Η ιστορία της Ελληνικής Ιατρικής (μέρος 1)

Κατηγορία Θέματα
Τρίτη, 04 Σεπτεμβρίου 2012 13:02 Διαβάστηκε 1593 φορές
Issue 53

Γράφει ο Αλέξανδρος Τηλικίδης
Ιατρός – Βελονιστής – Βοτανοθεραπευτής – Υπεύθυνος εκπαίδευσης στην Ακαδημία Αρχαίας Ελληνικής & Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής


Από το παρόν τεύχος της Holistic Life ξεκινάει μια νέα συνεργασία μεταξύ της Ακαδημίας Αρχαίας Ελληνικής και Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής και της εφημερίδας. Ο στόχος της συνεργασίας αυτής είναι η ενημέρωση των αναγνωστών της εφημερίδας για την ιστορία της Ελληνικής Ιατρικής.
Οι απαρχές της Ελληνικής Ιατρικής πρέπει να αναζητηθούν στην γενεαλογία των Ελλήνων Θεών. Έτσι το παρόν τεύχος της εφημερίδας είναι αφιερωμένο στους Έλληνες θεραπευτές ιατρούς θεούς.

Στο επόμενο τεύχος θα υπάρχει αναφορά στον Ιπποκράτη και στα έργα του. Στο τρίτο τεύχος θα υπάρχει αναφορά στον Γαληνό, τον Διοσκουρίδη και τον Ορειβάσιο. Στο τέταρτο τεύχος θα υπάρχει αναφορά για την Ελληνική Ιατρική της Βυζαντινής περιόδου (από τον 4ο μ.Χ. έως την άλωση της Κωνσταντινούπολης). Στο πέμπτο τεύχος θα υπάρχει αναφορά για την Ελληνική Ιατρική στην Τουρκοκρατούμενη Ελλάδα (Ιερόπαιδας, κλπ). Στο έκτο τεύχος θα υπάρχει αναφορά για την Ελληνική Ιατρική κατά την σύγχρονη εποχή.
Σήμερα ως προς την Ιατρική, είμαστε μάρτυρες του εξής αντιφατικού φαινομένου. Απ’ την μια μεριά θεωρούμε ότι η Ιατρική που έχει αναπτύξει ο άνθρωπος στην εποχή μας, είναι η ανώτερη και τελειότερη Ιατρική που έχει εμφανιστεί ποτέ στην ιστορία. Απ’ την άλλη, εμπλεκόμενοι ως ασθενείς με την σύγχρονη Ιατρική και το ιατρικό σύστημα όπως έχει διαμορφωθεί διαπιστώνουμε ανεπάρκεια, αναποτελεσματικότητα και επικινδυνότητα.
Αναζητώντας τα αίτια του αντιφατικού αυτού φαινομένου, οδηγηθήκαμε στη μελέτη της ιστορίας. Μέσα από την μελέτη ιστορικών γεγονότων και προσωπικοτήτων παίρνουμε απαντήσεις σε πολλά απ’ τα ερωτήματά μας, ως προς τα λάθη της σύγχρονης Ιατρικής.
Έτσι λοιπόν η Ακαδημία Αρχαίας Ελληνικής και Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής σε συνεργασία με την Holistic Life, οδηγηθήκαμε σ’ αυτό το αφιέρωμα που θα έχει διάρκεια 6 τευχών. Ευχόμαστε οι αναγνώστες της εφημερίδας να απολαύσουν και να ωφεληθούν απ’ το αφιέρωμα αυτό στην ιστορία της Ελληνικής Ιατρικής.

Η αρχή της Ελληνικής Ιατρικής μπορεί να εντοπιστεί στους μύθους των Ελλήνων και ιδιαίτερα εκείνους που αφορούν την γενεαλογία των Ελλήνων Θεών. Ως γενάρχη της Ιατρικής μπορούμε να θεωρήσουμε τον Απόλλωνα. Ανάμεσα στα άλλα προσωνύμια που αποδίδονται στον Απόλλωνα έχουμε και το Παιώνιος. Το προσωνύμιο Παιώνιος προέρχεται απ’ το ρήμα παίω, που σημαίνει θεραπεύω. Παιώνιοι θεοί, άρα θεραπευτές, αναφέρονται επίσης η δίδυμη αδελφή του Απόλλωνα, Άρτεμις, η Αθηνά και ο Ασκληπιός.
Είναι ενδιαφέρον να επισημάνουμε ότι ο Απόλλωνας είναι ο Θεός Ήλιος και εκπροσωπεί το ηλιακό φως στην Γη. Άρα οι Έλληνες αναγνωρίζουν ως πρωταρχική θεραπευτική δύναμη το ηλιακό φως, πράγμα το οποίο ο κάθε άνθρωπος μέσα απ’ τις καθημερινές του εμπειρίες γνωρίζει ότι είναι αληθές. Ιδιαίτερα το ηλιακό φως που διαχέεται στην Ελλάδα, λόγω της γεωμορφολογίας του τόπου, ασκεί ευεργετικότατη επίδραση στην ανθρώπινη φύση, πράγμα που μπορεί να εξηγήσει τα διανοητικά και υλικά επιτεύγματα των αρχαίων Ελλήνων. Σε αντίθεση με τους σημερινούς Έλληνες, συνειδητοποιούσαν την σημασία του τόπου τους και επιδίωκαν με κάθε τους ενέργεια να ενισχύσουν το κάλλος με το οποίο ο Θεός προίκισε αυτή τη γωνιά του πλανήτη Γη. Η ευεργετική αυτή επίδραση του Ηλιακού φωτός, σε καταστάσεις υγείας προσφέρει ευεξία και μακροβιότητα, ενώ σε καταστάσεις ασθένειας προσφέρει θεραπεία. Άρα λοιπόν ο γενάρχης της θεραπείας, αρχή κάθε θεραπευτικής παρέμβασης είναι το Ηλιακό φως, ο θεός Απόλλων.
Αξίζει επίσης εδώ να επισημάνουμε ότι ο Θεός Απόλλων και η αδελφή του Άρτεμις γεννώνται στην Δήλο, ένα απ’ τα νησιά που βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο του Αιγαίου πελάγους και διαθέτει απ’ τις εκλεκτότερες ποιότητες φωτός παγκοσμίως. Κατά την διάρκεια του τοκετού, παρευρίσκεται και η μαία Ειλείθυια η οποία προσφέρει τις υπηρεσίες της στην μάνα Λητώ. Η παρουσία μιας μαίας στην γέννηση του Θεού της Ιατρικής, δηλώνει ότι απ’ την μαιευτική φροντίδα προέρχεται η Ιατρική και η θεραπεία. Γιατί πράγματι ο άνθρωπος λόγω των δυσκολιών που συνεπάγεται η εννεάμηνη κυοφορία του, απαιτεί μαιευτική φροντίδα για να επιβιώσει ως είδος. Λόγω των εμπειριών που αποκτώνται απ’ την μαιευτική φροντίδα γεννιέται η έννοια της θεραπείας και έτσι γεννιέται η Ιατρική, ως διανοητικό επίτευγμα του ανθρώπου. Η μαιευτική φροντίδα είναι ένα ενστικτώδες επίτευγμα του ανθρώπου, γι’ αυτό αποδίδεται στην θηλυκή φύση. Αντίθετα η Ιατρική είναι ένα διανοητικό επίτευγμα του ανθρώπου για αυτό αποδίδεται στην αρσενική φύση. Έτσι απ’ την μαία Ειλείθυια περνάμε στον ιατρό Απόλλωνα.
Ο Απόλλωνας συνευρισκόμενος με μια θνητή, την Κορωνίδα, γεννά τον Ασκληπιό, τον οποίο εμπιστεύεται στον Κένταυρο Χείρωνα. Ο Κένταυρος Χείρωνας είναι ο υιός του Κρόνου και της Ωκεανίδας Φιλύρας. Άρα ο Κένταυρος Χείρωνας είναι αδελφός του Δία και θείος του Απόλλωνα, παππούς δε του Ασκληπιού. Ο Κένταυρος Χείρωνας διδάσκει στο Πήλιο και έχει μαθητές όλους τους γνωστούς ήρωες της Αργοναυτικής εκστρατείας. Είναι κυρίως βοτανοθεραπευτής αλλά επίσης χειρουργός και απ’ το όνομά του μπορούμε να υποθέσουμε ότι με κάποιο τρόπο επιδρούσε επί της αύρας δια της επίθεσης των χεριών (χειρών). Με πατέρα λοιπόν τον Απόλλωνα και δάσκαλο τον Κένταυρο Χείρωνα, ο Ασκληπιός γίνεται μέγιστος ιατρός- θεραπευτής και απ’ αυτόν γεννιώνται τα Ασκληπιεία, τα οποία αποτελούν το επόμενο στάδιο στην εξέλιξη της Ελληνικής Ιατρικής.
Πριν φύγουμε όμως απ’ τον Ασκληπιό και περάσουμε στα Ασκληπιεία, αξίζει ν’ αναφέρουμε τον τρόπο θανάτου του Ασκληπιού. Ο Ασκληπιός έφτασε σε τέτοιο επίπεδο τελειότητας την ιατρική τέχνη, ώστε άρχισε ν’ ανασταίνει νεκρούς. Όταν αυτό λοιπόν συνέβη στην περίπτωση του Ιππόλυτου, ο Άδης διαμαρτυρήθηκε στον αδελφό του Δία, πως επέτρεπε να συμβαίνει αυτό, να διαταράσσεται το ισοζύγιο των ένσαρκων και άσαρκων ψυχών. Ο Δίας κατανόησε τη σημασία του ολέθριου παραπτώματος του εγγονού του Ασκληπιού και τον κεραυνοβόλησε. Έτσι επήλθε το τέλος του Ασκληπιού. Το περιστατικό αυτό έχει τεράστια συμβολική σημασία. Δείχνει ότι οι αρχαίοι Έλληνες είχαν κατανοήσει ότι η Ιατρική τέχνη, καθώς είναι διανοητικό επίτευγμα του ανθρώπου, μπορεί να ασεβήσει απέναντι στις φυσικές νομοτέλειες. Η ανθρώπινη νόηση μπορεί εύκολα να ολισθήσει στις ατραπούς της αλαζονείας. Η Ιατρική τέχνη όταν φτάσει κατ’ ανάγκη, στο ζήτημα της ζωής και του θανάτου είναι πιθανόν να διαπράξει την ύβρη. Αυτή την ύβρη διέπραξε ο Ασκληπιός, ανασταίνοντας έναν νεκρό και έτσι κεραυνοβολήθηκε. Ας αναλογιστούμε πόσες τέτοιες υβριστικές και ανίερες πράξεις, διαπράττονται καθημερινά απ’ τους λειτουργούς της σύγχρονης Ιατρικής, μέσα στις μονάδες εντατικής θεραπείας ή στα εργαστήρια γενετικής! Ο γιατρός δεν έχει καμία δικαιοδοσία στον θάνατο, αυτό μας λέει το κεραυνοβόλημα του Ασκληπιού. Ο θάνατος είναι αναπόφευκτος και εν’ πάση περιπτώσει είναι ένα ζήτημα που δεν αφορά την Ιατρική τέχνη. Ενδεικτικό γεγονός, της τεράστιας σημασίας που απέδιδαν οι μεταγενέστεροι ιατροί του Ασκληπιού στο περιστατικό του θανάτου του, είναι και το ότι μέσα στα Ασκληπιεία δεν επιτρεπόταν ούτε η γέννηση, ούτε ο θάνατος, εφ’ όσον γνώριζαν απ’ την τύχη του πατρός τους Ασκληπιού, ότι η ανθρώπινη νόηση όταν φτάσει μέσω της Ιατρικής τέχνης στο ζήτημα της ζωής και του θανάτου, κινδυνεύει να διαπράξει την ύβρη.
Τα Ασκληπιεία είναι τα πρώτα νοσηλευτικά ιδρύματα στην αρχαία Ελλάδα και παγκοσμίως. Λειτουργούσαν με βάση ιερατικούς όρους και οι ιατροί θεραπευτές που εργάζονταν σ’ αυτά, ήταν υποχρεωτικά και ιερείς του Ασκληπιού. Στόχος της λειτουργίας των Ασκληπιείων ήταν η ανακούφιση της ανθρώπινης οδύνης με φυσικά ή μεταφυσικά μέσα. Οι θεραπευτικές τεχνικές που εφαρμόζονταν ήταν: νηστεία, διατροφή, καθαρμοί (με ιαματικά ύδατα), μαλάξεις, χειρουργικές επεμβάσεις, βεντούζες, αφαιμάξεις, ασκήσεις, βότανα, ύπνωση, όνειρα, θυμιασμοί, επωδοί, θέατρο και πολλά άλλα που ακόμα αγνοούμε. Η αποτελεσματικότητα των όσων εφαρμόζονταν στα Ασκληπιεία αποδεικνύεται πρώτον απ’ τον αριθμό τους, την περίοδο ακμής του Ελληνικού πολιτισμού, δηλαδή γύρω στον 5ο αιώνα π.Χ., που ήταν γύρω στα 300 διεσπαρμένα σ’ όλη την Ελληνική επικράτεια. Επίσης απ’ την διάρκειά τους, αφού μέχρι και 5 αιώνες μετά την υποδούλωση της Ελλάδας απ’ τους Ρωμαίους, τα Ασκληπιεία εξακολουθούσαν να ανθούν, πράγμα το οποίο υποχρέωσε τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο (4ο μ.Χ.) φανατικό εχθρό του Ελληνικού πνεύματος, να τα κλείσει με αυτοκρατορικό διάταγμα. Τα Ασκληπιεία λοιπόν δεν εφθάρησαν απ’ τον χρόνο, επαύθησαν από θρησκευτικό φανατισμό.