Υπνηλία και Κινέζικη Ιατρική

Κατηγορία Π.Κ.Ι
Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2012 21:37 Διαβάστηκε 1624 φορές
Issue 47

Ο σωστός και ποιοτικός ύπνος είναι απαραίτητος για την υγεία. Είναι γνωστό πως ο άνθρωπος μπορεί να επιζήσει χωρίς φαγητό αρκετές ημέρες δίχως ιδιαίτερα προβλήματα, αλλά το ίδιο δεν ισχύει και για τον ύπνο. Ο ύπνος, αναφέρει η Κινέζικη Ιατρική (ΚΙ) είναι μια γιν κατάσταση ηρεμίας, σε αντίθεση με την γιάνγκ κατάσταση της ανθρώπινης λειτουργίας κατά την ημέρα. Ανάλογα με την εποχή η Κ.Ι.συστήνει διαφορετικές ώρες ύπνου και διαφορετική διάρκεια ύπνου. Για παράδειγμα τα Κλασσικά Κείμενα του Κίτρινου Αυτοκράτορα αναφέρουν πως το χειμώνα ο άνθρωπος πρέπει να κοιμάται νωρίς το βράδυ και να ξυπνάει σχετικά αργά το πρωί (με τα δεδομένα της τότε εποχής, η φράση "αργά το πρωί" πιθανότατα σημαίνει 7-7:30 π.μ.).Την άνοιξη αντίθετα μπορεί να κοιμάται αργά και να ξυπνάει νωρίς, την ίδια ώρα με την ανατολή του ηλίου.

Γράφει ο Γιάννης Δημητρίου
Καθηγητής της Ακαδημίας Αρχαίας Ελληνικής  και Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής.
Υπεύθυνος Κινέζικης Ιατρικής των Κέντρων Vitality

Η υπνηλία σύμφωνα με την Κ.Ι. χαρακτηρίζεται κυρίως από παρατεταμένη διάθεση για ύπνο και ευκολία στη διακοπή του ύπνου. Υπνηλία μπορεί να παρουσιάζεται καθ’όλη τη διάρκεια του 24ώρου.

Το σύνδρομο εμπλέκει τα συστήματα της καρδιάς, του σπληνός και των νεφρών. Για τους μη γνώστες της Κ.Ι. θυμίζουμε πως τα γνωστά όργανα καρδιά, νεφρά κτλ. δεν ταυτίζονται με τις έννοιες των οργάνων της Κ.Ι. Η ρίζα (κύριο αίτιο) του συνδρόμου της υπνηλίας είναι η ανεπάρκεια, ενώ οι παθολογικοί κλάδοι (κυρίως συμπτώματα) σχετίζονται με την υπερβολή. Ρίζα του συνδρόμου μπορεί να είναι η ανεπάρκεια της καρδιάς, του σπληνός και του νεφρικού γιάνγκ τσι, με συνέπεια την επιρροή της ικανότητας του πάσχοντος για καθαρή νοητική διεργασία. Οι κλάδοι υπερβολής του συνδρόμου, είναι κυρίως η υγρασία, η στάση αίματος και το ακάθαρτο φλέγμα. Οι παθολογικοί αυτοί παράγοντες εμποδίζουν την ομαλή ροή των μεσημβρινών και τις καθαρές σκέψεις.

Ο ιατρός Λι Ντόνγκ Γιουάν στα Κείμενα του Σπληνός και του Στομάχου αναφέρει πως ‘όταν ο σπλήνας και ο στόμαχος είναι σε κατάσταση ανεπάρκειας, εμφανίζεται οκνηρία και υπνηλία’. Στα κλασσικά κείμενα Νταν Σι Καρδιακή Μέθοδος αναφέρεται πως ‘όταν ο σπλήνας και ο στόμαχος επηρεαστούν από την υγρασία, εμφανίζεται αίσθημα βάρους, νύστα, αδυναμία, οκνηρία και υπνηλία’.

Από τα παραπάνω κλασσικά κείμενα γίνεται ξεκάθαρο πως όταν υπάρχει ανεπάρκεια του συστήματος του σπληνός και του στομάχου ή όταν τα παραπάνω συστήματα επηρεαστούν από την υγρασία, τότε και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί το σύνδρομο υπνηλίας.

Συμπερασματικά, ο παθολογικός μηχανισμός του συνδρόμου της υπνηλίας σχετίζεται κυρίως με την υγρασία, το ακάθαρτο παθογόνο, τη στάση του γιάνγκ τσι και τη μη ώθηση του καρδιακού γιάνγκ τσι. Επίσης σχετίζεται με την ανεπάρκεια του γιάνγκ τσι και τη μη εκπλήρωση του καρδιακού σεν.

Όμως πρέπει να σημειωθεί πως κατά την πορεία του συνδρόμου αυτού, παρατηρούνται διάφορες παθολογικές αλληλοεπιδράσεις. Για παράδειγμα, στην περίπτωση ανεπάρκειας του σπληνικού τσι, επηρεάζεται αρνητικά ο μεταβολισμός και η μεταφορά των ουσιών στο σώμα, με αποτέλεσμα τα υγρά του σώματος να σταματούν και να σχηματίζεται ακάθαρτο φλέγμα. Το ακάθαρτο φλέγμα και η στάση αίματος, εμποδίζουν γενικότερα την κίνηση εσωτερικά στον οργανισμό. Αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το τσι και το αίμα και να επιφέρει την κατανάλωσή τους. Επίσης μπορεί να οδηγήσει στην προσβολή του γιάνγκ τσι, στην ανεπάρκεια του καρδιακού γιάνγκ και στην ανεπάρκεια του σπληνικού τσι, δημιουργώντας ένα παθολογικό μείγμα υπερβολής και ανεπάρκειας.

Σύμφωνα με την Κ.Ι. η υπνηλία οφείλεται σε ένα από τα παρακάτω τέσσερα σύνδρομα ή στο συνδυασμό τους.

Σύνδρομο υγρασίας και προσβεβλημένου σπλήνα

Το σύνδρομο αυτό χαρακτηρίζεται από συμπτώματα όπως αίσθημα περίδεσης στην κεφαλή, συχνή επιθυμία για ύπνο, αίσθημα βάρους των μελών του σώματος, οίδημα των άκρων, ανορεξία, ζάλη και αίσθημα πληρότητας στο στήθος.

Σύνδρομο εμποδίου αιματικής στάσης

Το σύνδρομο αυτό είναι σχετικά χρόνιο και συνήθως παρατηρείται κόπωση του πνεύματος (σεν) υπνηλία, κεφαλαλγία και ζάλη. Αιτιολογικός παράγοντας του συνδρόμου μπορεί να είναι  και ο εξωτερικός τραυματισμός. 

Σύνδρομο ανεπάρκειας σπληνικού τσι

Στο σύνδρομο της ανεπάρκειας του σπληνικού τσι παρατηρούνται συμπτώματα όπως υπνηλία, κόπωση και αδυναμία, ειδικά μετά την λήψη τροφής. Επίσης ο ασθενής συχνά αναφέρει την παρουσία ασχημάτιστων κοπράνων. Το χρώμα του προσώπου είναι χλωμό και κίτρινο.

Σύνδρομο ανεπάρκειας του γιάνγκ τσι

Το σύνδρομο αυτό χαρακτηρίζεται από συμπτώματα όπως γενική κόπωση, υπνηλία, θόλωση του σεν, νοητική κόπωση, αργή ομιλία, δυσανεξία στο κρύο, κρύα άκρα και αδύναμη μνήμη. Το χρώμα του προσώπου είναι λευκωπό.

Από τα παραπάνω μπορεί κάποιος να συμπεράνει πως η υπνηλία είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να κρύβει μια πιο γενική παθολογία του οργανισμού. Κάτι τέτοιο δυστυχώς δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί με την λήψη διεγερτικών όπως ο καφές ή άλλα φυτικά σκευάσματα.