Περίπου 10-15 χρόνια πριν, τα συμπληρώματα πρωτεΐνης καταναλώνονταν αποκλειστικά από τους bodybuilders και άλλα άτομα που ασχολούνταν με βαριά άσκηση. Σήμερα έχουν ευρεία αποδοχή σε όσους γυμνάζονται αλλά και στο ευρύ κοινό. Ένα μεγάλο τμήμα του γενικού πληθυσμού βασίζεται στα συμπληρώματα πρωτεΐνης για την αντικατάσταση γεύματος και τη μείωση του βάρους του (Bartels & Miller, 2003).

Με συντριπτική πλειοψηφία, μελέτες έχουν καταδείξει με συνέπεια τα οξέα πλεονεκτήματα της συμπλήρωσης πρωτεϊνών στον μεταβολισμό των μυών μετά την άσκηση, η οποία θεωρητικά μπορεί να διευκολύνει την ανάκτηση της μυϊκής λειτουργίας και της απόδοσης. (Stefan M. Pasiakos et al 2014)

Στην έρευνα με θέμα «Whey Protein Improves Marathon-Induced Injury and Exercise Performance in Elite Track Runners», ο Wen-Ching Huang και οι συνεργάτες του (2017), απέδειξαν ότι τα συμπληρώματα πρωτεΐνης μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν στην αερόβια άσκηση για καλύτερη φυσιολογική προσαρμογή. Είναι ένα δυνητικό συμπλήρωμα θρεπτικών ουσιών με ποικίλα οφέλη για ερασιτέχνες δρομείς, την στιγμή που οι δρομικοί αγώνες (Μαραθώνιοι, Ημιμαραθώνιοι, 10 και 5 χιλιόμετρα) έχουν γίνει μια δημοφιλής άσκηση τα τελευταία χρόνια, λόγω του ότι οι άνθρωποι αναγνωρίζουν τις θετικές επιδράσεις της αερόβιας άσκησης και της άσκησης αντοχής στην προαγωγή της υγείας τους.

Στην αποκατάσταση των αθλητικών τραυματισμών, έρευνες αποδεικνύουν ότι οι τα συμπληρώματα πρωτεϊνών κατά την διάρκεια του προγράμματος κινησιοθεραπείας, μπορούν να συνεισφέρουν αποτελεσματικά στην επιτυχημένη διαχείριση της υποτροφίας του τετρακέφαλου μετά από αρθροσκόπηση στο γόνατο σε ποδοσφαιριστές. (Nikola Boyajiev et al. 2004)

Εντυπωσιακά είναι και τα αποτελέσματα σε ανθρώπους της λεγόμενης τρίτης ηλικίας. Πολλοί ηλικιωμένοι ασθενείς αποτυγχάνουν να ανακτήσουν το επίπεδο προ-νοσηλείας τους, ιδίως μετά από χειρουργεία ή τραυματισμούς. Η παραμονή στο κρεβάτι και η ακινητοποίηση συμβάλλουν στις ιατρογενείς διαταραχές, συμπεριλαμβανομένων των ελκών πίεσης, των βαθιών φλεβικών θρομβώσεων, της ακράτειας και συνήθως οδηγούν σε λειτουργική παρακμή και αναπηρία που οδηγούν σε περαιτέρω κλινική υποβάθμιση ή θάνατο. Η μείωση των διαιτητικών προσλήψεων συμβάλλει στην περαιτέρω λειτουργική παρακμή. Τα ελλείμματα στη μυϊκή δύναμη και η εξασθένηση της λειτουργικής απόδοσης επιδεινώνονται κατά τη διάρκεια της νοσηλείας και εμφανίζονται κατά την πρώτη εβδομάδα ακινητοποίησης που επηρεάζει το μέγεθος των μυών και τη νευρική λειτουργία. Μελέτες εξέτασαν τις θετικές επιπτώσεις των συμβατικών προγραμμάτων αποκατάστασης σε ορθοπεδικούς ασθενείς, συμπεριλαμβανομένης της περιπατητικής δυνατότητας, της μεταφοράς τους, της ισορροπίας και της αυτοεξυπηρέτησής τους σε σχέση με την διατροφή. Αποδείχθηκε ότι η φυσικοθεραπευτική παρέμβαση που συνδυάζεται με ισορροπημένη διατροφή και με αυξημένες πηγές πρωτεΐνης, ήταν αποτελεσματικότερη στην ανάκτηση της μυϊκής δύναμης.(C. Blanc - Bisson et al.2008)

Έχει συζητηθεί ότι η πρόσληψη συμπληρώματος πρωτεΐνης μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου (Zhang et al., 2016). Ωστόσο, σε άλλη έρευνα προτάθηκε ότι η πρόσληψη φυτικών πρωτεϊνών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, οι μηχανισμοί των οποίων δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητοί. Ωστόσο, όλοι οι συμμετέχοντες στις μελέτες που συμπεριλήφθηκαν, συμμετείχαν επίσης στην πρόσληψη άλλων θρεπτικών φυτικών συστατικών για μείωση της χοληστερόλης και του λίπους ταυτόχρονα, τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα. (Wang et al., 2016)

Η δοσολογία στα συμπληρώματα πρωτεϊνών δεν είναι ένα μέγεθος που ταιριάζει σε όλους. Η διατροφή πρέπει να εξατομικεύεται με βάση τις απαιτήσεις θρεπτικών ουσιών που εξαρτώνται από το είδος του προγράμματος προπόνησης ή αποκατάστασης και των επιμέρους στόχων (Martin Huecker et al. 2019)

Η International Society for Sports Nutrition δημοσίευσε Κατευθυντήριες Οδηγίες το 2017 για την πρωτεΐνη και την άσκηση, συνιστώντας 1,4-2,0 g ανά 1kg σωματικού βάρους την ημέρα ως ασφαλές στόχο για τους περισσότερους αθλητές.

Θα πρέπει να θεωρηθεί ότι τα συμπληρώματα πρωτεΐνης του εμπορίου είναι μεταποιημένα υλικά και συχνά δεν περιέχουν άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για τη διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής.

Προτείνεται ότι η απαιτούμενη πρόσληψη πρωτεΐνης θα πρέπει να λαμβάνεται από φυσικές πηγές τροφής και στη συμπλήρωση πρωτεΐνης θα πρέπει να προσφύγετε όταν δεν υπάρχουν επαρκείς πρωτεΐνες στη φυσιολογική δίαιτα.

Πέρα από το κόστος και την ευκολία εύρεσης των συμπληρωμάτων πρωτεΐνης συνιστάται να χρησιμοποιείτε πηγές που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία με θερμότητα, οξέα / βάσεις ή χημικά, να ελέγξετε την καθαρότητα του προϊόντος και να αποφύγετε τοξικές ουσίες. (Martin Huecker et al. 2019)

Στην σημερινή εποχή η αποκατάσταση είναι δουλειά της διεπιστημονικής ομάδας. Ο φυσικοθεραπευτής ανάλογα με τους θεραπευτικούς στόχους και τα πρωτόκολλα που ακολουθεί, ενημερώνει τον/την διατροφολόγο συνεργάτη, ο οποίος είναι υπεύθυνος για το πρόγραμμα διατροφής του αθλητή ή του ασθενή. Ο διατροφολόγος καθορίζει την ανάλογη δίαιτα και την σχετική πρόσληψη των συμπληρωμάτων διατροφής.


Γκέλσης Ιωάννης
Φυσικοθεραπευτής, ΟΜΤ
Επιστημονικά Υπεύθυνος Κέντρου Φυσικοθεραπείας «Kinesiotherapy»
Επιστημονικός Συνεργάτης Α.Π.Θ.

Κατηγορία Διατροφή
Παρασκευή, 13 Σεπτεμβρίου 2019 08:30

Διαλογισμός: Μετρώντας ώρες και οφέλη

«Στην αρχή δεν συμβαίνει τίποτα, στη μέση δεν μένει τίποτα, στο τέλος δεν φεύγει τίποτα…». Η αινιγματική φράση του διακεκριμένου θιβετιανού ποιητή, γιόγκι και σοφού του 12ου αιώνα, Jetsun Milarepa, συγκεντρώνει την προσδοκία της διαδρομής στην  διαλογιστική πρακτική, από την αρχή της γνωριμίας με τον διαλογισμό μέχρι την ώρα της προσφοράς προς στον διαλογιζόμενο.

Ερμηνεύοντας τα λόγια του θιβετιανού ποιητή  θα λέγαμε ότι στην αρχή της διαλογιστικής πρακτικής ελάχιστα έως καθόλου πράγματα αλλάζουν μέσα  μας. Έπειτα από αρκετή εξάσκηση παρατηρούμε κάποιες αλλαγές στον τρόπο που υπάρχουμε, οι οποίες, ωστόσο, έρχονται και φεύγουν. Ωστόσο, καθώς η πρακτική σταθεροποιείται οι αλλαγές γίνονται σταθερές και μόνιμες χωρίς διακυμάνσεις.

Ο διαλογισμός, μια πορεία λίγων λεπτών, χιλιάδων ωρών ή ακόμη και μιας ολόκληρης ζωής, προσφέρει στον διαλογιζόμενο μετρήσιμα «κέρδη» που αφορούν στα επίπεδα της υγείας του, στην συναισθηματική, στην πνευματική, στη σωματική του κατάσταση.

Από μερικά λεπτά έως χιλιάδες ώρες…

Η σχέση με τον διαλογισμό είναι ποιοτική αλλά και ποσοτική. Μια γενική παραδοχή υποστηρίζει ότι απαιτούνται 10.000 ώρες πρακτικής για να μάθει κανείς κάποια δεξιότητα. Ποια είναι, άραγε, η αντίστοιχη, ικανότητα έπειτα από 10.000 ώρες διαλογισμού;

Κάποιοι εξισώνουν 10.000 ώρες διαλογισμού με ένα «διδακτορικό στην ευτυχία», λέει χαρακτηριστικά ο Giovanni Dienstmann, meditation teacher, με περισσότερες από 9.000 ώρες διαλογισμού στο ενεργητικό του. Άλλοι μιλούν για ειρήνη, συναισθηματική ελευθερία, ηρεμία, αυτογνωσία, απελευθέρωση ή μη προσκόλληση.

Ο διαλογισμός δεν είναι ο μοναδικός τρόπος ανάπτυξης ικανοτήτων, είναι, όμως, ένας αποτελεσματικός τρόπος επισημαίνει  ο Dienstmann προσθέτοντας ότι πρόκειται για μία άσκηση που ξεδιπλώνεται σε πολλά επίπεδα.

Όσο πιο συχνά ασκούμαστε με σταθερότητα, σωστή στάση και τεχνική, τόσο περισσότερα μπορούμε να πάρουμε…

Πόση ώρα πρέπει να διαλογίζομαι για να δω αποτελέσματα

Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για την απάντηση της συγκεκριμένης ερώτησης υποστηρίζει η Σαρα Λαζάρ, Ph.D στον τομέα της Νευροεπιστήμης και του Διαλογισμού στο Harvard University. Κάποιες μελέτες υποδεικνύουν ότι ακόμη και 5 έως 10 λεπτά διαλογισμού μπορούν να προσφέρουν οφέλη στον διαλογιζόμενο. Άλλες μελέτες, σύμφωνα με την ίδια πηγή, δείχνουν ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της ποσότητας της αλλαγής των συμπτωμάτων και της χρονικής διάρκειας της πρακτικής, δηλαδή εκείνων που εξασφάλιζαν τα μεγαλύτερα οφέλη.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα των μελετών χαρακτηρίζονται μεταβλητά.

Οι περισσότεροι καθηγητές διαλογισμού, πάντως, συστήνουν να παρακολουθεί κανείς μία συνεδρία την εβδομάδα, στην οποία ασκείται για 35-40 λεπτά και στην συνέχεια να ασκείται μόνος του από 5 έως 45 λεπτά καθημερινά. Όπως και με κάθε μορφή άσκησης, το να απέχει κάποιος μερικές μέρες από το πρόγραμμά του δεν έχει επιπτώσεις στην συνολική προσπάθειά του.

12 μικρές αλλαγές σε 15 λεπτά…

Σύμφωνα με τον Reader’s Digest, μελέτες συγκλίνουν στο γεγονός ότι μόλις 15 λεπτά διαλογισμού την ημέρα, μπορεί να έχουν θετικές επιπτώσεις στην υγεία μας, ξεκινώντας από το στρες και φτάνοντας μέχρι λειτουργία της καρδιάς και του στομάχου, πολλές φορές μάλιστα άμεσα.

Μια από τις πρώτες θετικές επιπτώσεις του διαλογισμού είναι ο περιορισμός της αίσθησης του πόνου. Σύμφωνα με έρευνα του πανεπιστημίου Leeds Beckett, μόλις δέκα λεπτά διαλογισμού ημερησίως είναι αρκετά, ώστε να μειωθούν τα επίπεδα άγχους, να βελτιωθεί η ανοχή στον πόνο και να μειωθεί η ανάγκη σε παυσίπονα.

Ψηλά στη λίστα που καταγράφει τα οφέλη του διαλογισμού είναι η καρδιά.  Η καρδιακή λειτουργία φαίνεται να ωφελείται από την TM μια συγκεκριμένη μορφή διαλογισμού, όπως φάνηκε από έρευνα μεταξύ αφροαμερικανών, οι οποίοι έπασχαν από καρδιακές παθήσεις με κακή, μάλιστα, πρόγνωση. Εδώ η πρακτική της ΤΜ φαίνεται ότι μείωσε την πιθανότητα καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Ακόμη, ο διαλογισμός συμβάλλει σε έναν πιο ήρεμο ύπνο, χωρίς τις παρενέργειες των υπνωτικών χαπιών, ενώ θετική εμφανίζεται η επίδρασή του κα στην απώλεια βάρους.

Επίσης βοηθά και στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του ευερέθιστου εντέρου και της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου, καθώς και στη διαχείριση του άγχους και την εσωτερική μας ηρεμία.

Ο διαλογισμός μπορεί ακόμη να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις στα γονίδιά μας που προκαλούν κατάθλιψη, χαρίζοντάς μας περισσότερες ευτυχισμένες μέρες,

Η βελτιωμένη μνήμη, καθώς και οι βελτιωμένες ικανότητες αντιμετώπισης καταστάσεων συμπεριλαμβάνονται στα δώρα του διαλογισμού.

Πολλές φορές η διαλογιστική πρακτική μας βοηθά να αποκτήσουμε και το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις επιδόσεις μας –πχ με τον αθλητισμό, ενώ καθοριστική είναι η συμβολή οποιασδήποτε μορφής διαλογισμού  στην ανακούφιση από το άγχος.

Οι τεχνικές διαλογισμού είναι επίσης ιδανικές στην ελαχιστοποίηση συμπεριφορών εθισμού, είτε από oπιοειδή, είτε από τρόφιμα ή φάρμακα…

Στη σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία ακολουθούμε τις τάσεις της μόδας και της βιομηχανίας της ευεξίας για να είμαστε υγιείς. Η καλή φυσική κατάσταση, οι κανόνες προσωπικής υγιεινής και φροντίδας θεωρούνται πλέον δεδομένα στην καθημερινότητά μας.

Με την τακτική γυμναστική εξασφαλίζουμε μεγαλύτερη αντοχή και καλύτερη υγεία. Ο διαλογισμός μπορεί να φροντίσει με υπευθυνότητα το νου μας και η εξάσκηση να μας συντροφεύει σε ένα ταξίδι εμπειριών και ανακαλύψεων που ενδυναμώνει μέρα με τη μέρα σώμα και ψυχή.

Πηγή: «Ο δρόμος προς τη μόνιμη Μεταμόρφωση», Daniel Coleman & Richard J. Davedson - Εκδόσεις Πεδίο, washigtonpost.comReaders Digest, Lazar Lab

Κατηγορία Υγεία