Η Κίνα και η βιομηχανία πλαστών ερευνών

Κατηγορία Inbox
Τετάρτη, 24 Ιουλίου 2019 07:43 Διαβάστηκε 740 φορές
Τεύχος 92 Πέτρος Αργυρίου

Τον εκφυλισμό της Δυτικής Ιατρικής λόγω της απληστίας και της χειραγώγησης από τους φαρμακευτικές κολοσσούς τον έχουμε εξετάσει επισταμένα τα τελευταία χρόνια. Το φαινόμενο έφτασε σε τέτοιο βαθμό ώστε το 2005, σε μια από τις πιο σημαντικές έρευνες της εποχής μας, ο καθηγητής Ιωαννίδης κατάληξε στο συμπέρασμα ότι τα περισσότερα αποτελέσματα των ερευνών είναι εσφαλμένα.

Θα περίμενε κανείς πως η ανέλιξη της Κίνας σε παγκόσμια δύναμη θα άλλαζε τις ισορροπίες προς το καλύτερο. Δυστυχώς όμως, παρά το ότι η Κίνα έχει φτάσει στην κορυφή σε πολλά τεχνολογία πεδία, η ενδημική διαφθορά είναι ένα μεγάλο ζήτημα. Σε όλους τους βαθμούς της εκπαίδευσης παρατηρούνται φαινόμενα ελληνικού τύπου με αρκετά πτυχία που δίνονται να είναι είτε πλαστά είτε χαριστικά. Στον τομέα της έρευνας δε, παρατηρείται έντονα ένα φαινόμενο που θυμίζει την πρώτη φάση της ανόδου της Κίνας, την παραγωγή φθηνών απομιμήσεων προϊόντων μεγάλων δυτικών εταιριών.

Παρότι η Κίνα έχει φθάσει τις ΗΠΑ στον αριθμό των δημοσιευμένων της επιστημονικών ερευνών που αριθμούν περίπου τις 300.000 ετησίως, παραπάνω από το 50% των ερευνών που ανακαλούνται παγκοσμίως προέρχονται από την Κίνα. Μόνο στο ιατρικό περιοδικό Βιολογία Όγκου ανακλήθηκαν 100 κινέζικες έρευνες.

Ας δούμε γιατί συμβαίνει αυτό: Πέρα από την ενδημική διαφθορά σε αυτή την αχανή χώρα, το φαινόμενο τρέφεται από την φιλοδοξία της Κίνας να γίνει πρώτη επιστημονική δύναμη και τα κίνητρα που δίνει στους επιστήμονές της για να συμβεί αυτό.

Έτσι, για κάθε κινεζική έρευνα που δημοσιεύεται σε αναγνωρισμένα δυτικά επιστημονικά περιοδικά, οι συντάκτες της επιβραβεύονται κατά μέσο όρο με 43.000 δολάρια όταν ο μέσος μισθός του καθηγητή είναι 23.000 ευρώ, με κάποιες έρευνες σε έγκυρα περιοδικά να επιβραβεύονται μέχρι και με 160.000 δολάρια.

Οι δημοσιεύσεις αυτές, εκτός από τα χρηματικά έπαθλα, ανοίγουν επίσης τον δρόμο για ακαδημαϊκές καριέρες για τους ερευνητές σε μια χώρα μάλιστα όπου το 90% των πιο υψηλά αμειβόμενων ακαδημαϊκών κατέχουν και διοικητικές θέσεις, κάτι που φυσικά οφείλεται στην παντοδυναμία του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας.

Οι κινεζικές φιλοδοξίες σε συνδυασμό με δομικές της Κίνας αδυναμίες, ευνοούν έρευνες στο «πι και φι» που φέρνουν γρήγορα λεφτά και χτίζουν καριέρες από τη μία μέρα στην άλλη αντί για σχολαστικές, μακροχρόνιες, επώδυνες επιστημονικές έρευνες.

Η ταύτιση της επιστήμης με το προσωπικό κέρδος, ακόμη πιο έντονη στην Ιατρική των μεγάλων κονδυλίων, δημιούργησε στην Κίνα μια Μαύρη Αγορά επιστημονικών ερευνών που το 2009 άγγιζε τα 150 εκατομμύρια δολάρια.

Αυτή η μαύρη αγορά προσφέρει μια σειρά υπηρεσιών σε φιλόδοξους κινέζους επιστήμονες που θέλουν να βρεθούν στην λεωφόρο της επιστήμης μέσα από γρήγορες και επικίνδυνες παρακάμψεις:

Μπορείς να αγοράσεις, για παράδειγμα, μια πλαστογραφημένη έρευνα άλλων συντακτών και να την παρουσιάσεις ως δική σου με μόλις 250 ευρώ.

Με 650 ευρώ μπορείς να τοποθετήσεις έρευνά σου σε πλαστά αντίτυπα, σε «μαϊμούδες» μεγάλων κι έγκυρων επιστημονικών περιοδικών.

Με 1200 ευρώ μπορείς να βάλεις κάποιο τρίτο μέρος να συγγράψει μελέτη για σένα, ενώ κυκλοφορούν στο εμπόριο και έτοιμες αδημοσίευτες επιστημονικές έρευνες, η αγορά των σημαντικότερων εκ των οποίων μπορεί να κοστίσει μέχρι και 23.000 δολάρια.

Υπάρχει και μια άλλη υπηρεσία που προσφέρει αυτή η μαύρη επιστημονική αγορά: Κάθε επιστημονική έρευνα υποβάλλεται σε αξιολόγηση από έγκριτους επιστήμονες του κλάδου έτσι έστω να εκτιμηθεί η ορθότητα των δεδομένων που περιέχει, των μεθόδων που χρησιμοποιεί και των τρόπων με τους οποίους χρησιμοποιεί αυτές τις μεθόδους και των συμπερασμάτων στα οποία καταλήγει.

Στην Κίνα, βρέθηκε τρόπος να παρακάμπτεται κι αυτός ο μηχανισμός επιστημονικού ελέγχου: Υπηρεσίες προσφέρουν πλαστές ηλεκτρονικές διευθύνσεις κι έτσι αντί να περάσει η έρευνα στους αξιολογητές, πέφτει τελικά στα χέρια των ίδιων των συντακτών. Αντί λοιπόν η έρευνα να αξιολογείται από κάποιο καταρτισμένο κι ανεξάρτητο τρίτο μέρος, καταλήγει να «αξιολογείται» από τους ίδιους τους συντάκτες της.

Είναι προφανές πως όταν τυχοδιωκτικές πρακτικές και λογικές επικρατούν στην επιστήμη, γίνεται κι η ίδια τυχοδιωκτική κι επομένως, μη επιστήμη.

Πήρε δεκαετίες στους Κινέζους για να περάσουν από τις φθηνές απομιμήσεις δυτικών προϊόντων και από «αυτοκαταστρεφόμενες συσκευές» σε πρωτοπόρα τεχνολογικά προϊόντα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η πρώτη κατηγορία έχει πλέον πλήρως εξαλειφθεί.

Αν η Κίνα θέλει να γίνει η μεγαλύτερη παγκόσμια δύναμη, θα πρέπει να ακολουθήσει την ίδια δύσκολη διαδρομή. Και φαίνεται από την πορεία των πραγμάτων πως είναι πρόθυμη να το κάνει.

Μέχρι και τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, μεγάλα διατροφικά σκάνδαλα σπίλωσαν την εικόνα των κινέζικων προϊόντων: Βρεφικές σκόνες γάλακτος με μελαμίνη που προστέθηκαν για να ξεγελά τους ελέγχους ήταν υπεύθυνες για έξι θανάτους μωρών, τοξικές οδοντόπαστες και ζωοτροφές που προκαλούσαν νεφρική ανεπάρκεια ήταν τα μεγαλύτερα απ’ αυτά, όχι ότι κι η Δύση δεν είχε τα δικά της μεγάλα διατροφικά σκάνδαλα, όπως άλλωστε είδαμε στο βιβλίο μου «Παρά Φύση».

Για όλους τους παραπάνω λόγους ο πρόεδρος Xi Jinping ξεκίνησε το 2012 μια εκστρατεία κατά της διαφθοράς, κατά την οποία 539.000 κυβερνητικοί αξιωματούχοι τιμωρήθηκαν. Σε κάποιες περιπτώσεις, η τιμωρία ήταν η μεγαλύτερη που μπορεί να επιβληθεί.

Παρομοίως, στην επιστημονική έρευνα, ερευνητικά κονδύλια έχουν ανακληθεί και πάνω από 500 Κινέζοι επιστήμονες έχουν παυθεί από τις θέσεις τους.

Όπως είπαμε, το μεγάλο πρόβλημα στην Κίνα είναι οι «μαϊμού» έρευνες και η μαύρη αγορά τους. Κι η Κίνα παίρνει ήδη μέτρα για να το αντιμετωπίσει.

Η Δύση δεν αντιμετωπίζει τέτοιο πρόβλημα, τουλάχιστον όχι σε αυτήν την έκταση.

Το πρόβλημα στην Δυτική έρευνα είναι άλλο κι είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό της Κίνας: είναι η χειραγώγηση των επιστημονικών μελετών προς κατευθύνσεις και συμπεράσματα που ευνοούν τους χρηματοδότες τους, τις μεγάλες πολυεθνικές, με τις φαρμακευτικές να αποτελούν ένα εξόχως σημαντικό τους κλάδο.

Είναι αυτό ακριβώς που οδήγησε τον Ιωαννίδη να αποφανθεί πως η πλειοψηφία των συμπερασμάτων των επιστημονικών ερευνών, ιδιαίτερα στην Ιατρική, είναι εσφαλμένη.

Κι αυτό το πρόβλημα, η Δύση κάνει λίγα για να το αντιμετωπίσει. Πολλές φορές το κρύβει κάτω από το χαλάκι και κάποιες το υπερασπίζεται, ισχυριζόμενη πως έτσι ακριβώς λειτουργούν και πρέπει να λειτουργούν τα πράγματα.

Η Κίνα δείχνει πρόθυμη πλέον να αναγνωρίσει και να αντιμετωπίσει αρκετά από τα προβλήματά της. Η Δύση, όχι.

Αυτός είναι ένας από τους πιο βασικούς λόγους για τους οποίους πιστεύουμε πως η Κίνα τελικώς θα υπερισχύσει της Δύσης σε λίγες μόνο δεκαετίες από τώρα. Ήδη έχει καλύψει την μεγαλύτερη απόσταση που την χώριζε επιστημονικά και σε ορισμένους τεχνολογικούς τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα δίκτυα τηλεπικοινωνιών έχει πάρει ξεκάθαρο προβάδισμα. Η πρωτοπορία της στην ιατρική, είναι ένα από τα επόμενα στάδια ανάπτυξης της Κίνας.

(Ο Πέτρος Αργυρίου είναι ένας ξεχωριστός λογοτέχνης κι ένας από τους κορυφαίους Έλληνες αναλυτές, ιδιαιτέρως στο πεδίο του παρασκηνίου των παγκόσμιων πολιτικών δημόσιας υγείας. Είναι επίσης μέλος της ένωσης δημοσιογραφίας της επιστήμης Science View και μόνιμος συνεργάτης του Holistic Life. Από τις εκδόσεις ETRA κυκλοφορούν τα σχετικά βιβλία του: "Τι δεν σας λένε οι γιατροί", 2009, "Θανάσιμες Θεραπείες", 2011 και "Παρά Φύση", 2014, όλα τους μοναδικά στο είδος τους στην ελληνική εκδοτική πραγματικότητα και όχι μόνο. Εσχάτως κυκλοφορεί το τελευταίο του και πρώτο για παιδιά βιβλίο «Η Ελπίδα και οι Υπερκακοί». Το προσωπικό του blog είναι το agriazwa.blogspot.com).