Κουρκουμάς / Τερμινανθός / Κιτρινόριζα: Πολλά περισσότερα από κουρκουμίνη.

Κατηγορία Διατροφή
Σάββατο, 14 Μαΐου 2016 00:00 Διαβάστηκε 3321 φορές
Issue 73

Έχοντας εκπαιδευτεί στην παραδοσιακή ιατρική βοτάνων και τη χρήση ολόκληρων των φυτών, απορώ και ανησυχώ για την ολοένα αυξανόμενη «φαρμακοποίηση» των φυσικών προϊόντων υγείας. Καθώς η σοφία της βοτανικής ιατρικής γίνεται ολοένα και πιο γνωστή, η επιλεκτική χρήση συγκεκριμένων βοτάνων και η απομόνωση των δραστικών συστατικών τους αυξάνεται. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας χάνουμε ένα σημαντικό κομμάτι της παραδοσιακής ιατρικής, που αφορά τη συνεργιστική δράση των συνταγών πολλαπλών συστατικών και βοτάνων που χρησιμοποιούνται, αιώνες τώρα, από τους παραδοσιακούς βοτανοθεραπευτές.

Στην προκειμένη περίπτωση θα ήθελα να χρησιμοποιήσω την ολοένα και μεγαλύτερη «φήμη» που αποκτά ο κουρκουμάς, ως παράδειγμα για να αποδείξω ότι η χρήση μεμονωμένων συστατικών περιορίζει τη θεραπευτική δράση των φυσικών προϊόντων. Στο ερευνητικό πεδίο κυριαρχεί η κουρκουμίνη, η οποία περιέχεται στο πολύτιμο βότανο του κουρκουμα/τερμινανθού, με 6000 και πλέον αναφορές. Είναι όμως αποτελεσματικότερη η χρήση υψηλότερων δόσεων μεμονωμένης κουρκουμίνης (όπως αναφέρεται ως 95% κουρκουμίνη) ή υπάρχουν μεγαλύτερα οφέλη από τη χρήση του συνόλου των συστατικών που απαρτίζουν το θαύμα του κουρκουμά /τερμινανθού;

Κουρκουμάς/Τερμινανθός: Η χρυσή θεά

Ο κουρκουμας ή τερμινανθός έχει παράδοση 4000 χρόνων στην ιατρική της αγιουρβέδα. Η ονομασία του προέρχεται από τη λατινική «terramerita» που σημαίνει «ευλογία της γης». Έχει μία γλυκιά, πικρή και έντονη γεύση που απομακρύνει τις τοξίνες από το σώμα και ισορροπεί τις θεμελιώδεις αρχές της υγείας, τις τρεις dosha. Η σύγχρονη ιατρική του αποδίδει πολλαπλές βιολογικές ιδιότητες, όπως αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδης, αντικαρκινική, ενάντια στην αρθρίτιδα και την αθηροσκλήρωση, αντικαταθλιπτική, αντιγηραντική, αντιδιαβητική, αντιμικροβιακή, επουλωτική, ηπατοπροστατευτική και ενισχυτική της μνήμης. Στην Ινδία του αποδίδουν πολλά ονόματα (45 και πλέον) όπως «Harida» (Η Κίτρινη) και «Kanchani» (Η χρυσή Θεά), που είναι και αυτή που προσωπικά προτιμώ.

Ο κουρκουμάς ή τερμινανθός περιέχει πάνω από 300 συστατικά, όπως πτητικά/αιθέρια έλαια (πχ τουρμερόνη και ζιγγιβερόνη), σάκχαρα, πρωτεΐνες, ρητίνη, ενώ οφείλει το έντονο κίτρινο χρώμα του στις πολυφαινολικές χρωστικές, γνωστές ως κουρκουμινοειδή, συμπεριλαμβανομένων των δεμεθοξυκουρκουμίνης (demethoxycurcumin) και μπισδεμαθοξυκουρκουμίνης (bisdemethoxycurcumin). Θεωρείται ότι η αποτελεσματικότητά του οφείλεται εν μέρει στις ανοσορυθμιστικές του ιδιότητες και την ικανότητά του να επιδρά σε πολλαπλές οδούς σηματοδότησης της φλεγμονώδους και νευρολογικής ρύθμισης, μέσω πολλαπλών οδών (π.χ. COX-2, LOX-5, Nrf2, NF-KB κτλ). Μάλιστα, συγκρινόμενος ο κουρκουμάς με στατίνες, κορτικοστεροειδή και ασπιρίνη απεδείχθη ότι αποτελεί την απάντηση στην χωρίς παρενέργειες θεραπεία της φλεγμονής.

Όταν κανείς αναλογίζεται ότι ο τερμινανθός ή κουρκουμάς περιέχει τουλάχιστον 20 φυτοχημικά συστατικά με αντιβιοτικές ιδιότητες, 14 αντικαρκινικές ουσίες, 12 συστατικά που δρουν ενάντια στην ανάπτυξη όγκων, 12 αντιφλεγμονώδεις ουσίες και τουλάχιστον 10 αντιοξειδωτικές, αντιλαμβάνεται ότι είναι κάτι πολύ περισσότερο από κουρκουμίνη. Σκέφτομαι ότι θέλω να χρησιμοποιήσω όλο το φυτό που αναδεικνύει τη δύναμη και την αποτελεσματικότητα της κουρκουμίνης καθώς και το σύνολο των πτητικών ελαίων και της τουρμερόνης, της ρητίνης και των άλλων κίτρινων χρωστικών ουσιών.

Ποιος θα ήθελε τερμινανθό/κουρκουμα χωρίς κουρκουμίνη;

Αξίζει να αναφερθεί ότι στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική ο τερμινανθός/κουρκουμάς ανήκει στην κατηγορία των αναλγητικών βοτάνων που ενισχύουν το αίμα και χρησιμοποιείται ως αφέψημα. Καθώς η κουρκουμίνη δεν είναι υδατοδιαλυτή, συνεπάγεται ότι τα υπόλοιπα 299 συστατικά έχουν επίσης θεραπευτική δράση. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, ο τερμινανθός/κουρκουμάς που δεν περιέχει κουρκουμίνη (Curcumin-freeturmericCTF) παρουσιάζει πολλαπλή βιολογική δραστηριότητα, όπως αντιφλεγμονώδεις, αντικαρκινικές και αντιδιαβητικές ιδιότητες. Μάλιστα, στην προσφάτως εκδοθείσα μελέτη του Aggarwaletal (2013) παρουσιάζονται οι αντικαρκινικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του τερμινανθού/κουρκουμά χωρίς κουρκουμίνη CTF και των επιμέρους συστατικών του, όπως η τουρμερίνη, η τουρμερόνη, ελεμένη, φουρανοδιήνη, κουρδιόνη, μπισακουρόνη, κυκλοκουρκουμίνη, καλεβίνη Α και γερμακρόνη.

Δημοσιευμένο άρθρο του Murakami αποδεικνύει ότι η κουρκουμίνη σε συνδυασμό με τις τουρμερόνες, τα αιθέρια έλαια του κουρκουμά, καταπολεμά και εξαλείφει τη φλεγμονή που συνδέεται με την καρκινογένεση στο κόλον. Τα εν λόγω ευεργετικά συστατικά - οι τουρμερόνες - αποτελούν ένα μόνο παράδειγμα των πολλών βιοενεργών συστατικών, εκτός της κουρκουμίνης, που περιέχονται στο σύνολο της ρίζας του κουρκουμά. Οι θεραπευτές οφείλουν να γνωρίζουν ότι αυτή η ευρεία γκάμα συστατικών του κουρκουμά σπανίως υπάρχει στα προϊόντα κουρκουμίνης της αγοράς.

Το ερώτημα της απορροφησιμότητας

Ενώ έχει γίνει γνωστό στην φυσική ιατρική ότι η κουρκουμίνη έχει χαμηλή απορροφησιμότητα (βιοδιαθεσιμότητα), είναι λιγότερο γνωστό το γεγονός ότι χρειάζεται μόνο ελάχιστη ποσότητα για να είναι αποτελεσματική. Σύμφωνα με μελέτες παρουσιάζει χημειοθεραπευτική και χημειοπροληπτική δράση σε χαμηλές συγκεντρώσεις των 5-50μm.

Η παραδοσιακή χρήση του κουρκουμά με μαύρο πιπέρι, πιπερόριζα (τζίντζερ), γάλα ή βούτυρο ghee αποδεικνύει την αρχαία γνώση και σοφία για την ενίσχυση της βιοδιαθεσιμότητας και της αποτελεσματικότητας του κουρκουμά. Ενδείκνυται η κατανάλωσή ολόκληρου του κουρκουμά με μπαχαρικά και λίπος. Η χρήση του κουρκουμά στην ινδική διατροφή έχει ευεργετική επίδραση στην υγεία του λαού καθώς επιδημιολογικά παρουσιάζουν χαμηλά ποσοστά καρκίνου, αλτσχάιμερ και διαβήτη.

Η κουρκουμίνη που κυκλοφορεί στην αγορά κατά κύριο λόγο έχει εκχυλιστεί με εξάνιο, οξικό αιθυλεστέρα, ακετόνη ή μεθανόλη. Όλα αυτά παρουσιάζουν αμφιλεγόμενη και αμφισβητούμενη δράση. Παράλληλα, καθώς κατά τη διάρκεια της διαδικασίας απομακρύνονται τα άλλα συνεργιστικά συστατικά του κουρκουμά, συχνά απαιτείται η περαιτέρω επεξεργασία των προϊόντων κουρκουμίνης σε λιποσώματα ή μηκύλια προκειμένου να επιτευχθεί ικανοποιητική απορροφησιμότητα (επίσης απαιτούνται τοξικολογικές μελέτες σε ζώα για να εξεταστεί η ασφάλεια χρήσης). Πιο ακραίες μέθοδοι, όπως η ολιστική εκχύλιση που συνδυάζει την υπέρ εκχύλιση (με χρήση διοξειδίου του άνθρακα) με την εκχύλιση βάμματος (με χρήση νερού και αλκοόλης) ανοίγουν το δρόμο στη «σύλληψη του Αγίου δισκοπότηρου» της εκχύλισης βοτάνων. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να συλλεχθεί μέρος μόνο των συστατικών του φυτού, όπως στην περίπτωση του κουρκουμά, η κουρκουμίνη και τα ρητινώδη και αιθέρια έλαια της τουρμερόνης.

Σημείωση Πρώτη: Αν ο κουρκουμάς δεν περιέχει μπαχαρικά ή έλαια δεν παρουσιάζει την μέγιστη δυνατή θεραπευτική δράση.

Σημείωση Δεύτερη: Αν ο κουρκουμάς δεν περιέχει την ευρεία γκάμα των 300 φυτοχημικών συστατικών του, ο ασθενής χάνει πολλά από τα θεραπευτικά οφέλη του φυτού.

Κουρκουμάς: ο προστάτης πολλών οργάνων.

Κάθε κλινικός ιατρός αντιμετωπίζει καθημερινά πολλές και διαφορετικές εκφυλιστικές ασθένειες. Είναι πλέον πολύ συχνό φαινόμενο στην κοινωνία μας. Για τον λόγο αυτό χρειαζόμαστε λύσεις, οι οποίες προσφέρουν προστασία πολλαπλών οργάνων και διαστάσεων. Εδώ λοιπόν έγκειται και η χρησιμότητα ολόκληρου του βοτάνου (στη συγκεκριμένη περίπτωση του κουρκουμά).

Ας ρίξουμε μια ματιά στην επίδραση του κουρκουμά στο πυρηνικό παράγοντα ερυθροειδούς 2- σχετιζόμενος παράγοντας 2 (Nrf2).

O Νrf2 αποτελεί μία πρωτεΐνη η οποία εμπλέκεται στην κυτταρική αντίδραση στην οξειδωτική βλάβη που προκαλεί ο τραυματισμός ή η φλεγμονή. Κατέχει δράση ζωτικής σημασίας στην ρύθμιση πολλών κυτταρικών διεργασιών, όπως η αντιοξειδωτική άμυνα, η χημική ισορροπία οξειδοαναγωγής, η φλεγμονώδης διαδικασία, η απόπτωση, η αποτοξίνωση και ο εκφυλισμός των κυττάρων (MoralesGonzalezetal,. 2015), ενώ παράλληλα προσφέρει μία στρατηγική για τα χημειοπροληπτικά φυτοχημικά συστατικά (Becksetal.,2010).

Σύμφωνα με πολυάριθμες μελέτες, η δράση του Nrf2 και το φαινόμενο προστασίας πολλών οργάνων παρέχει προστασία σε πολλούς τύπους κυττάρων και οργανικών συστημάτων από μία ευρεία γκάμα τοξικών προσβολών και παθογόνων ασθενειών (Leeetal., 2005). Ο Νrf2 μετριάζει τη γονιδιακή ρύθμιση και τα στοιχεία αντιοξειδωτικής απόκρισης (ARE) με σκοπό την προστασία του νευρολογικού συστήματος και την αποτροπή νοσημάτων όπως το πάρκινσον (Parkinsons), η αμυοτροφική πλάγια σκλήρυνση (ALS) και το αλτσχάιμερ (Alzheimers).

Έχει αποδειχθεί ότι ο Nrf 2 (πυρηνικός παράγοντας ερυθροειδούς 2- σχετιζόμενος παράγοντας 2) δρα ανταγωνιστικά στις σηματοδοτικές οδούς του Πυρηνικού παράγοντα Καππα Β (NF-kB) (CuadradoA. Etal., 2014). Καθώς το Nrf2 ενεργοποιείται, το NF-kB μετριάζεται, επιτρέποντας τα βιοενεργά συστατικά να αποδώσουν τη μέγιστη δυνατή προληπτική και θεραπευτική τους δράση.

Σύμφωνα με έρευνες που σύγκριναν τη δράση της κουρκουμίνης, της σκόνης κουρκουμά και του ολιστικού εκχυλίσματος, η δράση του Nrf2 είναι πιο έντονη στο ολιστικό εκχύλισμα (κατά 75 % πιο αποτελεσματική σε σύγκριση με ένα προϊόν κουρκουμίνης 95% και κατά 93% πιο αποτελεσματική σε σύγκριση με ένα συμβατικό προϊόν κουρκουμά). Συνεπώς, τα συστατικά είναι αυτά που, πολύ περισσότερο από τα κουρκουμινοειδή, ενεργοποιούν την προστασία πολλαπλών οργάνων και τα συνεργιστικά οφέλη. Τα αποτελέσματα συνάδουν και με τις μετρήσεις ORAC (OxygenRadicalAbsorbanceCapacity = Ικανότητα απορρόφησης ελευθέρων ριζών), καθώς το εκχύλισμα του κουρκουμά φαίνεται ότι συγκεντρώνει πολύ υψηλότερες τιμές και παρέχει μεγαλύτερη αντιοξειδωτική προστασία από έναν συνδυασμό φρέσκων φρούτων και λαχανικών.

  • Μεταβολισμός των καρκινογόνων ουσιών
  • Ρύθμιση σακχάρου & καταπολέμηση του διαβήτη
  • Αποκατάσταση του DNA
  • Ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου
  • Χημειοπροστατευτική δράση
Κουρκουμάς
  • Αντιοξειδωτική δράση
  • Προστασία του ήπατος
  • Αρθρίτιδα
  • Ρύθμιση της φλεγμονής
  • Ρύθμιση των ορμονών
  • Επουλωτική δράση
  • Νόσος Αλτσχάιμερ

Ο κουρκουμάς τρέφει το μικροαγγειακό σύστημα

Το μικροαγγειακό στρώμα αποτελείται από αναρίθμητα μικρά αρτηρίδια, τριχοειδή αγγεία και φλεβίδια. Ρυθμίζει τη συσταλτική σχέση μεταξύ των τοιχωμάτων των αιμοφόρων αγγείων και του αίματος, ρυθμίζοντας την ομοιόσταση. Παράλληλα, αποτελεί την είσοδο στα ανοσοποιητικά κύτταρα. Η υγεία του μικροαγγεακού στρώματος συνδέεται άμεσα με την υπέρταση, το διαβήτη, τη χοληστερόλη, την αθηροσκλήρωση, τη νόσο αλτσχάιμερ, ασθένειες του ήπατος, στυτική δυσλειτουργία και καρκίνο. Καθώς η κύρια ιδιότητα του κουρκουμά είναι η ενίσχυση της κυκλοφορίας του αίματος, επιδρώντας στα αιμοπετάλια και προκαλώντας τη λέπτυνση του αίματος, δρα ως συστατικό-κλειδί στην αντιμετώπιση των σύγχρονων επιδημιών των μικροαγγειακών, φλεγμονωδών και νευροεκφυλιστικών παθήσεων.

Η χρυσή Θεά παίρνει χρυσό

Η ιστορία, η επιστήμη και η εμπειρία αποτελούν τεκμήρια για τη σπουδαιότητα του κουρκουμά και την τοποθέτησή του στη θέση που του αξίζει, ως ένα από τα πλέον σημαντικά βότανα για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων της υγείας. Είναι το βότανο που προτιμάται για την αντιμετώπιση της φλεγμονής, των τραυμάτων, του νευρωνικού εκφυλισμού, των πεπτικών διαταραχών και των κυτταρικών ανωμαλιών. Να θυμάστε απλώς ότι τα 300 και πλέον φυτοχημικά συστατικά του κουρκουμά θα σας βοηθήσουν να επιτύχετε το επιθυμητό αποτέλεσμα στην κλινική εφαρμογή.

Παραπομπές διαθέσιμες κατόπιν αιτήματος από τον Sebastian@pukkaherbs.com

SebastianPole, Παραδοσιακός Βοτανοθεραπευτής, MRCHM, MAPA, MURHR

Συνιδρυτής και Διευθυντής βοτάνων της PukkaHerbs ειδικευμένος στην δημιουργία των απίστευτων οργανικών τσαγιών και συμπληρωμάτων βοτάνων.