120 mg /μέρα εκχύλισμα. Εναλλακτικά, πιείτε αφέψημα από το φυτό, τρεις φορές την ημέρα. (Για το αφέψημα, βάλτε ένα κουταλάκι του τσαγιού αποξηραμένο βότανο σε μία κούπα βραστό νερό και αφήστε το για 10 λεπτά πριν το πιείτε).

Μηλόξυδο.
Αυτό το δημοφιλές σπιτικό φάρμακο δοκιμάστηκε για τους κιρσούς σε μία μελέτη με τη συμμετοχή 120 ασθενών που εφάρμοζαν μυλόξυδο τοπικά στην προβληματική περιοχή σε συνδυασμό με τη συμβατική θεραπεία που είχε συνταγογραφηθεί από τον γιατρό. Εκείνοι που χρησιμοποίησαν μηλόξυδο είδαν σημαντική βελτίωση στα συμπτώματά τους όπως οι κράμπες στα πόδια, η ενόχληση, το πρήξιμο και η αίσθηση βάρους σε σύγκριση με όσους έκαναν μόνο τη συμβατική αγωγή.15

Υδροθεραπεία
Η υδροθεραπεία, η οποία συνήθως περιλαμβάνει άσκηση στο νερό, μπορεί να μειώσει το πρήξιμο των ποδιών και άλλα συμπτώματα της φλεβικής ανεπάρκειας.16 Ένα είδος υδροθεραπείας που υπάρχει συχνά σε σπα, η λουτροθεραπεία – μπάνιο σε φυσικό μεταλλικό νερό ή σε θερμά νερά – μπορεί να είναι αποτελεσματική για πολλά συμπτώματα της φλεβικής ανεπάρκειας.17

Χρήσιμες συμβουλές
Οι ακόλουθες συμβουλές μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη των κιρσών ή στην αποφυγή επιδείνωσής τους.
• Η τακτική άσκηση βοηθά την κυκλοφορία του αίματος. Το περπάτημα ή οποιαδήποτε άλλη μορφή άσκησης που κινεί τα πόδια, αποτελούν ιδανικές λύσεις.
• Μειώστε την πίεση των ποδιών αποφεύγοντας την παρατεταμένη ορθοστασία και το υπερβολικό σήκωμα βάρους.
• Ανυψώστε τα πόδια. Για να βελτιώσετε την κυκλοφορία των ποδιών, κάντε λίγα μικρά διαλείμματα καθημερινά για να σηκώσετε τα πόδια σας πάνω από το επίπεδο της καρδιάς σας, για παράδειγμα, ξαπλωμένοι με τα πόδια σας στηριγμένα σε τρία ή τέσσερα μαξιλάρια.
• Μην σταυρώνετε τα πόδια σας όταν κάθεστε, καθώς αυτό μπορεί να επιβραδύνει την ανοδική ροή του αίματος πίσω στην καρδιά και να αυξήσει την πίεση στις φλέβες των ποδιών.
• Δοκιμάστε μασάζ, ξηρό βούρτσισμα σώματος και άλλες θεραπείες που αυξάνουν την κυκλοφορία.
• Αποφύγετε τα ψηλά τακούνια. Τα παπούτσια με χαμηλά τακούνια λειτουργούν περισσότερο τους μύες της γάμπας, κάτι που είναι καλύτερο για τη ροή του αίματος στις φλέβες.
• Αποφύγετε να φοράτε σφιχτά ρούχα γύρω από τη μέση, τα πόδια και τη βουβωνική χώρα, καθώς αυτό μπορεί να μειώσει τη ροή του αίματος.

Επιλέξτε φυτικές ίνες στη διατροφή σας
Συχνά συνιστάται δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες για ασθενείς με κιρσούς και χρόνια φλεβική ανεπάρκεια. Μια δίαιτα χαμηλή σε φυτικές ίνες μπορεί να οδηγήσει σε δυσκοιλιότητα και καταπόνηση κατά τη διάρκεια των κινήσεων του εντέρου, η οποία μπορεί να αυξήσει την πίεση στις φλέβες των κάτω άκρων.18

Ελέγξτε το βάρος σας
Το υπερβολικό βάρος μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη κιρσών.19 Και μεταξύ των ατόμων με κιρσούς, το υπερβολικό βάρος σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας.20 Στοχεύστε να χάσετε βάρος με μια υγιεινή διατροφή και άσκηση εάν χρειαστεί.


Βιβλιογραφικές αναφορές

1   Phlebology, 2012; 27 Suppl 1: 23-6
2   Semin Intervent Radiol, 2005; 22: 204-8; Curr Pain Headache Rep, 2019; 23: 16
3   Arch Dermatol, 2012; 148: 49-58
4   Phlebology, 2011; 26: 353-60
5   Nutr J, 2017; 16: 5
6   Arzneimittelforschung, 2000; 50: 109-17; Pharmazie, 2019; 74: 193-200
7   Phytomedicine, 2000; 7: 383-8
8   Phytomedicine, 2010; 17: 835-9
9   Angiology, 2001; 52 Suppl 1: S49-56
10 Cochrane Database Syst Rev 2006; (1): CD003230
11 Adv Ther, 2006; 23: 179-90
12 Arzneimittelforschung, 2002; 52: 243-50
13 Int J Clin Pharmacol Res, 1990; 10: 229-33
14 Evid Based Complement Alternat Med, 2013; 2013: 627182
15 Evid Based Complement Alternat Med, 2016; 2016: 6473678
16 Vasa, 1991; 20: 147-52
17 Clin Ter, 2013; 164: 233-8
18 Altern Med Rev, 2001; 6: 126-40
19 Am Fam Physician, 2008; 78: 1289-94
20 J Vasc Surg Venous Lymphat Disord, 2015; 3: 18-26

Η ενδομητρίωση είναι μια κοινή γυναικολογική κατάσταση στην οποία ιστός παρόμοιος με την επένδυση της μήτρας (ενδομήτριο) εμφανίζεται αλλού στο σώμα - συνηθέστερα στις ωοθήκες, στις σάλπιγγες και στην κοιλιά. Αυτός ο ιστός συμπεριφέρεται ακριβώς όπως το ενδομήτριο, αιμορραγεί κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως και μπορεί να προκαλέσει ιώδεις συγκολλήσεις μεταξύ των οργάνων, κάνοντάς τα να κολλάνε μεταξύ τους. 
Αν και ορισμένες γυναίκες μπορεί να μην έχουν εμφανή συμπτώματα, άλλες επηρεάζονται άσχημα εμφανίζοντας έντονους πόνους, υπερβολική αιμορραγία, προβλήματα στην ουροδόχο κύστη και στο έντερο και επίμονη εξάντληση και κόπωση. Η ενδομητρίωση μπορεί επίσης να προκαλέσει στειρότητα.
Οι τυπικές θεραπείες για την πάθηση - παυσίπονα, ορμονικά φάρμακα και χειρουργική επέμβαση - συχνά δεν λειτουργούν μακροπρόθεσμα και έχουν σημαντικούς κινδύνους. Οι αγωνιστές ορμονών απελευθέρωσης γοναδοτροπίνης (GnRH), για παράδειγμα, που είναι μεταξύ των πιο δημοφιλών φαρμάκων για την πάθηση, μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα εμμηνόπαυσης όπως εξάψεις, αϋπνία και κολπική ξηρότητα.1
Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν φυσικές επιλογές που φαίνεται να συμβάλλουν στη θεραπεία της ενδομητρίωσης, ειδικά στην αντιμετώπιση του πόνου που μπορεί να προκαλέσει. Είναι φυσικά απαραίτητη η επίσκεψη σε έναν γιατρό που ειδικεύεται σε καταστάσεις όπως η ενδομητρίωση, ωστόσο έχετε στο νου σας και τις παρακάτω εναλλακτικές λύσεις που αποδεικνύεται επιστημονικά ότι μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Βελονισμός
Αυτή η αρχαία κινεζική τεχνική μπορεί να μειώσει τον πόνο που σχετίζεται με την ενδομητρίωση, καθώς και τα επίπεδα του CA-125 στο αίμα, μιας πρωτεΐνη που τείνει να είναι σημαντικά αυξημένη σε περιπτώσεις προχωρημένης ενδομητρίωσης.2 Σε μια μελέτη, ο βελονισμός αποδείχθηκε πιο αποτελεσματικός από τα φάρμακα δαναζόλης για τη βελτίωση της επώδυνης και ακανόνιστης περιόδου, του πόνου στην πλάτη και άλλων συμπτωμάτων της ενδομητρίωσης ενώ επίσης εμφάνισε λιγότερες παρενέργειες.3 Η τεχνική φαίνεται επίσης να βοηθά στην υπογονιμότητα λόγω ενδομητρίωσης.4

Παραδοσιακά κινέζικα βότανα
Η κινεζική βοτανική ιατρική χρησιμοποιείται συχνά για τη θεραπεία της ενδομητρίωσης στην Κίνα και μια ανασκόπηση που τη συγκρίνει με τα τυπικά ορμονικά φάρμακα για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, διαπίστωσε ότι είναι εξίσου αποτελεσματική με τη γεστερίνη και πιο αποτελεσματική από τη δαναζόλη, αλλά με λιγότερες παρενέργειες.5,6

Πρόπολη
Αυτή η ουσία που συλλέγουν οι μέλισσες από μπουμπούκια φύλλων και φλοιούς δέντρων, μπορεί να είναι χρήσιμη για τη θεραπεία της στειρότητας που σχετίζεται με την ενδομητρίωση. Σε μια προκαταρκτική δοκιμή γυναικών με υπογονιμότητα και ήπια ενδομητρίωση, εκείνες που έλαβαν συμπληρώματα πρόπολης για έξι μήνες είχαν ποσοστό εγκυμοσύνης 60 τοις εκατό σε σύγκριση με μόνο 20 τοις εκατό μεταξύ εκείνων που έλαβαν εικονικό φάρμακο. 7 Η πρόπολη φαίνεται επίσης να ανακουφίζει τους πόνους περιόδου.8
Προτεινόμενη δοσολογία: 500 mg δύο φορές την ημέρα.

Διατροφή
Στοιχεία δείχνουν ότι συγκεκριμένοι διατροφικοί παράγοντες μπορεί να συνδέονται με την ενδομητρίωση, επομένως τα ακόλουθα απλά βήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν.

Κόψτε την καφεΐνη: Οι γυναίκες που πίνουν το ισοδύναμο περίπου ενάμισι φλιτζανιού καφέ την ημέρα έχουν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν ενδομητρίωση.9

Προτιμήστε φρούτα και λαχανικά: Σε μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν περισσότερες από 1.000 γυναίκες, εκείνες με υψηλότερη πρόσληψη φρέσκων φρούτων και πράσινων λαχανικών ήταν λιγότερο πιθανό να έχουν ενδομητρίωση. Η κατανάλωση πολλού βοείου κρέατος και κόκκινου κρέατος, από την άλλη πλευρά, φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο.10

Καταναλώστε καλά λιπαρά: Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, καθώς και οι ξηροί καρποί και οι σπόροι, φαίνεται να έχουν προστατευτική δράση έναντι της ενδομητρίωσης. Οι γυναίκες που πηγαίνουν για τρόφιμα γεμάτα trans λιπαρά, όπως τα επεξεργασμένα τηγανητά και ψητά προϊόντα, είναι σχεδόν 50 τοις εκατό πιο πιθανό να εμφανίσουν την πάθηση.11

Κόψτε τη γλουτένη: Η διατροφή χωρίς γλουτένη ανακούφισε τα οδυνηρά συμπτώματα ενδομητρίωσης στο 75% των ασθενών μετά από 12 μήνες. Η σωματική λειτουργία, η ζωτικότητα και η ψυχική υγεία βελτιώθηκαν επίσης.12

Αντιοξειδωτικά
Οι γυναίκες με ενδομητρίωση τείνουν να έχουν μικρότερη πρόσληψη αντιοξειδωτών (βιταμινών A, C και E, ψευδάργυρου και χαλκού) οπότε η πρόσληψη αυτών των θρεπτικών συστατικών μέσω της διατροφής ή συμπληρωμάτων διατροφής μπορεί να βοηθήσει.13 Μάλιστα, μελέτες δείχνουν ότι συγκεκριμένα αντιοξειδωτικά συμπληρώματα έχουν ευεργετικά αποτελέσματα.

Βιταμίνες C και E: Μια μελέτη με τη συμμετοχή γυναικών με πυελικό πόνο και ενδομητρίωση διαπίστωσε ότι δύο μήνες θεραπείας με βιταμίνες C και E οδήγησαν σε μείωση του χρόνιου πόνου σε περισσότερο από το 40% των γυναικών.14
Προτεινόμενες δόσεις: 1.200 IU / ημέρα βιταμίνη Ε και 1 g / ημέρα βιταμίνη C.

Πυκνογενόλη: Αυτό το τυποποιημένο εκχύλισμα από το φλοιό του γαλλικού θαλάσσιου πεύκου που είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή, μείωσε αργά αλλά σταθερά τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης σε μια προκαταρκτική μελέτη.15
Προτεινόμενο δοσολογία: 60 mg / ημέρα.

Ν-ακετυλοκυστεΐνη (NAC): Σε μέλετη, η λήψη αυτού του αντιοξειδωτικού για τρεις μήνες σχετίστηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα ακύρωσης της προγραμματισμένης χειρουργικής επέμβασης για ενδομητρίωση σε σύγκριση με την ομάδα χωρίς θεραπεία.16
Προτεινόμενη δοσολογία: 1.800 mg / ημέρα.

Δοκιμάστε αυτές τις συστάσεις βοτάνων
Η ενδομητρίωση συνδέεται συχνά με την υπερδραστηριότητα των επινεφριδίων που πρέπει να αντιμετωπιστεί για να υπάρξει βελτίωση στο σώμα. Συνιστώνται βότανα που λειτουργούν στο νευρικό σύστημα του σώματος για να ηρεμήσουν την υπερδραστήρια απόκριση, καθώς και βότανα που λειτουργούν πιο άμεσα στη μήτρα και το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα.

Ashwagandha (Withania somnifera): Είναι ένα πολύ γνωστό τονωτικό του νευρικού συστήματος που βοηθά το σώμα να αντιμετωπίσει το άγχος και το στρες.
Οδηγίες λήψης: Χρησιμοποιείστε το σε μορφή σκόνης, ανακατεύοντας ένα μικρό κουταλάκι του γλυκού σε λίγο ζεστό γάλα και πιείτε το βράδυ. Όπως τα περισσότερα τονωτικά βότανα, μπορεί να χρειαστούν μερικές εβδομάδες για ένα αξιοσημείωτο αποτέλεσμα, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τρίλλιο (Trillium erectum): Αυτό το βότανο είναι αντι-αιμορραγικό, βοηθώντας στη μείωση της υπερβολικής αιμορραγίας, ενώ παράλληλα έχει προστατευτική και θεραπευτική επίδραση στον ενδομήτριο ιστό.
Οδηγίες λήψης: Χρησιμοποιήστε βάμμα 1:3 σε συνδυασμό με αχιλλέα και άχυρο βρώμης (βλ. παρακάτω).

Αχιλλέα (Achillea millefolium): Αυτό το βότανο βοηθά στη ρύθμιση της ροής της εμμήνου ρύσεως και μειώνει τις κράμπες της μήτρας.
Τρόπος λήψης: Χρησιμοποιήστε βάμμα 1: 4 σε συνδυασμό με άχυρο βρώμης και τρίλλιο (βλ. παρακάτω)

Άχυρο βρώμης (Avena sativa): Αυτό το καταπραϋντικό βότανο δρα ως θρεπτικό του νευρικού συστήματος.
Τρόπος λήψης: Χρησιμοποιήστε βάμμα 1: 3 και ανακατέψτε ίσα μέρη από άχυρο βρώμης, τρίλλιο και αχιλλέα σε ένα δοχείο. Λαμβάνετε 1 κουταλάκι του γλυκού (5 mL) δύο φορές την ημέρα, με νερό.

Βιβλιογραφικές αναφορές

1   Cochrane Database Syst Rev, 2009; (3): CD006568
2   PLoS One, 2017; 12: e0186616
3   Zhongguo Zhen Jiu, 2006; 26: 863–5
4   Gynecol Endocrinol, 1992; 6: 171–81
5   Cochrane Database Syst Rev, 2012; (5): CD006568
6   J Altern Complement Med, 2017; 23: 45–52
7   Fertil Steril, 2003; 80(Supplement 3): 32
8   Obstet Gynecol Sci, 2019; 62: 352–6
9   Am J Epidemiol, 1993; 137: 1353–60
10 Hum Reprod, 2004; 19: 1755–9
11 Hum Reprod, 2010; 25: 1528–35
12 Minerva Chi, 2012; 67: 499–504
13 Reprod Biol Endocrinol, 2009; 7: 54
14 Transl Res, 2013; 161: 189–95
15 J Reprod Med, 2007; 52: 703–8
16 Evid Based Complement Alternat Med, 2013; 2013: 240702.

 

Πολλοί ασθενείς με διαβήτη που ακολουθούν τη συμβατική αγωγή, δεν λαμβάνουν συμπληρώματα διατροφής και το ιατρικό κατεστημένο δεν στέλνει κάποιο σαφές μήνυμα για τη χρησιμότητά τους. Για παράδειγμα, η Αμερικανική Διαβητολογική Ένωση (American Diabetes Association - ADA), ο μεγαλύτερος οργανισμός αφιερωμένος στη διαβητική περίθαλψη στην Αμερική, έχει μια πολύ περίεργη άποψη για τα συμπληρώματα.

Από τη μία πλευρά, ο οργανισμός χορηγεί ένα έγκυρο επιστημονικό περιοδικό για τον διαβήτη, το Diabetes Care και αυτό το περιοδικό δημοσιεύει τακτικά μελέτες σχετικά με τα οφέλη των συμπληρωμάτων διατροφής, των βιταμινών, των μετάλλων, των φαρμακευτικών προϊόντων και των βοτανικών σκευασμάτων. Όμως παρακάτω ακολουθεί ένα απόσπασμα από την ADA που περιγράφει τη θέση τους σχετικά με τη λήψη συμπληρωμάτων:

"Δεν υπάρχει σαφής ένδειξη οφέλους από συμπληρώματα βιταμινών ή ανόργανων συστατικών για άτομα με διαβήτη που δεν έχουν υποκείμενες ανεπάρκειες βιταμινών ή ανόργανων συστατικών. Ούτε υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τη χρήση κανέλας ή άλλων βοτάνων ή συμπληρωμάτων για τη θεραπεία του διαβήτη."

Σε αντίθεση με αυτήν τη δήλωση, πολλές μελέτες έχουν δείξει τα θετικά οφέλη από τη λήψη συμπληρωμάτων σε διαβητικούς ασθενείς. Στη συνέχεια καταγράφονται πληροφορίες που επιβεβαιώνουν το γιατί ένας ασθενής πρέπει να λαμβάνει συμπληρώματα ως μέρος ενός αποτελεσματικού πρωτοκόλλου διαβήτη:

Αντιοξειδωτικά. Η ζημιά σε ένα διαβητικό σώμα από τα ψηλά επίπεδα γλυκόζης για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει την ανάπτυξη διαβητικών επιπλοκών λόγω προ-οξειδωτικών βιοχημικών διαδικασιών. Τα αντιοξειδωτικά συμπληρώματα μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να σταματήσει την ανεξέλεγκτη οξειδωτική βλάβη.

Ανεπάρκειες. Πολλοί άνθρωποι στη Δύση, συμπεριλαμβανομένων των διαβητικών ασθενών, έχουν έλλειψη θρεπτικών συστατικών. Η υψηλή γλυκόζη μπορεί να προκαλέσει την απώλεια πολλών θρεπτικών ουσιών - όπως ο ψευδάργυρος, το χρώμιο και το μαγνήσιο - από το σώμα μέσω των νεφρών. Επίσης, ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές (για παράδειγμα, μετφορμίνη, αναστολείς αντλίας πρωτονίων κ.α.) μπορούν να προκαλέσουν ανεπάρκειες θρεπτικών συστατικών μειώνοντας την απορρόφηση από το έντερο. Επιπλέον, η ανθυγιεινή διατροφή που ακολουθούν μακροχρόνια πολλοί ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 μπορεί να προκαλέσει έλλειψη βασικών λιπαρών οξέων, βιταμίνης D3 και άλλων θρεπτικών συστατικών.

Βελτιωμένος έλεγχος γλυκόζης. Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής υποστηρίζονται από καλά δεδομένα που δείχνουν ότι μπορούν να είναι ευεργετικά για τη μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη σε κυτταρικό επίπεδο, επιτρέποντας στη γλυκόζη να εισέρχεται ευκολότερα στο κύτταρο.

Μελέτες έχουν δείξει ότι κάποια συμπληρώματα διατροφής μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της γλυκόζης νηστείας και μετά το γεύμα, να μειώσουν τις τιμές της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης A1C (το επίπεδο των πρωτεϊνών αιμοσφαιρίνης στα ερυθρά αιμοσφαίρια που καλύπτονται από γλυκόζη, το βασικό εργαλείο παρακολούθησης για τη ρύθμιση της γλυκόζης) και τη μείωση της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων.

Τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μείωση της συχνότητας των υπογλυκαιμικών και υπεργλυκαιμικών συμβάντων.1-3

Μείωση της όρεξης και της λιγούρας. Μερικά συμπληρώματα μπορεί να είναι πολύ χρήσιμα στη μείωση της όρεξης για τροφές όπως οι υδατάνθρακες.

Βελτιωμένη ενέργεια και διάθεση. Τα θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση της ενέργειας και της διάθεσης με διάφορους τρόπους. Τα κυμαινόμενα επίπεδα γλυκόζης όλη την ημέρα μπορούν να προκαλέσουν ευερεθιστότητα και ασταθή διάθεση και το να αισθάνεται κάποιος θύμα του διαβήτη αντί για νικητής, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμησή του.

Τα θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση της ενέργειας παρέχοντας στα κύτταρα όλα όσα χρειάζονται για να λειτουργήσουν καλύτερα.

Θρεπτικά συστατικά όπως τα ωμέγα-3 έλαια και το βιοδιαθέσιμο φολικό οξύ, σχετίζονται και με τη μείωση της κατάθλιψης και του άγχους.4,5

Εάν ένας ασθενής τρώει πιο υγιεινά, δεν έχει λιγούρες, έχει καλή ενέργεια και διάθεση και έχει χαμηλότερα επίπεδα γλυκόζης, θα είναι σε θέση να χάσει βάρος πολύ πιο γρήγορα και αποτελεσματικά.

Η Φινλανδία έχει το υψηλότερο ποσοστό εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 στον κόσμο. Ως αποτέλεσμα, ερευνητές στη Φινλανδία, άλλα και σε άλλες χώρες, έχουν πραγματοποιήσει εκτεταμένη έρευνα που εστιάζει στο ποια συμπληρώματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε βρέφη για να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 αργότερα στη ζωή τους. Σε αυτές τις μελέτες επισημάνθηκαν δύο βασικές θρεπτικές ουσίες, τα ιχθυέλαια και η βιταμίνη D3.6,7 Τα προβιοτικά έχουν επίσης αποδειχθεί χρήσιμα για τον γλυκαιμικό έλεγχο.8

Ένα καλό συμπλήρωμα βιταμινών και ανόργανων συστατικών, η βιταμίνη D3, τα προβιοτικά, η νιασιναμίδη και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα με επιπλέον μαγνήσιο, ψευδάργυρο, βανάδιο και κάλιο θα πρέπει να αποτελούν μέρος του «οπλοστάσιου» κάθε διαβητικού.

Ωστόσο, ορισμένα λιγότερο γνωστά συμπληρώματα μπορούν επίσης να έχουν σημαντικό αποτέλεσμα στον έλεγχο του διαβήτη.

Διατροφικά συμπληρώματα:
R-alpha-lipoic acid (R-ALA). Εάν μπορούσα να συνταγογραφήσω μόνο ένα συμπλήρωμα σε έναν ασθενή με διαβήτη, θα ήταν το R-άλφα-λιποϊκό οξύ. Αυτό το υδατοδιαλυτό και λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και το μεταβολισμό της γλυκόζης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 9,10 και η έρευνα υποστηρίζει ότι μπορεί επίσης να αποτρέψει την εξέλιξη των επιπλοκών του διαβήτη στα νεύρα, τα μάτια και τα νεφρά.11,12
Το άλφα-λιποϊκό οξύ αναφέρεται είτε ως ALA είτε ως R-ALA. Όταν αναφέρεται ως ALA, αυτό σημαίνει ότι περιέχει δύο χημικές δομές που είναι καθρέφτες μεταξύ τους - η μορφή S και η μορφή R, σε αναλογία 50:50. Ωστόσο, η μορφή R είναι η μόνη που είναι ενεργή στο σώμα και έτσι θα πρέπει να είναι η μόνη μορφή που χρησιμοποιείται.
Εάν ένα προϊόν άλφα-λιποϊκού οξέος δηλώνει ότι κάθε κάψουλα περιέχει 300 mg ALA, στην πραγματικότητα μόνο 150 mg είναι R-ALA που είναι η ενεργή μορφή. Ένα προϊόν R-άλφα-λιποϊκού οξέος που λέει ότι κάθε κάψουλα περιέχει 300 mg, είναι όλα ενεργά στο σώμα. Ψάξτε λοιπόν ένα προϊόν που λέει ότι περιέχει "R-ALA" αντί μόνο "ALA".
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 300 έως 1.200 mg ημερησίως R-ALA, το ισοδύναμο 600 έως 2.400 mg ημερησίως ενός προϊόντος με την ένδειξη μόνο ALA.

Μπενφοθειαμίνη
Αυτή η λιποδιαλυτή μορφή θειαμίνης (επίσης γνωστή ως αλλιθειαμίνη) έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το σχηματισμό τελικών προϊόντων προηγμένης γλυκοζυλίωσης, τα οποία συνδέονται με την ανάπτυξη διαβητικών επιπλοκών.13
Καθώς απορροφάται καλύτερα από την υδατοδιαλυτή θειαμίνη, η μπενφοθειαμίνη αυξάνει την παραγωγή πυροφωσφορικής θειαμίνης, η οποία εμποδίζει τη βλάβη που προκαλείται από τη γλυκόζη. Έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την αμφιβληστροειδοπάθεια, τη νεφροπάθεια και τη νευροπάθεια.14-17
Προτεινόμενη ημερήσια δοση: 150 έως 450 mg.

Ν-ακετυλο κυστεΐνη (NAC)
Το NAC, ένα άλλο πολύτιμο και οικονομικό θρεπτικό συμπλήρωμα, μπορεί να μειώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη ενεργώντας ως αντιοξειδωτικό για την πρόληψη της οξειδωτικής βλάβης εξαιτίας της γλυκόζης.18 Έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει τα μάτια από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.20
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 600 έως 2.400 mg.

Ακετυλο-l-καρνιτίνη
Αυτό το θρεπτικό φάρμακο έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τον πόνο και τον εκφυλισμό των νεύρων σε ασθενείς με χρόνια διαβητική νευροπάθεια. Δίνω ακετυλο-l-καρνιτίνη σε κάθε διαβητικό ασθενή που έχει οποιοδήποτε είδος νευροπάθειας.21
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.500 έως 3.000 mg

Ταυρίνη
Η ταυρίνη είναι ένα φθηνό αμινοξύ που δεν χρησιμοποιείται συχνά ως διαβητικό συμπλήρωμα. Η ταυρίνη αποτρέπει τη γλυκοζυλίωση των πρωτεϊνών. Είναι το κύριο αμινοξύ για την καρδιά και βοηθά τη χοληδόχο κύστη να λειτουργεί καλύτερα για την πέψη των λιπών. Η ταυρίνη έχει βρεθεί ότι είναι ισχυρός υπογλυκαιμικός παράγοντας και μπορεί επίσης να ενισχύσει την επίδραση της ινσουλίνης. Μία μελέτη έδειξε ότι η χορήγηση ταυρίνης σε διαβητικούς ασθενείς για ένα μήνα κατέληξε σε μείωση της δόσης ινσουλίνης για να αποφευχθεί η υπογλυκαιμία που προκαλείται από την ταυρίνη. Οι ασθενείς είχαν επίσης μειώσεις στα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων μετά τη λήψη ταυρίνης.22,23
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 500 έως 1.500 mg.

Σουλφοραφάνη
Αυτό το αντιοξειδωτικό βρίσκεται στα σταυρανθή λαχανικά όπως το μπρόκολο. Εκτός από τα καλά τεκμηριωμένα αντικαρκινικά αποτελέσματά του, η σουλφοραφάνη βρέθηκε να μειώνει τη γλυκόζη νηστείας στο αίμα και τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνης σε παχύσαρκους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.24 Μπορεί να προστατέψει τα αιμοφόρα αγγεία από βλάβες που προκύπτουν από το οξειδωτικό στρες, βοηθώντας στην αποτροπή των διαβητικών επιπλοκών.25
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 30 έως 200 mg.

L-καρνοσίνη
Αυτό το προϊόν έχει δείξει πιθανά οφέλη στη βελτίωση της αντίστασης στην ινσουλίνη και στη μείωση του κινδύνου διαβητικών επιπλοκών.26
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.000 mg

Βοτανικές θεραπείες:

Gymnema sylvestre
Γνωστό ως γκουρμάρ, ή «ο καταστροφέας της ζάχαρης» στην Αγιουρβεδική ιατρική, το Gymnema έχει δείξει σταθερά οφέλη σε ασθενείς με διαβήτη. Το πιο ενεργό μέρος του Gymnema φαίνεται να είναι τα «γυμνενικά οξέα». Οι αναλύσεις του βοτάνου έδειξαν ότι μπορεί να είναι χρήσιμο στη μείωση των επιπέδων γλυκόζης και στον αποκλεισμό της απορρόφησης γλυκόζης από το έντερο. Έχει αποδειχθεί επίσης ότι αποτρέπει τη συσσώρευση λιπών στο ήπαρ και το αίμα, καθώς και τη μείωση του σωματικού βάρους.27 Συνήθως το χρησιμοποιώ σε κάψουλες ή σε υγρή μορφή σε ορισμένους ασθενείς.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: σε μορφή κάψουλας, 400 έως 2.400 mg την ημέρα.

Κανέλα
Το Cinnamonium cassia και ο συγγενής του C. burmanii είναι οι τύποι κανέλας που έχουν την καλύτερη δράση στους ασθενείς. Πολλές μελέτες σχετικά με την κανέλα δείχνουν ότι μπορεί να επιβραδύνει την εκκένωση του στομάχου και να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης μετά το γεύμα. Μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης σε ασθενείς τύπου 2 που είχαν κακό διαβητικό έλεγχο. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη στη μείωση των επιπέδων της ινσουλίνης, της αρτηριακής πίεσης και της γλυκοζυλιωμένης και στη μείωση του σχηματισμού τελικών προϊόντων προηγμένης γλυκοζυλίωσης, τα οποία σχετίζονται με χρόνιες φλεγμονώδεις ασθένειες.28
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1 έως 2 g ή 200 mg ή περισσότερο συμπυκνωμένου εκχυλίσματος

Bερβερίνη (Βerberine HCL)
Μια κορυφαία μελέτη σε ανθρώπους έδειξε ότι η υδροχλωρική βερβερίνη έχει παρόμοια δράση με τη μετφορμίνη σε διαβητικούς ασθενείς. Στην μελέτη, η βερβερίνη φαίνεται να προάγει την κυτταρική πρόσληψη γλυκόζης από το αίμα, μειώνει τη γλυκόζη στο αίμα και μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Ένα αντιοξειδωτικό, η βερβερίνη μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση των παγκρεατικών βήτα κυττάρων και να αποτρέψει το ήπαρ να παράγει υπερβολική γλυκόζη.29,30
Ωστόσο η δοσολογία μπορεί να είναι προβληματική, καθώς υψηλότερες δόσεις μπορεί να διαταράξουν το λεπτό έντερο. Συνιστώ στους ασθενείς να αυξάνουν αργά τη δόση τους και να παίρνουν το χάπι αμέσως μετά το γεύμα, όταν η τροφή είναι ήδη στο στομάχι.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.000 έως 1.500 mg

Εκχύλισμα μύρτιλλου
Πλούσιο σε ανθοκυανοσίδες, το μύρτιλλο έχει μελετηθεί σε διαβητικούς ασθενείς τύπου 2 και έχει βρεθεί ότι προκαλεί σαφή βελτίωση της γλυκαιμικής απόκρισης, με μείωση τόσο των επιπέδων γλυκόζης όσο και της ινσουλίνης μετά το φαγητό. 31 Επίσης μπορεί να είναι ευεργετικό στη βελτίωση των επιπέδων χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων, σύμφωνα με στοιχεία από μελέτες σε ζώα.32
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 100 έως 350 mg

Εκχύλισμα φύλλων πράσινου τσαγιού
Το πράσινο τσάι περιέχει το βιοφλαβονοειδές γαλλική επιγαλοκατεχίνη (EGCG), το οποίο έχει αποδειχθεί ότι είναι ένα ασφαλές και αποτελεσματικό αντιοξειδωτικό.
Σε κλινικές μελέτες, το πράσινο τσάι έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, μπορεί να βελτιώσει την ανοχή στη γλυκόζη, να μειώσει την παραγωγή γλυκόζης και την υπερβολική έκκριση από το ήπαρ και να βελτιώσει την απορρόφηση της γλυκόζης.
Το πράσινο τσάι έχει επίσης αναφερθεί ότι έχει προστατευτική δράση έναντι της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας και ότι παίζει ρόλο στην πρόληψη της αθηροσκλήρωσης.33
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 έως 400 mg. Είναι επίσης ευεργετικό να πίνετε βιολογικό πράσινο τσάι.

Εκχύλισμα κουρκουμά
Αυτή η έντονα κίτρινη ουσία που βρίσκεται στον κουρκουμά (turmeric) έχει αποδειχθεί ότι είναι ένας σημαντικός αναστολέας των αντιδραστικών ειδών οξυγόνου που προάγουν την οξειδωτική βλάβη στα κύτταρα. Σε εργαστηριακές μελέτες, η κουρκουμίνη μείωσε τα επίπεδα των μορίων που εμπλέκονται στη φλεγμονή, όπως ο παράγοντας νέκρωσης όγκου-Α (TΝF-a), που προκαλεί αντίσταση στην ινσουλίνη και ο φλεγμονώδης παράγοντας NF-KB, μια πρωτεΐνη που προάγει την έκφραση των φλεγμονωδών μορίων σηματοδότησης. 34,35
Η κουρκουμίνη έχει επίσης αποδειχθεί ότι ενισχύει τη λειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος και μειώνει τη γλυκόζη, την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνης και την αντίσταση στην ινσουλίνη.36,37
Χρησιμοποιείται σε τρόφιμα, απορροφάται δύσκολα, αλλά η ανάμιξη με μαύρο πιπέρι μπορεί να βοηθήσει στην απορρόφηση γι’ αυτό και τα περισσότερα συμπληρώματα κουρκουμίνης έχουν προσθέσει πιπέρι.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 έως 3.000 mg.

Τζίνγκο μπιλόμπα
Αυτό το φυτό έχει συσχετιστεί με τη μείωση του κινδύνου άνοιας και της γνωστικής μείωσης, αλλά έχει επίσης αποδειχθεί ότι μειώνει την πήξη του αίματος και βελτιώνει τη λειτουργία του αμφιβληστροειδούς και των νεφρών σε διαβητικούς ασθενείς τύπου 2 με αμφιβληστροειδοπάθεια.38
Αυτό το βότανο είναι μια πολύτιμη προσθήκη σε ένα πρωτόκολλο διαβητικού συμπληρώματος, αλλά δεν πρέπει να λαμβάνεται από ασθενείς με αντιπηκτικά φάρμακα ή ασθενείς με τη σπάνια αιμορραγική κατάσταση αιμορροφιλίας.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 160 έως 240 mg.

Σκόρδο
Έχει αποδειχθεί ότι το σκόρδο βελτιώνει τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας, φρουκτοζαμίνης, χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.39 Ενθαρρύνω τους ασθενείς μου να συμπεριλαμβάνουν τακτικά σκόνη σκόρδου και σκελίδες σκόρδου στο μαγείρεμά τους.

Αμερικανικό και ασιατικό τζίνσενγκ
Το τζίνσενγκ έχει αποδειχθεί σε μελέτες ότι βοηθά στη μείωση της γλυκόζης νηστείας στο αίμα και του σωματικού βάρους και βελτιώνει τη γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης A1C και τη διάθεση.40-42
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 mg. Μερικοί άνθρωποι με παρατεταμένη χρήση μπορεί να εμφανίσουν ορμονικές παρενέργειες με τη λήψη τζίνσενγκ, οπότε αν δείτε τέτοιες αλλαγές, ενημερώστε τον γιατρό σας.

Ιερός βασιλικός
Αυτό το βότανο έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας και της γλυκόζης μετά το γεύμα. 43
Προτεινόμενη ημερήσια δοσολογία: 200 mg
Απόσπασμα από το της Dr Mona Morstein: «Master Your Diabetes: A Comprehensive, Integrative Approach for Diabetes Type 1 και Type 2» (Chelsea Green Publishing, 2017)


Βιογραφικό Dr Mona Morestein

Βιβλιογραφικές αναφορές

1   Indian J Med Res, 2007; 126: 471-4
2   Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids, 1998; 58: 257-63
3   Exp Mol Med. 2012;44:665-673
4   Nutr Clin Pract, 2011; 26: 409-25
5   J Psychopharmacol, 2005; 19: 59-65
6   JAMA, 2007; 298: 1420-8
7   Diabetes, 2012; 61: 175-8
8   PLoS One, 2015; 10: e0132121
9   Free Radic Biol Med, 1999; 27: 309-14
10 Arzneimittelforschung, 1995; 45: 872-4
11 Diabetes, 2004; 53: 3233-8
12 Rev Diabet Stud, 2009; 6: 230-6
13 Diabetes Care, 2006; 29: 2064-71
14 Nat Med, 2003; 9: 294-9
15 Diabetes, 2003; 52: 2110-20
16 Diabetes Care, 2012; 35: 1095-7
17 Int J Clin Pharmacol Ther, 2005; 43: 71-7
18 J Basic Clin Physiol Pharmacol, 2006; 17: 245-54
19 Mol Biol Rep, 2012; 39: 3727-35
20 Diabetes, 2003; 52: 499-505
21 Diabetes Care, 2005; 28: 89-94
22 Amino Acids, 2012; 42: 1529-39
23 Exp Mol Med, 2012; 44: 665-73
24 Sci Transl Med, 2017; 9: eaah4477
25 Pharm Biol, 2016; 54: 2329-39
26 Amino Acids, 2016; 48: 1131-49
27 J Sci Food Agric, 2014; 94: 834-40
28 Ann Fam Med, 2013; 11: 452-9
29 Metabolism, 2008; 57: 712-7
30 Acta Pharm Sin B, 2012; 2: 327-34
31 J Nutr Sci, 2013; 2: e22
32 Nutrition, 2017; 41: 107-12
33 Molecules, 2017; 22: 849
34 Int J Med Sci, 2013; 10: 337-81
35 Nutr Metab, 2008; 5: 17
36 Diabetes Care, 2012; 35: 2121-7
37 Evid Based Complement Alternat Med, 2013; 2013: 636053
38 Exp Clin Cardiol, 2005; 10: 85-7
39 Food Nutr Res, 2017; 61: 1377571
40 Coll Antropol, 2012; 36: 1435-40
41 J Ginseng Res, 2017; 41: 589-94
42 Diabetes Care, 1995; 18: 1373-5
43 Evid Based Complement Alternat Med, 2017; 2017: 9217567

Οι γιατροί στη Νορβηγία έχουν οδηγίες να διενεργούν πιο εμπεριστατωμένες αξιολογήσεις των πολύ αδύναμων ηλικιωμένων ασθενών, προκειμένου να λάβουν το εμβόλιο της Pfizer BioNTec κατά του covid-19, μετά τους θανάτους 23 ασθενών λίγο μετά τη λήψη του εμβολίου.

«Μπορεί να είναι σύμπτωση, αλλά δεν είμαστε σίγουροι», δήλωσε ο Steinar Madsen, διευθυντής του Νορβηγικού Οργανισμού Φαρμάκων (NOMA) στο βρετανικό επιστημονικό περιοδικό ΒΜJ.
Ο οργανισμός έχει διερευνήσει μέχρι στιγμής 13 από τους θανάτους και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες των εμβολίων mRNA, όπως πυρετός, ναυτία και διάρροια, μπορεί να έχουν θανατηφόρα αποτελέσματα σε κάποιους αδύναμους ασθενείς. «Υπάρχει πιθανότητα αυτές οι συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες δεν είναι επικίνδυνες σε νεώτερους ασθενείς, ωστόσο είναι συνηθισμένες στα εμβόλια, να επιδεινώσουν μία υποκείμενη ασθένεια στους ηλικιωμένους», δήλωσε ο Μάντσεν. «Δεν ανησυχούμε για αυτό, επειδή αυτά είναι πολύ σπάνια περιστατικά και εμφανίστηκαν σε πολύ αδύναμους ασθενείς με πολύ σοβαρή παθολογία», τόνισε. «Ζητάμε τώρα από τους γιατρούς να συνεχίσουν τον εμβολιασμό, αλλά να πραγματοποιούν επιπλέον αξιολόγηση πολύ άρρωστων ατόμων των οποίων η υποκείμενη πάθηση μπορεί να επιδεινωθεί από αυτό». Αυτή η αξιολόγηση περιλαμβάνει τη συζήτηση των κινδύνων και των οφελών του εμβολιασμού με τον ασθενή και την οικογένειά του για να αποφασιστεί εάν ο εμβολιασμός είναι η καλύτερη επιλογή. Τις τελευταίες εβδομάδες στη Νορβηγία έχουν χορηγηθεί περισσότερες από 20.000 δόσεις του εμβολίου και περίπου 400 θάνατοι σημειώνονται συνήθως σε ασθενείς που δέχονται φροντίδα στο σπίτι κάθε εβδομάδα.

Το Ινστιτούτο Paul Ehrlich στη Γερμανία διερευνά επίσης 10 θανάτους λίγο μετά τον εμβολιασμό κατά του Covid-19. Σε ερώτηση εάν είχαν συμβεί θάνατοι σε ασθενείς του Ηνωμένου Βασιλείου μετά τον εμβολιασμό, η Ρυθμιστική Υπηρεσία Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας (MHRA) του Ηνωμένου Βασιλείου δήλωσε ότι κάποια στιγμή στο μέλλον θα δημοσιευτούν λεπτομέρειες για όλες τις ύποπτες αντιδράσεις που αναφέρθηκαν από εγκεκριμένα εμβόλια covid-19, μαζί με την αξιολόγησή της σχετικά με τα δεδομένα. Με βάση τις διαθέσιμες δημοσιευμένες αναφορές από τις κλινικές δοκιμές, η MHRA δήλωσε ότι δεν προβλέπει επί του παρόντος συγκεκριμένες ανησυχίες για την ασφάλεια. Σε δήλωσή της, η Pfizer αναφέρει: «Η Pfizer και η BioNTech γνωρίζουν τους αναφερόμενους θανάτους μετά τη χορήγηση του BNT162b2. Συνεργαζόμαστε με το NOMA για τη συλλογή όλων των σχετικών πληροφοριών.

«Οι νορβηγικές αρχές έχουν δώσει προτεραιότητα στην ανοσοποίηση των κατοίκων σε γηροκομεία, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι πολύ ηλικιωμένοι με υποκείμενες παθήσεις και ορισμένοι από τους οποίους είναι ασθενείς σε τελικό στάδιο. Όλοι οι αναφερόμενοι θάνατοι θα αξιολογηθούν διεξοδικά από το NOMA για να προσδιοριστεί εάν αυτά τα περιστατικά σχετίζονται με το εμβόλιο. Η νορβηγική κυβέρνηση θα εξετάσει επίσης το ενδεχόμενο αλλαγής των οδηγιών εμβολιασμού ώστε να ληφθεί περισσότερο υπόψη η υγεία των ασθενών. Οι σκέψεις μας είναι με τις οικογένειες που πενθούν.».
Η εξέλιξη αυτή ώθησε τη Νορβηγία να συστήσει ότι, τα εμβόλια Covid -19 μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνα για τους πολύ ηλικιωμένους και σοβαρά άρρωστους ... την ομάδα δηλαδή, που σύμφωνα με τους ειδικούς, κινδυνεύουν περισσότερο από τον ιό.

*αυτή τη στιγμή οι νεκροί έχουν ξεπεράσει τους 29.  

Αναφορές
Zusammenhang unwahrscheinlich: Institut prüft zehn Todesfälle nach Impfung [German]. NTV. 14 January 2021. www.n-tv.de/panorama/Institut-prueft-zehn-Todesfaelle-nach-Impfung-article22292066.html.

Πηγή: BMJ 2021;372:n149.