Ίαση : Ένα ταξίδι στην επιστήμη της επίδρασης του μυαλού στο σώμα

Κατηγορία Διαβάσαμε
Τρίτη, 13 Νοεμβρίου 2018 08:21 Διαβάστηκε 246 φορές
online Jo Marchant

Στη φροντίδα της υγείας δεν υπάρχει έλλειψη παυσίπονων. ∆ιαθέτουµε χάπια χωρίς ιατρική συνταγή όπως οι ασπιρίνες και η ιβουπροφαίνη, ισχυρά ναρκωτικά όπως η µορφίνη και η κωδεΐνη, ηρεµιστικά όπως η κεταµίνη. Αντικαταθλιπτικά, αντισπασµωδικά και κορτικοστεροειδή, όλα µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την ανακούφιση του πόνου. Οι γιατροί µπορούν να αναισθητοποιήσουν ένα µικρό τµήµα του δέρµατος, µια ολόκληρη περιοχή του σώµατος, ή να προκαλέσουν πλήρη αναισθησία σε έναν ασθενή. ∆υστυχώς, κανένα από αυτά δεν σηµαίνει ότι έχουµε εξαλείψει τον πόνο στην ιατρική. Ούτε καν έχουµε πλησιάσει εκεί.

Ο πόνος αποτελεί ιδιαίτερο πρόβληµα για ανθρώπους που υποβάλλονται σε ιατρικές επεµβάσεις και διαδικασίες κατά τις οποίες πρέπει να είναι ξύπνιοι – φροντίδα εγκαυµάτων όπως ο Μπράουν, για παράδειγµα, ή λαπαροσκοπική χειρουργική, η οποία αντικαθιστά σε µεγάλο βαθµό την ανοιχτή επέµβαση στα πάντα από βιοψίες και διαγνωστικές εξετάσεις µέχρι την εµφύτευση ιατρικών µηχανισµών και την καταστροφή όγκων. Όπως δείχνει η περίπτωση του Μπράουν, τα φάρµακα για τον πόνο πολύ συχνά δεν είναι από µόνα τους αρκετά, αφήνοντας τους υπό την επήρεια ναρκωτικών ασθενείς σε µεγάλη αγωνία.

Μετά, υπάρχουν εκατοµµύρια άνθρωποι που υποφέρουν από χρόνιους πόνους, µε ασθένειες από αρθρίτιδα µέχρι ινοµυαλγία. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες υπήρξε µια πληθώρα οπιούχων φαρµάκων όπως η οξυκωδόνη –τεχνητά ισοδύναµα των ενδορφινών που συµπεριλαµβάνει το φαινόµενο πλασέµπο– που συνταγογραφούνται για τέτοιου είδους ασθένειες. Παλιά θεωρούνταν ως έσχατη λύση και χρησιµοποιούνταν µόνο σε σοβαρές περιπτώσεις καρκίνου σε τελικό στάδιο. Σήµερα, όµως, αποτελούν ρουτίνα και συνταγογραφούνται σε ασθενείς µε ήπιο πόνο, οι οποίοι µπορεί να καταλήξουν να τα παίρνουν για µήνες ή και χρόνια.

Το πρόβληµα είναι ότι, σε αντίθεση µε τις φυσικές ενδορφίνες στον εγκέφαλο, αυτές οι τεχνητές εκδοχές κατακλύζουν τους υποδοχείς οπιούχων του εγκεφάλου. Αντιδρώντας, οι υποδοχείς γίνονται λιγότερο ευαίσθητοι στο φάρµακο. Αναπτύσσουµε αντοχή και χρειαζόµαστε όλο και µεγαλύτερες δόσεις για το ίδιο αποτέλεσµα. Πράγµα που σηµαίνει ότι τα φάρµακα είναι εξαιρετικά εξαρτησιογόνα. Όταν σταµατούν να τα παίρνουν, οι άνθρωποι έχουν φοβερά συµπτώµατα στέρησης συµπεριλαµβανοµένων της ανησυχίας και της υπερευαισθησίας στον πόνο, γιατί οι αναισθητοποιηµένοι υποδοχείς τους δεν αντιδρούν πλέον στις φυσικές ενδορφίνες όπως θα έπρεπε.

Η αύξηση της συνταγογράφησης φαρµάκων έχει οδηγήσει σε πολύ εκτεταµένη εξάρτηση από τα οπιούχα και σε θανατηφόρες δόσεις, φαινόµενο που περιγράφεται ως «µία από τις µεγάλες τραγωδίες που εκτυλίσσονται στην εποχή µας». Αυτό αποτελεί ιδιαίτερο πρόβληµα στις ΗΠΑ οι οποίες, παρότι διαθέτουν µόλις το 5% του παγκόσµιου πληθυσµού, καταναλώνουν το 80% του παγκόσµιου αποθέµατος των συνταγογραφούµενων οπιούχων φαρµάκων. Μέχρι το 2012, 15.000 Αµερικανοί πέθαιναν κάθε χρόνο από υπερβολική δόση συνταγογραφούµενων φαρµάκων, περισσότεροι απ’ όσους πέθαναν λόγω ηρωίνης και κωδεΐνης µαζί. Το 2013, το αµερικανικό Κέντρο για τον Έλεγχο και την Πρόληψη Ασθενειών (CDC) κατονόµασε τις εξαρτήσεις από παυσίπονα ως τη χειρότερη επιδηµία ναρκωτικών στην αµερικανική ιστορία.

Πράγµα που θέτει το ερώτηµα: µήπως η προσέγγισή µας στον πόνο είναι εντελώς λανθασµένη; Αντί να συνταγογραφούµε ολοένα και µεγαλύτερες δόσεις εξαρτησιογόνων παυσίπονων, µερικοί ερευνητές ισχυρίζονται ότι υπάρχει κι άλλος τρόπος. Εκµεταλλεύονται τη δύναµη της ψευδαίσθησης για να µειώσουν τη χρήση των φαρµάκων και να ανακουφίσουν τον πόνο µας.

(Απόσπασμα από το βιβλίο του Jo Marchant, «Ίαση, ένα ταξίδι στην επιστήμη της επίδρασης του μυαλού στο σώμα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πεδίο)

IASH CVR FRONT 500x500

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Πολεμώντας την κούραση: Η υπέρτατη απόδραση