10 βιολογικά φρούτα - λαχανικά που "αξίζουν"... την προσοχή μας!

Κατηγορία Βιολογικά
Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 00:00 Διαβάστηκε 5716 φορές
Issue 62

10 βιολογικά φρούτα - λαχανικά που "αξίζουν"... την προσοχή μας!

Γράφει η Λιάνα Γεωργουλοπούλου

Άραγε ποια προϊόντα έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων στα ράφια της αγοράς; Έρευνες ρίχνουν φως στη λίστα των φρούτων και λαχανικών, ανακαλύπτοντας τα 10 βιολογικά αγαθά που μετατρέπονται σε «σύμμαχο» της υγείας σας.

Φυτοφάρμακα, υγεία και βιολογικά προϊόντα. Η «μάχη» των οργανικών φρούτων και λαχανικών με τα συμβατικά της αγοράς καλά «κρατεί»... ενώ οι καταναλωτές ταλαντεύονται ανάμεσα στους μύθους και τις αλήθειες της υγιεινής διατροφής. Έρευνες, όμως, της μη κυβερνητικής οργάνωσης EWG (Environmental Working Group), έρχονται να αναδείξουν στην πράξη ποιά τρόφιμα χρειάζεται να αγοράζουμε σε βιολογική μορφή και ποιά όχι. Άλλωστε, δεδομένου ότι τα τρόφιμα χωρίς φυτοφάρμακα έχουν «τσιμπημένες» τιμές, γίνεται απαραίτητη η εξισορρόπηση του προϋπολογισμού στα ψώνια μας!

Είναι γνωστό ότι τα βιολογικά τρόφιμα καλλιεργούνται δίχως χημικές ουσίες και περιέχουν περισσότερα αντιοξειδωτικά που ελαττώνουν τον κίνδυνο καρκίνου, εγκεφαλικού επεισοδίου και καρδιακής προσβολής. Μελέτη του Πανεπιστημίου RMIT της Μελβούρνης έχει διαπιστώσει ότι η κατανάλωση βιολογικών προϊόντων για μια εβδομάδα είναι ικανή να μειώσει την πρόσληψη φυτοφαρμάκων κατά 89%, καθώς η εξέταση 45 δειγμάτων από φρούτα και λαχανικά έδειξε ότι το 65% αυτών είχαν ψεκαστεί με ουσίες από τους αγρότες.

Παράλληλα, έρευνα του EWG ισχυρίζεται πως οι άνθρωποι που τρώνε πέντε από τα πιο «βρώμικα» φρούτα της αγοράς, που εντοπίζονται στη λίστα με τα τρόφιμα “DirtyDozen” της ΜΚΟ, καταναλώνουν κατά μέσο όρο 10 διαφορετικά φυτοφάρμακα την ημέρα. Με άλλα λόγια, εάν οι καταναλωτές κινηθούν προς τα βιολογικά μανάβικα, μειώνουν την έκθεσή τους στα φυτοφάρμακα κατά 80%.

Ωστόσο, η κατάσταση στην Ευρώπη έχει ξεφύγει από τον έλεγχο, με τα 28 κράτη μέλη να δίνουν το «πράσινο» φως στην καλλιέργεια μεταλλαγμένων ειδών. Βασική προϋπόθεση, βέβαια, είναι ότι κάθε χώρα είναι σε θέση να απαγορεύσει τέτοιες καλλιέργειες στα εδάφη της... χωρίς να είναι σε θέση, όμως, να εμποδίσει τη διέλευση τους! Μπορεί η Γερμανία, η Βρετανία και η Γαλλία να κινήθηκαν πρώτες κατά του νομικού πλαισίου για χάρη της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος, αλλά η Ε.Ε. φαίνεται να ανοίγει δρόμο προς τις πολυεθνικές βιοτεχνολογίας χωρίς δεύτερη σκέψη...

Τα πιο «μολυσμένα» φρούτα-λαχανικά των σούπερ μάρκετ

Μήλο

Στις πρώτες θέσεις της λίστας των “DirtyDozen” βρίσκονται τα μήλα, καθώς σύμφωνα με τον Οργανισμό Ελέγχου Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) στις ΗΠΑ αποτελούν ένα από τα πιο πλούσια φρούτα σε φυτοφάρμακα. Μπορεί ο λαός να λέει ότι «ένα μήλο την ημέρα, το γιατρό να κάνει πέρα»… αλλά τι γίνεται όταν αυτό είναι γεμάτο με 40 διαφορετικά φυτοφάρμακα; «Ναι» μια από τις εναλλακτικές είναι να αφαιρεθεί η φλούδα, όμως, εκεί βρίσκονται όλες οι θρεπτικές ουσίες, όπως είναι το κάλιο, που είναι απαραίτητο για την καρδιά και τους μύες, η βιταμίνες C, A, Κ κ.α. Πιο συγκεκριμένα, τα μήλα βγήκαν θετικά στη διφαινυλαμίνη (DPA), ένα μυκητοκτόνο που μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο ήπαρ και τα νεφρά.

Σέλινο

Οι ερευνητές στο EWG ανέλυσαν 89.000 λαχανικά, ανακαλύπτοντας ότι το σέλινο αποτελεί ένα από τα πιο «φορτωμένα» με χημικά λαχανικό. Τα κλωνάρια του σέλινου είναι αρκετά πορώδη, με αποτέλεσμα να διατηρούν τις ανθυγιεινές ουσίες στο δέρμα τους, ακόμα και μετά από ένα καλό πλύσιμο. Όπως αναφέρει η Sonya Lunder, ανώτερη αναλύτρια της EWG, περιέχει μέχρι και 13 ξεχωριστά είδη φυτοφαρμάκων.

Φράουλες

Οι συμβατικές φράουλες περιέχουν πάνω από 60 διαφορετικά φυτοφάρμακα, ενώ οι βιολογικές έχουν διαπιστωθεί ότι διαθέτουν υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης C και περισσότερα αντιοξειδωτικά. Οι ειδικοί ισχυρίζονται ότι αποτελούν ένα από τα φρούτα με τα περισσότερα χημικά στις ΗΠΑ. «Τα μικροσκοπικά εξογκώματά της φράουλας κάνουν δύσκολη την απομάκρυνση των φυτοφαρμάκων με το νερό. Αποτέλεσμα δεν είναι άλλο από το να γεμίζει το σώμα με χημικές ουσίες», εξηγεί ο Marion Nestle, καθηγητής Διατροφής και Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.

Σταφύλια

Τα σταφύλια παρά το γεγονός ότι είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, ψεκάζονται αρκετά από τους γεωργούς, καθώς ωριμάζουν -και κατ’ επέκταση «χαλάνε»- σε γρήγορο χρονικό διάστημα. Επίσης, ο καταναλωτής δεν μπορεί να τα ξεφλουδίσει, γεγονός που οδηγεί αρκετούς κατευθείαν προς τους βιολογικούς πάγκους. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι περιέχουν περισσότερα από 30 φυτοφάρμακα, ενώ την ίδια μοίρα είχαν και οι σταφίδες.

Ροδάκινα

Τα συμβατικά ροδάκινα «ανεβαίνουν» στο πρώτο βάθρο της λίστας “DirtyDozen”, καθώς οι έρευνες δείχνουν ότι περιέχουν μέχρι και 62 φυτοφάρμακα! Βέβαια, σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στα φρέσκα και τα συσκευασμένα, καθώς όσα βρίσκονταν σε κονσέρβες είχαν χαμηλότερα ποσοστά χημικών. Πάντως, το ζουμερό φρούτο είναι γεμάτο με βιταμίνες, όπως είναι η Cκαι η Ε, πρωτεΐνες, φώσφορος, σίδηρος και ασβέστιο, με αποτέλεσμα να ενισχύει το ανοσοποιητικό.

Σπανάκι

Το σπανάκι δεν έχει μόνο χαμηλές θερμίδες, αλλά παράλληλα περιέχει θρεπτικά στοιχεία, όπως είναι οι βιταμίνες Α, Κ, C, Β2 και Β6, το μαγνήσιο, το μαγγάνιο, το ασβέστιο και ο σίδηρος. Δυστυχώς, όμως, εξαιτίας της μορφής του, απορροφά τα φυτοφάρμακα (50 είδη) και εμποδίζει τον καταναλωτή να απολαύσει ένα πλήρως υγιές λαχανικό. Ωστόσο, το οργανικό σπανάκι, που δεν περιέχει τοξίνες, σας αφήνει να απολαύσετε τα υγιεινά «ατού» που προσφέρει το λαχανικό στην υγεία σας (π.χ. μειώνει την κακή χοληστερόλη και τον κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις και καρκίνο).

Πατάτες

Οι κλασσικές πατάτες έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτοφάρμακα, αν και καλλιεργούνται κάτω από το έδαφος. Σύμφωνα με την έρευνα της EWG, περιέχουν περισσότερα από 35 φυτοφάρμακα. Αντίθετα, οι γλυκοπατάτες «συνοδεύονται» από μικρότερη χρήση χημικών και περιέχουν πιο πολλά θρεπτικά συστατικά. Άλλωστε, το 79,3% του δείγματος από πατάτες βρέθηκε ότι περιέχει φυτοφάρμακα.

Μαρούλι

Περίπου 50 μη φυσικές ουσίες βρέθηκαν στο μαρούλι, ένα πράσινο λαχανικό με «μαγικές» ιδιότητες. Αξίζει να αναφερθεί ότι διαθέτει βιταμίνη Cκαι β-καροτένιο, ωμέγα-3 λιπαρά, μαγγάνιο και φυτικές ίνες, με αποτέλεσμα να οδηγεί προς τη μείωση του κινδύνου για καρκίνο του πνεύμονα, του μαστού, του τραχήλου και του δέρματος. Ωστόσο, σε περίπτωση που δεν έχετε την οικονομική δυνατότητα να αγοράζετε βιολογικό μαρούλι, κατευθυνθείτε καλύτερα προς τα σπαράγγια.

Καυτερή πιπέρια

Μαζί με τις γλυκές χρωματιστές, οι καυτερές πιπεριές βρίσκονται ψηλά στη λίστα των προϊόντων με χημικά. Ειδικότερα, το 68% του δείγματος της έρευνας έδειξε ότι περιείχε βλαβερά στοιχεία για τον οργανισμό. Η καυτερή πιπεριά περιέχει καψαϊκίνη, μια ουσία που χαρίζει την πικάντικη γεύση της και έχει αντι-καρκινογόνες ιδιότητες. Οι βιολογικές καυτερές πιπεριές είναι πλούσιες σε βιταμίνη C, κάλιο, σίδηρο, μαγνήσιο και αντιοξειδωτικά, όπως είναι η βιταμίνη Α και τα φαλαινοειδή.

Αγγούρι

Το αγγούρι θεωρείται το τέταρτο πιο καλλιεργήσιμο λαχανικό παγκοσμίως και γενικότερα, ψεκάζεται με αρκετά παρασιτοκτόνα. Σε μια έρευνα με 42 γνωστά λαχανικά, τα αγγούρια απέκτησαν τη δεύτερη θέση όσον αφορά τον κίνδυνο του καρκίνου και τη 12η θέση στη λίστα με τα πιο «μολυσμένα τρόφιμα», σύμφωνα με την EWG. Ειδικότερα, η έρευνα έδειξε ότι περιέχουν πάνω από 35 φυτοφάρμακα που διεισδύουν, όχι μόνο στη φλούδα, αλλά και το σώμα του αγγουριού.

Τα τρόφιμα που απορροφούν λιγότερα φυτοφάρμακα

Η σύγκριση των βιολογικών προϊόντων με τα «κλασσικά» της αγοράς αποτελεί ένα πολυσυζητημένο θέμα… με το Πανεπιστήμιο του Stanford να δημοσιεύει πρόσφατα στο περιοδικό AnnalsofInternalMedicineότι τα πρώτα δεν έχουν περισσότερα οφέλη από τα συμβατικά! Με άλλα λόγια, μερικοί ερευνητές ισχυρίζονται ότι πάνω-κάτω περιέχουν τα ίδια θρεπτικά συστατικά και ότι όλο το «παιχνίδι» των βιολογικών προϊόντων κινείται με βάση το κέρδος. Ωστόσο, με τις δαπάνες στα οργανικά τρόφιμα να έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 20% κατά την τελευταία δεκαετία, οι ειδικοί δεν διστάζουν να βγάλουν τα πιο “Καθαρά” προϊόντα για το 2014. Πρόκειται για φρούτα και λαχανικά που δεν απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των φυτοφαρμάκων, με αποτέλεσμα η πλειοψηφία να τα προτιμά σε συμβατική μορφή στους πάγκους των λαϊκών αγορών ή των σούπερ μάρκετ.

Δεδομένου λοιπόν, ότι μερικές φορές τα βιολογικά αγαθά δεν είναι τόσο «πράσινα» για το πορτοφόλι σας, η EWGαποκαλύπτει ότι προϊόντα, όπως το αβοκάντο, η μελιτζάνα, το κουνουπίδι, το καλαμπόκι, τα σπαράγγια, δεν είναι αναγκαίο να αγοράζονται σε βιολογική μορφή. Χαρακτηριστικό είναι ότι το αβοκάντο, το ακτινίδιο (πλούσιο σε βιταμίνη C, μαγνήσιο και φώσφορο) και ο ανανάς δεν «απορροφούν» την πλειοψηφία των φυτοφαρμάκων... χάρη στον παχύ και σκληρό φλοιό τους!

Παράλληλα, οι δοκιμές πάνω στο μάνγκο, το γκρέιπ φρουτ και την παπάγια δείχνουν χαμηλά επίπεδα χημικών, καθώς τα τελευταία δεν εισχωρούν στο εσωτερικό το φρούτου. Το ίδιο συμβαίνει και με τα σπαράγγια και τα κρεμμύδια, στα οποία χρησιμοποιούνται λιγότερα εντομοκτόνα λόγω του γεγονότος ότι τα λαχανικά αυτά δεν προσελκύουν πολλά ζιζάνια. Σύμφωνα με την EWG, οι μετρήσεις πάνω στα κρεμμύδια έδειξαν ότι κατά 98% δεν περιείχαν ουσίες που κάνουν «κακό» στην υγεία.

OxfordUniversity: Αντιρρήσεις για την «υγεία» των βιολογικών

«Η κατανάλωση βιολογικών τροφίμων δεν μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στις γυναίκες. Πρόκειται για μια άποψη που δεν στηρίζεται σε επιστημονικά στοιχεία», εξηγούν οι επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Πείραμα πάνω σε 600.000 γυναίκες, ηλικίας 50 ετών και άνω, που έτρωγαν βιολογικά (και μη) τρόφιμα για εννέα χρόνια, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα φυτοφάρμακα δεν οδηγούν σε κανένα από τα 16 είδη καρκίνου.

«Προχωρήσαμε σε μια τεράστια μελέτη πάνω σε γυναίκες του Ηνωμένου Βασιλείου και δεν βρήκαμε καμία απόδειξη για το γεγονός ότι τα βιολογικά τρόφιμα μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου. Υπάρχουν ανησυχίες ότι τα φυτοφάρμακα αυξάνουν αυτό τον κίνδυνο... αλλά μέχρι σήμερα οι ενδείξεις είναι ασαφείς», εξηγεί ο καθηγητής Tim Key από το Cancer Research UK. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν σταματούν να προτρέπουν τους πολίτες να λένε «ναι» στα φρούτα και τα λαχανικά –βιολογικά ή συμβατικά- καθώς μια ισορροπημένη διατροφή «καταπολεμά» τον καρκίνο και τις σοβαρές ασθένειες.