Το πιο σύνηθες παράπονο που ακούω από τους ασθενείς μου με ηλικία άνω των 40 ετών είναι ότι νιώθουν κουρασμένοι, με χαμηλά επίπεδα ενέργειας.

Το αβγό που ήταν το βασικότερο πρωινό στην Ελλάδα, από το 1980 έχει αντικατασταθεί με δημητριακά, με αποτέλεσμα το ποσοστό παχυσαρκίας να έχει ανέβει ραγδαία τα τελευταία χρόνια.

Σε απάντηση στη λατρεία των υδατανθράκων, η πρωτεΐνη είναι το μόνο μακροστοιχείο που είναι καθημερινά απαραίτητο. Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη για κάθε κύτταρο του σώματος. Τα μαλλιά και τα νύχια είναι κυρίως φτιαγμένα από πρωτεΐνη. Το σώμα μας χρησιμοποιεί την πρωτεΐνη για την ανοικοδόμηση και ανάπλαση των ιστών, χόνδρων και οστών, όπως και των μυών και του δέρματος.

Σε αντίθεση με τα λιπαρά και τους υδατάνθρακες, η πρωτεΐνη δεν αποθηκεύεται από το σώμα. Η νούμερο ένα προτεραιότητα του σώματος είναι η επιβίωση. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, το σώμα μας αποθηκεύει το λίπος ως ‘ρεζέρβα’ για ένα λόγο, την αποφυγή του λιμού. Όταν όμως το σώμα μας έχει περισσότερη πρωτεΐνη από όση χρειάζεται, η επιβίωση δεν απειλείται, έτσι, το σώμα μας νιώθει ασφάλεια και χρησιμοποιεί ως ‘καύσιμο’ τις αποθήκες λίπους.

Αυτός είναι ο κανόνας για την καύση από τις αποθήκες λίπους και τη μείωση σωματικού βάρους χωρίς να προκαλείται πρόβλημα σαρκοπενίας. Έτσι οι μύες διατηρούνται δυνατοί, παραμένοντας αδύνατοι, αλλά όχι, αδύναμοι, για να μπορέσουμε να ζήσουμε με ευελιξία και κινητικότητα και σε μεγάλη ηλικία.

Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Η συνιστώμενη ημερήσια λήψη πρωτεΐνης ισούται με 0,8γρ x το βάρος του σώματος.

Η πρωτεΐνη εξισορροπεί την όρεξη, έτσι αισθάνεται κανείς ‘φαγωμένος και ικανοποιημένος’ για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Επομένως, ελαττώνει τα λεγόμενα cravings (τσιμπολογήματα, υπογλυκαιμίες, λιγούρες κυρίως για ανθυγιεινές τροφές).

Επιπλέον:

  • Χτίζει μυϊκή μάζα.
  • Αυξάνει το μεταβολισμό.
  • Προστατεύει το σώμα από τη συσχετιζόμενη με την ηλικία, απώλεια μυϊκής μάζας.
  • Βελτιώνει το γλυκαιμικό δείκτη.
  • Αυξάνει τα επίπεδα ενέργειας.
  • Υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα.
  • Υποστηρίζει την καρδιακή λειτουργία.
  • Αυξάνει τη δύναμη.

Για να δώσουμε παραπάνω ώθηση στη λήψη πρωτεΐνης μέσω των συμπληρωμάτων διατροφής, έως τώρα χρησιμοποιούσαμε ‘Whey Protein’ (πρωτε

ΐνη από ορό γάλακτος). Λόγω της συχνής δυσανεξίας στα γαλακτοκομικά όμως, αρχίσαμε να προτιμάμε άλλες πηγές πρωτεϊνών. Η πρωτεΐνη αμυγδάλου για παράδειγμα, πέρα από ασφαλής, περιέχει και ω-3 λιπαρά, τα λεγόμενα καλά λιπαρά, που ελαττώνουν τον κίνδυνο για καρδιαγγειακή ή άλλη εκφυλιστική νόσο.

Οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιλογή συμπληρώματος πρωτεΐνης είναι:

  1. Να μην περιέχουν χημικά χρώματα, αρώματα, τεχνητά γλυκαντικά, GMOs και αντιβιοτικά.
  2. Να έχουν μεγάλη απορρόφηση και να μην προκαλούν στομαχικές διαταραχές. Για το λόγο αυτό είναι πλεονέκτημα η πρωτεΐνη να συνδυάζεται με πρεβιοτικά (ινουλίνη) και φυτικές ίνες που διευκολύνουν την πέψη.
  3. Να μην προκαλεί τροφικές δυσανεξίες. Ορισμένα συστατικά προκαλούν δυσανεξία σε κάποιες ομάδες του πληθυσμού (όπως δυσανεξία στη λακτόζη και στη γλουτένη).

Η πρωτεΐνη λοιπόν, διεγείρει την καύση του λίπους, προάγει τη μυϊκή ανάπτυξη, αυξάνει τα επίπεδα ενέργειας, βελτιώνει τη μνήμη, τη διάθεση και τη νοητική διαύγεια. Χτίζει δυνατά οστά, ανεβάζει τη λίμπιντο και ενεργοποιεί το μεταβολισμό.

Έτσι, δεν έχει σημασία η ηλικία της ταυτότητας, αλλά η βιολογική ηλικία και πόσο γεμάτοι ενέργεια αισθανόμαστε!

 

Κατηγορία Διατροφή

Περίπου 10-15 χρόνια πριν, τα συμπληρώματα πρωτεΐνης καταναλώνονταν αποκλειστικά από τους bodybuilders και άλλα άτομα που ασχολούνταν με βαριά άσκηση. Σήμερα έχουν ευρεία αποδοχή σε όσους γυμνάζονται αλλά και στο ευρύ κοινό. Ένα μεγάλο τμήμα του γενικού πληθυσμού βασίζεται στα συμπληρώματα πρωτεΐνης για την αντικατάσταση γεύματος και τη μείωση του βάρους του (Bartels & Miller, 2003).

Με συντριπτική πλειοψηφία, μελέτες έχουν καταδείξει με συνέπεια τα οξέα πλεονεκτήματα της συμπλήρωσης πρωτεϊνών στον μεταβολισμό των μυών μετά την άσκηση, η οποία θεωρητικά μπορεί να διευκολύνει την ανάκτηση της μυϊκής λειτουργίας και της απόδοσης. (Stefan M. Pasiakos et al 2014)

Στην έρευνα με θέμα «Whey Protein Improves Marathon-Induced Injury and Exercise Performance in Elite Track Runners», ο Wen-Ching Huang και οι συνεργάτες του (2017), απέδειξαν ότι τα συμπληρώματα πρωτεΐνης μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν στην αερόβια άσκηση για καλύτερη φυσιολογική προσαρμογή. Είναι ένα δυνητικό συμπλήρωμα θρεπτικών ουσιών με ποικίλα οφέλη για ερασιτέχνες δρομείς, την στιγμή που οι δρομικοί αγώνες (Μαραθώνιοι, Ημιμαραθώνιοι, 10 και 5 χιλιόμετρα) έχουν γίνει μια δημοφιλής άσκηση τα τελευταία χρόνια, λόγω του ότι οι άνθρωποι αναγνωρίζουν τις θετικές επιδράσεις της αερόβιας άσκησης και της άσκησης αντοχής στην προαγωγή της υγείας τους.

Στην αποκατάσταση των αθλητικών τραυματισμών, έρευνες αποδεικνύουν ότι οι τα συμπληρώματα πρωτεϊνών κατά την διάρκεια του προγράμματος κινησιοθεραπείας, μπορούν να συνεισφέρουν αποτελεσματικά στην επιτυχημένη διαχείριση της υποτροφίας του τετρακέφαλου μετά από αρθροσκόπηση στο γόνατο σε ποδοσφαιριστές. (Nikola Boyajiev et al. 2004)

Εντυπωσιακά είναι και τα αποτελέσματα σε ανθρώπους της λεγόμενης τρίτης ηλικίας. Πολλοί ηλικιωμένοι ασθενείς αποτυγχάνουν να ανακτήσουν το επίπεδο προ-νοσηλείας τους, ιδίως μετά από χειρουργεία ή τραυματισμούς. Η παραμονή στο κρεβάτι και η ακινητοποίηση συμβάλλουν στις ιατρογενείς διαταραχές, συμπεριλαμβανομένων των ελκών πίεσης, των βαθιών φλεβικών θρομβώσεων, της ακράτειας και συνήθως οδηγούν σε λειτουργική παρακμή και αναπηρία που οδηγούν σε περαιτέρω κλινική υποβάθμιση ή θάνατο. Η μείωση των διαιτητικών προσλήψεων συμβάλλει στην περαιτέρω λειτουργική παρακμή. Τα ελλείμματα στη μυϊκή δύναμη και η εξασθένηση της λειτουργικής απόδοσης επιδεινώνονται κατά τη διάρκεια της νοσηλείας και εμφανίζονται κατά την πρώτη εβδομάδα ακινητοποίησης που επηρεάζει το μέγεθος των μυών και τη νευρική λειτουργία. Μελέτες εξέτασαν τις θετικές επιπτώσεις των συμβατικών προγραμμάτων αποκατάστασης σε ορθοπεδικούς ασθενείς, συμπεριλαμβανομένης της περιπατητικής δυνατότητας, της μεταφοράς τους, της ισορροπίας και της αυτοεξυπηρέτησής τους σε σχέση με την διατροφή. Αποδείχθηκε ότι η φυσικοθεραπευτική παρέμβαση που συνδυάζεται με ισορροπημένη διατροφή και με αυξημένες πηγές πρωτεΐνης, ήταν αποτελεσματικότερη στην ανάκτηση της μυϊκής δύναμης.(C. Blanc - Bisson et al.2008)

Έχει συζητηθεί ότι η πρόσληψη συμπληρώματος πρωτεΐνης μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου (Zhang et al., 2016). Ωστόσο, σε άλλη έρευνα προτάθηκε ότι η πρόσληψη φυτικών πρωτεϊνών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, οι μηχανισμοί των οποίων δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητοί. Ωστόσο, όλοι οι συμμετέχοντες στις μελέτες που συμπεριλήφθηκαν, συμμετείχαν επίσης στην πρόσληψη άλλων θρεπτικών φυτικών συστατικών για μείωση της χοληστερόλης και του λίπους ταυτόχρονα, τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα. (Wang et al., 2016)

Η δοσολογία στα συμπληρώματα πρωτεϊνών δεν είναι ένα μέγεθος που ταιριάζει σε όλους. Η διατροφή πρέπει να εξατομικεύεται με βάση τις απαιτήσεις θρεπτικών ουσιών που εξαρτώνται από το είδος του προγράμματος προπόνησης ή αποκατάστασης και των επιμέρους στόχων (Martin Huecker et al. 2019)

Η International Society for Sports Nutrition δημοσίευσε Κατευθυντήριες Οδηγίες το 2017 για την πρωτεΐνη και την άσκηση, συνιστώντας 1,4-2,0 g ανά 1kg σωματικού βάρους την ημέρα ως ασφαλές στόχο για τους περισσότερους αθλητές.

Θα πρέπει να θεωρηθεί ότι τα συμπληρώματα πρωτεΐνης του εμπορίου είναι μεταποιημένα υλικά και συχνά δεν περιέχουν άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για τη διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής.

Προτείνεται ότι η απαιτούμενη πρόσληψη πρωτεΐνης θα πρέπει να λαμβάνεται από φυσικές πηγές τροφής και στη συμπλήρωση πρωτεΐνης θα πρέπει να προσφύγετε όταν δεν υπάρχουν επαρκείς πρωτεΐνες στη φυσιολογική δίαιτα.

Πέρα από το κόστος και την ευκολία εύρεσης των συμπληρωμάτων πρωτεΐνης συνιστάται να χρησιμοποιείτε πηγές που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία με θερμότητα, οξέα / βάσεις ή χημικά, να ελέγξετε την καθαρότητα του προϊόντος και να αποφύγετε τοξικές ουσίες. (Martin Huecker et al. 2019)

Στην σημερινή εποχή η αποκατάσταση είναι δουλειά της διεπιστημονικής ομάδας. Ο φυσικοθεραπευτής ανάλογα με τους θεραπευτικούς στόχους και τα πρωτόκολλα που ακολουθεί, ενημερώνει τον/την διατροφολόγο συνεργάτη, ο οποίος είναι υπεύθυνος για το πρόγραμμα διατροφής του αθλητή ή του ασθενή. Ο διατροφολόγος καθορίζει την ανάλογη δίαιτα και την σχετική πρόσληψη των συμπληρωμάτων διατροφής.


Γκέλσης Ιωάννης
Φυσικοθεραπευτής, ΟΜΤ
Επιστημονικά Υπεύθυνος Κέντρου Φυσικοθεραπείας «Kinesiotherapy»
Επιστημονικός Συνεργάτης Α.Π.Θ.

Κατηγορία Διατροφή

Η μείωση του πυρετού είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που προσπαθεί να πετύχει συνήθως ο μέσος γιατρός. Όμως, η αυξημένη θερμοκρασία του σώματος μάς προστατεύει φυσικά από τη μόλυνση και ακόμη και από τους όγκους, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Όσο υψηλότερα ανεβαίνει η θερμοκρασία πέρα του 'φυσιολογικού' ορίου των 37 βαθμών Κελσίου, τόσο περισσότερο το σώμα επιταχύνει τις φυσικές άμυνές του ενάντια στους όγκους, τις πληγές και τις μολύνσεις.

Αντίθετα, η χαμηλή θερμοκρασία σώματος, περίπου 34 βαθμών Κελσίου, η οποία συμβαίνει συνήθως όταν κοιμόμαστε, μπορεί να προκαλέσει φλεγμονώδεις διεργασίες όπως οι καρδιακές παθήσεις, γεγονός που θα εξηγούσε γιατί οι εργαζόμενοι σε βάρδιες ή άτομα που πάσχουν από συχνή στέρηση ύπνου ή αϋπνία είναι πιο επιρρεπή σε φλεγμονώδεις νόσους. Το 24ωρο ρολόι στο σώμα μας μπορεί να αντιμετωπίσει τη φυσική πτώση της θερμοκρασίας όταν κοιμόμαστε, αλλά ο κίνδυνος φλεγμονώδους νόσου και καρκίνου αυξάνεται όταν είναι χαμηλή για μεγαλύτερες περιόδους.

Οι επιπτώσεις της θερμοκρασίας του σώματος στην υγεία θα μπορούσαν επίσης να εξηγήσουν γιατί οι επιδημίες κρυολογημάτων και γρίπης επικρατούν στους χειμερινούς μήνες στο βόρειο ημισφαίριο, λένε ερευνητές των Πανεπιστημίων του Warwick και του Manchester.

Η αυξημένη θερμοκρασία σώματος ξεκινά την απελευθέρωση μιας πρωτεΐνης, της A20, η οποία βοηθά στην προστασία του σώματος από φλεγμονώδεις ασθένειες και καρκίνο. Ακόμη και μικρές αυξήσεις στη θερμοκρασία του σώματος βοηθούν τα αμυντικά συστήματα του οργανισμού, διαπίστωσαν οι ερευνητές.

Η έρευνα επιβεβαιώνει μια ανακάλυψη που έγινε μερικά χρόνια πριν, η οποία διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που είχαν υψηλό πυρετό τα προηγούμενα πέντε χρόνια ήταν λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν καρκίνο.

Πηγή: Proceedings of the National Academy of Sciences, 2018; 201803609; doi: 10.1073/pnas.1803609115

Κατηγορία Υγεία