Τι μας εθίζει; Οι περισσότεροι υποθέτουν ότι έχει να κάνει με την αναζήτηση της επόμενης ευφορίας, αλλά μια νέα μελέτη δείχνει ότι συνήθως έχει να κάνει με την αποφυγή του πόνου.
Το άγχος και η ανησυχία είναι εξίσου πιθανό να μας εθίζουν, λένε ερευνητές από το Scripps Research Institute, οι οποίοι έχουν εντοπίσει μια περιοχή του εγκεφάλου που ενεργοποιείται από το αλκοόλ.
Μια μικρή περιοχή του εγκεφάλου, ο παρακοιλιακός πυρήνας του υποθαλάμου, μας ενθαρρύνει να συνεχίσουμε να πίνουμε, επειδή δημιουργεί την σύνδεση μεταξύ του αλκοόλ και της ανακούφισης από το άγχος.
Έχουν παρατηρήσει την αντίδραση αυτή στον εγκέφαλο των αρουραίων και πιστεύουν ότι θα παρατηρήσουν την ίδια διαδικασία και στους ανθρώπους. «Αυτό που κάνει τον εθισμό τόσο δύσκολο να ξεπεραστεί είναι ότι οι άνθρωποι δεν επιδιώκουν απλώς την ευφορία», λέει ο Friedbert Weiss, επικεφαλής ερευνητής. «Προσπαθούν επίσης να απαλλαγούν από ισχυρές αρνητικές καταστάσεις, όπως το άγχος και το στρες της αποχής».

Η έρευνα: Biological Psychiatry Global Open Science, 2025; 5 (6): 100578;
doi: 10.1016/j.bpsgos.2025.100578

Μελέτη με 800 συμμετέχοντες αποδεικνύει ότι ο βελονισμός είναι αποτελεσματικός και ασφαλής τρόπος αντιμετώπισης της χρόνιας οσφυαλγίας

Μπορεί ο βελονισμός να προσφέρει πραγματική ανακούφιση στους ηλικιωμένους με χρόνιο πόνο στη μέση; Μια νέα κλινική μελέτη από τις ΗΠΑ, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open (Σεπτέμβριος 2025), δείχνει πως η απάντηση είναι ναι — και μάλιστα με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Η έρευνα, που έγινε σε συνεργασία με τέσσερα μεγάλα νοσοκομειακά δίκτυα (Kaiser Permanente και Sutter Health στην Καλιφόρνια, καθώς και το Institute for Family Health στη Νέα Υόρκη), περιέλαβε 800 άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών που υπέφεραν από χρόνιο πόνο στη μέση.

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες:

1. όσοι έλαβαν συνήθη ιατρική φροντίδα,
2. όσοι έκαναν έναν τυπικό κύκλο βελονισμού (8–15 συνεδρίες σε 12 εβδομάδες),
3. και όσοι έκαναν βελονισμό με επιπλέον συντηρητικές συνεδρίες στους επόμενους τρεις μήνες.

Αποτελέσματα που αντέχουν στον χρόνο

Στους 6 μήνες, οι ομάδες βελονισμού είχαν σαφώς καλύτερη λειτουργικότητα και λιγότερη αναπηρία λόγω πόνου σε σχέση με όσους ακολούθησαν μόνο τη συνηθισμένη ιατρική αγωγή.

Η βελτίωση αυτή διατηρήθηκε και στους 12 μήνες, δείχνοντας ότι τα αποτελέσματα του βελονισμού έχουν διάρκεια.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές κατέγραψαν:

• Μείωση της αναπηρίας (βάσει του Roland-Morris Disability Questionnaire) κατά 1–1,5 βαθμό σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.
• Κλινικά σημαντική βελτίωση (τουλάχιστον 30%) στο 39–44% των συμμετεχόντων που έκαναν βελονισμό, έναντι μόλις 29% στην ομάδα της συμβατικής ιατρικής.
• Μείωση του πόνου και του άγχους, ενώ τα ποσοστά κατάθλιψης παρέμειναν σταθερά.

Τα περιστατικά ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν ελάχιστα (<1%) και περιορίστηκαν σε ήπιες ενοχλήσεις στο σημείο των βελονών, επιβεβαιώνοντας το εξαιρετικό προφίλ ασφάλειας της μεθόδου.

Μια νέα σελίδα για την ιατρική του πόνου
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της προσπάθειας των Κέντρων Medicare & Medicaid να αποφασίσουν για την επίσημη κάλυψη του βελονισμού στους ηλικιωμένους με χρόνια οσφυαλγία. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο βελονισμός όχι μόνο μειώνει τον πόνο, αλλά μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη βελτίωση της κινητικότητας και της ποιότητας ζωής, χωρίς παρενέργειες ή φάρμακα. Η επικεφαλής της μελέτης, Lynn DeBar, PhD, MPH, σημειώνει ότι:
«Τα ευρήματα υποστηρίζουν τον βελονισμό ως μια αποτελεσματική και ασφαλή επιλογή πρώτης γραμμής για τους ηλικιωμένους που ζουν με χρόνιο πόνο στη μέση».
Σε μια εποχή όπου οι χρόνιοι πόνοι αντιμετωπίζονται συχνά με φάρμακα και παρεμβατικές θεραπείες, η νέα αυτή μελέτη έρχεται να υπενθυμίσει πως οι παραδοσιακές μέθοδοι, όταν μελετώνται σωστά, μπορούν να σταθούν ισάξια με τη σύγχρονη ιατρική — και μάλιστα με λιγότερο ρίσκο.

Πηγή:

DeBar LL, Wellman RD, Justice M, et al. Acupuncture for Chronic Low Back Pain in Older Adults: A Randomized Clinical Trial. JAMA Network Open. 2025;8(9):e2531348.

Μελέτη σε 15.000 οικογένειες αποκαλύπτει ότι η “ψηφιακή απόσπαση” υπονομεύει τον δεσμό γονέα–παιδιού

Δεν πρόκειται για κάποιο ασυνήθιστο θέαμα: ένας γονιός με το βλέμμα στραμμένο στο κινητό του, ενώ το παιδί δίπλα του προσπαθεί να του τραβήξει την προσοχή. Για πολλούς, το τηλέφωνο είναι εργαλείο, ανάγκη ή συνήθεια. Όμως μια νέα αυστραλιανή έρευνα δείχνει ότι αυτή η καθημερινή “ψηφιακή απόσπαση” μπορεί να έχει βαθύτερες συνέπειες απ’ ό,τι νομίζουμε.
Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Wollongong και αναλύθηκε στο Goetheanum, συγκέντρωσε δεδομένα από 21 διαφορετικές έρευνες σε δέκα χώρες, με συνολικά 15.000 συμμετέχοντες (γονείς, φροντιστές και τα παιδιά τους). Το αντικείμενο της μελέτης ήταν το φαινόμενο της λεγόμενης “technoference” — δηλαδή, της διακοπής της ανθρώπινης επικοινωνίας από ψηφιακές συσκευές.

Τι βρήκαν οι ερευνητές
Τα αποτελέσματα είναι ανησυχητικά, ιδιαίτερα για παιδιά κάτω των πέντε ετών. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα παιδιά των οποίων οι γονείς ή οι φροντιστές χρησιμοποιούν συχνά κινητά ή τάμπλετ όταν βρίσκονται μαζί τους, παρουσιάζουν:

• χαμηλότερα επίπεδα γνωστικής και κοινωνικής ανάπτυξης,
• περισσότερα συναισθηματικά προβλήματα,
• πιο αδύναμο δεσμό με τους γονείς και
• αυξημένη ίδια χρήση οθονών σε μικρή ηλικία.

Με άλλα λόγια, η οθόνη των γονιών γίνεται και καθρέφτης της συμπεριφοράς των παιδιών.

Περισσότερη εκπαίδευση, λιγότερη απόσπαση
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η συσχέτιση ανάμεσα στον χρόνο που περνάνε μπροστά την οθόνη οι γονείς και την υγιή ανάπτυξη των παιδιών είναι ισχυρή και χρειάζεται περαιτέρω μελέτη. Προτείνουν, ωστόσο, ως άμεσο βήμα, την ενίσχυση της εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης των γονέων, ώστε να κατανοήσουν πόσο βαθιά επηρεάζει η δική τους προσοχή την ψυχολογία και τη συμπεριφορά του παιδιού.
Σε μια εποχή όπου οι οθόνες έχουν γίνει προέκταση του σώματός μας, αυτή η μελέτη έρχεται να θυμίσει ότι η ανθρώπινη παρουσία δεν μπορεί να αντικατασταθεί από την ψηφιακή. Η προσοχή (ίσως η πιο σπάνια μορφή αγάπης σήμερα) είναι θεμέλιο για τη συναισθηματική και ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού.

Πηγή: Parental Technology Use in a Child’s Presence and Health and Developmental Outcomes of Young Children: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Pediatrics. Published online 2025.

Μια ιστορική απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ ακυρώνει την αυτόματη παράταση της άδειας του glyphosat και θέτει φρένο σε μια πρακτική που κρατούσε στην αγορά εκατοντάδες φυτοφάρμακα χωρίς ολοκληρωμένη αξιολόγηση κινδύνου. Η απόφαση θεωρείται μεγάλη νίκη για τις μέλισσες, τη βιοποικιλότητα και την αρχή της προφύλαξης, ενισχύοντας την πίεση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για αυστηρότερο έλεγχο της αγροχημικής βιομηχανίας.
Στις 19.11.2025, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο έκανε δεκτή την προσφυγή του Ιδρύματος Aurelia κατά της παράτασης της άδειας χρήσης του Glyphosat.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι μια αμφιλεγόμενη πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι παράνομη: η Επιτροπή παρατείνει συστηματικά την άδεια δραστικών ουσιών φυτοφαρμάκων μετά τη λήξη της ισχύος τους, όταν η διαδικασία επαναξιολόγησης καθυστερεί. Ως αποτέλεσμα αυτών των αυτόματων παρατάσεων, εκατοντάδες φυτοφάρμακα συνεχίζουν να κυκλοφορούν και να χρησιμοποιούνται, παρότι η απαιτούμενη εξέταση κινδύνου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Το Ίδρυμα Aurelia είχε προσφύγει το 2022 ενάντια στην παράταση του Glyphosat, υποστηρίζοντας ότι η συνέχιση της κυκλοφορίας φυτοφαρμάκων με ανεξιχνίαστους κινδύνους για τις μέλισσες και τη βιοποικιλότητα παραβιάζει την αρχή της προφύλαξης που θεσπίζει ο κανονισμός της ΕΕ για τα φυτοφάρμακα.
Η απόφαση υποχρεώνει πλέον την Επιτροπή να εξετάζει σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση αν η ίδια η βιομηχανία συνέβαλε στις καθυστερήσεις της διαδικασίας. Εάν αυτό οφείλεται σε ελλιπή ή ανεπαρκή δεδομένα που υποβάλλει ο παραγωγός, τότε -σύμφωνα με τον νόμο- τα φυτοφάρμακα δεν επιτρέπεται να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται. Εξαιρέσεις από αυτόν τον κανόνα μπορεί να υπάρξουν μόνο σε ειδικά και πλήρως τεκμηριωμένα περιστατικά.
Πέρα από την προσφυγή του Ιδρύματος Aurelia, το Δικαστήριο έκανε επίσης δεκτές τις προσφυγές των περιβαλλοντικών οργανώσεων Pollinis France και PAN Europe για τις δραστικές ουσίες Boscalid και Dimoxystrobin. Στις διαδικασίες παρενέβησαν διάφοροι κατασκευαστές φυτοφαρμάκων και οι ενώσεις τους υπέρ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

– To δελτίο τύπου με τις σχετικές πληροφορίες.
– H αναλυτική νομική αξιολόγηση του δικηγόρου Dr. Achim Willand. 

Νομικό & πολιτικό πλαίσιο | Tι αλλάζει με την απόφαση
- Το νομικό πλαίσιο που επικαλείται το Δικαστήριο βασίζεται στον κανονισμό για τα φυτοφάρμακα (Regulation (EC) No 1107/2009). Σύμφωνα με αυτόν, η έγκριση δραστικών ουσιών γίνεται αρχικά για έως 10 έτη, και μπορεί να ανανεωθεί για έως 15. EU Monitoring
- Η προσωρινή παράταση που επιτρέπει η νομοθεσία — μέσω άρθρου 17 — προορίζεται για “έκτακτες περιπτώσεις / προσωρινές καθυστερήσεις”, όχι για να αντικαταστήσει τη διαδικασία επαναξιολόγησης. EU Law Live
- Το Δικαστήριο έκρινε ότι η πρακτική της επαναλαμβανόμενης παράτασης (δηλαδή σύντομες παρατάσεις — κάθε χρόνο ή κάθε λίγα χρόνια — μέχρι να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση) παραβιάζει τη νομοθεσία. Curia
- Επίσης, υπογραμμίζεται ότι η Επιτροπή (European Commission) έχει υποχρέωση να εξετάσει αν η καθυστέρηση οφείλεται σε ευθύνη του αιτούντος — π.χ. ατελή στοιχεία — και αν ναι, δεν νομιμοποιείται παράταση. Curia

Τι σημαίνει αυτό για περιβάλλον, φυτοφάρμακα, βιοποικιλότητα
- Η απόφαση αποτελεί σημαντικό νομικό πρόκριμα για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις. Αντί να επιτρέπεται η “αιωνιότητα” των αμφιλεγόμενων δραστικών ουσιών, τώρα οι αδειοδοτήσεις πρέπει να επανεξετάζονται σοβαρά, με πλήρη αξιολόγηση κινδύνου.
- Ενισχύεται η αρχή της προφύλαξης – δηλαδή, όταν υπάρχουν στοιχεία κινδύνου για την υγεία ή τη βιοποικιλότητα, δεν επιτρέπεται χρήση χωρίς επαρκή έλεγχο.
- Δίνεται δυνατότητα σε περιβαλλοντικές οργανώσεις και πολίτες να αμφισβητήσουν νομοθετικές παρακάμψεις ή “παρατάσεις – γέφυρες” που έμεναν αόρατες ή ανεξέλεγκτες.

Η ανακοίνωση με τίτλο “EU Court severely limits the possibilities for the European Commission to extend pesticide approvals” (19 Νοεμβρίου 2025) αναλύει το σκεπτικό της απόφασης: ότι η χορήγηση προσωρινής παράτασης σε δραστικές ουσίες φυτοφαρμάκων – όπως Glyphosate, Boscalid και Dimoxystrobin – δεν μπορεί να γίνεται “αυτόματα ή συστηματικά”. PAN Europe

Μια νέα, μεγάλης κλίμακας μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA Network Open [Οκτώβριος 2025] συνδέει την προγεννητική έκθεση στα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια (PM₂.₅) με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αυτισμού στην παιδική ηλικία.
Η έρευνα, με επικεφαλής τον Dr. Maxime Cloutier και την ομάδα του από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, ανέλυσε δεδομένα από πάνω από δύο εκατομμύρια γεννήσεις στο Οντάριο του Καναδά, καλύπτοντας την περίοδο 2002–2022. Χρησιμοποιώντας δορυφορικές μετρήσεις και επιτόπια δεδομένα, οι ερευνητές εκτίμησαν τα επίπεδα ατμοσφαιρικών ρύπων που επηρεάζουν τις εγκύους και τα βρέφη.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η έκθεση σε θειικά άλατα, αμμώνιο και όζον κατά την κύηση, καθώς και η έκθεση σε όζον κατά τον πρώτο χρόνο ζωής, σχετίζονται με υψηλότερη πιθανότητα διάγνωσης αυτισμού. Ιδιαίτερα το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης φαίνεται να αποτελούν ευαίσθητες περιόδους για το αναπτυσσόμενο νευρικό σύστημα του εμβρύου.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση, ωστόσο ενισχύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σχετικά με τις νευροαναπτυξιακές επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Την ώρα που η Ευρώπη επενδύει δισεκατομμύρια στην ενίσχυση της πολεμικής της βιομηχανίας, καλλιεργώντας ένα διαρκές πολεμικό περιβάλλον, παραμένει τυφλή απέναντι στα βαθύτερα προβλήματα της εξέλιξης των δυτικών κοινωνιών.
Η ποιότητα του αέρα που αναπνέουν τα παιδιά μας, η σιωπηλή υποβάθμιση της ζωής μέσα στις πόλεις, η αύξηση των νευροαναπτυξιακών διαταραχών — όλα δείχνουν ότι ο «πολιτισμός της προόδου» έχει αποκοπεί από την ίδια τη βάση της ανθρώπινης ύπαρξης.
Η έρευνα αυτή είναι περισσότερο από επιστημονική προειδοποίηση· είναι κάλεσμα επανεξέτασης των αξιών που ορίζουν το μέλλον μας.

Πηγή: Cloutier M. et al., “Prenatal Exposure to Fine Particulate Matter Components and Autism Risk in Childhood,” JAMA Network Open, 2025. DOI: [10.1001/jamanetworkopen.2025.38882]

Για πρώτη φορά σε αυτό το επίπεδο, τα Ηνωμένα Έθνη αντιμετωπίζουν την ψυχική υγεία ως ισότιμο πυλώνα δημόσιας υγείας, δίπλα στα μεγάλα χρόνια νοσήματα όπως ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο διαβήτης. Η νέα πολιτική διακήρυξη, η οποία διαμορφώθηκε μέσα από πεντάμηνες διαπραγματεύσεις μεταξύ κρατών και συζητήθηκε σε συνεδρίαση υψηλού επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στα τέλη Σεπτεμβρίου 2025, καλεί τις χώρες να πάψουν να αντιμετωπίζουν την ψυχική υγεία ως κάτι «ειδικό» ή περιθωριακό και να την εντάξουν στην κανονική πρωτοβάθμια περίθαλψη, δηλαδή στον γιατρό της πρώτης γραμμής, όπως ακριβώς γίνεται σήμερα με την υπέρταση ή το ζάχαρο. [1][2] 
Η διακήρυξη δεν είναι θεωρητική. Θέτει συγκεκριμένους παγκόσμιους στόχους μέχρι το 2030, γνωστοί και ως «τρία φορές 150 εκατομμύρια»:

– 150 εκατομμύρια λιγότεροι άνθρωποι να χρησιμοποιούν καπνό,
– 150 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι να έχουν την υπέρτασή τους υπό έλεγχο,
– 150 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση σε φροντίδα ψυχικής υγείας. [1][3][4]

Αυτοί οι στόχοι εμφανίζονται στην πολιτική διακήρυξη που φέρει τον τίτλο «Ισότητα και Ενσωμάτωση: Μεταμορφώνοντας τις ζωές και τα μέσα διαβίωσης μέσω ηγεσίας και δράσης για τα μη μεταδοτικά νοσήματα και την προαγωγή της ψυχικής υγείας και ευημερίας», και η οποία πρόκειται να τεθεί προς τελική έγκριση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Οκτώβριο 2025. [1][2] Η διακήρυξη συνδέει για πρώτη φορά ρητά την ψυχική υγεία με τα μη μεταδοτικά νοσήματα (τα λεγόμενα NCDs), δηλαδή τις χρόνιες παθήσεις που σήμερα ευθύνονται για δεκάδες εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο, μεταξύ αυτών καρκίνος, καρδιοπάθειες και διαβήτης. [1][5]
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) περιγράφει αυτή τη στροφή ως αλλαγή μοντέλου: η ψυχική υγεία δεν θα βρίσκεται «κάπου αλλού», απομονωμένη σε δευτεροβάθμιες ή ψυχιατρικές δομές, αλλά θα πρέπει να εκτιμάται και να υποστηρίζεται στην πρώτη επαφή με το σύστημα υγείας — στον ίδιο χώρο όπου σήμερα μετριέται η πίεση ή καταγράφεται ο κίνδυνος εμφράγματος. [1][4] Η λογική είναι απλή και σκληρή ταυτόχρονα: πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σήμερα με ψυχικές διαταραχές, αλλά λιγότερο από το 7% λαμβάνουν αποτελεσματική θεραπεία· οι λίστες αναμονής μετρώνται σε μήνες, κι αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι μένουν πρακτικά χωρίς φροντίδα. [2]
Οι κλινικοί που συμμετέχουν σε αυτή τη συζήτηση επισημαίνουν πως το πρόβλημα δεν είναι πια η «ευαισθητοποίηση». Η κοινωνία μιλάει πλέον ανοιχτά για την ψυχική υγεία. Το πρόβλημα είναι η πρόσβαση: αν φτάνεις σε έναν γιατρό μετά από τρεις ή τέσσερις μήνες αναμονής και σε δέκα λεπτά παίρνεις άλλη μία συνταγή, αυτό δεν μπορεί να θεωρείται επαρκής φροντίδα. Η πραγματικότητα αυτή βαραίνει όχι μόνο ψυχικά, αλλά και σωματικά: η κατάθλιψη και το χρόνιο στρες επηρεάζουν ύπνο, ανοσοποιητικό, ορμόνες στρες και ικανότητα αυτοφροντίδας, άρα επηρεάζουν άμεσα την πορεία νόσων όπως ο διαβήτης ή η καρδιοπάθεια. [2][5]
Εδώ όμως αρχίζει το κρίσιμο ερώτημα για τα επόμενα χρόνια — και είναι ερώτημα όχι μόνο ιατρικό, αλλά θεσμικό και συνταγματικό.
Αν η ψυχική υγεία γίνει επίσημα «πρωτοβάθμια φροντίδα», αυτό δεν αφορά μόνο το δικαίωμα του πολίτη να λαμβάνει βοήθεια πιο γρήγορα. Αφορά και το δικαίωμα του κράτους (ή του ασφαλιστικού ταμείου, ή του εργοδότη, ή του σχολείου) να ζητά αξιολόγηση της ψυχικής κατάστασης σε πολύ πιο πρώιμο και τακτικό στάδιο. Αυτό συνεπάγεται νέα πρωτόκολλα, νέες φόρμες καταγραφής, νέες νομικές εξουσιοδοτήσεις για τον «γιατρό της πρώτης γραμμής» να ανοίγει φάκελο ψυχικής υγείας, καινούρια εθνικά μητρώα δεδομένων και πιθανές κατευθυντήριες οδηγίες για το ποια παρέμβαση θεωρείται «αποδεκτή» και «ασφαλής» στην καθημερινότητα. [2][4][5]
Με άλλα λόγια: η αναγνώριση της ψυχικής υγείας ως ισότιμης με τον καρκίνο και τα καρδιαγγειακά είναι ένα τεράστιο βήμα προόδου σε ανθρωπιστικό επίπεδο — κανείς δεν μπορεί πια να πει «δεν είναι προτεραιότητα». [1][4] Όμως η ίδια αυτή κίνηση ανοίγει ένα νέο πεδίο όπου οι εθνικές νομοθεσίες θα χρειαστεί να συμβαδίσουν με μια παγκόσμια πολιτική γραμμή.
Και αυτό θέτει δύσκολα ερωτήματα κυριαρχίας και δικαιωμάτων:

– Ποιος ορίζει τι είναι «ψυχική διαταραχή» που απαιτεί παρέμβαση;
– Πώς θα προστατευθούν τα δεδομένα ψυχικής κατάστασης ώστε να μη γίνουν κριτήριο αποκλεισμού στην ασφάλιση, στην εργασία ή στην εκπαίδευση;
– Και πώς θα διασφαλιστεί ότι η «ενσωμάτωση στην πρωτοβάθμια φροντίδα» δεν θα καταλήξει σε νέες μορφές πίεσης συμμόρφωσης προς ψυχολογικά πρότυπα «κανονικότητας» που μπορεί να μην ταιριάζουν με τις ελευθερίες και τα συνταγματικά δικαιώματα κάθε χώρας; [2][4][5]

Σε ένα επίπεδο ουσίας, η νέα διακήρυξη του ΟΗΕ μπορεί να αποδειχθεί από τα πιο ανθρώπινα βήματα δημόσιας υγείας των τελευταίων ετών, προσφέροντας πραγματική φροντίδα εκεί όπου σήμερα υπάρχει σιωπή και αναμονή. Μπορεί όμως, αν δεν υπάρξει ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο προστασίας, να δημιουργήσει έναν καινούριο μηχανισμό κανονικοποίησης της εσωτερικής ζωής του ανθρώπου. Αυτό είναι το σημείο όπου πλέον οι κυβερνήσεις —και όχι μόνο οι γιατροί— θα κληθούν να απαντήσουν με πολύ μεγάλη υπευθυνότητα. [2][4][5]

Αναφορές

[1] World Health Organization. «World leaders show strong support for political declaration on noncommunicable diseases and mental health».
[2] World Health Organization. «Over a billion people living with mental health conditions – services require urgent scale-up».
[3] United Nations / Zero Draft of the Political Declaration on Noncommunicable Diseases and Mental Health (High-Level Meeting of the UN General Assembly).
[4] IASP / International Association for Suicide Prevention. «UN High-Level Meeting on NCDs and Mental Health».
[5] Health Policy Watch / The Guardian / Reuters coverage of the UN High-Level Meeting on NCDs and Mental Health.

Στη Δανία, τα social media θα επιτρέπονται πλέον μόνο από την ηλικία των 15 ετών και άνω. Το Υπουργείο Ψηφιοποίησης ανακοίνωσε ότι θα θεσπιστεί ελάχιστο όριο ηλικίας για ορισμένες πλατφόρμες, χωρίς όμως να τις κατονομάζει. Από την ανακοίνωση δεν προκύπτει με ποιον ακριβώς τρόπο θα εφαρμοστεί το μέτρο. Σύμφωνα με το Υπουργείο, ο νόμος θα αφορά τις μεγαλύτερες πλατφόρμες όπου μπορούν να δημιουργηθούν δημόσια προφίλ χρηστών και οι οποίες συνδέονται αποδεδειγμένα με κινδύνους για παιδιά και εφήβους.
«Ως μία από τις πρώτες χώρες της ΕΕ, η Δανία κάνει τώρα ένα πρωτοποριακό βήμα στην εισαγωγή ορίων ηλικίας για τα κοινωνικά δίκτυα», αναφέρεται στην ανακοίνωση του Υπουργείου Ψηφιοποίησης. Ωστόσο, μετά από αξιολόγηση, οι γονείς θα μπορούν να λάβουν το δικαίωμα να επιτρέπουν στα παιδιά τους την πρόσβαση ήδη από τα 13 έτη.
Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των κρατών-μελών της ΕΕ είχαν πρόσφατα εκφραστεί υπέρ ενός τέτοιου ορίου ηλικίας στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Παρ’ όλα αυτά, τα επιμέρους κράτη θα έχουν περιθώριο ευελιξίας για τον τρόπο εφαρμογής του σε εθνικό επίπεδο.

Αμφιλεγόμενο το όριο ηλικίας για τα social media στη Γερμανία
Στη Γερμανία, η εισαγωγή αντίστοιχων ορίων ηλικίας αποτελεί αντικείμενο έντονης συζήτησης. Η Ομοσπονδιακή Υπουργός Δικαιοσύνης Στεφανίε Χούμπιγκ (SPD) έχει ταχθεί υπέρ μιας τέτοιας ρύθμισης, όπως και η συμπρόεδρος των Πρασίνων, Φραντσέσκα Μπράντνερ. Αντιθέτως, ο πρόεδρος της CSU, Μάρκους Ζέντερ, άσκησε κριτική στην πρόταση. Ένα τέτοιο μέτρο θα έκανε το TikTok, το Instagram και άλλες πλατφόρμες ακόμη πιο ελκυστικές για τους νέους, δήλωσε ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας.
Στην Αυστραλία, τον Δεκέμβριο του 24 το Κοινοβούλιο είχε εγκρίνει όριο ηλικίας στα 16 χρόνια για τα social media. Αργότερα, πλατφόρμες όπως το TikTok, το Facebook, το X και το Instagram τιμωρήθηκαν με πρόστιμα έως και 50 εκατομμύρια αυστραλιανά δολάρια (28 εκατομμύρια ευρώ) για ελλείψεις στην προστασία των παιδιών.

Μελέτη:
Οι νέοι υποφέρουν ολοένα και περισσότερο από τον κυβερνο-εκφοβισμό

Παίρνετε συμπληρώματα βιταμίνης D; Ίσως νομίζετε ότι η D2 και η D3 είναι παρόμοιες, γιατί τελικά, και οι δύο έχουν σχεδιαστεί για να συμπληρώνουν τα επίπεδα σας κατά τη διάρκεια των μακρών, σκοτεινών χειμερινών μηνών, αλλά νέα έρευνα δείχνει ότι η μία μειώνει την άλλη. Αν παίρνετε μόνο συμπληρώματα D2, θα μειώσετε τα επίπεδα της D3, της πιο «φυσικής» μορφής που παράγει ο οργανισμός μας από τον ήλιο, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Surrey. Μια ανασκόπηση προηγούμενων μελετών έδειξε ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D3 ήταν χαμηλότερα σε όσους έπαιρναν συμπληρώματα D2. Τα ευρήματά τους επιβεβαιώνουν προηγούμενη έρευνα του Colin Smith, καθηγητή μικροβιολογίας, ο οποίος ανακάλυψε ότι η D2 και η D3 δεν έχουν τον ίδιο ρόλο στην υποστήριξη της ανοσολογικής λειτουργίας. Η βιταμίνη D3 έχει τροποποιητική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα που μπορεί να ενισχύσει τον οργανισμό ενάντια σε ιογενείς και βακτηριακές ασθένειες. Ο ίδιος δήλωσε: «Έχουμε δείξει ότι η βιταμίνη D3, αλλά όχι η βιταμίνη D2, φαίνεται να διεγείρει το σύστημα σηματοδότησης της ιντερφερόνης στον οργανισμό, ένα βασικό μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος που παρέχει την πρώτη γραμμή άμυνας κατά των βακτηρίων και των ιών. Τα φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D3 μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη της εγκατάστασης ιών και βακτηρίων στον οργανισμό».

Nutrition Reviews, 2025; doi: 10.1093/nutrit/nuaf166

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 130.000 ενήλικες με διάγνωση χρόνιας αϋπνίας, χρησιμοποιώντας το ηλεκτρονικό αρχείο TriNetX Global Research Network. Medical Xpress+2News-Medical
Τα βασικά ευρήματα είναι τα εξής:

• Οι συμμετέχοντες που είχαν τεκμηριωμένη χρήση μελατονίνης για τουλάχιστον ένα έτος είχαν περίπου 90% υψηλότερη πιθανότητα διάγνωσης καρδιακής ανεπάρκειας μέσα σε πέντε χρόνια (4,6% έναντι 2,7%). News-Medical
• Το ίδιο δείγμα εμφάνισε περίπου 3,5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια. ScienceDaily
• Επίσης, η πιθανότητα θανάτου από οποιαδήποτε αιτία ήταν σχεδόν διπλάσια στους χρήστες μελατονίνης. nutritioninsight.com

Οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί αιτιώδης σχέση — πρόκειται για παρατηρητική μελέτη που καταγράφει συσχέτιση, όχι τεκμηριωμένη αιτία. sciencemediacentre.org Ενδεικτικά: πολλοί που λαμβάνουν μελατονίνη μπορεί να έχουν πιο βαριά αϋπνία ή άλλες καταστάσεις που επηρεάζουν την καρδιά, και κάποια άτομα που λαμβάνουν μελατονίνη χωρίς συνταγή ίσως να μην καταγράφονται ως «χρήστες». SMC España

Η μελατονίνη, αν και ευρέως θεωρείται «φυσική» και «ασφαλής» λύση ύπνου, φαίνεται ότι ενδέχεται να σχετίζεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο όταν χρησιμοποιείται για μεγάλο διάστημα. Τα αποτελέσματα απαιτούν επαλήθευση μέσω τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών και δεν πρέπει να οδηγήσουν σε άμεσο πανικό — αλλά είναι μια υπόμνηση ότι η χορήγηση συμπληρωμάτων δεν εξομοιώνεται με απλή «ελάφρυνση» ενός προβλήματος ύπνου.

Ερευνητική αναφορά: «Effect of long-term melatonin supplementation on incidence of heart failure in patients with insomnia». Παρουσιάστηκε ως περίληψη στο AHA Scientific Sessions 2025 από τον Ekenedilichukwu Nnadi et al.

Η ιατρική διαθέτει πολλούς τρόπους για τη θεραπεία της αρθρίτιδας στο γόνατο, αλλά κανένας δεν είναι τόσο αποτελεσματικός όσο η άσκηση.
Οι μη φαρμακευτικές προσεγγίσεις, που περιλαμβάνουν επίσης επιγονατίδες και υδροθεραπεία, είναι οι πιο αποτελεσματικές, σύμφωνα με ερευνητές από το First People's Hospital of Neijiang στην Κίνα.
Ανέλυσαν 139 κλινικές δοκιμές στις οποίες συμμετείχαν περισσότερα από 10.000 άτομα με αρθρίτιδα στο γόνατο, προκειμένου να ανακαλύψουν τις πιο αποτελεσματικές μη φαρμακευτικές μεθόδους, οι οποίες περιλάμβαναν θεραπεία με λέιζερ, ηλεκτρική διέγερση, επιγονατίδες, πάτοι, ταινίες κινησιολογίας, θεραπεία με βάση το νερό, άσκηση και υπερήχους.
Οι επιγονατίδες κατέλαβαν την πρώτη θέση στις περισσότερες κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης του πόνου, της βελτίωσης της λειτουργίας και της ανακούφισης της δυσκαμψίας. Η υδροθεραπεία, οι ασκήσεις ή οι θεραπείες που πραγματοποιούνται σε ζεστό νερό, ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικές στην ανακούφιση του πόνου, ενώ η γενική άσκηση ήταν επίσης σταθερά αποτελεσματική, βελτιώνοντας τόσο τον πόνο όσο και τη σωματική λειτουργία. Η θεραπεία με λέιζερ υψηλής έντασης και η θεραπεία με κρουστικά κύματα έδειξαν κάποια οφέλη, ενώ οι υπέρηχοι είχαν σταθερά τη χαμηλότερη βαθμολογία σε αποτελεσματικότητα.
Οι επιγονατίδες, η υδροθεραπεία και η άσκηση είναι οι πιο αποτελεσματικές μη φαρμακευτικές θεραπείες για την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος και είναι εξίσου αποτελεσματικές με τα παυσίπονα φάρμακα, όπως τα ΜΣΑΦ, τα οποία ενέχουν γαστρεντερικούς και καρδιαγγειακούς κινδύνους, σύμφωνα με τους ερευνητές.

PLOS One, 2025; 20 (6): e0324864; doi:10.1371/journal.pone.0324864