Λιβάνι: Το μαργαριτάρι της ερήμου.

Κατηγορία Βότανα
Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2012 21:23 Διαβάστηκε 6624 φορές
Issue 47

ΕΡΡΙΚΑ ΠΑΠΑΒΕΝΕΤΙΟΥ
Γενικός Ιατρός
Ομοιοπαθητικός – Σύμβουλος Διατροφής
Επιστημονικός Σύμβουλος της Neal’s Yard Remedies

To λιβάνι, με βοτανική ονομασία Boswellia thurifera και Boswellia carteri, Frankincence στην αγγλική γλώσσα, προέρχεται από τον μικρό όμορφο θάμνο του γένους Boswellia. Έχει φύλλα με μυτερό σχήμα και παράγει το ρετσίνι του λιβανιού, άσπρο σαν γόμα, που όταν ξεραθεί παίρνει ένα πορτοκαλοκαφέ χρώμα. Το λιβάνι είναι μια λευκή δενδρόκολλα που πρέπει να αποσταχθεί για να πάρουμε το αιθέριο έλαιό του. Για χιλιετίες, τα γαλακτοειδή σταγονίδια αυτής της ρητίνης ήταν τόσο σημαντικά για την οικονομία της Αραβίας όσο είναι σήμερα για τον δυτικό κόσμο το πετρέλαιο!

Το «μαργαριτάρι της ερήμου», όπως αποκαλείται στη Μέση Ανατολή, μεγαλώνει εδώ και αιώνες σε άγονες περιοχές και ημι-ερήμους. Προέρχεται από την Κόκκινη θάλασσα και η παραγωγή του γίνεται στη Σομαλία, την Αιθιοπία, την Κίνα και την Ανατολική Αραβία.

Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, το λιβάνι παράγεται εδώ και 9.000 χρόνια και αποτελεί αντικείμενο σφοδρής εμπορικής διαμάχης ανά τους αιώνες. Στην ιστορία της γέννησης του Ιησού ήταν ένα από τα δώρα που προσέφεραν οι τρεις Μάγοι στο Θείο Βρέφος, για να τιμήσουν τον Βασιλέα των Βασιλέων. Απαραίτητο στην παρασκευή του θυμιάματος, χρησιμοποιήθηκε σε ανάμιξη με άλλα αρωματικά έλαια από τους αρχαίους Έλληνες, Ρωμαίους, Αιγύπτιους, Φοίνικες, Ασσύριους, Πέρσες και Βαβυλώνιους για τις θρησκευτικές τους τελετές. Λέγεται ότι έχουν καεί τόνοι λιβανιού για τη δόξα τόσο του βαβυλώνιου θεού Βάαλ όσο και του εκάστοτε Ρωμαίου αυτοκράτορα. Στους ναούς των Σουμέριων, ο ευωδιαστός λευκός καπνός του λιβανιού αναδεύονταν πριν από 4.500 χρόνια!

Ιστορικά, τα πρώτα προϊόντα με άρωμα λιβανιού ήταν ενυδατικές αλοιφές και κρέμες περιποίησης, καθώς και αρωματικές πούδρες και λάδια. Το αιθέριο έλαιο του λιβανιού έχει βαθιά αναγεννητικές ιδιότητες για το δέρμα. Σύμφωνα με τα αιγυπτιακά ιερογλυφικά, η χρήση του κάτω από τον καυτό αφρικάνικο ήλιο βοηθούσε το αφυδατωμένο δέρμα να ενυδατωθεί και εξαφάνιζε τις ρυτίδες

Όπως αναφέρει η Pharmaceutical Journal, το λιβάνι θεωρείτο στην αρχαία Αίγυπτο ότι ήταν ο ιδρώτας των θεών. Εξ ου και το παράξενο έθιμο των αρχαίων Αιγυπτίων να χρησιμοποιούν κώνους από λίπος βοδιού καπνισμένο με αρωματικά όπως το λιβάνι. Τα φορούσαν σαν μικρά στέμματα κάτω από περούκες κατά τη διάρκεια του ζεστού απογεύματος, όπου και έλιωναν, δημιουργώντας ρυάκια πάνω από τους γυμνούς ώμους και έτσι αποκαθιστούσαν το ηλιοκαμένο δέρμα.

To λιβάνι αποτέλεσε το θεμέλιο της παγκόσμιας σημερινής βιομηχανίας αρωμάτων. Το μοναδικό του άρωμα οφείλεται στα πτητικά έλαια που περιέχει σε αφθονία. Το λιβάνι σαν αιθέριο έλαιο έχει νότα μεσαία προς χαμηλή, δεν είναι τοξικό και δεν ερεθίζει το δέρμα. Η χρήση του απαγορεύεται στις εγκύους και στα παιδιά.

Η λέξη perfume (άρωμα) προέρχεται από τη λατινική λέξη per fumum, που σημαίνει ‘δια μέσω καπνού’. Παρόλα αυτά δεν ήταν μόνο μια ευχάριστη μυρωδιά ή ένα προϊόν πολυτέλειας. Στην παραδοσιακή ιατρική πολλών λαών από την Περσία μέχρι την Κίνα, το λιβάνι θεωρούταν αποτελεσματικό κατά της πανούκλας και της λέπρας. Το αιθέριο έλαιο του λιβανιού χρησιμοποιείτο σαν διουρητικό, εμμηναγωγό, τονωτικό και αντισηπτικό του ουροποιητικού συστήματος. Θεωρήθηκε κατάλληλο για να κρατά το σώμα αγνό και καθαρό. Κατευναστικό για το νευρικό σύστημα, για το άγχος και την υπερένταση, χρησιμοποιήθηκε σαν ηρεμιστικό του αναπνευστικού συστήματος και επιβραδυντικό της αναπνοής. Για το δέρμα θεωρούταν από την αρχαιότητα κατάλληλο να καθαρίζει και απολυμαίνει μικρές κύστεις, φλεγμονές, να εξισορροπεί το λιπαρό και ακνεϊκό δέρμα.

Σήμερα η σύγχρονη επιστήμη επαναφέρει το λιβάνι στην επικαιρότητα τόσο της Ιατρικής όσο και της Κοσμετολογίας. Έχει διαπιστωθεί ότι περιέχει κυρίως φυσικές αλκοόλες, μονοτερπένια, σεσκιτερπένια, και εστέρες, τα οποία έχουν αντισηπτικές, αντιφλεγμονώδεις και στυπτικές ιδιότητες. Σε κλινικές δοκιμές που έγιναν στην Ινδία, την Ιαπωνία, στο Σουδάν και στην Αίγυπτο το λιβάνι κρίθηκε αποτελεσματικό στην αντιμετώπιση της ελκώδους κολίτιδας, του βρογχικού άσθματος, της ηπατίτιδας C. Σε ερευνητικά εργαστήρια των ΗΠΑ διαπιστώθηκε ότι το λιβάνι έχει την δυνατότητα να «επιδιορθώνει» τις βλάβες του DNA. Στην ιδιότητα του αυτή αποδίδεται η αντιγηραντική του ικανότητα, που το κάνει τόσο πολύτιμο όπλο στην Κοσμετολογία.

Στις μέρες μας, στον δυτικό κόσμο, οι ιατροί και οι επαγγελματίες υγείας, χρησιμοποιούν το λιβάνι για μεγάλο εύρος παθήσεων και κυρίως για αυτές που σχετίζονται με το στρες, καθώς έχει ηρεμιστικές ιδιότητες και μπορεί να χαλαρώνει τους ασθενείς και να επιβραδύνει την αναπνοή. Χρησιμοποιείται ακόμα στη θεραπεία του άσθματος και της βρογχίτιδας, ενώ η αποχρεμπτική του ιδιότητα καθαρίζει από τις βλέννες και σταματά την καταρροή. Οι αιμορροΐδες θεραπεύονται με λιβάνι όπως και οι πόνοι της περιόδου και οι κυστίτιδες.

Οι αντισηπτικές του ιδιότητες θεραπεύουν τη λαρυγγίτιδα και την ιγμορίτιδα, ενώ έχουν ωφέλιμα αποτελέσματα στα έλκη, τα αποστήματα, τις πληγές και το τραυματισμένο δέρμα. Οι αναγεννητικές ιδιότητες του αιθέριου ελαίου βοηθούν στο έκζεμα, στην ακμή, στις ραγάδες, και στο άτονο ώριμο δέρμα. Τέλος χρησιμοποιείται και στο παραδοσιακό ινδικό σύστημα ιατρικής της Αγιουρβέδα για τον έλεγχο της οστεοαρθρίτιδας αλλά και της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Δυστυχώς όμως, όπως και αρκετοί άλλοι πολύτιμοι φυσικοί θησαυροί στις μέρες μας, έτσι και το «μαργαριτάρι της ερήμου» κινδυνεύει να εξαφανιστεί. Δυσοίωνες προβλέψεις ερευνητών όπως εκείνες του ολλανδικού πανεπιστημίου του Wageningen, επισημαίνουν πως η παραγωγή της πολύτιμης ρητίνης τείνει να μειωθεί κατά το ήμισυ στα επόμενα 15 χρόνια. Κυριότεροι λόγοι γι 'αυτό είναι αφ’ ενός η μετατροπή των δασών σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις και βοσκοτόπια και αφ’ ετέρου οι πυρκαγιές που αφανίζουν χιλιάδες πολύτιμα δέντρα κάθε χρόνο.

Ουσία ιερή που παραδοσιακά χρησιμοποιήθηκε για τον «εξαγνισμό», την απομάκρυνση των «κακών πνευμάτων» κινδυνεύει, όπως πολλά άλλα πολύτιμα προϊόντα της Γης μας, από τα «κακά» και, καθόλου μεταφυσικά, σύγχρονα «πνεύματα».