«Ο εξανθρωπισμός της γέννας»

Κατηγορία Θέματα
Κυριακή, 18 Μαρτίου 2012 20:41 Διαβάστηκε 1589 φορές
Issue 55

Γράφει η Άννα Φιλίππου

Ομοιοπαθητικός
Απόφοιτη του τμήματος Ψυχολογίας Α.Π.Θ.
Μέλος του Συλλόγου Ομοιοπαθητικών Ελλάδας

Αφορμή γι αυτό το άρθρο είναι ένα περιστατικό στο οποίο συνέβη να παρεβρεθώ λίγο πριν την εκπνοή του προηγούμενου έτους. Μια φίλη και συνεργάτρια μαία, παραπέμφθηκε από το Σύλλογο Μαιών σε πειθαρχικό, γιατί τολμά να βοηθά τις γυναίκες να γεννήσουν όπου και όπως αυτές το επιλέξουν. Μια πρακτική που σε άλλες χώρες τις Ευρώπης, όπως η Σουηδία, η Αγγλία κλπ. είναι πολύ συνηθισμένη και η πολιτεία τη στηρίζει, έχοντας κάθε στιγμή σε ετοιμότητα ασθενοφόρο, για την περίπτωση που πιθανόν να χρειαστεί. Δεν ήταν τόσο το ίδιο το πειθαρχικό και η στέρηση της άδειας της μαίας, όσο η ατμόσφαιρα που θύμιζε μεσαίωνα και κυνήγι μαγισσών, οι ηθικολογίες αντί για τα επιχειρήματα, ο εκφοβισμός και η μεσιανική στάση του συστήματος που «θέλει δήθεν να σώσει τον κόσμο». Αλλά όπως είπε και ο γνωστός ψυχίατρος Κλεάνθης Γρίβας, η ιστορία μάς έχει δείξει ότι κάθε φορά που εμφανίζεται κάποιος σωτήρας δεν αργεί να ακολουθήσει και ο δήμιος.

Εμείς που αγωνιζόμαστε για τον εξανθρωπισμό της γέννας όπως και για το δικαίωμα της επιλογής στη θεραπευτική μέθοδο που θέλουμε να ακολουθήσουμε, αναλαμβάνουμε την ευθύνη της υγείας και της ζωής μας και απαιτούμε στον 21ο αιώνα, το δικαίωμα της ελευθερίας των επιλογών.

Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός είναι φυσιολογικές λειτουργίες. Σήμερα το έχουμε ξεχάσει και ιατρικοποιώντας τον τοκετό, μετατρέπουμε σε ασθενή μια υγιή γυναίκα που πρόκειται να γεννήσει. Ξεχνάμε επίσης ότι η γέννα είναι προσωπική υπόθεση της κάθε γυναίκας και ότι οι τοκετοί δεν μπορούν να τυποποιηθούν, αφού κανένας τοκετός δεν μπορεί να είναι ίδιος με τους άλλους. «Η γέννα δεν είναι ένα ιατρικό πρόβλημα αλλά ένα αναπόσπαστο κομμάτι της σεξουαλικής και συναισθηματικής ζωής, κατά συνέπεια ο χώρος που γεννάει κανείς πρέπει να μοιάζει περισσότερο μ’ ένα χώρο όπου θα μπορούσε να κάνει έρωτα παρά μ’ ένα θάλαμο νοσοκομείου» (Michel Odent).

Ο άνθρωπος, σε αντίθεση με τα άλλα ζώα, είναι εξαρτημένος για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα από τη βοήθεια των άλλων. «Χρειάζεται απαραιτήτως τη ζεστασιά της ανθρώπινης αγκαλιάς, του άγρυπνου βλέμματος και των τρυφερών αγγιγμάτων. Οι θερμοκοιτίδες και η ηλεκτρική θέρμανση δεν αποτελούν παρά ένα εξαιρετικά ελλιπές υποκατάστατο, ενώ η επαφή με τα ψυχρά μηχανήματα μπορεί να γίνει μαρτύριο. Το βρέφος έχει ανάγκη τη σιγουριά ότι σε κάθε περίπτωση θα το προστατέψουν, ότι ο ερχομός του ήταν επιθυμητός, ότι το κλάμα του θα εισακουστεί, τα βλέμματά του θα ανταποδοθούν και ο φόβος του θα καταπραϋνθεί. Χρειάζεται τη βεβαιότητα ότι θα του ικανοποιήσουν την πείνα και τη δίψα του, ότι θα φροντίσουν με αγάπη το σώμα του και ότι ποτέ δε θα αγνοήσουν τις ανάγκες του.» (Alice Miller)
Είναι υπερβολικές αυτές οι απαιτήσεις;

«Όταν ένας άνθρωπος γεννιέται σε έναν ψυχρό και αδιάφορο κόσμο, τότε θεωρεί πως μονάχα αυτός ο κόσμος μπορεί να υπάρχει... Σύμφωνα με τις στατιστικές, το 90% των τροφίμων αμερικανικών σωφρονιστικών ιδρυμάτων είχαν κακοποιηθεί όταν ήταν παιδιά. Είναι πιθανό οι πρώτες κακοποιήσεις να μην έγιναν από τους γονείς, αλλά μέσα από την απάνθρωπη πρακτική του τοκετού μέσα στα νοσοκομεία μας. Τούτο είναι δύσκολο να αποδειχθεί σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση, πάντως ένα παιδί το οποίο τραυματίστηκε βαριά κατά τη γέννησή του ή απομονώθηκε στη θερμοκοιτίδα και αποκόπηκε από την ανθρώπινη επαφή μπορεί να αναπτύξει από πολύ νωρίς συμπτώματα που καθιστούν ακόμη πιο δυσχερή την πρόληψη αγάπης από τους γονείς του. Ωστόσο, είναι ολωσδιόλου αδιανόητο ένας άνθρωπος που έλαβε εξαρχής από τους ενηλίκους αγάπη, τρυφερότητα, εγγύτητα, καθοδήγηση, σεβασμό, ειλικρίνεια και προστασία να εξελιχθεί αργότερα σε δολοφόνο» (Alice Miller).

Η γέννηση είναι ένα θαύμα, μια εμπειρία σχεδόν υπερβατική, όμως περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, η γέννα σήμερα είναι μια επιχείρηση.
Μπορεί μια έγκυος γυναίκα στην Ελλάδα του 21ου αιώνα να γεννήσει το παιδί της με τον τρόπο που επιθυμεί; Τα τελευταία χρόνια οι προκλήσεις τοκετού και οι καισαρικές έχουν γίνει ρουτίνα, ενώ δεκάδες επιστημονικές έρευνες την τελευταία πενταετία δείχνουν ότι η συνεχιζόμενη ιατρικοποίηση και εμπορευματικοποίηση του τοκετού προκαλεί αυξημένα προβλήματα υγείας τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί.
Οι γυναικολόγοι και οι μαίες είναι ιδιαίτερα δραστήριοι κατά τη διάρκεια του τοκετού. Ζυγίζουν, μετρούν και παίρνουν αίμα από το παιδί, λες και η επιβίωσή του εξαρτάται από αυτές τις ενέργειες. Ο Γάλλος γιατρός Frederick Leboyer έχει δείξει ότι όταν το νεογέννητο έρχεται με φυσικό τρόπο στον κόσμο δεν ουρλιάζει, παρά ακουμπά ευχαριστημένο στην κοιλιά της μητέρας του.
Η αυτοματοποίηση του τοκετού είναι ο κανόνας στα ελληνικά νοσοκομεία και κλινικές. Στα περισσότερα μαιευτήρια οι τοκετοί θυμίζουν εγχειρίσεις σε αρρώστους. «Η τεχνητή πρόκληση τοκετού εφαρμόζεται συχνότατα, με συνέπεια ένα μεγάλο ποσοστό νεογέννητων να πρέπει να εισαχθούν στην Εντατική, που σημαίνει φυσικά να αποχωριστούν από τη μητέρα τους. Έτσι χάνεται μια κρίσιμη ευκαιρία για τη μητέρα και το παιδί. Γιατί τα πρώτα λεπτά, τις πρώτες ώρες μετά τον τοκετό, μέσω της παρουσίας του παιδιού, αφυπνίζεται και ενισχύεται η ικανότητα εκδήλωσης στοργής της μητέρας, μια ικανότητα που είναι απαραίτητη για να αναπτυχθεί η αγάπη της απέναντι στο παιδί”.

Η βιομηχανία της γέννας βασίζεται στο φόβο και την εκμετάλλευση μιας λανθασμένης ενημέρωσης που παρέχουν γιατροί, κλινικές και επαγγελματίες υγείας, οι οποίοι δείχνουν να αγνοούν τι είναι ο φυσικός τοκετός.
Η καισαρική είναι η κυρίαρχη μέθοδος τοκετού στην Ελλάδα, αποτελώντας μέρος ενός υπερβολικά παρεμβατικού συστήματος. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το ποσοστό των καισαρικών δικαιολογείται να φθάνει το πολύ το 15%. Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 50%!
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει ούτε ένα νοσοκομείο «φιλικό προς τα βρέφη», όπως ορίζεται από τη Unisef, δηλαδή δεν υπάρχει ούτε ένα μαιευτικό τμήμα που να φροντίζει και να στηρίζει μητέρα και βρέφη χωρίς να προωθεί εμπορικά συμφέροντα.

Όμως, η αυτοματοποιημένη επιχείρηση του τοκετού δεν θα αποκτούσε την έκταση και ισχύ που έχει σήμερα, αν τα αίτια ήταν μόνο οικονομικά. Η Alice Miller προχωρά λίγο παραπέρα, συνδέοντας τα ψυχολογικά αίτια του φόβου και της απώθησης, ένας φόβος που αισθάνονται όλοι, τόσο το ιατρικό προσωπικό όσο και οι γυναίκες. «Οι άνθρωποι που τα συναισθήματά τους νεκρώθηκαν στην παιδική τους ηλικία δεν αναγνωρίζουν καν το φόβο τους. Δεν ξέρουν ότι πολλά πράγματα τα κάνουν μόνο και μόνο για να αποφύγουν το συναίσθημα του φόβου. Ο φόβος αυτός αφορά τους απωθημένους ψυχικούς πόνους της δικής τους γέννας και την πιθανή ανάδυση των δικών τους αναμνήσεων. Γι αυτό η αυτοματοποίηση του τοκετού εξυπηρετεί την άρνηση του φόβου όλων των παριστάμενων... Μια επίτοκος που ως μωρό είχε βιώσει αρκετή στοργή θα επαναστατήσει ενάντια σε μια απάνθρωπη νοσοκομειακή πρακτική. Γυναίκες, όμως, που όταν γεννήθηκαν αφέθηκαν μόνες, δίχως σωματική επαφή και ζεστασιά, υποτάσσονται στο «καθεστώς» του νοσοκομείου χωρίς να φέρουν αντίρρηση και το θεωρούν ως την πιο φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων».

Τι πρέπει να συμβεί για να «εξανθρωπιστεί η γέννα»;
«Για να γίνει αυτό πρέπει οι άνθρωποι και στην περίπτωση της γέννας κυρίως οι γυναίκες, να αλλάξουν τη στάση τους απέναντι στους γιατρούς και στους τεχνοκράτες, φορείς μιας συντεχνιακής γνώσης που όφειλε να είναι κτήμα της ανθρωπότητας. Να μη δέχονται πια άκριτα την κάθε είδους παρέμβαση. Να διεκδικούν τη γνώση, αλλά και το δικαίωμα να αποφασίζουν μόνοι τους για τον εαυτό τους. Να αποδέχονται τις υπηρεσίες των ειδικών μόνο ως υπηρεσίες που δε θα δικαιούνται να αλλοιώσουν τη φύση και τον ανθρώπινο χαρακτήρα» (Μαργαρίτα Κουλεντιανού).
Η πολεμική απέναντι σε μαίες, ψυχοπροφυλάκτριες ή γυναικολόγους που βοηθούν τις γυναίκες να γεννήσουν όπως και όπου αυτές το επιλέξουν, δεν μπορεί να περιορίσει ένα ολόκληρο κίνημα ενημερωμένων γυναικών και αντρών, μελλοντικών και τωρινών γονέων που διεκδικούν τα δικαιώματά τους. Το κίνημα αυτό, που αγωνίζεται να εξανθρωπίσει και να αποδώσει ξανά στις γυναίκες τη γέννα, έχει αρχίσει να διευρύνεται και στην Ελλάδα και θα συνεχίσει να διευρύνεται όσο υπάρχουν γυναίκες που επιθυμούν να γεννήσουν μ’ έναν τρόπο βαθιά συνδεδεμένο με τη φύση, την υγεία, την ελευθερία και τις ανθρώπινες σχέσεις.

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

  • Leboyer Frederick, «Φυσικός Τοκετός», Αθήνα, 2008, Ρέω
  • Klaus Kenel, Klaus, «Ένας Μοναδικός Δεσμός», Αθήνα, 2004, Ρέω
  • Michel Odent, “Η γέννα στο δρόμο της φύσης”, Αθήνα, 1999, Θυμάρι
  • Michel Odent, “Η καισαρική τομή και ο φυσικός τοκετός”, Αθήνα 2005, Ρέω
  • W. Reich, “Τα παιδιά του μέλλοντος”, Αθήνα 1984, Αποσπερίτης
  • Alice Miller, “Η απαγορευμένη γνώση”, Αθήνα, 2011, Ροές

www.birthchoices.gr