Διατροφή ως προφύλαξη και θεραπεία του ευερέθιστου εντέρου

Κατηγορία Διατροφή
Δευτέρα, 20 Ιανουαρίου 2014 20:57 Διαβάστηκε 27491 φορές
Issue 59

Γράφει η Ελένη Μπόρση, Ιατρός - Ειδικευμένη στην επιστήμη της διατροφής

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (διεθνής ονομασία irritable bowel syndrome - IBS) είναι ένα λειτουργικό σύνδρομο του εντέρου που εμφανίζεται συχνά και δε σχετίζεται με ανατομικά προβλήματα. Στις ΗΠΑ εμφανίζεται περίπου στο 10-20% του πληθυσμού. Η γνώση των συνιστώμενων και των απαγορευμένων τροφών που αφορούν το σύνδρομο της σπαστικής κολίτιδας είναι ένας πολύ απλός τρόπος για να χαρίσουμε στον οργανισμό μας καλή υγεία.

Το σύνδρομο της σπαστικής κολίτιδας είναι μία διαταραχή στην οποία εμφανίζονται ευρύτατου φάσματος συμπτώματα, μερικά εκ των οποίων πιθανώς να είναι ενδείξεις ανθυγιεινής και μη πλήρους διατροφής και τρόπου ζωής. Κακές διατροφικές συνήθειες όπως η παράλειψη γευμάτων, η πρόσληψη μικρής ποσότητας διαιτητικών ινών και υγρών, η υπερβολική κατανάλωση λιπαρών τροφών, η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών ή καφεΐνης, οι ιδιαίτερες συνθήκες (όπως η υπερβολική ευαισθησία στο γάλα και στα παράγωγα αυτού, δηλαδή η δυσανεξία στη λακτόζη) είναι απαραίτητο να διορθωθούν και να θεραπευτούν.

Σωστή διατροφή: το μέσο για να απαλλαχθούμε από τις παρενοχλήσεις του συνδρόμου της σπαστικής κολίτιδας

Ακολουθώντας ένα πρόγραμμα διατροφής για το συγκεκριμένο σύνδρομο συμβάλλουμε ώστε να περιοριστούν τα συμπτώματα. Πολλές τροφές προκαλούν ερεθισμό ή διέγερση στο παχύ έντερο, επιφέροντας κράμπες, διάρροια, αέρια, δυσκοιλιότητα, δηλαδή όλα εκείνα τα φαινόμενα που χαρακτηρίζουν το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου. Αποδεικνύεται έτσι η χρησιμότητα της αλλαγής των διατροφικών συνηθειών.

Μερικές γενικές συμβουλές για όποιον υποφέρει από σπαστική κολίτιδα

Πρωτίστως, είναι σημαντικό κάθε αλλαγή στη διατροφή μας να υιοθετείται βαθμιαία και πάντοτε να επιβλέπεται από το γιατρό της εμπιστοσύνης μας.

Η πιο απλή διατροφή για όποιον υποφέρει από το εν λόγω σύνδρομο ήταν και εξακολουθεί να είναι μία διατροφή πλούσια σε διαιτητικές ίνες. Πιο συγκεκριμένα, συναντάμε τις απαραίτητες διαιτητικές  ίνες σε τροφές όπως τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά. Πολλοί ασθενείς, ιδιαίτερα εκείνοι που υποφέρουν από δυσκοιλιότητα, θα ευεργετηθούν. Ωστόσο, ορισμένοι ασθενείς δε θα ωφεληθούν προσλαμβάνοντας περισσότερες διαιτητικές ίνες, ενώ για άλλους η κατάσταση ίσως χειροτερέψει. Η αύξηση των προσλαμβανόμενων διαιτητικών ινών, όπως και οι αλλαγές στη διατροφή πρέπει να γίνει σταδιακά. Είναι απαραίτητο να προσλαμβάνονται διαφορετικής ποιότητας διαιτητικές ίνες συνοδευόμενες από την πρόσληψη υγρών, όπως τσάι και φυσικοί χυμοί (τουλάχιστον 1,5 λίτρο την ημέρα). Ανθρακούχα ποτά και οτιδήποτε περιέχει καφεΐνη μπορούν να δυσχεράνουν την κατάσταση και θα πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο, ιδιαιτέρως στην αρχή.

Τα συμπτώματα του συνδρόμου σπαστικής κολίτιδας οξύνονται μετά από μεγάλα γεύματα, κυρίως αν έχουν προσληφθεί πολλά λίπη ή αν το γεύμα έχει καταναλωθεί γρήγορα. Ένας χρήσιμος κανόνας θα ήταν να μοιράζουμε την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων σε τρία κύρια γεύματα και σε δύο ή τρία ενδιάμεσα. Προσθέτουμε ήπια αλλά καθημερινή φυσική άσκηση. Τίποτα το κουραστικό: ένας ήσυχος περίπατος θα μπορέσει να μας ανακουφίσει από τα συμπτώματα και θα συμβάλει στη μείωση των επιπέδων του στρες.

Διατροφική ευαισθησία

Πρόσφατες μελέτες έχουν υπογραμμίσει το ρόλο των διατροφικών δυσανεξιών και τις επιπτώσεις που μπορούν να επιφέρουν σε όσους υποφέρουν από σπαστική κολίτιδα.

Ένας έμπειρος διατροφολόγος μπορεί να δώσει οδηγίες αναφορικά με μη ισορροπημένες δίαιτες ως προς την ποσότητα των διατροφικών στοιχείων, όπως η "δίαιτα του αποκλεισμού", οι οποίες θα πρέπει να ακολουθούνται για σύντομα χρονικά διαστήματα και εξυπηρετούν πολύ συγκεκριμένο σκοπό: τον εντοπισμό των τροφών εκείνων που προκαλούν το πρόβλημα, αποκλείοντας κάθε φορά μία και μόνη τροφή.

Υπερβολική παραγωγή αερίων στον εντερικό σωλήνα

Αποτελεί βεβαίως ένα σύμπτωμα το οποίο μας φέρνει σε δύσκολη θέση στο κοινωνικό μας περιβάλλον. Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να αφαιρέσουμε από τη διατροφή μας όλα εκείνα τα λαχανικά, όπως το μπρόκολο, το κουνουπίδι, το λάχανο και τα όσπρια τα οποία μπορούν να ερεθίσουν περισσότερο το γαστρεντερικό σύστημα. Επίσης, είναι καλό να αποφεύγουμε τα αεριούχα ποτά.

Μερικοί μπορεί να ευνοηθούν παραλείποντας τα προϊόντα που περιέχουν λακτόζη, όπως το γάλα και τα παγωτά. Προσοχή! πρέπει να θυμόμαστε ότι αυτές οι τροφές είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά και μειώνοντας αλόγιστα την πρόσληψή τους ενδέχεται να υπάρξουν συνέπειες στην απαραίτητη πρόσληψη ασβεστίου. Σημαντική βοήθεια προσφέρει και η λήψη πεπτικών ενζύμων.

Οι ακόλουθες τροφές μπορούν να οξύνουν τα συμπτώματα του συνδρόμου σπαστικής κολίτιδας:

  • Καφεΐνη
  • Κόκκινο κρέας
  • Γλουτένη
  • Σοκολάτα
  • Εσπεριδοειδή
  • Τηγανιτές τροφές
  • Γλυκαντικά όπως η ασπαρτάμη και η σορβιτόλη
  • Αεριούχα ποτά
  • Όλες οι πλούσιες σε λιπαρά τροφές
  • Γάλα και παράγωγα

Τροφές που συνιστώνται στο σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου

  • Προϊόντα πλούσια σε διαιτητικές ίνες: δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, λαχανικά και φρούτα.
  • Λευκά κρέατα και πηγές πρωτεΐνης όπως κοτόπουλο, γαλόπουλο, κουνέλι, ψάρι και ασπράδι αυγού.
  • Φρούτα: καλές ποσότητες βιταμινών ημερησίως σημαίνει καλύτερη πέψη
  • Νερό: αντίθετα με διάφορα άλλα ποτά διευκολύνει το πέρασμα της τροφής διαμέσου του γαστρεντερικού σωλήνα.
  • Λιπαρά οξέα: οι πηγές των απαραίτητων λιπαρών οξέων είναι οι ξηροί καρποί, το αβοκάντο και τα ψάρια.

Μη επιτρεπόμενες τροφές

  • Κόκκινο κρέας ή προϊόντα ζωικής προέλευσης πολύ λιπαρά όπως ο κρόκος αυγού
  • Προϊόντα γάλακτος πολύ λιπαρά και πλούσια σε θερμίδες
  • Καφές, αλκοολούχα και αεριούχα ποτά
  • Γλυκές τροφές όπως τούρτες και γλυκά
  • Τηγανισμένες τροφές ή μαγειρεμένες σε πολύ λάδι
  • Βιομηχανοποιημένα προϊόντα

Τροφές και ευερέθιστο έντερο

Πιθανώς όποιος υποφέρει από ευερέθιστο έντερο δεν έχει πρόβλημα με όλες τις παραπάνω τροφές. Για να εντοπιστεί το πρόβλημα θα πρέπει καθημερινά να χρησιμοποιούμε τη διατροφική μας ατζέντα και να καταγράφουμε τις τροφές που έχουμε καταναλώσει και τα προβλήματα τα οποία μας έχει προκαλέσει η κάθε μία. Καλό είναι να τρώμε αργά, ήρεμα και να μασάμε καλά την τροφή μας. Διαιρούμε τα γεύματά μας σε τρία κύρια και δύο ή τρία ενδιάμεσα. Καταναλώνουμε υγρά με μέτρο κατά τη διάρκεια του γεύματος.