Στην καθημερινή αναμέτρησή μας με το χρόνο κερδίζουμε και χάνουμε. Κερδίζουμε επαγγελματική καταξίωση, πετυχαίνουμε στόχους, απαντάμε στα e-mail μας μέχρι τη 1 το πρωί και την επόμενη μέρα ξυπνάμε πριν χαράξει για να φτάσουμε έγκαιρα στο γραφείο να ανοίξουμε τον υπολογιστή και να ξεκινήσουμε πάλι από την αρχή. Στη ζυγαριά ωστόσο μαζί με τα κέρδη μετρώνται και οι απώλειες, όπως η απώλεια του ελεύθερου χρόνου, των ουσιαστικών διαπροσωπικών σχέσεων, της εσωτερική μας ηρεμίας που δοκιμάζεται καθημερινά αλλά και του… ύπνου μας!

Ο ύπνος αποτελεί μια πολύτιμη διαδικασία με ιστορία εκατομμυρίων ετών-η βιβλιογραφία τον χρονολογεί περίπου όσο περίπου και τα σκουλίκια- η οποία τηρείται ευλαβικά από όλο το ζωικό βασίλειο. Από τους παπαγάλους, τα καγκουρώ και τις πολικές αρκούδες, έως τους καρχαρίες, αλλά και τα μαλάκια και τα ασπόνδυλα, όλοι οι οργανισμοί φαίνεται να απολαμβάνουν και να επωφελούνται από τον ύπνο τους.

Πριν 100 χρόνια κοιμόμασταν περισσότερο..

Όλοι εκτός από τον σύγχρονο άνθρωπο που κυριολεκτικά φαίνεται να έχει χάσει τον ύπνο του. Πριν από 100 χρόνια το ποσοστό των ενήλικων  αμερικανών που κοιμόταν λιγότερες από έξι ώρες κάθε βράδυ ήταν 2%, ενώ σήμερα το αντίστοιχο ποσό ανέρχεται σε 30%. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποίησε το 2013 στις ΗΠΑ το National Sleep Foundation, η οποία εστίασε στην έλλειψη ύπνου, περισσότεροι από το 65% των ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν καταφέρνουν να συμπληρώσουν τις 7 έως 9 ώρες ύπνου που χρειαζόμαστε καθημερινά κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας. Η κατάσταση δεν διαφοροποιείται ιδιαίτερα σε άλλες χώρες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο για παράδειγμα το 39% των ατόμων που ρωτήθηκαν ανέφεραν ότι κοιμούνται λιγότερο από επτά ώρες την εβδομάδα, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ιαπωνία ανέρχεται σε 66%. Η υποτίμηση της αξίας του ύπνου παρατηρείται πλέον σε όλα τα αναπτυγμένα κράτη, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει την έλλειψη ύπνου για κοινωνικούς λόγους ως παγκόσμια επιδημία. Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους, καθώς ένας στους δύο ενήλικες που ζουν σε ανεπτυγμένες χώρες (περίπου 800 εκατομμύρια άνθρωποι) εκτιμάται ότι δεν θα έχει επαρκή ύπνο την επόμενη εβδομάδα…

Οι συνέπειες της απώλειας ύπνου

Εκτός από την κούραση και την απώλεια συγκέντρωσης σε όποια δραστηριότητα ασκούμε, η έλλειψη ύπνου φαίνεται να έχει ουσιαστική επιρροή στην κατάσταση της υγείας μας. Έτσι οι ειδικοί επισημαίνουν ότι λιγότερες από επτά ώρες ύπνου την εβδομάδα απειλούν ανοιχτά το ανοσοποιητικό μας σύστημα και υπερδιπλασιάζουν τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου. Ακόμη ο ανεπαρκής ύπνος συνδέεται με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων, καθορίζοντας αν θα εμφανίσουν τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Επίσης η έλλειψη ύπνου φαίνεται ότι αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, καθώς και τους κινδύνους για το καρδιαγγειακό μας σύστημα.

Υπάρχουν, μάλιστα, και δύο περιπτώσεις στις οποίες η έλλειψη ύπνου μπορεί να σκοτώσει τον άνθρωπο. Η μία οφείλεται στην εξέλιξη μιας πολύ σπάνιας μορφής αυπνίας και η δεύτερη στους… νυσταγμένους οδηγούς οχημάτων, οι οποίοι πρoκαλούν θανατηφόρα ατυχήματα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφεται ένα οφειλόμενο στην κόπωση θανατηφόρο ατύχημα κάθε ώρα. Οι βασικές αιτίες των ατυχημάτων που οφείλονται στη νύστα είναι δύο. Η πρώτη είναι η σοβαρή έλλειψη ύπνου, πάνω από 20 ώρες και η δεύτερη είναι η στιγμιαία απώλεια αυτό συγκέντρωσης που ονομάζεται μικρούπνος. Διαρκεί μόνο λίγα δευτερόλεπτα, στη διάρκεια των οποίων τα βλέφαρα κλείνουν εντελώς ή μερικών και συμβαίνει συνήθως σε άτομα που πάσχουν από χρόνια έλλειψη ύπνου.

Τα δώρα του ύπνου κάθε νύχτα…

Ο ύπνος έρχεται κάθε βράδυ και μας συναντά προσφέροντάς μας πολύτιμα δώρα, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα μελετών των τελευταίων είκοσι ετών. Ο ύπνος λειτουργεί πραγματικά σαν φάρμακο για τον οργανισμό μας. Ένα φάρμακο που μπορούμε να παίρνουμε κάθε μέρα χωρίς να κινδυνεύουμε από παρενέργειες…

Μεταξύ των πολλών ευεργετικών επιδράσεων του ύπνου στην ψυχική και την σωματική μας υγεία οι οποίες έχουν καταγραφεί από την επιστημονική κοινότητα, περιλαμβάνεται η ενίσχυση των εγκεφαλικών λειτουργιών όπως η μάθηση και η απομνημόνευση, η λήψη αποφάσεων. Ακόμη ο ύπνος ενισχύει την ψυχική μας υγεία επιτρέποντάς μας να αντιμετωπίσουμε τις ψυχολογικές προκλήσεις της επόμενης μέρας με ψυχραιμία. Σε ότι αφορά στη σωματική μας υγεία ο ύπνος ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα βοηθώντας στην καταπολέμηση ιώσεων, στην πρόληψη των λοιμώξεων και στην αποτροπή ασθενειών κάθε είδους. Επίσης είναι καθοριστικός στη ρύθμιση του μεταβολισμού μας καθώς και στον έλεγχο του σωματικού μας βάρους. Επιπλέον ο ύπνος ενισχύει το μικροβίωμα στο έντερο από το οποίο εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό η υγεία μας αλλά και το καρδιαγγειακό μας σύστημα μειώνοντας την αρτηριακή πίεση και διατηρώντας την καρδιά σε καλή κατάσταση.

Μια ολοκληρωμένη πολιτική για τον ύπνο

Ο Σαίξπηρ είχε εντοπίσει και είχε αναφερθεί στον ύπνο από το 1611 χαρακτηρίζοντάς τον στη δεύτερη πράξη του Μάκβεθ, ως «μέγα τροφοδότη». Σήμερα η παγκόσμια κοινότητα καλείται να επανασχεδιάσει πολιτικές στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη για τα αναμφισβήτητα οφέλη του ύπνου ως πραγματικό ελιξίριο ζωής και όχι ως αντίδραση «οκνηρίας» στην φορτωμένη μας καθημερινότητα.

Πηγή: Τα Μυστικά του Ύπνου, Mathew Walker - Εκδόσεις Πεδίο

Η Ντίνα Διονυσοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος-μέλος της ΕΣΗΕΑ. Εργάζεται εδώ και 25 χρόνια στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο, ως ρεπόρτερ αλλά και ως συντάκτρια ύλης. Πιστεύει ότι η δημοσιογραφία έχει πολλά ακόμη να προσφέρει και πως για τα αδιέξοδα υπάρχουν οι εναλλακτικοί δρόμοι.

Κατηγορία Διαβάσαμε