Η μητρότητα και η πατρότητα χρειάζονται χρόνο, φροντίδα και ανθρώπους στους οποίους μπορεί κανείς να στηριχθεί. Για τις μητέρες και τους πατέρες μονογονεϊκών οικογενειών, η πρόσβαση σε αυτή την υποστήριξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Η ανθεκτικότητα χρειάζεται χώρο για τη δυσκολία: Η άφιξη ενός παιδιού μπορεί να φέρει βαθιά χαρά και ταυτόχρονα να ανατρέψει όσα κρατούσαν μέχρι τότε την καθημερινότητα σε ισορροπία. Ο ύπνος αλλάζει, οι υποχρεώσεις αυξάνονται, η εργασία χρειάζεται επαναπρογραμματισμό. Ακόμη και άνθρωποι που διαχειρίζονταν με αυτοπεποίθηση απαιτητικές καταστάσεις μπορεί να αισθανθούν ότι χάνουν τον προσανατολισμό τους.
Για τη μητέρα, η σωματική ανάρρωση μετά τον τοκετό και οι απαιτήσεις της φροντίδας του νεογέννητου δημιουργούν ιδιαίτερες ανάγκες. Για τον πατέρα, η μετάβαση μπορεί να συνοδεύεται από αβεβαιότητα για τον νέο ρόλο, οικονομικές ανησυχίες και την προσπάθεια να συνδυάσει εργασία, φροντίδα και συντροφική παρουσία. Τα βιώματα διαφέρουν, αλλά και οι δύο χρειάζονται χώρο να μιλήσουν γι’ αυτά.
Η συμβουλευτική ψυχολόγος Sarah Emmerson περιγράφει πώς οι νέες μητέρες μπορεί να μετατρέπουν τις δυσκολίες τους σε απόδειξη προσωπικής ανεπάρκειας. Η σύγκριση με άλλες γυναίκες, ή με μια εξιδανικευμένη εικόνα της προηγούμενης γενιάς, ενισχύει την αίσθηση ότι θα έπρεπε να τα καταφέρνουν καλύτερα. Η ίδια προσδοκία αδιάκοπης αντοχής μπορεί να βαραίνει και έναν πατέρα. Αν θεωρεί ότι πρέπει πάντοτε να προσφέρει λύσεις, ίσως δυσκολεύεται να παραδεχθεί ότι φοβάται, κουράζεται ή χρειάζεται βοήθεια. Έτσι, η οικογένεια μπορεί να έχει δύο εξαντλημένους ανθρώπους που προσπαθούν να κρύψουν τις ανάγκες τους.
Μια χρήσιμη προσέγγιση προσφέρει το μοντέλο της ψυχολόγου Sherry Hamby για την ανθεκτικότητα. Εξετάζει τέσσερις περιοχές: το νόημα και τον σκοπό στη ζωή, τη διαχείριση των συναισθημάτων, τις υποστηρικτικές σχέσεις και τους διαθέσιμους πόρους του περιβάλλοντος. Σε επιστημονική σύνθεση του 2025, συγκέντρωσε ευρήματα από 16 μελέτες με περισσότερους από 22.000 συμμετέχοντες σε εννέα χώρες. journals.sagepub.com
Το μοντέλο προέρχεται κυρίως από την έρευνα για την αντιμετώπιση αντιξοοτήτων και τραυματικών εμπειριών. Δεν αποτελεί ειδικά δοκιμασμένη παρέμβαση για νέους γονείς. Προσφέρει, όμως, ένα πλαίσιο για να εξετάσουμε τι λείπει όταν κάποιος δυσκολεύεται: ξεκούραση, συναισθηματική ασφάλεια, πρακτική βοήθεια, οικονομική σταθερότητα ή δυνατότητα να διατηρεί πλευρές της προσωπικής του ζωής.

Μητέρες και πατέρες - διαφορετικές ανάγκες, κοινό δικαίωμα στη φροντίδα: Οι έρευνες δείχνουν ότι η υποστήριξη σχετίζεται με την ψυχική υγεία των γονέων. Προοπτική μελέτη σε 932 γυναίκες στην Πολωνία, δημοσιευμένη στο Scientific Reports το 2024, διαπίστωσε ότι η μεγαλύτερη συναισθηματική και πρακτική υποστήριξη κατά την εγκυμοσύνη συνδεόταν με χαμηλότερη πιθανότητα υψηλής βαθμολογίας σε ερωτηματολόγιο επιλόχειας κατάθλιψης, περίπου έναν μήνα μετά τον τοκετό. Η σχέση παρέμεινε μετά τη συνεκτίμηση κοινωνικών και μαιευτικών παραγόντων. Ωστόσο, η μελέτη ήταν παρατηρησιακή και το ερωτηματολόγιο ανίχνευε συμπτώματα· δεν υποκαθιστούσε την κλινική διάγνωση ούτε αποδείκνυε ότι η υποστήριξη από μόνη της προλαμβάνει την κατάθλιψη. nature
Η περιγεννητική κατάθλιψη αφορά και τους πατέρες. Μετα-ανάλυση του 2016, με 74 μελέτες και 41.480 συμμετέχοντες, εκτίμησε τη συχνότητά της στο 8,4%, από την εγκυμοσύνη της συντρόφου έως έναν χρόνο μετά τη γέννηση. Οι σημαντικές διαφορές μεταξύ χωρών και μεθόδων αξιολόγησης περιορίζουν τη γενίκευση αυτού του ποσοστού. pubmed
Μια δεύτερη μετα-ανάλυση, του 2021, περιέλαβε 25 μελέτες με 13.972 πατέρες. Οικονομική αστάθεια, προηγούμενα προβλήματα ψυχικής υγείας, δυσαρέσκεια από τη σχέση και κατάθλιψη της μητέρας συνδέονταν με αυξημένη πιθανότητα καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Συσχέτιση εμφάνιζαν επίσης η έλλειψη υποστήριξης και η χαμηλή εμπιστοσύνη στις γονεϊκές ικανότητες. pubmed
Αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η φροντίδα χρειάζεται να βλέπει την οικογένεια συνολικά, χωρίς να μεταφέρει την ευθύνη για την ψυχική υγεία του ενός γονέα στον άλλον. Ένας ήδη εξαντλημένος άνθρωπος δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική πηγή βοήθειας για όλους. Σε οικογένειες με δύο γονείς, μια πρακτική αφετηρία είναι η σαφής κατανομή ευθυνών. Η συμμετοχή περιλαμβάνει τόσο την εκτέλεση μιας δουλειάς όσο και την οργάνωσή της: ποιος θυμάται τα ραντεβού, προγραμματίζει τα γεύματα, παρακολουθεί τις ανάγκες του παιδιού; Όταν αυτό το βάρος μοιράζεται, η συνεργασία αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο. Παράλληλα, κάθε γονέας χρειάζεται χρόνο να εξοικειωθεί με τη φροντίδα. Η αβεβαιότητα δεν απαιτεί διαρκή διόρθωση. Μπορεί να αντιμετωπιστεί με καθοδήγηση, επανάληψη και ευκαιρίες να αναπτύξει κανείς τη δική του σχέση με το παιδί.

Μονογονεϊκή οικογένεια δεν πρέπει να σημαίνει φροντίδα χωρίς βοήθεια: Για έναν γονέα που μεγαλώνει ένα παιδί χωρίς σύντροφο στο ίδιο σπίτι, η δυνατότητα να μοιραστεί αυθόρμητα την καθημερινή ευθύνη μπορεί να είναι περιορισμένη. Μια ασθένεια, μια αλλαγή ωραρίου ή ένα απρόοπτο στο σχολείο απαιτούν συχνά ολόκληρη αναδιοργάνωση. Η ξεκούραση χρειάζεται προηγουμένως να εξασφαλιστεί. Ωστόσο, οι μονογονεϊκές οικογένειες δεν αποτελούν μια ενιαία κατηγορία. Μπορεί να έχουν προκύψει από προσωπική επιλογή, χωρισμό ή απώλεια. Διαφέρουν ως προς τους οικονομικούς πόρους, τη συμμετοχή του άλλου γονέα και τη βοήθεια από συγγενείς ή φίλους. Οι ανάγκες πρέπει να εξετάζονται μέσα σε αυτή την πραγματικότητα.
Σουηδική πληθυσμιακή μελέτη σε 5.750 γονείς, με πρώτη διαδικτυακή δημοσίευση το 2025, βρήκε συχνότερη σοβαρή ψυχική δυσφορία τόσο στις μητέρες όσο και στους πατέρες χωρίς σύντροφο, συγκριτικά με γονείς που ζούσαν με σύντροφο. Οι οικονομικές δυσκολίες και η έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης εξηγούσαν στατιστικά μεγάλο μέρος της διαφοράς.
Η έρευνα ήταν συγχρονική, βασίστηκε σε αυτοαναφορές και δεν αφορούσε αποκλειστικά νέους γονείς. Δεν επιτρέπει συμπεράσματα αιτιότητας ούτε προβλέπει την κατάσταση κάθε οικογένειας. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη να προσέχουμε τις συνθήκες ζωής, αντί να αντιμετωπίζουμε την εξάντληση ως αδυναμία χαρακτήρα. journals.sagepub
Μια πρακτική εφαρμογή αυτής της προσέγγισης είναι ένα μικρό, αξιόπιστο δίκτυο βοήθειας. Ποιος μπορεί να παραλάβει το παιδί; Ποιος μπορεί να προσφέρει ένα γεύμα ή να αναλάβει τα ψώνια; Ποιος είναι διαθέσιμος σε έκτακτη ανάγκη; Οι σαφείς συμφωνίες κάνουν τη βοήθεια περισσότερο προβλέψιμη και μειώνουν την ανάγκη συνεχούς αναζήτησής της. Χρειάζεται επίσης υποστήριξη που σέβεται την αυτονομία του γονέα. Μια προσφορά βοήθειας μπορεί να ξεκινά με το «τι θα σε διευκόλυνε αυτή την εβδομάδα;» και να ακολουθεί τις πραγματικές του προτεραιότητες. Η κριτική για τη μορφή της οικογένειας δεν προσφέρει ούτε χρόνο ούτε ανακούφιση.
Οι υπηρεσίες υγείας και οι κοινότητες μπορούν να συμβάλουν με προσβάσιμη συμβουλευτική, ομάδες γονέων, ενημέρωση για διαθέσιμες παροχές και λύσεις φύλαξης που ανταποκρίνονται στα ωράρια εργασίας. Οι πατέρες μονογονεϊκών οικογενειών χρειάζεται να περιλαμβάνονται ρητά σε αυτές τις υπηρεσίες. Όταν η θλίψη, το άγχος, η ευερεθιστότητα ή η απώλεια ενδιαφέροντος επιμένουν και επηρεάζουν τη λειτουργικότητα, χρειάζεται επαγγελματική αξιολόγηση. Η ψυχολογική βοήθεια και η πρακτική ανακούφιση μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά. jamanetwork.com

Πού μπορεί να απευθυνθεί ένας γονέας στην Ελλάδα: Μητέρες και πατέρες, είτε μεγαλώνουν τα παιδιά μαζί με σύντροφο είτε σε μονογονεϊκή οικογένεια, μπορούν να αναζητήσουν υποστήριξη στις ακόλουθες υπηρεσίες:

• «Μαζί για το Παιδί» | 11525: Δωρεάν συμβουλευτική για γονείς, ομάδες στήριξης και ψυχοεκπαιδευτικά σεμινάρια. Η γραμμή λειτουργεί Δευτέρα–Παρασκευή, 09:00–19:00. Πληροφορίες: gr.
• Φαιναρέτη | 210 9319054: Υποστήριξη κατά την εγκυμοσύνη και μετά τη γέννηση, με ψυχολόγους και μαίες. Οι υπηρεσίες της γραμμής απευθύνονται και στους πατέρες. Αναρτημένο ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή, 09:00–21:00. Πληροφορίες: gr.
• Γραμμή 10306: Δωρεάν και ανώνυμη ψυχολογική υποστήριξη, όλο το 24ωρο, για ανθρώπους κάθε φύλου. Παρέχει επίσης πληροφόρηση και καθοδήγηση προς υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Πληροφορίες: gr.
• Κέντρα Κοινότητας των δήμων: Ενημέρωση για κοινωνικές παροχές, βοήθεια με αιτήσεις και διασύνδεση με υπηρεσίες υποστήριξης. Ανάλογα με τη δομή, παρέχεται και ψυχοκοινωνική συμβουλευτική. Αποτελούν χρήσιμη αφετηρία για μονογονεϊκές οικογένειες που αντιμετωπίζουν πρακτικές ή οικονομικές δυσκολίες. Αναζητήστε το τοπικό κέντρο στον κατάλογο του ΟΠΕΚΑ.

*Για συμμετοχή σε ομάδες, συνεδρίες ή συγκεκριμένα προγράμματα, επικοινωνήστε με τον αντίστοιχο

Αναφορές

• Hamby S. (2025). The Resilience Portfolio Concept. Review of General Psychology. DOI: 10.1177/10892680251363859.
• Żyrek J. και συν. (2024). Social support during pregnancy and the risk of postpartum depression in Polish women. Scientific Reports. DOI: 10.1038/s41598-024-57477-1.
• Cameron E. E. και συν. (2016). Prevalence of paternal depression in pregnancy and the postpartum. Journal of Affective Disorders. DOI: 10.1016/j.jad.2016.07.044.
• Ansari N. S. και συν. (2021). Risk factors for postpartum depressive symptoms among fathers. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica. DOI: 10.1111/aogs.14109.
• Unenge Hallerbäck M. και συν. (διαδικτυακά 2025, τεύχος 2026). Psychological distress in single fathers and mothers. Scandinavian Journal of Public Health. DOI: 10.1177/14034948251332507.
• Garfield C. (2025). What Is Paternal Perinatal Depression? JAMA. Ενημερωτικό κείμενο για το κοινό. DOI: 10.1001/jama.2025.13538.

Συντακτική Ομάδα Holistic Life. © 2026 Holistic Life.

Οι 1000 Πρώτες Μέρες
Στο σημείο αυτό να αναφέρουμε ότι η ανησυχία είναι πολύ δικαιολογημένη και κατανοητή, καθώς οι πρώτες 1000 μέρες στη ζωή του ανθρώπου είναι μια μοναδική ευκαιρία για την υγεία του στο μέλλον: στην παιδική και ενήλικη ζωή του. Αυτό αναγνωρίζεται από την επιστήμη, που αναφέρει ότι οι πρώτες 1000 μέρες που αφορούν την περίοδο από τη σύλληψη μέχρι και τα δεύτερα γενέθλια του μωρού είναι μια περίοδος ταχύτατης ανάπτυξης και σημαντικών εξελίξεων. Είναι μια εποχή στη ζωή του ανθρώπου που η σωματική και διανοητική του ανάπτυξη βρίσκονται στο υψηλότερο ποσοστό που θα βρεθούν ποτέ στη διάρκεια της ζωής του.
Έτσι λοιπόν αποδεικνύεται ότι η διατροφή κατά τις Πρώτες 1000 Ημέρες δεν επηρεάζει μόνο βραχυπρόθεσμα την υγεία του μωρού, αλλά έχει και μια ισχυρή επίδραση στη μακροπρόθεσμη υγεία του, κατά την ενήλικη ζωή του. Οι διατροφικές επιλογές κατά τις Πρώτες 1000 Ημέρες επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης μη μεταδοτικών ασθενειών όπως παχυσαρκία, ελλιπή ανάπτυξη, διαβήτη, αλλεργίες και καρδιοπάθεια στην πορεία της ζωής του παιδιού. 
Και οι γονείς αναλαμβάνουμε να φροντίσουμε τη διατροφή των μικρών αυτών ανθρώπων που με τη βοήθειά μας και μετά από μια περίοδο εξάρτησης που διαρκεί περίπου 14 έτη θα φτάσουν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους. Αντίθετα με ό,τι πιστεύουν πολλοί ότι δηλαδή, η σίτιση είναι ένστικτο και απλά συμβαίνει αυθόρμητα, η αλήθεια είναι ότι το φαγητό είναι μια συμπεριφορά η οποία μαθαίνεται και εκπαιδεύεται. Έχει τρία μέρη: το παιδί, τον τροφό (αυτόν που ταΐζει) και το περιβάλλον που αλληλοεπιδρούν συνέχεια.
Πολλές φορές η διαδικασία κυλάει απλά, ομαλά και αυθόρμητα, ενώ άλλες φορές όχι. Το φαγητό μετατρέπεται ένα πεδίο μάχης όπου το παιδί γίνεται «δύσκολο» με το φαγητό. Αυτό προκαλεί μεγάλη ανησυχία στους γονείς και στη συνέχεια το άγχος τους οδηγεί σε λάθος τακτικές και μεθόδους. Κάπως έτσι συνήθως το πρόβλημα διαιωνίζεται ή χειροτερεύει.
Περί αυτού είναι και το συγκεκριμένο άρθρο που δεν θα αναφερθούμε στο τι πρέπει να τρώει το παιδί. Θεωρώ αυτονόητο και προφανές ότι οι τροφές που προσφέρουμε στα παιδιά πρέπει να είναι θρεπτικές, κατάλληλα προετοιμασμένες και όσο το δυνατόν λιγότερο επεξεργασμένες.
Βλέπεις η σίτιση είναι μια από τις πιο σημαντικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ παιδιού και γονέα. Όχι μόνο τον πρώτο χρόνο της ζωής, αλλά και αργότερα. Επιδρά καταλυτικά στην σωματική ανάπτυξη, την επικοινωνία, την κοινωνικοποίηση, το μοίρασμα των αξιών, την εκπαίδευση, την χαλάρωση, το παιχνίδι και την συνολική ποιότητα ζωής.
Όμως το τάισμα συχνά γίνεται στίβος προπόνησης όπου ο γονέας και το παιδί αναδιαρθρώνουν τη σχέση τους. Εξερευνούν τα όριά τους και παίζουν στο εκκρεμές μεταξύ εξάρτησης «με ταΐζουν» και ανεξαρτησίας «τρώω μόνος μου».

Οι δυσκολίες στο φαγητό…
Οι δυσκολίες που περιλαμβάνουν άρνηση σίτισης, τροφική επιλεκτικότητα ή ανάρμοστες συμπεριφορές στη διάρκεια του φαγητού παρατηρούνται σε ένα ποσοστό 35% - 45% σε παιδιά τυπικού πληθυσμού και 30%-80% σε παιδιά με αναπτυξιακά προβλήματα.
Η επιλεκτικότητα που θα αναφερθούμε είναι ίσως η πιο συχνή, κοινή και «άκακη» προβληματική συμπεριφορά. Ένα παιδί που είναι επιλεκτικό μπορεί να βασίζει την επιλεκτικότητά του σε πολλά πράγματα όπως η ποικιλία, η υφή, η οσμή, η παρουσίαση ή ακόμη και ο ήχος που παράγει η τροφή μέσα στο στόμα. Στο 60% των περιπτώσεων οφείλεται σε αλληλεπίδραση ενδογενών, αναπτυξιακών, βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων όμως πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Συνήθως με μια παρέμβαση στο περιβάλλον και τον τροφό έχουμε πολύ καλά αποτελέσματα. Αυτό βέβαια εφόσον η φυσιολογία του παιδιού το επιτρέπει, δηλαδή, δεν υπάρχει παθογένεια.
Ας απαντήσουμε λοιπόν επιγραμματικά σε βασικές ερωτήσεις που γίνονται από γονείς που ανησυχούν:

-Πότε οι γονείς θα πρέπει να ζητήσουν βοήθεια

• Όταν αποτυγχάνουν να κάνουν την εισαγωγή στερεών τροφών και το παιδί δεν σιτίζεται αυτόνομα ή δεν έχει δεξιότητες ανάλογες της ηλικίας του.
• Αν τα γεύματα διαρκούν πολύ ή είναι δύσκολα με γκρίνια, καυγάδες και συχνές διακοπές.
• Όταν το διαιτολόγιο είναι πολύ περιορισμένο, το παιδί τρώει 5-8 τροφές συγκεκριμένες.
• Όταν υπάρχει άρνηση /νεοφοβία και έντονο άγχος με το φαγητό.

-Σε ποιον απευθύνονται οι γονείς που έχουν ανησυχία με τη διατροφή του παιδιού

Τα προβλήματα της σίτισης συνήθως αντιμετωπίζονται μέσω μιας ομαδικής διεπιστημονικής προσέγγισης. Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει τον γιατρό του παιδιού, εξειδικευμένο λογοθεραπευτή, εργοθεραπευτή, διατροφολόγο και σε κάποιες περιπτώσεις ψυχολόγο και αναπτυξιολόγο. Σημαντικό είναι πριν την παρέμβαση και εφαρμογή οποιασδήποτε στρατηγικής να εξασφαλίσουμε ότι έχουμε εντοπίσει οποιαδήποτε υποκείμενη ιατρική πάθηση που μπορεί να συμβάλλει στις δυσκολίες της σίτισης.

-Τι δεν κάνουμε

• Δεν βάζουμε τιμωρία το παιδί που δεν τρώει και σίγουρα δεν το αφήνουμε νηστικό για να πεινάσει και να φάει αργότερα.
• Δεν πιέζουμε, απειλούμε, τιμωρούμε ή εκβιάζουμε. Αντίστοιχα δεν επιβραβεύουμε το παιδί επειδή τρώει.
• Δε δίνουμε υποσχέσεις για δώρα αν φάει και δεν τάζουμε πράγματα που έχουν σχέση με το φαγητό.
• Δεν παρακαλούμε, δεν υποσχόμαστε και δεν δίνουμε ανταλλάγματα. Θα επιβράβευες το παιδί σου επειδή πήγε στη τουαλέτα;
• Δεν βάζουμε αυστηρούς κανόνες και αποφεύγουμε την συζήτηση για το φαγητό με το παιδί ή με οικείους μπροστά του
• Δεν χρησιμοποιούμε συσκευές ή παιχνίδια για να αποσπάσουμε την προσοχή του στη προσπάθεια να το ταΐσουμε το γεύμα του και να καταφέρουμε να καταναλώσει όλη τη ποσότητα γεύματος που εμείς έχουμε αποφασίσει πως "πρέπει" να καταναλώσει.

 -Τι κάνουμε

• Επιτρέπουμε στο βρέφος να γνωρίσει την τροφή με όλες του τις αισθήσεις. Να την κοιτάξει, να τη μυρίσει, να την αγγίξει με τα χεράκια του, να ακούσει τον πρωτόγνωρο ήχο της καθώς θα την πετά στο πάτωμα και τελικά να τη γευτεί.
• Προσφέρουμε ποικιλία τροφών χωρίς να επηρεαζόμαστε από τις δικές μας προτιμήσεις. Δεν το πιέζουμε, του δίνουμε την επιλογή, με αγάπη και υπομονή. Προσφέρουμε με υπομονή λοιπόν τη τροφή, ξανά και ξανά. Έτσι και αλλιώς ένα παιδί μπορεί να την απορρίψει 19 (!) φορές μέχρι τελικά να τη δοκιμάσει για να την αποδεχτεί.
• Φροντίζουμε το περιβάλλον να είναι ήσυχο και ήρεμο, απενεργοποιούμε tablet και τηλεοράσεις και τρώμε παρέα με το παιδί μας. Του δείχνουμε ότι μασάμε αργά και το πόσο απολαμβάνουμε το φαγητό μας. (άλλωστε ξέρουμε τη σημασία του modeling στην ανάπτυξη των μικρών αυτών άνθρωπων που είναι δημιουργικοί, ευέλικτοι και εκπαιδεύσιμοι ).
• Ακούμε τα θέλω του βρέφους. Ο τροφός είναι υπεύθυνος ώστε τα σωστά φαγητά να έρθουν στο σπίτι, να είναι μαγειρεμένα όμορφα και να καταλήξουν σερβιρισμένα στο πιάτο του βρέφους. Το αν και το πόσο θα φάει είναι επιλογή του βρέφους.

Κλείνοντας να θέλω να θυμάστε ότι:

1. Το γεύμα είναι πρωτίστως μια κοινωνική συνδιαλλαγή. Ο χρόνος του γεύματος είναι χρόνος που περνάμε με το παιδί μας. Είναι μια πολύ σημαντική ώρα της ημέρας για εμάς, είναι ποιοτικός χρόνος για την οικογένεια. Φροντίζουμε να τον αξιοποιήσουμε!
2. Τα παιδιά, το καθένα από μόνο του, είναι ξεχωριστοί και ιδιαίτεροι άνθρωποι. Θα υπάρξουν τροφές που δεν θα τους αρέσουν και ίσως τις απορρίψουν.
3. Η σίτιση είναι η πιο σύνθετη ανθρώπινη λειτουργία. Είναι βασική ανθρώπινη συμπεριφορά και είναι ένα εξαιρετικό πεδίο που μπορούμε να προπονηθούμε ώστε να βοηθήσουμε αυτούς τους μικρούς ανθρώπους, τις «μηχανές» μάθησης να αναπτυχθούν… τρώγοντας! 

Η Μυλωνά Μυρτώ Μαρία γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981 και αποφοίτησε από το τμήμα Διατροφής της Θεσσαλονίκης το 2003.
Από το 2005 διατηρεί ιδιωτικό γραφείο στο Χαϊδάρι και εργάζεται ως διατροφολόγος και σύμβουλος προσωπικής ανάπτυξης (Wellness Coach) βοηθώντας άτομα και ομάδες να πετύχουν αλλαγές στον τρόπο ζωής τους (Lifestyle Medicine), ώστε να γίνουν πιο υγιείς και πιο ευτυχισμένοι. Η προσέγγιση  της είναι ολιστική και εστιάζει στους 7 τομής ευεξίας: Διατροφή, Άσκηση, Ενέργεια και Στρες, Βάρος, Πνευματική και Συναισθηματική Ευεξία, Υγεία, Ικανοποίηση Ζωής. Εργάζεται κάνοντας ατομικές και ομαδικές  συνεδρίες. Θεωρεί το επάγγελμά της συναρπαστικό, γιατί έχει την ευλογία να παρακολουθεί την πρόοδο, την αλλαγή και το ταξίδι μεταμόρφωσης των ανθρώπων και μέσα από αυτό η ευγνωμοσύνη που δέχεται, την ωθεί να  εξελίσσεται και η ίδια.  
Πάθος της η συνεχής προσωπική εξέλιξη και για αυτό η εκπαίδευση είναι μια διαδικασία που μέσα στα χρόνια δεν έχει σταματήσει. Το 2007 παρακολούθησε τέσσερις κύκλους σεμιναρίων ψυχολογίας για την παχυσαρκία και για τις διατροφικές διαταραχές στο Λονδίνο (National Center for Eating Disorders). Επίσης υπήρξε για ενάμισι χρόνο ενεργά διαιτολόγος στην  Μονάδα Εφηβικής Υγείας του νοσοκομείου Παίδων Αγλαΐα Κυριακού και έκτοτε παραμένει επιστημονικός συνεργάτης.
Εδώ η συνέχεια του βιογραφικού...