Βερβερίνη vs Mετφορμίνη για διαβήτη τύπου 2

Κατηγορία Έρευνα
Τετάρτη, 13 Ιουλίου 2016 00:00 Διαβάστηκε 2951 φορές
Issue 74

Μπορεί μία φυτική ουσία να λειτουργήσει εξίσου καλά όπως το χάπι μείωσης του σακχάρου;

Η διάγνωση του διαβήτη τύπου 2 συχνά συνοδεύεται και από μια συνταγή για μετφορμίνη (Glucophage) - το πιο συχνά συνταγογραφούμενο χάπι που μειώνει το σάκχαρο στο αίμα. Ωστόσο, μία φυτική ουσία, η βερβερίνη, δείχνει να ενεργεί αποτελεσματικά ως ένα εναλλακτική λύση κατά του διαβήτη και μπορεί επίσης να έχει πρόσθετα οφέλη.

Τα δεδομένα για τη βερβερίνη

Η βερβερίνη είναι μία φυσική ουσία κίτρινου χρώματος που βρίσκεται σε διάφορα φυτά, συμπεριλαμβανομένων της βερβερίδας, της υδραστίδας και της μαόνιας. Παραδοσιακά έχει χρησιμοποιηθεί στην Κίνα ως φάρμακο για τη διάρροια, αλλά από τότε που οι ερευνητές ανακάλυψαν τυχαία την υπογλυκαιμική δράση της (μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα), υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον για τη χρήση της ως αντιδιαβητικός παράγοντας.1

Υποσχόμενες μελέτες

Ένας πλήθος κλινικών μελετών έχουν δείξει ότι η βερβερίνη είναι μια αποτελεσματική θεραπεία για τον διαβήτη τύπου 2. Σε μία από αυτές, που περιλάμβανε 116 διαβητικούς τύπου 2 με υψηλή χοληστερόλη, εκείνοι που λάμβαναν καθημερινά 1gβερβερίνη παρουσίασαν σημαντικές μειώσεις στα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης A1c (HbA1c) σε σύγκριση με εκείνους που λάμβαναν εικονικό φάρμακο. Τα επίπεδα της HbA1c αντικατοπτρίζουν τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, και έτσι χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και τη διαχείριση του διαβήτη. Τα άτομα της μελέτης που πήραν βερβερίνη μείωσαν επίσης είχε τα επίπεδα της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων στο αίμα τους, τα οποία συνήθως είναι ανεβασμένα στους διαβητικούς σε τύπου 2.2

Σε μια άλλη ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη, η βερβερίνη ήταν σε θέση να μειώσει τα επίπεδα των ελεύθερων λιπαρών οξέων στο σώμα που είναι γνωστό ότι είναι τοξικά για το πάγκρεας και προκαλούν αντίσταση στην ινσουλίνη.Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι «η βερβερίνη θα μπορούσε να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2».3

Βερβερίνη εναντίον μετφορμίνης

Η βερβερίνη συγκρίθηκε επίσης με τη μετφορμίνη (το φάρμακο κατά του διαβήτη) με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Σε μία μικρή «πιλοτική» (προκαταρκτική) μελέτη, 36 νεοδιαγνωσθέντες διαβητικοί έλαβαν είτε 500mgβερβερίνης ή μετφορμίνη τρεις φορές την ημέρα. Μετά από τρεις μήνες, οι δύο θεραπείες λειτούργησαν εξίσου καλά για τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα: τα επίπεδα της γλυκόζης μετά από νηστεία, το σάκχαρο του αίματος μετά το γεύμα και η HbA1cείχαν όλα μειωθεί σημαντικά. Όμως η βερβερίνη είχε επιπλέον ωφέλιμη δράση στην ολική χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, μία ιδιότητα που δεν είχε η μετφορμίνη.4

Σε μια μεγαλύτερη μελέτη, η βερβερίνη δεν είχε μόνο θετικό αποτέλεσμα στη μείωση του σακχάτου στο αίμα στο ίδιο επίπεδο με τη μετφορμίνη, αλλά ήταν επίσης εξίσου αποτελεσματική με το αντιδιαβητικό φάρμακο ροσιγλιταζόνη. Οι ερευνητές δήλωσαν: "Προτείνουμε σίγουρα τη βερβερίνη ως ένα ιδανικό φάρμακο για το διαβήτη τύπου 2».5

Πώς θα μπορούσε να λειτουργεί;

Μια σειρά από εργαστηριακές μελέτες υποστηρίζουν τα ευρήματα αυτά, αλλά και εξετάζουν τους πιθανούς μηχανισμούς πίσω από την υπογλυκαιμική δράση της βερβερίνης. Ορισμένες μελέτες επισημαίνουν την ικανότητά της να ενισχύει την έκκριση ινσουλίνης, ενώ άλλες υποστηρίζουν ότι η αποτελεσματικότητά της οφείλεται στην αντιφλεγμονώδη δράση της.1

Σύμφωνα με μια ομάδα επιστημόνων, η επίδραση της βερβερίνης στο σάκχαρο του αίματος μπορεί να είναι μια παρενέργεια της αντιμικροβιακής δράσης της. Πιστεύουν ότι αυτή η φυτική ουσία μπορεί να σκοτώνει ορισμένα βακτήρια του εντέρου που παίζουν ρόλο στη φλεγμονή και την αντίσταση στην ινσουλίνη.6

Ασφάλεια και παρενέργειες

Σε γενικές γραμμές, η βερβερίνη φαίνεται να είναι ασφαλής, αν και μπορεί να προκαλέσει ήπιες διαταραχές στο πεπτικό, όπως φούσκωμα, δυσκοιλιότητα και διάρροια. Αλλά αυτά μπορού να επιλυθούν με τη μείωση της δόσης.1

Σε αντίθεση, η μετφορμίνη σχετίζεται με μια πάθηση δυνητικά απειλητική για τη ζωή που ονομάζεται γαλακτική οξέωση (συσσώρευση γαλακτικού οξέος στο αίμα). Αν και σπάνια, έχει ένα ποσοστό θνησιμότητας της τάξης του 30-50 τοις εκατό,7 έτσι η μετφορμίνη δίνεται με προειδοποίηση σχετικά με την γαλακτική οξέωση, καθώς και με έναν κατάλογο αντενδείξεων (παθήσεις υπό τις οποίες το φάρμακο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται λόγω των πιθανών επιβλαβών επιπτώσεων).8 Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν έμετο, διάρροια, κοιλιακό άλγος και διαταραχές της γεύσης.

Η ροσιγλιταζόνη, το άλλο φάρμακο με το οποίο συγκρίθηκε η βερβερίνη δεν είναι στην πραγματικότητα διαθέσιμο πλέον στην αγορά της Ευρώπης, διότι αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού.9

Ωστόσο υπάρχουν κάποιες ανησυχίες κα σχετικά με τη βερβερίνη. Δεν έχει μελετηθεί όσο η μετφορμίνη και άλλα φάρμακα και, μέχρι στιγμής, ακόμα δεν είναι γνωστό αν είναι ασφαλές να χρησιμοποιείται για τον διαβήτη σε μακροχρόνια βάση. Υπάρχει επίσης η πιθανότητα η ουσία αυτή να αλληλεπιδρά με άλλα φάρμακα.

Επανεξέταση των αποδεικτικών στοιχείων

Η βερβερίνη φαίνεται εξίσου αποτελεσματική με τη μετφορμίνη για την μείωση του σακχάρου του αίματος σε διαβητικούς τύπου 2, και έχει το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι βελτιώνει το μεταβολισμό του λίπους. Αυτό, σε συνδυασμό με καλό προφίλ ασφάλειας της, κάνει τη βερβερίνη μια μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική λύση αντί του φάρμακου του διαβήτη, ειδικά καθώς η μετφορμίνη έχει πολλές αντενδείξεις.

Ωστόσο η έρευνα είναι ακόμα στα πρώτα της βήματα, οπότε χρειάζεται χρόνος και μεγαλύτερος αριθμός μελετών ώστε να μπορούμε να δούμε πώς δρα η βερβερίνη ως μακροχρόνια θεραπεία σε διαφορετικούς πληθυσμούς διαβητικών.

Αν θέλετε να δοκιμάσετε βερβερίνη για την αντιμετώπιση διαβήτη τύπου 2, θα πρέπει να το κάνετε μόνο υπό την επίβλεψη ενός ειδικευμένου στη βοτανοθεραπεία, έμπειρου θεραπευτή, ο οποίος μπορεί να παρέχει συμβουλές σχετικά με τις σωστές δοσολογίες και τις αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα.

Όμως μην ξεχνάτε τη σημασία της διατροφής και της άσκησης, ειδικά αν είστε στα πρόθυρα της εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Τα αποδεικτικά στοιχεία είναι σαφή ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορεί να είναι ακόμη πιο αποτελεσματικές από τη μετφορμίνη στο να αποτρέψουν την προδιαβητική κατάσταση από το να εξελιχθεί σε διαβήτη.10

Τζοάνα Έβανς

Βιβλιογραφικέςαναφορές

1 Evid Based Complement Alternat Med, 2012; 2012: 591654

2 J Clin Endocrinol Metab, 2008; 93: 2559–65

3 Talanta, 2010; 81: 766–72

4 Metabolism, 2008; 57: 712–7

5 Metabolism, 2010; 59: 285–92

6 Med Sci Monit, 2011; 17: RA164–7

7 Crit Care, 2010; 14: R226

8 www.medicines.org.uk/emc/medicine/1043

9 www.nhs.uk/news/2010/09September/Pages/rosiglitazone-avandia-drug-suspended-heart-risk.aspx

10 N Engl J Med, 2002; 346: 393–403.