"Οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν σημαντικά και αυξανόμενα προβλήματα που αφορούν την υγεία της καρδιάς, την ψυχική υγεία, τη διάλυση των σχέσεων και την κατάχρηση ουσιών, διότι ζούμε σε μια κουλτούρα συνεχούς απασχόλησης και διαρκούς πίεσης. Πρέπει να επιβραδύνουμε τους ρυθμούς μας", συμβουλεύει ο εμπειρογνώμονας ψυχικής υγείας Eugene Farrell. «Η συμπληρωματική ιατρική και άλλες θεραπείες συχνά στερούνται επίσημης κλινικής έρευνας», λέει. «Αυτό δεν ισχύει για τον διαλογισμό και την ενσυνειδητότητα. Έχουν διεξαχθεί πάνω από 100 μελέτες που εξετάζουν τα οφέλη της, πράγμα που σημαίνει ότι τώρα υπάρχουν πλέον στοιχεία που υποστηρίζουν το γεγονός ότι μπορεί να βοηθήσει σε μια πληθώρα προβλημάτων υγείας. Ωστόσο θα πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη για να εξηγήσουμε τον συσχετισμό αυτό.

Ο Διαλογισμός και η Ενσυνειδητότητα αρχίζουν να κάνουν τη διαφορά στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σκέφτονται και αντιδρούν σε διάφορες καταστάσεις – από τα παιδιά στο σχολείο, τους επαγγελματίες αθλητές μέχρι και στο στρατό.

Εδώ παραθέτω μερικούς τρόπους που θα μπορούσαν να βοηθήσουν:

Προσαρμοστικότητα:

Όλοι έχουμε βρεθεί να βουτάμε στις αρνητικές σκέψεις. Αυτό συχνά συμβαίνει αυτόματα και μπορεί να επηρεάσει την πνευματική μας ευημερία. Η ενσυνειδητότητα μάς δίνει τα εργαλεία προκειμένου να κατανοήσουμε τι συμβαίνει έτσι ώστε να μπορέσουμε να ανασυνθέσουμε το τρόπο σκέψης μας. Έρευνα που διεξήχθη στην Αμερική το 2015 δείχνει ότι ο διαλογισμός ενσυνειδητότητας μπορεί να βοηθήσει στον ύπνο βοηθώντας όσους υποφέρουν από αϋπνία. Ο ύπνος - παράλληλα με άλλους παράγοντες, όπως η σύνθεση της συναισθηματικής μας νοημοσύνης - μπορεί να βοηθήσει να δομήσουμε την αντοχή μας.

Στρες, κατάθλιψη και άγχος:

Ένας κοινός μύθος για την ενσυνειδητότητα είναι ότι ωφελεί μόνο τη σωματική μας υγεία. Ωστόσο η έρευνα δείχνει ότι αυτό υποτιμά την πρακτική. Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βοστώνης πραγματοποίησαν ανάλυση 39 μελετών, με 1.140 συμμετέχοντες, οι οποίοι έλαβαν θεραπεία βασισμένη στην ενσυνειδητότητα για καταστάσεις όπως ο καρκίνος, η γενικευμένη διαταραχή άγχους και η κατάθλιψη. Η έρευνα δείχνει ότι η ενσυνειδητότητα είναι μια "πολλά υποσχόμενη παρέμβαση" για τη θεραπεία του άγχους και των προβλημάτων διάθεσης. Μια μικρότερη, πιο πρόσφατη μελέτη, διαπίστωσε ότι η ενσυνειδητότητα αποτελεί μια χρήσιμη θεραπεία για την υποστήριξη ενηλίκων που είναι στο φάσμα του αυτισμού με άγχος και κατάθλιψη.

Υγεία της καρδιάς:

Αν θέλετε να φροντίσετε την καρδιά σας, μπορείτε να ξεκινήσετε από την διατήρηση υγιούς αρτηριακής πίεσης. Η American Heart Association τώρα συνιστά διαλογισμό για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης, μετά από μελέτη που διαπίστωσε ότι τα άτομα με καρδιακή νόσο που ασκούνταν τακτικά σε υπερβατικό διαλογισμό παρουσίασαν 48% λιγότερες πιθανότητες να πάθουν καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή να πεθάνουν, σε σύγκριση με εκείνους που παρακολούθησαν απλά την αγωγής υγείας.

Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου:

Μια μελέτη του 2015 που διεξήχθη στην Αμερική, διαπίστωσε ότι η συμμετοχή σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα εννέα εβδομάδων, το οποίο περιελάβανε θεραπεία με διαλογισμό και ενσυνειδητότητα, είχε «σημαντική επίδραση» στα συμπτώματα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου και της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου.

Διαχείριση του πόνου:

Μια ανασκόπηση 10 μελετών το 2011 επικεντρώθηκε στο πώς η ενσυνειδητότητα μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να χειριστούν τον χρόνιο πόνο και την κατάθλιψη που συχνά τον συνοδεύει. Διαπίστωσε ότι η θεραπεία βασισμένη στην ενσυνειδητότητα θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων του πόνου και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, ωστόσο θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα προκειμένου να εδραιωθεί η άποψη αυτή πλήρως.

Ινομυαλγία:

Το 2007, ερευνητές από το Ελβετικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Βασιλείας ανακάλυψαν στοιχεία ότι η ενσυνειδητότητα μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες που πάσχουν από ινομυαλγία, (μια μυοσκελετική κατάσταση που προκαλεί δύσκαμπτες αρθρώσεις, πόνο και ευαισθησία σε όλο το σώμα.)

Αντιμετώπιση του εθισμού:

Υπάρχει αυξανόμενο σύνολο στοιχείων που δείχνει ότι η ενσυνειδητότητα είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τη μείωση του στρες. Βοηθά ανθρώπους με εξάρτηση από ουσίες καθώς τους δίνει ένα υγιές μηχανισμό αντιμετώπισης, ο οποίος μπορεί να τους απομακρύνει από το ενδεχόμενο της υποτροπής. Αυτό υποστήριξε μελέτη που διεξήχθη από ειδικούς στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα το 2017. Σε αυτή τη μελέτη διαπίστωσαν ότι η ενσυνειδητότητα μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση των ασθενών με χρόνιο πόνο που κινδυνεύουν να εθιστούν στα οπιούχα.

Βελτίωση της νοητικής λειτουργίας

Έρευνα που διεξήχθη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης έδειξε ότι μετά από ένα πρόγραμμα οκτώ εβδομάδων, η εκπαίδευση στην ενσυνειδητότητα αύξησε την ποσότητα της γκρίζας ουσίας στους εγκεφάλους των συμμετεχόντων. Αυτός ο τύπος εγκεφαλικού ιστού συνδέεται με τη μνήμη, τη μάθηση, τη ρύθμιση των συναισθημάτων και την ικανότητα να βλέπεις τον κόσμο από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Μια άλλη μελέτη επανεξέτασης από ερευνητές του πανεπιστημίου του British Colombia έδειξε ότι με τη βοήθεια του διαλογισμού οκτώ ξεχωριστές περιοχές του εγκεφάλου είχαν τη δυνατότητα να ενισχυθούν.

Ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος

Μια μελέτη του 2003 από ερευνητές του πανεπιστημίου του Wisconsin διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που διαλογίζονταν παρήγαγαν περισσότερα αντισώματα όταν λάμβαναν εμβόλιο γρίπης σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες που δεν διαλογίζονταν.

Διαχείριση θυμού:

Η ενσυνειδητότητα μπορεί να μας βοηθήσει να ελέγξουμε την κεκτημένη μας αντίδραση, όπως είναι ο θυμός. Μαθαίνοντας πώς να διαχειριζόμαστε αυτά τα συναισθήματα, κατανοούμε καλύτερα τον εαυτό μας και βελτιώνουμε τις σχέσεις μας.

Οι τέχνες και η χειροτεχνία μπορούν να αποτελέσουν έναν διασκεδαστικό τρόπο άσκησης της ενσυνειδητότητΑς. Σύμφωνα με μελέτη του Ardington School of Crafts το 2018, οι πιο δημοφιλείς δραστηριότητες χειροτεχνίας είναι το κέντημα, το πλέξιμο και η ζωγραφική. Ακόμη μια πρωτοποριακή χειροτεχνία είναι το Origami, που προσφέρει έναν τρόπο εξάσκησης του μυαλού, ενώ παράλληλα βελτιώνει το συντονισμό των ματιών και τη μνήμη.

Πηγές: pmc, PubMed.

Κατηγορία Αυτοβελτίωση

Carpe Diem ή αλλιώς «αδράξτε τη μέρα», παρότρυνε ο Ρόμπιν Ουίλιαμς τους μαθητές του συντηρητικού αριστοκρατικού σχολείου όπου δίδασκε, στην ταινία «ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών».

Στην πλήρως αυτοματοποιημένη και απόλυτα… digi εποχή μας, η ενσυνειδητότητα, για διαφορετικούς λόγους από εκείνους της βραβευμένης ταινίας, μας καλεί να αδράξουμε τη στιγμή.

Μέρος μιας πανάρχαιας μορφής διαλογισμού, η ενσυνειδητότητα, θα μπορούσε να πει κανείς, ότι αποκτά τα τελευταία χρόνια διαστάσεις μόδας. Μόδας, η οποία βασίζεται στις βαθιές ρίζες μiας διαλογιστικής πρακτικής με ευεργετική επίδραση σε σειρά επιβλαβών για την ανθρώπινη υγεία καταστάσεων, μεταξύ των οποίων και η σύγχρονη επιδημία του άγχους.

Τι είναι η ενσυνειδητότητα

Τα οφέλη της στον έλεγχο τους στρες την έχουν κάνει διάσημη τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο σε ιατρικά κέντρα και κλινικές, αλλά και σε σχολεία και χώρους εργασίας σε κάθε γωνιά του πλανήτη, ακόμη και στον αμερικανικό στρατό.

Τι ακριβώς είναι η ενσυνειδητότητα όμως;

Στους ερευνητικούς κύκλους επικρατεί συχνά σύγχυση για το τι σημαίνει ο όρος. Μάλιστα ορισμένοι τον χρησιμοποιούν ως «μπαλαντέρ» για όλα τα είδη του διαλογισμού, ενώ και στην καθημερινότητα μπορεί να αντιμετωπίζεται γενικά ως διαλογισμός. Στην πραγματικότητα αποτελεί μία από τις πολλές και ποικίλες μεθόδους που χρησιμοποιούνται.

Σύμφωνα με τον Τζον Κάμπατ Ζιν, ο οποίος ανέπτυξε για πρώτη φορά πρόγραμμα μείωσης του στρες μέσω της ενσυνειδητότητας, ο ορισμός της συνοψίζεται στην «επίγνωση που αναδύεται μέσα από την εμπρόθετη εστίαση της προσοχής, στην παρούσα στιγμή, και χωρίς κριτική διάθεση προς το ξετύλιγμα της εμπειρίας».

Ένα από τα μεγαλύτερα πανεπιστημιακά ιδρύματα σε ολόκληρο τον κόσμο, το Johns Hopkins, μας δίνει την αξία της ενσυνειδητότητας μέσα από μια απλή περιγραφή, την οποία ακολουθούν επίσης απλά ερωτήματα προς τον κοινό νου:

«Έχετε οδηγήσει ποτέ με το αυτοκίνητό σας και φθάνοντας στον προορισμό σας να συνειδητοποιήσετε ότι δεν θυμάστε απολύτως τίποτα από το ταξίδι σας; Ή, «έχετε φάει όλο το πακέτο με τα μπισκότα όταν το ανοίξατε για να πάρετε μόνο ένα;».

Όλα τα παραπάνω είναι δείγματα έλλειψης προσοχής. Και τελικά όταν ζούμε έτσι ζούμε τη ζωή μας… μισή.

Η ενσυνειδητότητα μάς βοηθά να είμαστε πιο συγκεντρωμένοι στις σκέψεις, στις ενέργειές μας, καθώς και σε όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας, ακόμη και στα συναισθήματά μας.

Για την ιστορία της ενσυνειδητότητας…

Όταν ο Τζον Κάμπατ Ζιν παρουσίασε για πρώτη φορά το πρόγραμμά του με στόχο τη μείωση του στρες μέσω της ενσυνειδητότητας- Mindfulness Based Stress Reduction –MBSR, στο Ιατρικό Κέντρο του Γούστερ στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, ξεκίνησε σιγά-σιγά, απευθυνόμενος προσωπικά σε καθέναν από τους γιατρούς που εργάζονταν εκεί.

Τους ζήτησε να του παραπέμψουν ασθενείς τους, οι οποίοι αντιμετώπιζαν χρόνια νοσήματα και καταστάσεις όπως ο ανίατος πόνος, ασθενείς με νόσους όπως ο διαβήτης ή οι καρδιοπάθειες, που θα πρέπει να αντιμετωπίζονται για μια ζωή, καθώς και περιπτώσεις που χαρακτηρίζονται ως «ιατρικές αποτυχίες», καθώς δεν τις βοηθούν ούτε οι ναρκωτικές ουσίες.

Η πρόσκλησή του αντιμετωπίστηκε, παραδόξως, θετικά, χωρίς, ενδοιασμούς, και σε λίγο καιρό το πρόγραμμά του (Stress Reduction and Relaxation Program) έγινε γνωστό από στόμα σε στόμα, με τους ασθενείς που συμμετείχαν σε αυτό να το εγκωμιάζουν λέγοντας ότι βελτίωσε την ποιότητα ζωής τους.

Το πρόγραμμα αναπτύχθηκε και το 1995 επεκτάθηκε στο Κέντρο για την ενσυνειδητότητα στην ιατρική, την περίθαλψη και την κοινωνία (Center for Minfulness in Medicine, Health Care and Society) προκειμένου να στεγάσει τα ερευνητικά, κλινικά και επαγγελματικά εκπαιδευτικά προγράμματά του.

Σήμερα πολλά νοσοκομεία και κλινικές σε ολόκληρο τον κόσμο προσφέρουν την MBSR ως μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μορφές διαλογισμού, με τα ισχυρότερα, μάλιστα, βιωματικά αποδεικτικά στοιχεία αναφορικά με τα οφέλη της.

Η MBSR δεν εφαρμόζεται μόνο για τους σκοπούς της ιατρικής περίθαλψης. Έγινε αφετηρία για το δημοφιλές κίνημα της ενσυνειδητότητας που βρίσκει εφαρμογή και θετικά αποτελέσματα στην ψυχοθεραπεία, στην εκπαίδευση, στους χώρους εργασίας.

Περισσότερες από 600 έρευνες μέχρι σήμερα

Το πρόγραμμα διδάσκεται σήμερα στα περισσότερα ιατρικά κέντρα της βόρειας Αμερικής, καθώς και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της επιστημονικής κοινότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι σήμερα έχουν δημοσιευτεί περισσότερες από 600 έρευνες για την συγκεκριμένη μέθοδο, οι οποίες αποκαλύπτουν το ευρύ φάσμα των ευεργετημάτων της.

Για παράδειγμα, όπου η ιατρική και η φαρμακολογία τα… βρίσκουν δύσκολα, όπως για παράδειγμα με την αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου με φαρμακευτική αγωγή, αναλαμβάνει δράση η MBSR και μπορεί να βοηθήσει χωρίς τις αρνητικές συνέπειες της μακροχρόνιας χρήσης φαρμάκων. Μπορεί ακόμη να βοηθήσει και στη διαχείριση χρόνιων καταστάσεων και παθήσεων που συνδέονται με το στρες.

Μία από τις μεγαλύτερες μελέτες διεθνώς, η οποία εκπονήθηκε από ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Johns Hopkins και βασίζεται στα ευρήματα 47 ερευνών για τον διαλογισμό, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο διαλογισμός και ιδίως η ενσυνειδητότητα, μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του άγχους, της κατάθλιψης και του πόνου, περίπου όσο και τα φάρμακα, αλλά χωρίς παρενέργειες. Επίσης, σύμφωνα, με την ίδια επισκόπηση, ο διαλογισμός, μπορεί σε μικρότερο βαθμό να περιορίσει και τις επιπτώσεις του ψυχολογικού στρες.

Η ενσυνειδητότητα στην καθημερινότητά μας

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, οι άνθρωποι που αναγκάζονται να κάνουν δύο και τρία πράγματα ταυτόχρονα «για να τα προλάβουν όλα», οι στρεσογόνες καταστάσεις στη δουλειά αλλά και στα μοντέλα εκπαίδευσης, φέρνουν την ενσυνειδητότητα ως προσέγγιση ζωτικής σημασίας στην καθημερινότητά μας.

Η MSBR, o υπερβατικός διαλογισμός αλλά και γενικές μορφές ενσυνειδητότητας υπάρχουν διαθέσιμες σε εκδοχές με εύκολη πρόσβαση από όλους μας, χωρίς να χρειάζεται να ασπαστεί -ούτε καν να γνωρίζει κανείς- τις ασιατικές ρίζες τους…

Πολλές επιχειρήσεις ανά τον κόσμο έχουν αναγνωρίσει αυτές τις προσεγγίσεις θεωρώντας τις ωφέλιμες για τους υπαλλήλους τους και κατά συνέπεια και για τα κέρδη τους. Έτσι προσφέρουν διαλογιστικές μεθόδους ως μέρος των προγραμμάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής εξέλιξης του προσωπικού τους. Σε κάποιες μάλιστα από αυτές λειτουργούν και αίθουσες διαλογισμού, όπου οι εργαζόμενοι μπορούν να ασκηθούν στην αυτοσυγκέντρωση.

Κατεβάζουμε ταχύτητες, λοιπόν, κλείνουμε τα μάτια, παίρνουμε βαθειά ανάσα και αφήνουμε την ενσυνειδητότητα να «εκπαιδεύσει» το μυαλό μας, να παλέψει με τα άγχη και τις φοβίες μας, να ρίξει περισσότερο φως στη σκέψη μας…

Και αν με την πρώτη σας φανεί δύσκολο μην απογοητευθείτε. Κάθε τι που απαιτεί πειθαρχία δεν είναι εύκολο.

Στην αρχή τουλάχιστον…

Πηγή: «Ο Δρόμος προς τη Μόνιμη Μεταμόρφωση» - David Godeman & Richard J. Davidson

Εκδόσεις Πεδίο

Κατηγορία Αυτοβελτίωση