Ποιος φοβάται τη Μοναξιά….

Κατηγορία Αυτοβελτίωση
Τρίτη, 07 Αυγούστου 2018 09:17 Διαβάστηκε 260 φορές
Τεύχος 86 Ντίνα Διονυσοπούλου

Ποιος θα φανταζόταν ότι η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, των ρομπότ και του ψηφιακού πολιτισμού θα ήταν ίσως η πιο μοναχική από όσες βίωσε ο άνθρωπος!

Κι όμως, όσο και αν η δικτύωση βρίσκει όλο και περισσότερες εφαρμογές και στόχους στο μάρκετινγκ, στην ψυχαγωγία και στην καθημερινότητά μας, τόσο οι άνθρωποι νιώθουν πιο μόνοι.

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, το άγχος της καριέρας, τα πρότυπα του καταναλωτισμού οδηγούν την επικοινωνία μακριά από την ποιότητα και την ουσία και η μοναξιά γίνεται πολλές φορές μονόδρομος. Στο κατώφλι δε, της 4ης βιομηχανικής επανάστασης οι προκλήσεις για τις ανθρώπινες σχέσεις γίνονται περισσότερες, αφού η σχέση ανθρώπου -μηχανής δοκιμάζει ήδη τα πάντα….

Η Μοναξιά βλάπτει σοβαρά την υγεία

Η μοναξιά πληγώνει. Όχι μόνο την ψυχή αλλά και το σώμα. Οι επιπτώσεις της μοναξιάς στην ανθρώπινη υγεία έχουν μελετηθεί εκτενώς και τα συμπεράσματα ή οι ενδείξεις για τον τρόπο που συνδέεται με διάφορα νοσήματα είναι πολλά κι εντυπωσιακά.

Κορυφαίοι αμερικανοί επιστήμονες κάνουν λόγο για «επιδημία», η οποία, μάλιστα κοστίζει αρκετά στα συστήματα υγείας διεθνώς και προκαλεί στην υγεία βλάβη αντίστοιχη 15 τσιγάρων την ημέρα.

Είναι αποκαλυπτικά τα αποτελέσματ  μελέτης, η οποία πραγματοποιήθηκε πριν από περίπου 10 χρόνια σε 2.800 γυναίκες με καρκίνο του μαστού, σύμφωνα με τα οποία όσες ζούσαν μόνες, δίχως φίλους ή οικογένεια, είχαν πενταπλάσιες πιθανότητες να πεθάνουν από τη νόσο. Αντίστοιχα, οι ηλικιωμένοι που απομένουν μόνοι στη ζωή, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν πρόωρα κινητικές δυσκολίες ή ακόμα και να χάσουν τη ζωή τους, σύμφωνα με άλλη μελέτη1 που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Archives of Internal Medicine».

Την ίδια ώρα, η καρδιά των ανθρώπων που νιώθουν μοναξιά μπορεί να επηρεαστεί μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά2 από την επίδραση του άγχους της μοναξιάς και την υπέρταση που μπορεί να προκαλέσει, επηρεάζοντας την λειτουργία της καρδιάς και προδιαθέτοντας για καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η μοναξιά επηρεάζει, επίσης, και τις άμυνες του οργανισμού. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2005 με την συμμετοχή 83 πρωτοετών φοιτητών3 διαπίστωσε ότι εκείνοι που βίωναν το συναίσθημα της μοναξιάς ανταποκρίθηκαν λιγότερο καλά στο εμβόλιο της γρίπης, ενώ ο οργανισμός τους δεν παρείχε αρκετά αντισώματα Μάλιστα, όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς της μελέτης, η αίσθηση της μοναξιάς με την ανταπόκριση στο αντιγριπικό εμβόλιο είχε μία αντιστρόφως ανάλογη σχέση: Όσο υψηλότερη ήταν η πρώτη, τόσο πιο χαμηλή η δεύτερη.

Οι μοναχικοί άνθρωποι είναι επίσης ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις χρόνιες φλεγμονές, οι οποίες θεωρούνται «υπεύθυνες» έως κάποιο βαθμό για ένα ευρύ φάσμα ασθενειών. Οι καρδιακές παθήσεις, η νόσος του Αλτσχάιμερ και πιθανώς κάποιος μορφές καρκίνου μπορεί να προέρχονται από αυτές, όπως επίσης η ρευματοειδής αρθρίτιδα, οι φραγμένες αρτηρίες και η περιοδοντίτιδα.

Επιπλέον, σε πειράματα που πραγματοποίησαν επιστήμονες του πανεπιστημίου UCLA της Καλιφόρνια, διαπίστωσαν πως όσοι νιώθουν μοναξιά έχουν μια τάση προς την υπερφαγία και την κατανάλωση ανθυγιεινών τροφίμων, κυρίως όσων περιέχουν ζάχαρη και λίπος.

Μόνοι ή απομονωμένοι…

Στα αποτελέσματα των μελετών των διάφορων ερευνητικών ομάδων υπάρχουν μερικά πολύ ενδιαφέροντα ευρήματα. Καταρχήν η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση δεν πηγαίνουν κατ' ανάγκη χέρι-χέρι, επισημαίνουν οι Julianne Holt-Lunstad και Timothy B. Smith, ψυχολόγοι-ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Brigham Young.

«Η κοινωνική απομόνωση υποδηλώνει λίγες κοινωνικές συνδέσεις ή αλληλεπιδράσεις, ενώ η μοναξιά περιλαμβάνει την υποκειμενική αντίληψη της απομόνωσης», έγραψαν στο περιοδικό Heart. Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι μπορούν να απομονωθούν κοινωνικά και να μην αισθάνονται μόνοι τους. απλώς προτιμούν μια πιο μοναχική ζωή. Ομοίως, οι άνθρωποι μπορούν να αισθάνονται μοναξιά ακόμη και όταν περιβάλλονται από πολλούς ανθρώπους, ειδικά αν οι σχέσεις δεν ανταμείβονται συναισθηματικά. Στην πραγματικότητα, η Dr Carla Perissinotto και οι συνεργάτες της στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο ανέφεραν το 2012 ότι μεταξύ των πλέον μοναχικών ατόμων περιλαμβάνονται και τα παντρεμένα ζευγάρια.

Ένας Υπουργός για την Μοναξιά…

Δύσκολη, σύνθετη, «βαριά» όπως λέει ο ελληνικός λαός, η μοναξιά απέκτησε φέτος στη Βρετανία και τον… υπουργό της. Η είδηση προκάλεσε αίσθηση διεθνώς, ωστόσο καλωσορίστηκε από κορυφαίους επιστήμονες στην υφήλιο. Αρμοδιότητα του νέου υπουργού θα είναι «η κατάρτιση μιας εθνικής στρατηγικής για να καταπολεμηθεί αυτή η σύγχρονη μάστιγα». Σύμφωνα με την  Έκθεση της Διακομματικής Επιτροπής για την Μοναξιά (Commission on Loneliness) που έχει συσταθεί στο Βρετανικό Κοινοβούλιο και, η οποία δημοσιεύθηκε στη Μεγάλη Βρετανία, 9 εκατομμύρια Βρετανοί πολίτες, εκ των οποίων τα 2 εκατομμύρια είναι άνω των 75 ετών, υποφέρουν από μοναξιά.

Η μοναξιά δεν είναι παντοτινή…

Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης και ανακούφισης. Το πρώτο μεγάλο βήμα είναι να αποδεχτείτε την μοναξιά που νιώθετε, να την εκφράσετε και να την μοιραστείτε. Η μοναξιά δεν είναι ασθένεια αλλά εμπειρία, που μεταβάλλεται, άρα αλλάζει.

Κοιτάξτε για λίγο πίσω στο παρελθόν σας και θυμηθείτε με ποιό τρόπο αντιμετωπίσατε την μοναξιά παλιότερα. Ακόμη και αναμνήσεις από την παιδική σας ηλικία μπορεί να σας φανούν χρήσιμες.

Εντοπίστε τις εσωτερικές σας δυνάμεις που θα σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε την μοναξιά και αναγνωρίστε τις αδυναμίες που, πιθανόν, να «τρέφουν» τη μοναξιά σας.

Ανακαλύψτε αν οι σχέσεις σας καλύπτουν ανάγκες σας όπως η συντροφικότητα, η αγάπη, η στοργή, η συναισθηματική υποστήριξη, η κατανόηση κ.λπ.

Συνειδητοποιείστε ότι τα γνωστά κοινωνικά στερεότυπα που μας υποδεικνύουν τι να κάνουμε, δεν είναι απόλυτα συμβατά με τις ανθρώπινες ανάγκες.

Μιλήστε στον εαυτό σας για τις θετικές πλευρές της μοναξιάς και υπενθυμίστε του τα πρόσωπα που νοιάζονται πραγματικά, αλλά και το γεγονός ότι όλοι κάποια στιγμή θα νιώσουμε μόνοι…

Διατηρήστε τις επαφές σας με την οικογένεια και τους παλιούς φίλους, επανεξετάστε τις τωρινές σας σχέσεις και αποφασίστε να προχωρήσετε σε νέες γνωριμίες. Όχι διαδικτυακές, πραγματικές με τις οποίες θα αξιοποιείτε ποιοτικά τον χρόνο σας.

Κι ακόμη δώστε στον εαυτό σας ενισχύσεις. Δώστε, δηλαδή, την ικανοποίηση που, νομίζετε, ότι δεν σας δίνει το περιβάλλον σας. Σας αξίζει μια επιβράβευση, μια δραστηριότητα που αγαπάτε ή ό, τι άλλο σας ευχαριστεί.

Στον σύγχρονο κόσμο, η εξεύρεση μοναξιάς έχει γίνει μια χαμένη τέχνη. Στην πραγματικότητα, ο δυτικός πολιτισμός τείνει να εξισώνει την επιθυμία για μοναξιά με ανθρώπους που είναι μόνοι, λυπημένοι ή έχουν αντικοινωνικές τάσεις. Αλλά η αναζήτηση της μοναξιάς μπορεί μερικές φορές να είναι αρκετά υγιής. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν πολλά φυσικά και ψυχολογικά οφέλη για όσους νιώθουν μοναξιά.

«Τα τείχη που χτίζουμε για τη λύπη και τη χαρά…»

«Oι τοίχοι που χτίζουμε γύρω μας για να κρατήσουν τη λύπη μακριά, κρατούν απ’ έξω και τη χαρά». Η σκέψη ανήκει στον Jim Rohn, (1930-200, αμερικανό συγγραφέα αυτοβοήθειας) και μας οδηγεί να σκεφτούμε ότι η μοναξιά μπορεί να λειτουργήσει και θετικά. Να μας οδηγήσει σε δρόμους αυτοβελτίωσης.

Παρακάτω ακολουθούν έξι τρόποι με τους οποίους η μοναξιά μάς βοηθά να κάνουμε μια ουσιαστική επανεκκίνηση.

-Η μοναξιά μάς επιτρέπει να επανεκκινήσουμε τον εγκέφαλό μας και να χαλαρώσουμε. Η διαρκής ενεργοποίηση δεν δίνει στον εγκέφαλό μας την ευκαιρία να ξεκουραστεί και να ανανεωθεί.

-Η μοναξιά βοηθά στη βελτίωση της συγκέντρωσης και στην αύξηση της παραγωγικότητας, καθώς απερίσπαστοι μπορούμε να επικεντρωθούμε καλύτερα στο έργο μας.

- Η μοναξιά μάς δίνει την ευκαιρία να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας και να βρούμε τη δική μας φωνή.

- Η μοναξιά μάς δίνει χρόνο να σκεφθούμε βαθιά.

- Η μοναξιά μάς βοηθά να αντιμετωπίσουμε πιο μεθοδικά τα προβλήματά μας.

-Η μοναξιά μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα των σχέσεών μας με τους άλλους.

Μη φοβηθείτε, λοιπόν, τη μοναξιά. Διαχειριστείτε την έτσι ώστε να λειτουργήσει όσο τον δυνατόν πιο θετικά για τον εαυτό σας, για την καθημερινότητά σας, για την κάθε σας στιγμή.

Και θυμηθείτε: Όλοι όσοι είχαν μια μεγάλη πορεία στη ζωή τους τη διένυσαν μόνοι: Από τον Οδυσσέα που έφθασε μόνος στην Ιθάκη του, έως τον βρετανό ναυτικό Robin Knox-Johnston, ο οποίος γιόρτασε πριν από μερικές μέρες την 50 επέτειο από τη βράβευσή του τον Απρίλιο του 1969 ως ο πρώτος ιστιοπλόος που έκανε τον γύρο του κόσμου σε 312 ημέρες απόλυτης μοναξιάς…

 

Πηγές:

1. Loneliness in Older Persons: A predictor of functional decline and death

    Carla M Perissinotto, MD MHS,1 Irena Stijacic Cenzer, MA,2 and Kenneth E. Covinsky, MD, MPH3

2. Loneliness and social isolation and increased risk of coronary heart disease and stroke: clinical implications. Williams RB. Heart. 2016 Dec 15;

3. Loneliness, social network size, and immune response to influenza vaccination in college freshmen. Pressman SD1, Cohen S, Miller GE, Barkin A, Rabin BS, Treanor JJ.