Όλη η αλήθεια για τις πτητικές οργανικές ενώσεις

Κατηγορία Inbox
Παρασκευή, 23 Αυγούστου 2019 08:21 Διαβάστηκε 518 φορές
Online Τζοάνα Έβανς

Οι πτητικές οργανικές ενώσεις (Volatile organic compounds ή VOCs) είναι χημικές ουσίες που έχουν υψηλή τάση ατμών σε φυσιολογικές συνθήκες σε θερμοκρασία δωματίου. Οι πτητικές οργανικές ενώσεις προέρχονται τόσο από φυσικές όσο και από συνθετικές πηγές. Τα περισσότερα αρώματα και οσμές είναι πτητικές οργανικές ενώσεις. Οι πτητικές οργανικές ενώσεις επίσης, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία μεταξύ των φυτών. Μερικές πτητικές οργανικές ενώσεις όμως, είναι μακροπρόθεσμα επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία ή μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο περιβάλλον, όπως αύξηση της συγκέντρωσης του όζοντος στην ατμόσφαιρα ή η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα. Εκείνες που απαντώνται σε διάφορα καταναλωτικά προϊόντα για το σπίτι, προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία καθώς αποτελούν σημαντικό παράγοντα ρύπανσης του εσωτερικού αέρα.1 Ορισμένες από τις πιο επικίνδυνες πτητικές οργανικές ενώσεις περιλαμβάνουν τη φορμαλδεΰδη, το βενζόλιο, το τολουόλιο και το στυρόλιο.

Τι συμβαίνει με αυτές τις ενώσεις;

Οι άμεσες επιπτώσεις στην υγεία περιλαμβάνουν ερεθισμό των ματιών και του αναπνευστικού συστήματος, πονοκεφάλους, ζάλη, προβλήματα όρασης και εξασθένιση της μνήμης,2 και ακόμη σχετικά χαμηλά επίπεδα οργανικών πτητικών ενώσεων στο σπίτι συνδέονται με αυτά τα συμπτώματα.3 Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία που συνδέονται με την έκθεση σε πτητικές οργανικές ενώσεις περιλαμβάνουν άσθμα,4 έκζεμα,5 κακή ποιότητα σπέρματος6 και ακόμη και καρκίνο του πνεύμονα.7 Στην πραγματικότητα, αρκετές οργανικές πτητικές ενώσεις όπως το βενζόλιο και η φορμαλδεΰδη, είναι αναγνωρισμένοι καρκινογόνοι παράγοντες και άλλες είναι ύποπτα καρκινογόνα.8

Πού τις βρίσκει κανείς;

Χιλιάδες προϊόντα μπορούν να απελευθερώσουν πτητικές οργανικές ενώσεις, συμπεριλαμβανομένων των χρωμάτων και των επιστρώσεων, των αποξεστικών χρωμάτων, των υλικών πλήρωσης τοίχων και των ξύλων (στόκοι), των δομικών υλικών, των συγκολλητικών ουσιών και των στεγανωτικών υλικών, των χαλιών και άλλων επενδύσεων δαπέδων, των επενδύσεων τοίχων, των συντηρητικών ξύλου, των προϊόντων καθαρισμού, των αποσμητικών χώρου, του εξοπλισμού γραφείου όπως τα φωτοτυπικά μηχανήματα και οι εκτυπωτές. Επίσης βρίσκονται σε: υλικά για στεγνό καθάρισμα ρούχων, αεροζόλ, τσιγάρα (συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών τσιγάρων) και προϊόντα για αυτοκίνητα. Συχνά, μπορείτε να ανιχνεύσετε πτητικές οργανικές ενώσεις από την έντονη οσμή τους – π.χ. φρέσκια μπογιά ή καινούργια αυτοκίνητα και χαλιά - αλλά μερικές πτητικές οργανικές ενώσεις είναι άοσμες ή η οσμή τους είναι καλυμμένη από άλλες χημικές ουσίες.

Τι μπορείτε να κάνετε;

Παρόλο που υπάρχουν κανονισμοί σχετικά με τα πτητικά οργανικά συστατικά σε συγκεκριμένα προϊόντα, μπορείτε ακόμα εύκολα να εκτεθείτε σε δυνητικά επιβλαβή επίπεδα πτητικών οργανικών ενώσεων σε πολλές περιπτώσεις, για παράδειγμα, εάν διακοσμείτε ή ανανεώνετε το σπίτι σας, αν χρησιμοποιείτε αποσμητικά χώρου ή αν έχετε βάλει νέα χαλιά ή μοκέτες. Και αυτές οι πτητικές οργανικές ενώσεις μπορούν να «εξάγονται» από τα προϊόντα για μήνες ή και χρόνια. Είναι αδύνατο να ξεφύγετε πλήρως από τις πτητικές οργανικές ενώσεις, αλλά ακολουθήστε τις παρακάτω συμβουλές για να ελαχιστοποιήσετε την έκθεσή σας.

Πώς να μειώσετε την έκθεσή σας σε πτητικές οργανικές ενώσεις

  1. Επιλέξτε μη τοξικά χρώματα, βερνίκια, στεγανωτικά υλικά και άλλα προϊόντα διακόσμησης με τα χαμηλότερα επίπεδα πτητικών οργανικών ενώσεων που μπορείτε να βρείτε. Υπάρχουν αρκετές εταιρείες στην αγορά που εγγυώνται την χαμηλή περιεκτικότητα σε πτητικές οργανικές ενώσεις στα προϊόντα τους.
  2. Αν κάνετε ανακαίνιση στο σπίτι σας, ελέγξτε τις ετικέτες των προϊόντων ώστε να διασφαλίσετε ότι έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε πτητικές οργανικές ενώσεις. Αν χρησιμοποιείτε προϊόντα που αναφέρουν ότι περιέχουν πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), χρησιμοποιήστε τα όσο γίνεται πιο γρήγορα, και διατηρήστε τα καλά κλεισμένα όταν δεν τα χρησιμοποιείτε, εξασφαλίζοντας ότι ο χώρος αερίζεται ικανοποιητικά.
  3. Εξετάστε το ενδεχόμενο να πάρετε έναν καθαριστή αέρα για να αφαιρέσετε επιβλαβείς πτητικές οργανικές ενώσεις από το εσωτερικό περιβάλλον του σπιτιού σας.
  4. Επιλέξτε φυσικά, μη τοξικά προϊόντα καθαρισμού, καλλυντικά και προϊόντα περιποίησης.
  5. Επιλέγετε ξύλο, πλακάκια ή άλλες σκληρές επιφάνειες εάν εγκαθιστάτε νέο δάπεδο και αποφύγετε τοξικές κόλλες.
  6. Εάν θέλετε μοκέτα ή χαλί, επιλέξτε ακατέργαστα, φυσικά υλικά όπως μαλλί, βαμβάκι, κάνναβη, γιούτα με χαμηλή περιεκτικότητα σε πτητικές οργανικές ενώσεις και χρησιμοποιήστε κόλλα από φυσικό καουτσούκ.

Βιβλιογραφικές αναφορές
1 J Allergy Clin Immunol, 2008; 121: 585-91
2 US Environmental Protection Agency, Volatile Organic Compounds' Impact on Indoor Air Quality
3 Int Arch Occup Environ Health, 2004; 77: 461-70
4 Thorax, 2004; 59: 746-51
5 J Allergy Clin Immunol, 2014; 134: 993-9
6 Occup Environ Med, 2008; 65: 708-14
7 Am J Epidemiol, 2014; 179: 443-51
8 Environ Res, 2007; 105: 414-29.