Κιρσοί – Φλεβίτιδα: αντιμετώπιση με φυσικούς τρόπους

Κατηγορία Έρευνα
Κυριακή, 14 Σεπτεμβρίου 2014 00:00 Διαβάστηκε 36484 φορές
Issue 63

από τη Joanna Evans

Οι κιρσοί είναι διογκωμένες φλέβες που έχουν πρηστεί, γιατί το αίμα δεν ρέει σωστά μέσα από αυτές. Μπορούν να αναπτυχθούν οπουδήποτε στο σώμα, αλλά οι φλέβες στα πόδια είναι αυτές που επηρεάζονται πιο συχνά, δεδομένου ότι πρέπει να μεταφέρουν το αίμα και ενάντια στη βαρύτητα. Η αυξημένη πίεση του αίματος και οι ορμονικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί επίσης να προκαλέσουν το πρόβλημα, το οποίο εξηγεί και την υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης κιρσών στις γυναίκες παρά στους άνδρες (CochraneDatabaseSystRev, 2007; 1: CD001066).

Για πολλούς πάσχοντες, οι κιρσοί είναι απλά αισθητική ανησυχία. Άλλοι, ωστόσο, μπορεί να εμφανίσουν πόνο, ταχυπαλμία, κνησμό ή αίσθημα καύσου, τα οποία συνήθως επιδεινώνονται με την παρατεταμένη ορθοστασία.

Σπάνια, η φλεβίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε πιο σοβαρά προβλήματα, όπως η μόλυνση, τα έλκη ποδιών και η θρόμβωση(AmFamPhysician, 2008; 78: 1289–94).

Θεραπεία των κιρσών

Η συμβατική θεραπεία των κιρσών περιλαμβάνει μια σειρά από επιλογές -από κάλτσες συμπίεσης μέχρι χειρουργική επέμβαση και θεραπείες με λέιζερ. Οι κάλτσες συμπίεσης, οι οποίες συμπιέζουν σταθερά τα πόδια για να βελτιωθεί η ροή του αίματος, είναι συνήθως ο πρώτος κύκλος δράσης, αλλά μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν είναι πιο αποτελεσματικές από την απλή ανάπαυση. (CochraneDatabaseSystRev, 2007; 1: CD001066).

Η χειρουργική επέμβαση, από την άλλη πλευρά, μπορεί να μας απαλλάξει αποτελεσματικά από αυτές τις αντιαισθητικές φλέβες και να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Ωστόσο, οι κιρσοί μπορεί σταδιακά να επαναληφθούν μέσα από μια διαδικασία «νεοαγγείωσης» - αναγέννησης και διεύρυνσης των φλεβών - ακόμα και μετά από επιτυχή χειρουργική επέμβαση, ή μπορεί απλά να αναπτυχθούν σε άλλα σημεία στα πόδια (BMJ 2006; 333: 287-92). Άλλες πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν αιμορραγία, μώλωπες, μόλυνση, ουλές και βλάβη νεύρων. Υπάρχουν επίσης στοιχεία που δείχνουν ότι η χειρουργική επέμβαση για τη φλεβίτιδα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο θρόμβωσης (θρόμβοι στο αίμα) (BMJ, 1996; 312: 1158).

Δύο νεότερες μέθοδοι είναι η θεραπεία με χρήση ραδιοσυχνοτήτων και η θεραπεία με λέιζερ, οι οποίες χρησιμοποιούν τη θερμότητα για να καταπολεμήσουν τη φλεβίτιδα. Αυτές οι λιγότερο επεμβατικές τεχνικές φαίνεται να είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματικές με τη χειρουργική επέμβαση, αλλά με λιγότερους κινδύνους (J Vasc Surg 2009; 49: 230-9).

Παρ 'όλα αυτά, δεν γνωρίζουμε ακόμη πόσο ασφαλείς και αποτελεσματικές είναι οι θεραπείες αυτές μακροπρόθεσμα.

Μια άλλη επιλογή είναι η σκληροθεραπεία, στην οποία εγχέονται χημικές ουσίες στους κιρσούς για να κάνουν τα τοιχώματά τους να καταρρεύσουν. Αυτό μπορεί να είναι αποτελεσματικό για τις μικρότερες κιρσώδεις φλέβες, αλλά ο κίνδυνος της νεοαγγείωσης παραμένει υψηλός. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες σχετικά με την ανάπτυξη εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης, οπτικών διαταραχών και εγκεφαλικού επεισοδίου(AmFamPhysician, 2008; 78: 1289–94; JNeurolNeurosurgPsychiatry, 2010; 81: 582–3)

Ευτυχώς, υπάρχουν διάφορες φυσικές μέθοδοι για τη θεραπεία των κιρσών.

Οι φυσικές θεραπείες

Συμπληρώματα

Ανάμεσα στα πιο χρήσιμα συμπληρώματα είναι εκείνα που περιέχουν φλαβονοειδή, μερικά από τα οποία έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και μπορούν να βοηθήσουν στην ενίσχυση των αιμοφόρων αγγείων.

• Τα Hydroxyethylrutoside (HR), ένα είδος φλαβονοειδών που προέρχονται από ρουτίνη (που βρίσκεται στο φαγόπυρο και τα σπαράγγια), βελτίωσε τη φλεβίτιδα σε μια ελεγχόμενη μελέτη εγκύων γυναικών (Zentralbl Gynakol, 1995; 117: 190-7). Τυπικά, η δόση είναι 1000mg HR καθημερινά, αλλά η αποτελεσματικότητα μπορεί να αυξηθεί με συνδυασμό του συμπληρώματος με τοπική γέλη HR, που εφαρμόζεται δύο έως τρεις φορές την ημέρα (Angiology, 2008; 59 Suppl 1: 7S-13S).

• Οι προανθοκυανιδίνες, τα φλαβονοειδή που βρίσκονται φυσικά στα μήλα, το φλοιό πεύκου, τα σταφύλια, τα μύρτιλλα και κάποια κόκκινα κρασιά, έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί επιτυχώς για τη θεραπεία των κιρσών. Μία απλή δόση προανθοκυανιδινών (150mg), βελτίωσε την κατάσταση των φλεβών στα πόδια σε άτομα με εκτεταμένους κιρσούς (Sem Hop, 1981; 57: 2009-13).

• Το Daflon, ένας συνδυασμός των φλαβονοειδών διοσμίνης και εσπεριδίνης, έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματικό στη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια, μια κατάσταση που συνήθως σχετίζεται με κιρσούς. Σύμφωνα με μια αναφορά, η εκτενής λειτουργία της δράσης του για τις φλέβες, τα λεμφικά αγγεία και τη μικροκυκλοφορία, το καθιστούν θεραπεία επιλογής όχι μόνο για τα πρώτα στάδια της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας, αλλά και για τα πιο σοβαρά στάδια. (Angiology, 2001; 52 Suppl 1 : S49-56).

• Η πυκνογενόλη (εκχύλισμα του φλοιού της θαλάσσιας πεύκης) μπορεί να είναι ακόμη πιο αποτελεσματική από ό,τι το Daflon, σύμφωνα με μια μελέτη. Ιταλοί ερευνητές διαπίστωσαν ότι, μετά από οκτώ εβδομάδες καθημερινής χορήγησης 150 ή 300mg πυκνογενόλης, οι ασθενείς με χρόνια φλεβική ανεπάρκεια βελτιώθηκαν περισσότερο από εκείνους που λάμβαναν 1000mg Daflon, καθημερινά (Clin Appl Thromb Hemost, 2006; 12: 205-12).

Βότανα

Τα φυτικά φάρμακα είναι μια δημοφιλής θεραπεία για τη φλεβίτιδα, και τα επόμενα φαίνεται να είναι ιδιαίτερα χρήσιμα.

Ιπποκαστανιά (Aesculus hippocastanum). Τα εκχυλίσματα από τους σπόρους του φυτού έχουν χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά για τη θεραπεία ασθενών με χρόνια φλεβική ανεπάρκεια και για να ανακουφίσουν τα συμπτώματα που σχετίζονται με αυτή. Τέσσερις κλινικές δοκιμές σε ασθενείς με χρόνια φλεβική ανεπάρκεια και μία μελέτη σε ασθενείς με κιρσούς έδειξε ότι το εκχύλισμα ιπποκαστανιάς όταν λαμβάνεται είτε ως βάμμα ή σε δισκία, ή όταν εφαρμόζεται τοπικά σε μορφή τζελ, μπορεί να μειώσει τον πόνο και το πρήξιμο των ποδιών, καθώς και το αίσθημα βάρους και τον κνησμό (Adv Ther, 2006; 23: 179-90). Για καλύτερα αποτελέσματα, θα πρέπει να χρησιμοποιείται όσο το δυνατό νωρίτερα. (BMC Cardiovasc Disord, 2001; 1: 5; Doi: 10.1186/1471-2261-1-5).

Gotu kola (Centella asiatica). Αυτό φαίνεται να έχει ευεργετικό αποτέλεσμα επί των συνδετικών ιστών σε κιρσώδεις φλέβες (Int J Clin Pharmacol Res, 1990; 10: 229-33). Σε μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη, σύμφωνα με το «χρυσό κανόνα» της επιστημονικής αξιολόγησης, τιτλοδοτημένο εκχύλισμα Gotu Kola (60-120mg/ημέρα) ήταν αποτελεσματικό στη μείωση του οιδήματος των κάτω άκρων και του βάρους των ποδιών σε ασθενείς με χρόνια φλεβική ανεπάρκεια (Angiology, 1987; 38 : 46-50).

Butchersbroom(Ruscusaculeatus). Λαμβανόμενο από το στόμα, το βότανο αυτό μπορεί να βελτιώσει το φλεβικό τόνος και την κακή κυκλοφορία (Fortschr Med, 1989; 107: 52, 55-8). Σε μια ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη 148 γυναικών με χρόνια φλεβική ανεπάρκεια, σε εκείνες που λάμβαναν εκχύλισμα Butcher’s broom σημειώθηκαν σημαντικές βελτιώσεις στο πρήξιμο στα πόδια, καθώς και στο αίσθημα βαρους, την ένταση και το μυρμήγκιασμα (Arzneimittelforschung, 2002; 52: 243-50). Η δοσολογία για κάψουλες που τυποποιήθηκε για τις ρουσκογενίνες είναι 7-11mg, αν και ορισμένοι ειδικοί συνιστούν υψηλότερες δόσεις, από 16,5 έως 33mg ρουσκογενίνων τρεις φορές την ημέρα (Altern Med Rev, 2001; 6: 608-12).

Αμαμηλίδα (Hamamelis virginiana). Αυτό το βότανο είναι γνωστό για τις στυπτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του (Altern Med Rev, 2001; 6: 608-12), και, σε μορφή αλοιφής, συνιστάται από τη Γερμανική Επιτροπή Ε για τη φλεβίτιδα. Σημειώστε, ωστόσο, ότι μπορεί να χρειαστεί η αλοιφή να εφαρμοστεί τρεις ή περισσότερες φορές την ημέρα για αρκετές εβδομάδες πριν από οποιαδήποτε αισθητή βελτίωση.

Εκχύλισμα από κόκκινα φύλλα αμπέλου (vitis Folia viniferae). Ως πηγή φλαβονοειδών, το βότανο αυτό μπορεί να μειώσει το πρήξιμο των φλεβών σε ασθενείς με χρόνια φλεβική ανεπάρκεια (Arzneimittelforschung, 2000; 50: 109-17). Μια άλλη μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το εκχύλισμα των φύλλων κόκκινης αμπέλου δείχνει «ταχεία έναρξη δράσης και εξαιρετική αποτελεσματικότητα» στη θεραπεία της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας (Praxis [Bern 1994], 2006; 95: 187-90). Η συνήθης δόση είναι 360 - 720mg/ημέρα.

Υδροθεραπεία

Η χρήση του νερού ως θεραπεία φαίνεται να λειτουργεί για τη φλεβίτιδα. Σε μια μελέτη 61 ασθενών, τρεισήμισι εβδομάδες υδροθεραπείας μείωσαν το πρήξιμο των ποδιών και άλλα συμπτώματα των κιρσών (Vasa, 1991; 20: 147-52). Σε μια άλλη μελέτη, θεραπεία με ιαματικό υδρομασάζ ήταν επίσης αποτελεσματική για τους ασθενείς με χρόνια φλεβική ανεπάρκεια (Minerva Cardioangiol, 2008; 56: 401-8).

Ρεφλεξολογία

Αυτή η μορφή μάλαξης ποδιών μείωσε αποτελεσματικά τα συμπτώματα σε μια μελέτη 55 γυναικών με κιρσούς και πρήξιμο στα πόδια (Cochrane Database Syst Rev, 2007; 1: CD001066).

Ομοιοπαθητική

Υπάρχουν αρκετές αποτελεσματικές θεραπείες με ομοιοπαθητικά φάρμακα για τη φλεβίτιδα, συμπεριλαμβανομένων των H. virginiana, Aristolochia clematis, Paeonia officinalis, Viburnumopulus και Ruta graveolens. Ωστόσο η ομοιοπαθητική θεραπεία εξατομικεύεται για κάθε ασθενή, οπότε θα πρέπει να συμβουλευτείτε κάποιο ομοιοπαθητικό, ο οποίος μπορεί να συνταγογραφήσει το φάρμακο που βασίζεται στα δικά σας συμπτώματα και τη δική σας ιδιοσυγκρασία.

Tips για πρόληψη

Οι ακόλουθες συμβουλές προσωπικής φροντίδας βοηθούν στην πρόληψη των κιρσών ή τουλάχιστον, στην αποφυγή επιδείνωσής τους.

  • Ασκηθείτε σε τακτική βάση για να βοηθήσετε το κυκλοφορικό σύστημα. Ιδανική άσκηση αποτελεί το περπάτημα ή οτιδήποτε περιλαμβάνει κίνηση ποδιών.
  • Μειώστε την καταπόνηση στα πόδια, αποφεύγοντας την πολύωρη ορθοστασία και την άρση βαριών αντικειμένων.
  • Ανασηκώστε τα πόδια. Για να βελτιώσετε την κυκλοφορία, κάνετε μερικά μικρά διαλείμματα καθημερινά, για να ανεβάσετε τα πόδια σας πάνω από το επίπεδο της καρδιάς σας, όπως, για παράδειγμα, ξαπλώνοντας με τα πόδια σας πάνω σε τρία-τέσσερα μαξιλάρια.
  • Μην σταυρώνετε τα πόδια όταν κάθεστε, καθώς αυτό μπορεί να ελαττώσει την κυκλοφορία προς τα πάνω πίσω στην καρδιά και να αυξήσει την πίεση στις φλέβες των ποδιών.
  • Δοκιμάστε μασάζ και άλλες θεραπείες που αυξάνουν την κυκλοφορία.
  • Ελέγξτε το βάρος σας, καθώς το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία συμβάλλουν στην ανάπτυξη φλεβίτιδας (AmFamPhysician, 2008;78: 1289-94).
  • Αποφύγετε τα ψηλά τακούνια. Τα παπούτσια με μικρό τακούνι δουλεύουν περισσότερο τους μύες της γάμπας, που είναι καλύτερο για τη ροή του αίματος στις φλέβες.
  • Αποφύγετε τα πολύ στενά ρούχα γύρω από τη μέση, τα πόδια και την κοιλιά, καθώς μπορεί να μειώσουν τη ροή του αίματος.
  • Προσέξτε τη διατροφή σας. Τα σκληρά κόπρανα και η δυσκοιλιότητα μπορεί να οδηγήσου σε φλεβίτιδα καθώς το σφίξιμο αυξάνει την πίεση στην κοιλιά που με τη σειρά της προκαλεί πίεση στα πόδια. Έτσι, είναι σημαντικό να καταναλώνετε αρκετές ποσότητες φυτικών ινών και υγρών. Οι τροφές που βοηθούν ειδικά σε περιπτώσεις φλεβίτιδας περιλαμβάνουν μούρα, κεράσια, σταφύλια, φαγόπυρο και κρεμμύδια.

Ευρυαγγείες

Οι ευρυαγγείες, γνωστές και ως ‘τηλαγγειεκτασίες’ είναι μικρές ομάδες ερυθρών ή πορφυρών φλεβών που είναι ορατές ακριβώς κάτω από το δέρμα. Η κληρονομικότητα, η εγκυμοσύνη και η πάροδος της ηλικίας είναι οι πιο κοινές αιτίες (AmFamPhysician, 1992; 46: 827-37).

Σε αντίθεση με τις κιρσώδεις φλέβες, οι ευρυαγγείες είναι ακίνδυνες και γενικά δεν προκαλούν ή πόνο ή ενόχληση. Μπορούν, ωστόσο, ακόμα να αποτελούν μεγάλο πρόβλημα.

Η σκληροθεραπεία περιλαμβάνει την έγχυση ενός χημικού παράγοντα, γνωστού ως ‘sclerosant’ στις φλέβες που εμφανίζουν το πρόβλημα, κάνοντάς τις μη ορατές. Είναι αποτελεσματική κατά της ευρυαγγείας (DermatolSurg, 2002; 28: 11-5; DermatolSurg, 2005; 31: 631-5) ειδικά αν χρησιμοποιούνται κάλτσες συμπίεσης για μερικές εβδομάδες μετά (JVascSurg, 2007; 45: 1212-6).

Ωστόσο, η διαδικασία έχει παρενέργειες, που περιλαμβάνουν οίδημα, πόνο, τοπικό κνησμό, φουσκάλες και, συνήθως, υπέρχρωση (υπερμελάγχρωση, πιο σκούρα απόχρωση του δέρματος κατά μήκος της φλέβας που εφαρμόστηκε η θεραπεία) (AmFarmPhysician, 1992; 46: 827-37). H υπέρχρωση αναφέρεται σε πάνω από 30% των ασθενών που ακολουθούν τη θεραπεία για ευρυαγγείες ή κιρσούς, ασχέτως από το sclerosant που χρησιμοποιήθηκε. Όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις, εξαφανίζεται μέσα σε έξι με 24 μήνες. Για κάποιους όμως, το πρόβλημα ίσως επιμείνει για πέντε περίπου χρόνια (JDermatolSurgOncol, 1987; 13: 547-50).

Άλλες – αν και σπάνια – επιπλοκές είναι πιο σοβαρές και περιλαμβάνουν αλλεργικές αντιδράσεις, φλεβική θρόμβωση, θρομβοφλεβίτιδα (φλεγμονή των φλεβών) και νέκρωση του δερματικού ιστού (AmFamPhysician, 1992; 46: 827-37).

Άλλη θεραπεία για ευρυαγγείες είναι η θεραπεία με Laser, που χρησιμοποιεί φως συχνότητας κοντά στο υπέρυθρο για να κάψει και να κλείσει τις φλέβες, αποβαίνοντας σε εκκαθάριση. Διάφορα συστήματα Laser είναι αποτελεσματικά (SeminCutanMedSurg, 2000; 19: 245-52) αν και δεν είναι τόσο καλά όσο η σκληροθεραπεία, και μπορεί να προκαλέσουν φουσκάλες, εφελκίδες και μακροπρόθεσμα ατροφικά σημάδια (DermatolSurg, 2002; 28: 649-7; JCutanLaserTher, 1999; 1: 179-80).

Eναλλακτικές λύσεις

Η κρέμα βιταμίνης Κ θεωρείται ως μία αποτελεσματική φυσική θεραπεία. Η τοπική χρήση βιταμίνης Κ ήταν αποτελεσματική στη μείωση των μελανών σημαδιών από το laser ή των ερυθρών ή πορφυρών δυσχρωμιών που προκαλούνται από την αιμορραγία κάτω από το δέρμα (JAmAcadDermatol, 2002; 47: 241-4; DermatolSurg, 1999; 245: 942-4). Ωστόσο, δεν υπάρχουν δημοσιευμένες μελέτες που να δείχνουν ότι η βιταμίνη Κ μπορεί να μειώσει ή να εξαλείψει τις ευρυαγγείες.

Παρ’ όλα αυτά, μία μελέτη εξέτασε τη δραστικότητα ενός φαρμακευτικού προϊόντος με 5% βιταμίνη Κ (DermalK) σε 50 γυναίκες. Από αυτές, 3 είχαν μία σημαντική μείωση ή πλήρη ίαση των ευρυαγγειών τους σε 8-14 ημέρες, 17 είχαν μία σημαντική μείωση ή πλήρη ίαση σε 15-30 ημέρες, 26 είχαν μία σημαντική μείωση μέσα σε 31-46 ημέρες, 2 είχαν σημαντική μείωση μέσα σε 47-120 ημέρες και 2 δεν είδαν κανένα αποτέλεσμα, μετά από έξι μήνες. Δεν υπήρξε καμία βελτίωση μεταξύ 50 γυναικών που χρησιμοποίησαν συγκριτικά μία κρέμα με aloevera.

Έτσι η κρέμα βιταμίνης Κ ίσως αξίζει μία δοκιμή, αλλά με προσοχή, καθώς δεν έχει ακόμα διευκρινιστεί η ασφάλειά της για μακροχρόνια χρήση.

Άλλα συστατικά που βρίσκονται σε κρέμες για τις ευρυαγγείες είναι εκχυλίσματα από αγριοκαστανιά, κόκκινα φύλλα αμπελιού και ρούσκο (butcher's broom). Αν και αυτά δεν έχουν μελετηθεί συγκεκριμένα για τις ευρυαγγείες, ήταν αποτελεσματικά – όταν χορηγήθηκαν από το στόμα – σε φλεβική ανεπάρκεια, μία σχετική κατάσταση όπου οι φλέβες δεν στέλνουν αρκετό αίμα από τα πόδια, πίσω στην καρδιά (ArchDermatol, 1998; 134: 1356-60; ArzneimForsch, 2000; 50: 109-17; ArzneimForsch, 2002; 52: 243-50). Αυτά τα βότανα φαίνεται να δυναμώνουν τα αγγειακά τοιχώματα, αλλά το αν έχουν κάποια δράση στις ευρυαγγείες δεν είναι γνωστό με ακρίβεια.

Τέλος, οι ευρυαγγείες μπορούν να καλυφθούν. Υπάρχουν makeup σώματος μεγάλης διάρκειας (και κάποια αδιάβροχα) που είναι ειδικά σχεδιασμένα να καλύπτουν ευρυαγγείες και άλλα σημάδια.