Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος 135 του Holistic Life, συμπληρώνοντας 23 χρόνια συνεχούς παρουσίας στην ενημέρωση για την υγεία, τη διατροφή, την επιστήμη και τις ολιστικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Στη περίοδο που διανύουμε όπου το διαδίκτυο κατακλύζεται από ανεξέλεγκτους ισχυρισμούς, παραπλανητικούς τίτλους και διαφημιστικό περιεχόμενο που συχνά εμφανίζεται ως επιστημονική γνώση, η έντυπη ενημέρωση γίνεται πιο αναγκαία από ποτέ. Ένα περιοδικό έχει ταυτότητα, συντακτική ευθύνη και επιμελημένο περιεχόμενο. Γι’ αυτό αξίζει να προτιμούμε και να στηρίζουμε το έντυπο: μας προσφέρει έναν πιο ασφαλή χώρο για ανάγνωση, σκέψη και ουσιαστική ενημέρωση.
Το νέο τεύχος θέτει στο επίκεντρο ένα κρίσιμο ερώτημα της σύγχρονης ιατρικής: πότε η έγκαιρη πρόληψη προστατεύει πραγματικά την υγεία και πότε κινδυνεύει να μετατραπεί σε υπερδιάγνωση και ιατρικοποίηση; Με την ίδια κριτική και πολυδιάστατη ματιά, το νέο τεύχος ανοίγει τη συζήτηση σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν την υγεία, τη διατροφή, τις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις και τις συμπληρωματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις:

Διατροφή: 40 χρόνια λανθασμένων συμβουλών: Τα πλήρη γαλακτοκομικά κάνουν καλό
Natural Medicine: Ρύθμιση χοληστερίνης & μεταβολικού προφίλ
Pharma: Παλιό φάρμακο, νέα χρήση: Γιατί η ογκολογία εξετάζει ξανά τα αντιπαρασιτικά
Health: Υπέρταση: Κατεβαίνουν τα όρια, αυξάνονται οι ασθενείς – Πότε η πρόληψη μετατρέπεται σε ιατρικοποίηση;
Integrative Medicine: Μπορεί η Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική να βρει θέση στο σύγχρονο σύστημα υγείας;
Pharma: Νέα κλινική δοκιμή για το εκχύλισμα γκι
Holistic Dentistry: Η Οδοντιατρική ως πυλώνας της ολιστικής υγείας
Integrative Medicine: Καρκίνος - Σύγχρονες απόψεις για την πιο αποτελεσματική αντιμετώπισή του
Nutrition Lab: Πότε πρέπει να παίρνουμε τα συμπληρώματα;
Pharma: Καρδιοπάθεια: Μήπως κοιτάζουμε προς τη λάθος κατεύθυνση;
Nutrition Lab: 5 λόγοι που το ιχθυέλαιο ωφελεί την υγεία της καρδιάς
Ομοιοπαθητική: Όταν τα παλιά μοντέλα δεν είναι πλέον επαρκή
Spotlight: Η βιομηχανία της αφύπνισης: Πώς η αναζήτηση νοήματος μετατράπηκε σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές του 21ου αιώνα
Μικροβίωμα: Το μικροβίωμα μεγαλώνει μαζί μας: Μπορούν τα πρεβιοτικά, τα προβιοτικά και τα μεταβιοτικά να υποστηρίξουν την υγιή γήρανση;
Περιβάλλον: Οι βαθιές ρίζες και το εύθραυστο μέλλον της βιοποικιλότητας

Το νέο τεύχος Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου 2026 διανέμεται δωρεάν.
Δείτε το νέο τεύχος

Holistic Life
Φύση | Επιστήμη | Άνθρωπος
www.holisticlife.gr

Τα τελευταία χρόνια, η «καθαρή διατροφή» έχει γίνει συνώνυμη με την πλήρη αποφυγή της ζάχαρης. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορούν ολοένα και περισσότερες προτροπές για δίαιτες «χωρίς ίχνος ζάχαρης», ως το απόλυτο μυστικό για καλύτερη υγεία. Όμως η επιστήμη φαίνεται να υπενθυμίζει ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.
Μια νέα πειραματική μελέτη έδειξε ότι η πλήρης απομάκρυνση της ζάχαρης από μια κατά τα άλλα ισορροπημένη δίαιτα προκάλεσε διαταραχές στο εντερικό μικροβίωμα, αύξησε δείκτες φλεγμονής και επηρέασε αρνητικά τον μεταβολισμό σε πειραματόζωα. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο οργανισμός χρειάζεται μια ισορροπημένη πρόσληψη υδατανθράκων και ότι η απόλυτη απαγόρευση μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. [1]
Το εύρημα δεν σημαίνει ότι πρέπει να καταναλώνουμε περισσότερη ζάχαρη. Η υπερβολική πρόσληψη προστιθέμενων σακχάρων εξακολουθεί να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Εκείνο που αμφισβητείται είναι η λογική του «όλα ή τίποτα».  Οι ειδικοί υπενθυμίζουν επίσης ότι δεν είναι όλες οι μορφές ζάχαρης ίδιες. Τα σάκχαρα που βρίσκονται φυσικά στα φρούτα, στα λαχανικά και στα γαλακτοκομικά συνοδεύονται από φυτικές ίνες, βιταμίνες και άλλα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Αντίθετα, το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται κυρίως στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και στα ροφήματα με υψηλή περιεκτικότητα σε προστιθέμενα σάκχαρα.
Το μήνυμα της σύγχρονης διατροφικής επιστήμης είναι ξεκάθαρο: η υγεία δεν εξαρτάται από ακραίους αποκλεισμούς, αλλά από τη συνολική ποιότητα της διατροφής. Περισσότερα φυσικά τρόφιμα, λιγότερα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα και μέτρο στην κατανάλωση αποτελούν μια πολύ πιο ασφαλή στρατηγική από οποιαδήποτε δίαιτα που υπόσχεται θαυματουργά αποτελέσματα.

Πηγή: Dasman Diabetes Institute, University of Helsinki: Sucrose-Free Low-Fat Diet Induces Metabolic Dysfunction through Gut Dysbiosis and Colonic Inflammation in Mice

Το Holistic Life συνεχίζει για 23η χρονιά να παρουσιάζει άρθρα, έρευνες και θεματικές που γεφυρώνουν τη σύγχρονη επιστήμη με μια πιο ολιστική θεώρηση της υγείας και του ανθρώπου.

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος 133 του Holistic Life, ένα τεύχος αφιερωμένο στις πιο σύγχρονες εξελίξεις γύρω από τη διατροφή, το μικροβίωμα, τη λειτουργική ιατρική και τη συνολική ισορροπία σώματος και νου.

Στις σελίδες του νέου τεύχους, οι αναγνώστες θα βρουν εκτενή αφιερώματα για:
• τα «χαμένα» μικροθρεπτικά συστατικά και τον ρόλο τους στην υγεία,
• τη σύνδεση εντέρου – εγκεφάλου και το πώς επηρεάζει τη διάθεση, τη μνήμη και το brain fog στην εμμηνόπαυση,
• τη σχέση του μικροβιώματος με τον μεταβολισμό και την απώλεια βάρους,
• τη ρεσβερατρόλη και τις σύγχρονες έρευνες γύρω από τις αντιφλεγμονώδεις και νευροπροστατευτικές της ιδιότητες,
• βότανα για το ουροποιητικό
• τη λειτουργική ιατρική και τις νέες προσεγγίσεις στην πρόληψη και την ευεξία.

Παράλληλα, το τεύχος περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες επιστημονικές αναφορές και ειδικά θέματα γύρω από:
• την υγεία του εντέρου,
• την ολιστική οδοντιατρική,
• την ανδρική υγεία και την εμμηνόπαυση,
• τις νεότερες έρευνες για τις παρενέργειες των εμβολίων COVID-19,
• τη σχέση παιδικού τραύματος και γαστρεντερικών διαταραχών,
• καθώς και σύγχρονες φυσικές και συμπληρωματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Ξεχωρίζει επίσης το Special Report του τεύχους με τίτλο «Τα χαμένα θρεπτικά συστατικά», ένα εκτενές αφιέρωμα γύρω από τη χολίνη, την ταυρίνη και τη γλυκίνη, ουσίες που, αν και σπάνια συζητούνται, φαίνεται να επηρεάζουν καθοριστικά τη λειτουργία του εγκεφάλου, του ήπατος, του μεταβολισμού και της υγιούς γήρανσης.

Το νέο τεύχος 133 κυκλοφορεί δωρεάν σε επιλεγμένα σημεία διανομής σε όλη την Ελλάδα και είναι διαθέσιμο και μέσω του: Holistic Life

Στη σύγχρονη καθημερινότητα η προσοχή στη διατροφή συχνά περιορίζεται στο «τι τρώμε» και «πόσο τρώμε». Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα αναδεικνύει τα τελευταία χρόνια και έναν τρίτο, εξίσου κρίσιμο παράγοντα: το πότε τρώμε. Η έννοια της χρονοδιατροφής (chrono-nutrition) έρχεται να συνδέσει τη διατροφική συμπεριφορά με τον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή το βιολογικό μας ρολόι, ανοίγοντας έτσι ένα νέο πεδίο κατανόησης για τον μεταβολισμό, την ενέργεια και τη συνολική υγεία.
Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν βιώσει έστω και άτυπα τις συνέπειες της απορρύθμισης του χρονισμού των γευμάτων: αίσθημα κόπωσης μετά από βραδινή υπερφαγία, δυσκολία στον ύπνο ή ακόμη και αύξηση βάρους χωρίς εμφανή αλλαγή στη διατροφή. Αυτά τα φαινόμενα συνδέονται με τον τρόπο που το σώμα μας έχει εξελιχθεί να λειτουργεί σε συγχρονισμό με τον κύκλο ημέρας και νύχτας.
Η σύγχρονη ζωή, με τα ακανόνιστα ωράρια, την εργασία σε βάρδιες, αλλά κυρίως τη συνεχή έκθεση σε τεχνητό φως, διαταράσσει αυτόν τον συγχρονισμό. Το αποτέλεσμα είναι ένας συνολικός αποσυντονισμός του μεταβολισμού, ο οποίος φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, διαβήτη τύπου 2 και άλλων καρδιαγγειακών και μεταβολικών νοσημάτων.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο τι βάζουμε στο πιάτο μας, αλλά και πότε. Και η απάντηση σε αυτό το ερώτημα μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη διατροφή και την υγεία.

Η βιολογία της χρονοδιατροφής: πώς το σώμα «μετρά» τον χρόνο
Η κατανόηση του γιατί η ώρα των γευμάτων επηρεάζει τον οργανισμό ξεκινά από ένα βασικό βιολογικό σύστημα: τον κιρκάδιο ρυθμό, ή αυτό που γνωρίζουμε ως το βιολογικό μας ρολόι. Πρόκειται για έναν εσωτερικό μηχανισμό ρύθμισης που λειτουργεί σε κύκλο περίπου 24 ωρών και επηρεάζει σχεδόν κάθε λειτουργία του σώματος, από την παραγωγή ορμονών μέχρι το μεταβολισμό της γλυκόζης.
Στην κορυφή αυτού του συστήματος βρίσκεται το λεγόμενο «κεντρικό ρολόι», μια μικρή αλλά εξαιρετικά σημαντική δομή στον εγκέφαλο, στον υποθάλαμο, γνωστή ως υπερχιασματικός πυρήνας (suprachiasmatic nucleus ή SCN). Η δομή αυτή λαμβάνει πληροφορίες απευθείας από τα μάτια και συγχρονίζεται κυρίως με το φυσικό φως, ρυθμίζοντας έτσι το πώς το σώμα αντιλαμβάνεται πότε είναι μέρα και πότε νύχτα.
Ωστόσο, η χρονική ρύθμιση του οργανισμού δεν ελέγχεται μόνο κεντρικά. Σχεδόν κάθε όργανο διαθέτει το δικό του επιμέρους «περιφερειακό ρολόι»: το ήπαρ που ρυθμίζει τον μεταβολισμό, το πάγκρεας που ελέγχει την έκκριση ινσουλίνης, ακόμη και ο λιπώδης ιστός που εμπλέκεται στην αποθήκευση ενέργειας. Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι αυτά τα περιφερειακά ρολόγια δεν συγχρονίζονται τόσο από το φως, αλλά περισσότερο από τη συμπεριφορά και ιδιαίτερα από τη λήψη τροφής. Το πότε τρώμε λειτουργεί σαν μήνυμα που δίνει το «σήμα» στα όργανα για το πότε να ενεργοποιηθούν και πότε να μπουν σε λειτουργία ανάπαυσης.
Όταν τα δύο συστήματα, δηλαδή το κεντρικό και τα περιφερειακά ρολόγια, είναι συγχρονισμένα, ο οργανισμός λειτουργεί αποδοτικά. Όταν όμως η λήψη τροφής μετατοπίζεται σε ώρες που το κεντρικό ρολόι «θεωρεί» ότι το σώμα πρέπει να ξεκουράζεται, όπως αργά το βράδυ ή τη νύχτα, δημιουργείται ένα είδος εσωτερικής σύγχυσης. Το κεντρικό ρολόι στέλνει σήματα για επιβράδυνση (προετοιμασία για ύπνο), ενώ τα περιφερειακά ρολόγια λαμβάνουν σήμα ενεργοποίησης λόγω της τροφής.
Αυτού του είδους ο αποσυντονισμός δεν είναι άμεσα αντιληπτός, αλλά σε βάθος χρόνου οδηγεί σε αυτό που αποκαλείται μεταβολικό στρες. Ο οργανισμός αναγκάζεται να λειτουργεί εκτός του φυσικού του ρυθμού, με αποτέλεσμα μειωμένη απόδοση στη διαχείριση της ενέργειας και αυξημένη επιβάρυνση των μεταβολικών συστημάτων. Μάλιστα, η κατάσταση αποτυπώνεται σε πολύ συγκεκριμένες βιολογικές λειτουργίες και μηχανισμούς που επηρεάζουν την καθημερινότητά μας:

• Ινσουλίνη και μεταβολισμός της γλυκόζης. Το πρωί, το σώμα είναι πιο «ευαίσθητο» στην ινσουλίνη, δηλαδή μπορεί να διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά τη γλυκόζη. Ένα γεύμα με υδατάνθρακες καταναλώνεται και αξιοποιείται πιο εύκολα για παραγωγή ενέργειας. Αντίθετα, το ίδιο γεύμα αργά το βράδυ οδηγεί σε μεγαλύτερη αύξηση του σακχάρου στο αίμα και ευνοεί την αποθήκευση λίπους.
• Λεπτίνη, γκρελίνη και κορτιζόλη: οι ορμόνες της όρεξης και της ενέργειας. Η γκρελίνη αυξάνεται πριν από τα γεύματα και σχετίζεται με το αίσθημα πείνας, ενώ η λεπτίνη συμβάλλει στο αίσθημα του κορεσμού. Η κορτιζόλη κορυφώνεται το πρωί και βοηθά στην εγρήγορση και την κινητοποίηση της ενέργειας. Όταν τα γεύματα μετατίθενται αργά μέσα στην ημέρα, η ισορροπία αυτών των ορμονών διαταράσσεται ενισχύοντας την τάση για βραδινό «τσιμπολόγημα» και υπερκατανάλωση.
• Ήπαρ και αποθήκευση ενέργειας. Το ήπαρ ως ένας κεντρικός «διαχειριστής» της ενέργειας που ακολουθεί κιρκάδιο ρυθμό, είναι πιο αποδοτικό στην επεξεργασία θρεπτικών συστατικών κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όταν όμως λαμβάνει τροφή αργά το βράδυ, τείνει να ευνοεί τη λιπογένεση, δηλαδή τη μετατροπή της ενέργειας σε λίπος. Σε πρακτικό επίπεδο, ένα βαρύ βραδινό γεύμα είναι πιο πιθανό να αποθηκευτεί παρά να χρησιμοποιηθεί.
• Διαλειμματική νηστεία και χρονικά «παράθυρα» σίτισης. Η ιδέα της χρονικά περιορισμένης σίτισης βασίζεται ακριβώς σε αυτόν τον μηχανισμό συγχρονισμού που περιγράφεται παραπάνω. Όταν τα γεύματα περιορίζονται σε ένα συγκεκριμένο παράθυρο (π.χ. 8-10 ωρών) μέσα στην ημέρα, τα περιφερειακά ρολόγια επανασυγχρονίζονται, υποστηρίζοντας τελικά έναν καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο και πιο σταθερή ενέργεια ακόμη και με τον ίδιο αριθμό θερμίδων.

Όλα τα παραπάνω συγκλίνουν σε μια βασική αλλά συχνά παραγνωρισμένη αλήθεια: ο οργανισμός δεν είναι σχεδιασμένος να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο σε όλη τη διάρκεια του 24ώρου.
Η βιολογία μας ευνοεί τη λήψη και αξιοποίηση της τροφής κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν το σώμα βρίσκεται σε φάση ενεργοποίησης, και όχι αργά το βράδυ, όταν προετοιμάζεται για αποκατάσταση και ύπνο. Όταν ο χρονισμός των γευμάτων ευθυγραμμίζεται με αυτόν τον φυσικό ρυθμό, οι μεταβολικές διεργασίες λειτουργούν πιο αποδοτικά: η γλυκόζη ρυθμίζεται καλύτερα, η όρεξη παραμένει πιο ελεγχόμενη και η ενέργεια κατανέμεται με μεγαλύτερη ισορροπία. Αντίθετα, η συστηματική απόκλιση από αυτό το μοτίβο, ακόμη κι αν δεν γίνεται άμεσα αντιληπτή, συχνά δημιουργεί ένα υπόστρωμα που με τον χρόνο ευνοεί τη δυσλειτουργία και την απορρύθμιση και μπορεί να εκφραστεί ως κόπωση, αύξηση βάρους ή μεταβολικές διαταραχές. Έτσι, η ώρα του γεύματος παύει να είναι μια απλή καθημερινή επιλογή και αναδεικνύεται σε έναν καθοριστικό παράγοντα της υγείας.

Συμπερασματικά: Ο συγχρονισμός ως κλειδί για τον μεταβολισμό
Η σύγχρονη επιστήμη της χρονοδιατροφής αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη διατροφή. Δεν αρκεί πλέον να εστιάζουμε αποκλειστικά στην ποιότητα ή την ποσότητα της τροφής· ο χρονισμός των γευμάτων αναδεικνύεται ως ένας εξίσου σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει τον μεταβολισμό, την ορμονική ισορροπία και τη συνολική υγεία.
Το ανθρώπινο σώμα λειτουργεί σε συγχρονισμό με τον κιρκάδιο ρυθμό, έναν εξελικτικά καθορισμένο μηχανισμό που ευνοεί τη δραστηριότητα και τη λήψη τροφής κατά τη διάρκεια της ημέρας και την αποκατάσταση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Όταν αυτός ο ρυθμός διαταράσσεται, μέσα από ακανόνιστα ωράρια, νυχτερινά γεύματα κ.ά., δημιουργείται μια κατάσταση χαμηλού αλλά παρατεταμένου μεταβολικού στρες.
Η πρακτική σημασία αυτής της γνώσης είναι ουσιαστική, καθώς μικρές, ρεαλιστικές αλλαγές, όπως η μετατόπιση των κύριων γευμάτων νωρίτερα μέσα στη μέρα ή ο περιορισμός της βραδινής κατανάλωσης τροφής, μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ενεργειακής ισορροπίας και της μεταβολικής υγείας. Αυτές οι πρακτικές ξεφεύγουν από τη λογική της αυστηρής δίαιτας και αντί αυτού υποστηρίζουν μια διαφορετική οργάνωση της καθημερινότητας που σέβεται τη φυσιολογία του οργανισμού.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι διατροφικές επιλογές είναι πολλές και συχνά αντικρουόμενες, η κατανόηση του «πότε» προσφέρει ένα απλό αλλά ισχυρό εργαλείο. Ένα εργαλείο που μπορεί να ενσωματωθεί στην καθημερινή ζωή χωρίς στέρηση, αλλά με επίγνωση.
Αν νιώθετε πως, παρά τη σωστή διατροφή, η ενέργειά σας δεν είναι σταθερή ή το βάρος σας δεν ανταποκρίνεται στις προσπάθειές σας, ίσως δεν είναι μόνο θέμα επιλογών αλλά και χρονισμού. Το σώμα σας λειτουργεί με ρυθμούς που αξίζει να κατανοήσετε, όχι να αγνοήσετε. Η Διαγνωστική Αθηνών προσφέρει εξειδικευμένες εξετάσεις λειτουργικής ιατρικής που μπορούν να αναδείξουν πώς ο μεταβολισμός, οι ορμόνες και ο κιρκάδιος ρυθμός επηρεάζουν την καθημερινή σας υγεία, βοηθώντας σας να επαναφέρετε την ισορροπία με τρόπο εξατομικευμένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο.
Μάθετε περισσότερα στο https://athenslab.gr/exetaseis-prolipsis

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:

Katsi V, Papakonstantinou IP, Soulaidopoulos S, Katsiki N, Tsioufis K. Chrononutrition in Cardiometabolic Health. J Clin Med. 2022;11(2):296. Published 2022 Jan 7. doi:10.3390/jcm11020296

Reytor-González C, Simancas-Racines D, Román-Galeano NM, et al. Chrononutrition and Energy Balance: How Meal Timing and Circadian Rhythms Shape Weight Regulation and Metabolic Health. Nutrients. 2025;17(13):2135. Published 2025 Jun 27. doi:10.3390/nu17132135

Papakonstantinou E, Oikonomou C, Nychas G, Dimitriadis GD. Effects of Diet, Lifestyle, Chrononutrition and Alternative Dietary Interventions on Postprandial Glycemia and Insulin Resistance. Nutrients. 2022;14(4):823. Published 2022 Feb 16. doi:10.3390/nu14040823

Petrenko V, Sinturel F, Riezman H, Dibner C. Lipid metabolism around the body clocks. Prog Lipid Res. 2023;91:101235. doi:10.1016/j.plipres.2023.101235

Kulkarni SS, Singh O, Zigman JM. The intersection between ghrelin, metabolism and circadian rhythms. Nat Rev Endocrinol. 2024;20(4):228-238. doi:10.1038/s41574-023-00927-z