Βοτανοθεραπεία: Προστατέψτε...τον προστάτη σας! (και μια συνταγή)

Κατηγορία Βότανα
Παρασκευή, 08 Οκτωβρίου 2021 07:48 Διαβάστηκε 226 φορές
Τεύχος 105 Γράφει η Κων/να Λίτσα, BSc Honours Herbal Medicine/ Phytotherapy Σύμβουλος Αγωγής Υγείας / Σύμβουλος Permaculture

Ο προστάτης, είναι ένας πολύτιμος για τη διαιώνιση της ζωής αδένας, καθώς παράγει ένα πρωτεϊνούχο, γαλακτερό υγρό απαραίτητο για την εκσπερμάτωση και την επιβίωση του σπέρματος. Μπορεί να μην απασχολήσει τους άντρες για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους, αλλά οι παθήσεις του, ανήκουν στα σημαντικότερα ανδρολογικά προβλήματα. Τα πιο κοινά προβλήματα του προστάτη είναι η προστατίτιδα, η καλοήθης υπερπλασία προστάτη (ΚΥΠ) και ο καρκίνος του προστάτη. Συμπτώματα προστατίτιδας μπορεί να εμφανίσουν ένας στους δύο άντρες, και υπερπλασία προστάτη ένας στους τρεις, ειδικά άνω των 50 ετών. Καρκίνο του προστάτη μπορεί να εμφανίσουν ένας στους έξι άντρες.
Η συχνότητα αυτών των προβλημάτων, υποδεικνύει πόσο πολύτιμη είναι η πρόληψη, η παρακολούθηση και η έγκαιρη αντιμετώπιση. Οι σημαντικότεροι παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν στη φροντίδα του προστάτη είναι η ισορροπημένη διατροφή (με πολλά λαχανικά, φρούτα, λιπαρά οξέα, σπόρους, καρπούς και όσπρια), η άσκηση (μία με τρεις ώρες περπάτημα την εβδομάδα μειώνουν την πιθανότητα καρκίνου του προστάτη κατά 86%), μια ζωή χωρίς άγχος και ιδανικά χωρίς (ή έστω με ελάχιστο) αλκοόλ και, φυσικά, η χρήση των κατάλληλων βοτάνων στην καθημερινότητα.
Πολλά βότανα ανά τον κόσμο έχουν χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά για την ανακούφιση των προβλημάτων του προστάτη και έχουν ερευνηθεί ή γίνει γνωστά στη διεθνή αγορά βοτάνων, μερικά με θεαματικά αποτελέσματα και άλλα που χρήζουν περαιτέρω έρευνας. Τα πιο γνωστά, για παράδειγμα, για την ΚΥΠ είναι το Serenoa repens (Σο Παλμέτο) και το Pygeum africanum (Αφρικανική κερασιά). Υπάρχουν βέβαια πολλά εξίσου πολύτιμα, ελληνικά βότανα με παρόμοιες δράσεις.
Γενικότερα, ο προστάτης, παρότι αδένας του (ανδρικού) αναπαραγωγικού συστήματος, σχετίζεται με το ουροποιητικό σύστημα, επειδή βρίσκεται ακριβώς κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει την ουρήθρα, οπότε οι φλεγμονές του προστάτη ή η ΚΥΠ μπορεί να έχουν επιπλοκές στην ουροδόχο κύστη και κατ’ επέκταση στα νεφρά. Αυτός είναι ο λόγος που η βοτανοθεραπευτική αντιμετώπιση των προβλημάτων του προστάτη περιλαμβάνει βότανα που στηρίζουν με διάφορους τρόπους και το ουροποιητικό σύστημα. Φυσικά, ως ολιστικό μοντέλο θεραπείας, χρειάζεται να συμπεριλαμβάνει ένα πλάνο διατροφής και άλλων συνηθειών υγείας.
Τα κατάλληλα επιλεγμένα βότανα μπορεί να συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής ή και, ιδανικά, στην εξάλειψη κάποιων συμπτωμάτων. Ωστόσο, η κάθε μεμονωμένη περίσταση απαιτεί ξεχωριστή (ιατρική) παρακολούθηση και ειδική διαχείριση, ώστε η χρήση των βοτάνων να είναι αποτελεσματική και ασφαλής.
Στη δυτική φυτοθεραπεία η τελική επιλογή των βοτάνων που προτείνονται περιλαμβάνει βότανα με θεραπευτικές δράσεις που ενδείκνυνται για το αντίστοιχο σύμπτωμα ή σωματικό πρόβλημα, υπό το πρίσμα ενός ολιστικού μοντέλου διάγνωσης και θεραπείας. Έτσι λοιπόν, πριν καταλήξουμε στην επιλογή των βοτάνων, που μπορούν συνήθως να συνδυαστούν, δίνουμε έμφαση στο να επιλέξουμε τις κατάλληλες δράσεις.*
(*Η ορολογία που χρησιμοποιείται για τις δράσεις των βοτάνων κάποιες φορές ταυτίζεται με την ορολογία της δυτικής ιατρικής, ενώ άλλες φορές με την ορολογία παραδοσιακών ή ολιστικών μοντέλων θεραπείας.)

Για την αντιμετώπιση προβλημάτων του προστάτη, χρησιμοποιούνται παραδοσιακά φυτά με τις παρακάτω δράσεις:

pinakas 1

Τα πιο διαδεδομένα φυτικής προέλευσης αυτοσυνταγογραφούμενα σκευάσματα για την αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων του προστάτη περιέχουν Σο Παλμέτο ή Αφρικανική κερασιά. Άλλα κοινά φυτά είναι η σίκαλη (χρησιμοποιείται η γύρη της), το Αφρικανικό Αστρό-χορτο (σε ελεύθερη απόδοση από το αγγλικό “Star-grass”/ Hypoxis hemerocallidea), η τσουκνίδα, ο ιβίσκος, το κόκκινο τριφύλλι και το λάδι από κολοκυθόσπορο (ως συμπλήρωμα στο φαγητό ή σε κάψουλες), όπως και μια μεγάλη κατηγορία λαχανικών και φρούτων που περιέχουν λυκοπένιο και άλλα αντιοξειδωτικά συστατικά. Παρότι θα αναφερθούμε στα δύο πιο γνωστά, αξίζει να υπενθυμιστεί πως συνδυασμοί από βότανα που καλύπτουν όλες τις ζητούμενες δράσεις, ακόμη και από κοινά βότανα, που αναφέρονται στον πίνακα, μπορεί να έχουν αντίστοιχα αποτελέσματα με τα παρακάτω εξωτικά φυτά.

Το Σο Παλμέτο (“Saw palmetto”) είναι το δημοφιλέστερο βότανο παγκοσμίως για την αντιμετώπιση της ΚΥΠ, της προστατίτιδας και των προβλημάτων του ουροποιητικού. Παρότι χρειάζονται περισσότερες έρευνες για την εξακρίβωση της αποτελεσματικότητάς του, έχει χρησιμοποιηθεί από τους Ινδιάνους της Ανατολικής Ακτής της Κεντρικής Αμερικής για περισσότερα από 300 χρόνια και η χρήση του στην Ευρώπη έχει εγκριθεί επίσημα για την αντιμετώπιση του πρώτου και δεύτερου σταδίου Καλοήθους Υπερπλασίας Προστάτη. Πρόκειται για έναν μικρό φοίνικα, από τον οποίο χρησιμοποιούμε τους καρπούς. Θέλει προσοχή στη χρήση λόγω του ότι αλληλεπιδρά με κάποια αντιπηκτικά καθώς και άλλα φάρμακα.

Η Αφρικάνικη κερασιά (Pygeum africanum) και συγκεκριμένα ο φλοιός της, είναι το συστατικό εκατοντάδων φαρμακευτικών και βοτανικών σκευασμάτων που χρησιμοποιούνται στην παγκόσμια αγορά. Λόγω της υπερσυλλογής ως φάρμακο και για ξυλεία, θεωρείται “απειλούμενο” είδος. Αυτός είναι ο λόγος που στη Δυτική Βοτανοθεραπεία δεν υποστηρίζεται πλέον η χρήση του, εκτός και εάν υπάρχει έγκυρη πιστοποίηση ότι η πρώτη ύλη προέρχεται από καλλιεργούμενα φυτά.
Η Αφρικανική κερασιά μπορεί να αντικατασταθεί με τον Κουρκουμά, τη Φιλιπέντουλα (Σπειραία) ή το Πεντάνευρο, που έχουν παραπλήσιες θεραπευτικές ιδιότητες.


Smoothie “Προστασία του προστάτη”
Υλικά (για 2 σερβιρίσματα): 1 ρόδι καθαρισμένο, ½ κούπα σμέουρα, ½ κούπα “κράνμπερι”, ½ κούπα φράουλες, ½ κούπα κεράσια, ½ κούπα αμυγδαλόγαλο, 1 μεγάλη φέτα καρπούζι (με ή χωρίς τα κουκούτσια)
Αναμιγνύετε όλα τα υλικά στο μπλέντερ - αν το θέλετε παγωμένο μπορείτε να φροντίσετε ώστε τα υλικά να είναι παγωμένα ή μπορείτε να προσθέσετε πάγο στο μπλέντερ.

Χυμός “Πράσινος προστάτης”
Υλικά (για 2 σερβιρίσματα): 1 αγγούρι, 2 καρότα, 1 παντζάρι, 4 κοτσάνια “σέλερι”, 1 ματσάκι μαϊντανός, χυμός 2 γκρέιπφρουτ, 5 φύλλα λαχανίδας (kale), 2 κουταλιές της σούπας τσουκνίδα αποξηραμένη, ½ κουταλιά του γλυκού πράσινο τσάι, ½ κουταλιά του γλυκού κουρκουμά (προαιρετικά).
Φτιάχνετε χυμό από όλα τα φρούτα και λαχανικά στον αποχυμωτή (ή αν δεν έχετε στο μπλέντερ και μετά σουρώνετε σε μουσελίνα) και αναμιγνύετε στο μπλέντερ τον χυμό με την αποξηραμένη τσουκνίδα, το πράσινο τσάι ή και τον κουρκουμά

-Μπορείτε να αυτοσχεδιάσετε με τις συνταγές, χρησιμοποιώντας διαφορετικούς συνδυασμούς φρούτων και λαχανικών. Προσθέστε έναν χυμό στην καθημερινή σας ρουτίνα!

*Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή κάποιον ειδικό πριν την θεραπευτική χρήση οποιουδήποτε βοτάνου. Τα περισσότερα έχουν αντενδείξεις και αλληλεπιδρούν με άλλα φάρμακα. Βεβαιωθείτε ότι τηρείτε τις προφυλάξεις για τις χρήσεις  όλων των βοτάνων.
*Η βοτανοθεραπευτική αντιμετώπιση περιλαμβάνει λήψη εκτενούς ιστορικού, ιατρικές εξετάσεις όπου χρειαστεί και συνεργασία με επαγγελματίες υγείας. Η αγωγή που προτείνεται μπορεί να περιλαμβάνει συνδυασμούς βοτάνων και αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής. Οι παραπάνω πληροφορίες δεν αντικαθιστούν την επαγγελματική γνώμη του εκπαιδευμένου ειδικού.


Λιτσα Κων να
Η Κωνσταντίνα Λίτσα σπούδασε Βοτανοθεραπεία στη Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου Napier στο Εδιμβούργο,στη Σκωτία. Έπειτα έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη "Συμβουλευτική Ψυχολογία στη Δημόσια Υγεία" και εκπαιδεύτηκε στη Συμβουλευτική (Solution Focused Counselling και Προσωποκεντρική Συμβουλευτική). Από το 2007 εργάστηκε ως Φυτοθεραπεύτρια στη Βρετανία, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και σε κοινοτικά προγράμματα σχεδιασμένα για ευάλωτες ομάδες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Για 3 χρόνια ήταν μέλος της ομάδας Αγωγής Υγείας του Δήμου του Εδιμβούργου,όπου εργαζόταν με εφήβους σε Γυμνάσια και έλαβε μέρος σε Βρετανικά προγράμματα εκπαίδευσης που αφορούσαν στην ανάπτυξη αυτοπεποίθησης και περιβαλλοντολογικής συνείδησης σε σχολεία. Συμμετείχε για 7 χρόνια στην ομάδα Herbal Scotland, όπου προσέφερε Πρώτες Βοήθειες με Βότανα σε Διεθνή Φεστιβάλ. Από τον Αύγουστο του 2011, ζει στην Ελλάδα, όπου εργάζεται ως Βοτανοθεραπεύτρια και προωθεί τις αρχές της Αειφόρου Καλλιέργειας (Permaculture).Έχει συνεργαστεί με πολλές τοπικές ομάδες και παραδίδει σεμινάρια αυτάρκειας και πρακτικά εργαστήρια με στόχο την εκπαίδευση για την αυτοδιαχείριση της υγείας και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.