Οι υπερτροφές και η μαγική θεραπευτική σφαίρα!

Κατηγορία Inbox
Τρίτη, 16 Απριλίου 2019 08:09 Διαβάστηκε 1438 φορές
Τεύχος 90 Ευθύμης Λαζάρου ND, DO, BsC(hOns) Ost.Med

Θα μπορούσε να είναι ο τίτλος από ένα παραμύθι «ψυχοφελές και πολλά αναγκαίον» και ο τρόπος που η αγορά χρησιμοποιεί τον όρο superfoods- υπερτροφές δεν απέχει πολύ από τα κατά καιρούς κατευθυνόμενα παραμυθιάσματα.

Η λέξη Superfoods εμφανίστηκε ως τίτλος ενός βιβλίου του Michael Van Straten και της Barbara Griggs το 1990, που τονίζει την σημασία των φρούτων και των λαχανικών στο φαγητό και δίνει και αρκετές συνταγές και ιδέες μαγειρέματος για ακόμα καλύτερες συνολικές διατροφικές πρακτικές και συνήθειες.

Και ο τίτλος έπιασε και μεγάλωσε. Και σήμερα χρησιμοποιείται σαν να υπονοεί ότι οι υπερτροφές μπορούν να λειτουργήσουν ως ΕΥΚΟΛΟ και αποτελεσματικό υποκατάστατο της ενήλικης ισορροπημένης ολόκληρης σχέσης με την τροφή που χρειάζεται να έχω και να έχεις.

Μια μαγική σφαίρα δηλαδή, ένα ραβδί που απλώς το κουνάς ή μάλλον το τρως και μπαμ, αυτό είναι! Υγεία, ευτυχία, μακροβιότητα και πράσινα λιβάδια.

Και πολλές φορές λογικοί άνθρωποι που ενδιαφέρονται για την υγεία τους και την διατροφή τους έχουν καταλήξει να μπερδεύονται και ακόμη και να αρρωσταίνουν γιατί ξεχνάνε ότι πριν την όποια υπερτροφή, η κανονική, ταπεινή τροφή και η ισορροπία της έχει σαφέστατη προτεραιότητα.

Και όλο αυτό συμβαίνει διότι οι ιδέες αυτές γαργαλάνε την περιοχή της μαγικής σκέψης στο μυαλό σου. Σκέψης που έχει την ρίζα της στην παιδική ηλικία, την παράλογη αντίληψη του ελέγχου του κόσμου σου και της διαχείρισης του θανάτου...

Αλλά εδώ σήμερα δεν γράφω διάφορα ψυχολογικά γι’ αυτό απλώς κράτα ότι η σαγήνη της ιδέας της υπερτροφής βασίζεται στην έντεχνη καλλιέργεια της παιδικής άγνοιας και των πεποιθήσεων ότι κάποιες τροφές είναι κάτι σαν την Wonder Woman και τον Superman μαζί, που σώζουν εσένα και την ανθρωπότητα από τους εχθρούς, τις διατροφικές ελλείψεις και τις μοχθηρές τοξίνες.

Τελικά όμως, τι είναι αυτές οι υπερτροφές;

Στ’ αλήθεια δεν ξέρω!

Διότι ΔΕΝ υπάρχει ούτε επιστημονικός ορισμός που να λέει τι είναι αυτό που μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπερτροφή. Δηλαδή λόγω έλλειψης κανονισμών τα πάντα μπορείς να τα ονομάσεις σούπερ-τροφή και έτσι συνήθως κάνουν. Έτσι ο ΚΑΘΕ ένας μπορεί να βαφτίσει και να πουλήσει οτιδήποτε ως superfood. Γι’ αυτό και στην αγορά έχω βρει μέχρι τώρα τέσσερις τύπους χώματος να πουλιούνται ως υπερτροφές...

Να σου θυμίσω ότι τρως για πολλούς λόγους και ένας από αυτούς είναι για να δώσεις στο σώμα σου ουσίες και θρεπτικά συστατικά για την βέλτιστη υγεία σου και ευεξία. Ένας τρόπος για να κρίνεις την βιολογική αξία μιας τροφής είναι η διατροφική της πυκνότητα, ο πλούτος της δηλαδή, σε θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία κτλ.

Είναι γενικά αποδεκτό ότι μια διατροφή που περιέχει ικανοποιητικές ποσότητες από λαχανικά και φρούτα σχετίζεται με λιγότερες χρόνιες νόσους και προβλήματα υγείας. Σε μια προσπάθεια να καθαρίσει το τοπίο και να καθοριστεί καλύτερα η διατροφική πυκνότητα, το 2014 έγινε μια μελέτη σε 47 τροφές. (Di Noia J. Defining Powerhouse Fruits and Vegetables: A Nutrient Density Approach. Prev Chronic Dis 2014;11:130390.) Μέσα σε αυτές ήταν και κάποιες από τις σούπερ λεγόμενες τροφές που δεν κατάφεραν να μπουν ούτε μέσα στην σαραντάδα…

Μήπως ισχυρίζομαι ότι αυτές οι τροφές ήταν άχρηστες;

Όχι, καθόλου.

Διότι όντως μπορεί να είναι πολύ πλούσιες σε ένα συστατικό ή σε μία ομάδα φυτοχημικών ουσιών. Και ενώ αυτό είναι πολύ καλό στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης διατροφής, το να αφαιρέσεις άλλες τροφές που η εξελικτική σοφία και οι διατροφικές παραδόσεις του πλανήτη έχουν συμπεριλάβει, μάλλον θα κάνεις λάθος. Γιατί άλλωστε ΠΟΤΕ στην διατροφική ιστορία μας δεν τρώγαμε αυτές τις τροφές απομονωμένες.

Πολλά από τα ανατολίτικα μούρα, για παράδειγμα, που έρχονται όλο και περισσότερο στην αγορά, τα χρησιμοποιούσαν ως ΤΜΗΜΑ θεραπευτικών συνταγών, για κάποιο χρονικό διάστημα και όχι κάθε μέρα και κυρίως όχι απομονωμένα σε χαπάκια. Γιατί η «υγιεινή» διατροφή είναι και περίπλοκη και αρκετά ιδιωματική για να μπορεί μία τροφή ή ακόμη και ομάδα τροφών να είναι Η λύση. Αντιθέτως μάλιστα, εγώ θεωρώ ότι, η εστίαση σε αυτή τη λογική είναι ένα εξπρές τρένο που σε απομακρύνει ταχύτατα από την ουσιαστική σχέση με την τροφή και τις ανάγκες σου.

Ένα από τα κόλπα που χρησιμοποιούν για να πλασάρουν μια σούπερ τροφή είναι ο υπερτονισμός για την πιθανή περιεκτικότητά της σε κάποιο συστατικό, που κάποια έρευνα ίσως να έδειξε ότι μπορεί να σχετίζεται με κάποιο θέμα υγείας. Ακόμη και αν οι ισχυρισμοί είναι αληθινοί για το συστατικό, αυτό δεν σου λέει κάτι για το αν ισχύει το ίδιο για την συγκεκριμένη τροφή. Δεν σου λέει ότι είναι σε ικανοποιητική ποσότητα, ικανοποιητικά βιοδιαθέσιμο και τελικά με κάποιο τρόπο χρήσιμο.

Επίσης χρησιμοποιούν μη ρεαλιστικές συγκρίσεις με κάποια γνωστή τροφή υπονοώντας ότι είναι καλύτερο να φας το χαπάκι τους παρά την αληθινή τροφή.

Για παράδειγμα συγκρίνουν ένα ΞΕΡΟ κυανοβακτήριο με μια μοσχαρίσια μπριζόλα. Στα 100 γραμμάρια το κυανοβακτήριο ΣΑΦΩΣ έχει παραπάνω πρωτεΐνη από το κρέας… Σχεδόν 57,5 γραμμάρια το βακτήριο και μόλις 19 γραμμάρια το ΦΡΕΣΚΟ μοσχάρι. Γιατί αν το συγκρίνουν πιο τίμια, δηλαδή αποξηραμένα και τα δύο, το βακτήριο έχει σαφώς λιγότερη πρωτεΐνη…

Όταν σχολίασα τις προάλλες αυτό ακριβώς, μια γνωστή μου είπε:

-Καλά βρε Ευθύμη, πότε έφαγε κάποιος ξερό κρέας;

-Την ίδια ημέρα μάλλον που έφαγε 100 γραμμάρια ξερή σκόνη κυανοβακτηρίων…. Γύρω στα 250 χαπάκια δηλαδή. Και πες ότι το έντερό σου άντεχε αυτή την ποσότητα ξερών βακτηρίων και οι γύρω σου το άρωμα βάλτου που εκπέμπεις, για κάνε όμως έναν υπολογισμό για το πόσο θα πλήρωνες για τα “οφέλη” της υπερτροφής σου σε αυτές τις ποσότητες…

Μια και έκανα αναφορά σε αυτό το βακτήριο, ένας άλλος ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ ισχυρισμός τους είναι ότι περιέχει βιταμίνη Β12 και μάλιστα παραπάνω πάλι από το μοσχάρι και αυτή τη φορά. Η αλήθεια είναι ότι περιέχει την ψευδοβιταμίνη Β12 που είναι άχρηστη για τους ανθρώπους. ΚΑΙ το μόριο αυτό, χρησιμοποιεί τους ίδιους μηχανισμούς στο σώμα με την κανονική Β12 και σε πολλές εξετάσεις αίματος διαβάζεται λανθασμένα ως κανονική Β12… Τελικά όχι μόνο δεν σου δίνει την βιταμίνη, αλλά εμποδίζει και την κανονική να κάνει την δουλειά της.

Θέλεις να σου γράψω κι άλλο; Ένα άλλο κόλπο είναι η σαλάτα λέξεων που ενώ μπορεί να σημαίνουν πολλά στο φαντασιακό επίπεδο και επίσης να σχετίζονται και με αληθινά στοιχεία, το τελικό αποτέλεσμα βασίζεται περισσότερο στην ψυχολογική σου ερμηνεία και καθόλου στην επιστημονική σου κατανόηση. Πριν λίγο καιρό έγινε μια έρευνα στην Αγγλία για αυτό ακριβώς. Πήραν ένα κοινό εμφιαλωμένο νερό, του έφτιαξαν ένα ωραίο μπουκάλι και ετικέτα και το παρουσίασαν ως παράγοντα που ξεδιψάει, που ενισχύει την ενυδάτωση των ιστών, που ανεφοδιάζει το σώμα με ηλεκτρολύτες και ιχνοστοιχεία, χωρίς να έχει τα βλαπτικά επίπεδα βαρέων μετάλλων που μπορεί να υπάρχουν σε νερά που δεν ελέγχονται κτλ. Ένα σούπερ-νερό δηλαδή!

Άνθρωποι που το δοκίμασαν, γενικά το βρήκαν πιο εύγευστο και πιο ξεδιψαστικό και ήταν έτοιμοι να πληρώσουν μέχρι και 200% παραπάνω από το κοινό νερό, που ήταν το ίδιο…

Άρα τι μαθαίνεις εδώ;

Ότι κάποιες λεγόμενες υπερτροφές μπορεί να είναι εξαιρετικές προσθήκες σε μια ήδη «καλή» για σένα διατροφή, αλλά το να τις προσθέσεις ως μαγικό ξόρκι και τάλισμαν στην καλύτερη των περιπτώσεων θα βοηθήσει να χάσει λίγο έξτρα βάρος από το πορτοφόλι σου.

Ο στόχος σου χρειάζεται να είναι ένας τρόπος διατροφής ΚΑΙ σκέψης που να εστιάζεται σε πλήρεις τροφές γεμάτες με θρεπτικά συστατικά, παρασκευασμένες απλά, με αγάπη, κοντά στην φύση, κοντά στην εποχή, με απόλαυση και σύνδεση με αυτό που είναι!

Και τελικά να σου θυμίσω ότι με βάση την έρευνα που έγραψα παραπάνω το κανονικό μαρούλι και τα μπατζαρόφυλλα και ο μαϊντανός “σκοράρει” πολύ περισσότερο από πολλές πανάκριβες υπερτροφές!

Για να μην σου πω για την κάπαρη και τα βότανα και το φρέσκο λάδι και τα χαμόγελα και τα αστεία των γιαγιάδων στο χωριό μου.

Και μπορεί να μου πεις: Καλά βρε Ευθύμη, είχες και στο χωριό σου υπερτροφές;

Και ξέρεις τι θα σου απαντήσω; ΝΑΙ αγαπημένοι μου αναγνώστες και ΕΙΧΑ και ΕΧΕΙΣ!

Μέχρι την επόμενη φορά, Στην υγειά σου!

Ευθύμης Λαζάρου ND, DO, BsC(hOns) Ost.Med οστεοπαθητικός, φυσικοπαθητικός, σωματικός ψυχοθεραπευτής: Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.