Έχω γράψει για την κάνναβη στο παρελθόν. Έχω δημοσιεύσει άρθρα σχετικά με αυτό το θέμα. Έχω μιλήσει δημοσίως για αυτό, έκανα αρκετές ομιλίες, μίλησα με δεκάδες ασθενείς μου και ούτω καθεξής. Το γιατί; Επιτρέψτε μου να το διευκρινίσω:

1. Η κάνναβη είναι ένα φυτό που χρησιμοποιείται από τα αρχαία χρόνια. Από τους Φοίνικες στους Έλληνες, μεταξύ άλλων λαών, η χρήση της χρονολογείται σε περισσότερα από 2.000 χρόνια. Το νομικό καθεστώς άλλαξε τον τελευταίο αιώνα για πολλούς λόγους, κυρίως πολιτικούς (ψάξτε στο Google για την ιστορία νομιμότητας της κάνναβης και θα δείτε τα στοιχεία), βιομηχανικούς (αντίθεση από τη βιομηχανία πλαστικών / νάιλον / παραγώγων πετρελαίου), φαρμακευτικούς (όπως πολύ σωστά το έθεσε ο συγγραφέας Graham Hancock "Ο πόλεμος κατά των ναρκωτικών είναι στην πραγματικότητα ένας πόλεμος κατά της συνείδησης").

Θεωρώ ότι είναι γελοίο να περιορίζεται η χρήση ενός φυτού εξαιτίας τέτοιων λόγων. Η ασφαλής χρήση της μπορεί να εξασφαλιστεί μέσω της κατάλληλης εκπαίδευσης του κοινού και των επαγγελματιών του τομέα της υγείας.

2. Τώρα που η κάνναβη έχει νομιμοποιηθεί σε αρκετές χώρες, είναι ευκολότερο για τους ερευνητές να διεξάγουν μελέτες και τα δεδομένα μέχρι τώρα είναι ιδιαίτερα θετικά. Υπάρχουν εκατοντάδες μελέτες, διπλές-τυφλές, ελεγχόμενες με placebo (εικονικό σκεύασμα), μελέτες πληθυσμού, όλες οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στην έρευνα. Δεν υπάρχει θανατηφόρος δόση, το προφίλ παρενεργειών είναι αρκετά ασφαλές (φυσικά ανάλογα με τη γενετική προδιάθεση του ασθενούς, τις πιθανότητες κατάχρησης, τις συννοσηρότητες, τη φαρμακευτική αγωγή κ.λπ.) και έχει αποδειχθεί ότι βοηθά σε πολλές παθήσεις, τόσο ως συμπληρωματική θεραπεία όσο και ως μοναδική θεραπεία. Καθώς λοιπόν τα δεδομένα μας δείχνουν ένα ελπιδοφόρο βότανο, είναι απάνθρωπο να περιορίσουμε τη χρήση του.

3. Η ποινικοποίηση δεν σταματά τη χρήση. Οι άνθρωποι θα το αναζητήσουν και θα το βρουν. Δυστυχώς, έτσι, οι ασθενείς που χρειάζονται να κάνουν χρήση κάνναβης, το αγοράζουν από τη μαύρη αγορά: άγνωστης ποιότητας, ακριβό και διακινδυνεύοντας επίσης το ποινικό τους μητρώο. Ένας ασθενής θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε όλες τις πιθανές θεραπείες. Δεδομένου ότι υπάρχουν μελέτες για την κάνναβη και την πολλαπλή σκλήρυνση (σκλήρυνση κατά πλάκας) από πολλά ακαδημαϊκά ιδρύματα στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες, είναι παράλογο ένας ασθενής με σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα να χρειάζεται να διακινδυνεύσει την ελευθερία, την υγεία και τη ζωή του μόνο και μόνο για να έχει πρόσβαση το φάρμακο του.

4. Η ελεγχόμενη διανομή όχι μόνο θα ενισχύσει το κράτος μέσω της φορολογίας και μια νέα βιομηχανία που θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, θα εξασφαλίσει επίσης ότι οι ασθενείς θα λαμβάνουν κάνναβη υψηλών προδιαγραφών ποιότητας, χωρίς επικίνδυνα πρόσθετα ή χημικά (Περισσότερες πληροφορίες περί αυτού στο βιβλίο του Κώστα Σκλιάμη «Κάνναβη: Νομιμοποίηση και Ρύθμιση»). Η ελεγχόμενη χορήγηση θα επιτρέπει επίσης στους φαρμακοποιούς να διασφαλίζουν την ασφαλή χρήση του φαρμάκου, με τον έλεγχο της ποσότητας και της ποιότητας που χορηγείται, αλλά και με την παροχή συμβουλών προς τον ασθενή σχετικά με τις συνθήκες χρήσης της κάνναβης, τη δοσολογία, τις αλληλεπιδράσεις φαρμάκων και ούτω καθεξής (δεν έχω ακούσει για παροχή συμβουλών ασφαλούς χρήσης στο λαθρεμπόριο, εσείς;)

5. Η νομιμοποίηση για ιατρικούς σκοπούς θα μειώσει το «θόρυβο» που έχει σχηματιστεί γύρω από το φυτό. Εάν οι γιαγιάδες χρησιμοποιούν έλαιο κάνναβης για τους αρθριτικούς πόνους, με τα χρόνια δεν είναι το ίδιο δημοφιλής και συναρπαστική η ψυχαγωγική χρήση σε αρκετές περιπτώσεις (To βιβλίο “Drugs without the hot air” από τον καθηγητή David Nutt εξηγεί λεπτομερώς αυτό το ζήτημα).

6. Το στίγμα της χρήσης κάνναβης θα εξασθενίσει με τον καιρό εάν η κάνναβη είναι νόμιμη, επομένως οι ασθενείς θα μιλούν ανοιχτά για αυτή, βοηθώντας έτσι περισσότερους ασθενείς και θα μπορούν να προσεγγίζουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, για να μεταφέρουν τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους. Βέβαια, υπάρχουν ήδη ομάδες ακτιβιστών και ασθενών που μιλάνε γι 'αυτό, αλλά προσωπικά γνωρίζω πολλούς ανθρώπους (τόσο ασθενείς όσο και γιατρούς), οι οποίοι διστάζουν να μιλήσουν, όχι μόνο λόγω νομικού καθεστώτος, αλλά κυρίως επειδή δεν θέλουν να χαρακτηριστούν ως «χρήστες ναρκωτικών» ή «εθισμένοι».

7. Η κάνναβη δεν είναι μια ουσία. Πρόκειται για ένα φυτό. Ο όρος «ουσία» χρησιμοποιείται για να χειριστεί την κοινή γνώμη. Το φυτό περιέχει πολλές δραστικές χημικές ενώσεις (φυτοκανναβινοειδή και τερπένια), επομένως πολλές «ουσίες». Γνωρίζετε ποια άλλα πράγματα είναι ουσίες; Η καφεΐνη, το αλκοόλ, η νικοτίνη και επίσης τα χάπια που παίρνετε όταν δεν μπορείτε να κοιμηθείτε ή έχετε πονοκέφαλο. Αλλά αυτά είναι αποδεκτά για κάποιο λόγο. Είναι επίσης αποδεκτά τα βαρβιτουρικά, η κατάχρηση των οποίων σκοτώνει χιλιάδες ανθρώπους κάθε χρόνο. Ωστόσο, όχι μόνο είναι νόμιμα, αλλά συνταγογραφούνται καθημερινά. Και δεν εναντιώνομαι στις φαρμακευτικές εταιρείες όταν το λέω αυτό. Υπάρχουν φάρμακα κι ουσίες που είναι απολύτως αναγκαία υπό ορισμένες συνθήκες. Υπάρχουν ουσίες που σώζουν ζωές κάθε μέρα. Υπάρχουν όμως και ουσίες οι οποίες προκαλούν βλάβες και των οποίων η κατάχρηση είναι εκτός ελέγχου ​​και δεν μπορώ να το παραβλέψω. Και για τις κοινώς αποδεκτές ουσίες (αλκοόλ, νικοτίνη και καφεΐνη) υπάρχει επίσης κατάχρηση, η οποία είναι ιδιαίτερα επιβλαβής για τη δημόσια υγεία, οπότε ας μη δαιμονοποιούμε τη λέξη «ουσία».

8. Εν κατακλείδι, πιστεύω πως είναι δικαίωμα κάθε ασθενούς να έχει πρόσβαση και να χρησιμοποιεί κάνναβη για ιατρικούς σκοπούς. Η πρόσβαση στη θεραπεία είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Τα φυτά είναι φυτά. Το τι κάνουμε εμείς με αυτά, το τι βάζουμε στο σώμα μας, είναι επιλογή μας.

Ο Ηλίας Γραμματικάκης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε φαρμακευτική (MPharm) στο University of Brighton, στην Αγγλία, όπου πραγματοποίησε την διπλωματική του εργασία στα φυτικά σκευάσματα και την σχέση των φαρμακοποιών με αυτά. Κατά τη διάρκεια των σπουδών και της πρακτικής του άσκησης στο Λονδίνο, παρακολούθησε σεμινάρια φυτοθεραπείας και βοτανολογίας. Από τα μέσα του 2015 εργάζεται στο φαρμακείο του, όπου και δημιούργησε ήδη μία σειρά φυτικών καλλυντικών ελαίων. Το τελευταίο διάστημα, έχοντας πλέον πολλές ακαδημαϊκές πηγές διαθέσιμες, ασχολείται λόγω επιστημονικού ενδιαφέροντος με τη θεραπευτική κάνναβη. Η σελίδα του στο facebook είναι η Ηerbalscientist

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Προερχόμενη από την Κεντρική Ασία, η Κάνναβη είναι από τα αρχαιότερα ψυχοτρόπα ναρκωτικά γνωστά στον άνθρωπο. Η απαρχή της χρήσης της είναι δύσκολο να ανιχνευτεί, καθώς η Κάνναβη καλλιεργήθηκε και καταναλώθηκε πολύ πριν την εμφάνιση της γραφής. Σύμφωνα με αρχαιολογικές ανακαλύψεις, ήταν ήδη γνωστή στην Κίνα τουλάχιστον από τη Νεολιθική περίοδο, γύρω στο 4000 π.Χ. (McKim, 2000)

Υπάρχουν διάφορα είδη Κάνναβης. Τα πιο γνωστά είναι τα Cannabis sativa, Cannabis indica και Cannabis ruderalis. Η Cannabis sativa, η μεγαλύτερη ποικιλία, φύεται τόσο σε τροπικά όσο και σε εύκρατα κλίματα. Τα δύο βασικά παρασκευάσματα που προέρχονται από την Κάνναβη είναι η μαριχουάνα και το χασίς. Η μαριχουάνα είναι ένας μεξικάνικος όρος που αρχικά αναφερόταν στον φτηνό καπνό αλλά σήμερα σχετίζεται με τα αποξηραμένα φύλλα και τις ταξιανθίες της Κάνναβης. Το χασίς, το αραβικό όνομα της ινδικής Κάνναβης, είναι η εκχυλισμένη κολλώδης ρητίνη του φυτού. (Ben Amar, 2002)

Ο αυτοκράτορας της Κίνας, Shen Nung, που επίσης ανακάλυψε το τσάι εφεδρίνης, θεωρείται ο πρώτος που περιέγραψε τις ιδιότητες και τις θεραπευτικές χρήσεις της Κάνναβης στην επιτομή των κινέζικων φαρμακευτικών φυτών που έγραψε το 2737 π.Χ. (Li, 1974) Λίγο αργότερα, το φυτό καλλιεργήθηκε για τις ίνες του, τους καρπούς, για ψυχαγωγική κατανάλωση και για τη χρήση του στην ιατρική. (Mechoulam, 1986)

Το 1839, ο William O’ Shaughnessy, ένας Βρετανός χειρούργος που εργαζόταν στην Ινδία, ανακάλυψε τις αναλγητικές, τις ορεξιογόνες, τις αντιεμετικές, τις μυοχαλαρωτικές και τις αντισπασμωδικές ιδιότητες της Κάνναβης. Η δημοσίευση των παρατηρήσεών του γρήγορα οδήγησε στην επέκταση της φαρμακευτικής χρήσης της Κάνναβης. (O' Shaugnessy, 1838-1840). Είχε μάλιστα συνταγογραφηθεί στη Βασίλισσα Βικτώρια για την ανακούφιση από τη δυσμηνόρροια. (Baker, 2003)

Το 1854, η Κάνναβη καταγράφεται στο United States Dispensatory (Robson, 2001) και πωλείται ελεύθερα σε φαρμακεία δυτικών χωρών. Ήταν διαθέσιμη στην Βρετανική Φαρμακοποιία υπό μορφή βάμματος και πούδρας για περισσότερο από 100 χρόνια. (Iversen, 2000)

Παρόλα αυτά, μετά την απαγόρευση του αλκοόλ, οι αμερικάνικες αρχές καταδίκασαν τη χρήση της Κάνναβης κατηγορώντας τη ως υπαίτια για παραφροσύνη, ηθική και διανοητική παρακμή, βία και διάφορα εγκλήματα. Έτσι, το 1937, κάτω από την πίεση της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ναρκωτικών (Federal Bureau of Narcotics) και ενάντια στις συμβουλές του Αμερικάνικου Ιατρικού Συλλόγου (American Medical Association), η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών παρουσίασε το Marijuana Tax Act: έναν φόρο για κάθε ουγκιά Κάνναβης που συλλεγόταν ανεξάρτητα ιατρικής ή μη εγκεκριμένης χρήσης. (Carter, 2004). To 1942 η Κάνναβη αφαιρέθηκε από την Φαρμακοποιία των Ηνωμένων Πολιτειών, χάνοντας έτσι την θεραπευτική της γνησιότητα. Η Μεγάλη Βρετανία και τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη απαγόρευσαν την Κάνναβη υιοθετώντας τη Σύμβαση για Ψυχοτρόπες Ουσίες του 1971 που θεσπίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη. (Fankhauser, 2002)

Το 1996, η Καλιφόρνια έγινε η πρώτη πολιτεία που επέτρεψε νόμιμη πρόσβαση και χρήση της βοτανικής Κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς κάτω από την επίβλεψη του γιατρού με τη θέσπιση του Compassionate Use Act. Από τον Ιανουάριο του 2017, 28 πολιτείες καθώς και η Ουάσινγκτον, το Γκουάμ και το Πουέρτο Ρίκο έχουν αποποινικοποιήσει τη Μαριχουάνα και έχουν εξαλείψει την απαγόρευση κατοχής για μικρές ποσότητες. Παράλληλα, 8 πολιτείες (Αλάσκα, Καλιφόρνια, Κολοράντο, Μέιν, Μασαχουσέτη, Νεβάδα, Όρεγκον και Ουάσινγκτον) καθώς και η περιοχή της Κολομβίας, έχουν νομιμοποιήσει τη χρήση Μαριχουάνας για ενήλικη ψυχαγωγία. (Legislatures, 2016) (Governing, 2016)

  1. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Σήμερα, η Κάνναβη χρησιμοποιείται από περίπου 200-300 εκατομμύρια ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των 30-40 εκατομμυρίων στις ΗΠΑ. Σχετικά πρόσφατες επισκοπήσεις δείχνουν ότι η χρήση της ξεκινάει από τη νεαρή ηλικία (11-13 ετών). Για την καλλιέργειά της χρησιμοποιούνται γενετικώς τροποποιημένα στελέχη με 10-πλάσια απόδοση σε επίπεδα Δ9-τετραϋδροκανναβιβόλης (THC) (βλέπε πιο κάτω). (Kosten, 2004)

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Κατάχρησης Ναρκωτικών (National Institute on Drug Abuse, NIDA), η μαριχουάνα είναι το ναρκωτικό με τον μεγαλύτερο βαθμό κατάχρησης στις Ηνωμένες Πολιτείες. (NIDA, 2016) Είναι επίσης το πιο δημοφιλές ναρκωτικό για ψυχαγωγική χρήση. 178 εκατομμύρια άνθρωποι ηλικίας 15 ως 64 ετών χρησιμοποίησαν Κάνναβη τουλάχιστον μία φορά μέσα στο 2012. (Poznyak, 2014)

Σε έρευνες που έχουν γίνει σχετικά με την ποσότητα της Κάνναβης που καταναλώνεται κατά τη χρήση, υπολογίζεται ότι το 3% ως 5% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει δοκιμάσει κάποιο προϊόν Κάνναβης, τουλάχιστον μία φορά, εκτός των ορίων της συνταγογραφούμενης θεραπευτικής δόσης. (Anthony, 2016)

Ανάμεσα στους χρήστες της φαρμακευτικής Κάνναβης, μία διεθνής έρευνα με 953 συμμετέχοντες από 31 χώρες ανακάλυψε ότι οι περισσότεροι ήταν χρήστες υπό την επίβλεψη ενός επαγγελματία υγείας και χρησιμοποιούσαν φάρμακα με βάση την Κάνναβη για χρόνια. Οι πιο πολλοί είχαν ήδη εμπειρία από φυτικά προϊόντα (χορηγούμενα μέσω καπνίσματος) είτε πριν την έναρξη της ασθένειάς τους, είτε μετά την έναρξη αλλά πριν την πρόταση του γιατρού για χρήση φαρμακευτικής Κάνναβης. (Hazekamp, 2013)

Μία λογοτεχνική ανασκόπηση πάνω στη χρήση της Κάνναβης προτεινόμενη από γιατρούς, αναφέρει μία συχνότητα που ποικίλει από < 1,7% σε καρκινοπαθείς Ισραηλινούς ασθενείς ως 17,4% στις ΗΠΑ για μία πληθώρα καταστάσεων, με τον πόνο να είναι η πιο συχνή. Ανάμεσα στους αυτοθεραπευόμενους ασθενείς σημειώθηκε ένα εύρος από 15% σε Καναδούς ασθενείς με χρόνιο πόνο ως 30% σε Βρετανούς ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας. Ο πόνος, οι διαταραχές ύπνου και το άγχος ήταν οι πιο συχνοί λόγοι για χρήση Κάνναβης. (Park, 2017)

Δύο έρευνες έχουν δείξει πως δεν υπάρχουν σημαντικές δημογραφικές διαφορές ανάμεσα στους ενήλικες που χρησιμοποιούν φαρμακευτική Κάνναβη και σε αυτούς που χρησιμοποιούν την Κάνναβη για ψυχαγωγικούς σκοπούς. Παρόλα αυτά, σε μία προσαρμοσμένη ανάλυση, μία έρευνα έδειξε ότι οι χρήστες φαρμακευτικής Κάνναβης είχαν υψηλότερη καθημερινή κατανάλωση Κάνναβης, ήταν πιθανότερο να έχουν πιο επιβαρυμμένη υγεία και είχαν χαμηλότερα επίπεδα κατάχρησης οινοπνεύματος και ναρκωτικών. (Lin, 2016)   

  1. ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ

Α. ΚΑΝΝΑΒΙΝΟΕΙΔΗ

Η Κάνναβη περιέχει πάνω από 460 γνωστά χημικά συστατικά, περισσότερα από 40 από τα οποία ανήκουν στην κατηγορία των κανναβινοειδών. (Ben Amar, 2004). Το πιο ισχυρό ψυχοδραστικό συστατικό της Κάνναβης είναι η δέλτα-9-τετραϋδροκανναβινόλη, κοινώς γνωστή ως THC. Άλλα κανναβινοειδή παρόντα στην Ινδική Κάνναβη είναι η δέλτα-8-τετραϋδροκανναβινόλη (Δ8THC), η κανναβινόλη (CNB), η κανναβιδιόλη (CND), η κανναβικυκλόλη (CBL), η κανναβιγερόλη (CBG) και η κανναβιχρωμίνη (CBC), αλλά βρίσκονται σε μικρές ποσότητες και δεν έχουν σημαντική ψυχοτρόπο δράση συγκριτικά με αυτήν της THC. (Smith, 1998). Η κανναβιδιόλη, για παράδειγμα, έχει αγχολυτικές και αντιψυχωσικές ιδιότητες και μπορεί να μετριάζει κάποιες από τις ψυχοδραστικές επιδράσεις της THC. (Elsohly, 2005). Εκτιμάται ότι η αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής Κάνναβης βασίζεται στη συνέργεια μεταξύ των συστατικών της, το «φαινόμενο της ακολουθίας» (entourage effect). (Russo, 2006)

Β. ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΓΕΝΗ ΠΡΟΣΔΕΜΑΤΑ

Τα κανναβινοειδή, όντας εξαιρετικώς λιποδιαλυτά, αρχικά πιστευόταν ότι δρουν με παρόμοιο τρόπο με τους παράγοντες γενικής αναισθησίας, αλλά η ταυτοποίηση ειδικών υποδοχέων των κανναβινοειδών στον εγκέφαλο και στην περιφέρεια κατέρριψαν αυτήν την ιδέα. Οι κανναβινοειδείς υποδοχείς είναι τυπικά μέλη της οικογένειας των υποδοχέων που συζευγνύονται με G-πρωτεΐνες και συνδέονται με την αναστολή της αδενυλικής κυκλάσης. Οι υποδοχείς επίσης είναι συζευγμένοι με ενεργοποίηση των διαύλων καλίου και αναστολή των διαύλων ασβεστίου και έτσι ασκούν μια ανασταλτική επίδραση στην απελευθέρωση των νευροδιαβιβαστών (σεροτονίνης, νορεπινεφρίνης, ντοπαμίνης). Αυτές οι κυτταρικές επιδράσεις μοιάζουν στενά με εκείνες των οπιοειδών. (Rang, 2003)

Είναι ενδιαφέρον ότι, όπως συμβαίνει με ενδογενή προσδέματα του οπιοειδούς συστήματος, έχουν ταυτοποιηθεί ενδοκανναβινοειδή (eCBs) εντός του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ). Αυτές οι ουσίες είναι μεμβρανικής προέλευσης, συντίθενται κατ’ επίκληση και δρουν ως τοπικοί νευροτροποποιητές. (Howland, 2006). Τα eCBs και οι υποδοχείς τους βρίσκονται σε διάφορα σημεία του ανθρώπινου σώματος: στο ΚΝΣ, σε εσωτερικά όργανα, σε συνδετικούς ιστούς, σε κύτταρα του ανοσοποιητικού και σε αδένες. Το σύστημα των eCBs έχει έναν ομοιοστατικό ρόλο και έχει χαρακτηριστεί ως «φάε, κοιμήσου, ηρέμησε, ξέχνα και προστάτεψε». (Mc Partland, 2014)

Είναι γνωστό ότι τα eCBs έχουν έναν ρόλο στην παθολογία πολλών διαταραχών ενώ παράλληλα διατηρούν μία προστατευτική λειτουργία σε κάποιες ασθένειες. (Kaur, 2016). Έχει προταθεί  ότι η ημικρανία, η ινομυαλγία, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και άλλες σχετικές καταστάσεις αντιπροσωπεύουν κλινικά σύνδρομα έλλειψης eCBs (eCB deficiency syndromes ή CEDS). Ελλείψεις στη σηματοδότηση των eCBs μπορεί επίσης να σχετίζονται με την παθογένεση της κατάθλιψης. Σε μελέτες που έχουν γίνει σε ανθρώπους, ελλείψεις στο σύστημα των eCBs εμπλέκονται στην σχιζοφρένεια, στη σκλήρυνση κατά πλάκας, στη νόσο του Χάντινγκτον, στη νόσο του Πάρκινσον, στην ανορεξία, στην χρόνια ναυτία και στην αδυναμία ανάπτυξης σε βρέφη. (McPartland, 2014)  

Το σύστημα των eCBs αντιπροσωπεύει έναν μικρόκοσμο ψυχο-νευροανοσολογίας. Αποτελείται από υποδοχείς, ενδογενή προσδέματα (ligands) και μεταβολικά ένζυμα. Όταν οι υποδοχείς κανναβινοειδών ενεργοποιούνται πυροδοτείται μία ποικιλία φυσιολογικών διαδικασιών. Ο υποδοχέας τύπου 1 (CB1) είναι ο πιο πολυάριθμος υποδοχέας που συνδέεται με G-πρωτεΐνες. Εντοπίζεται στο ΚΝΣ με πιο έντονη έκφραση στη μέλανα ουσία, στην ωχρά σφαίρα, στον ιππόκαμπο, στον εγκεφαλικό φλοιό και στην παρεγκεφαλίδα. Ο CB1 εκφράζεται επίσης και σε μη νευρικά κύτταρα, όπως σε ηπατοκύτταρα και λιποκύτταρα, σε συνδετικό και μυοσκελετικό ιστό και στις γονάδες. Ο CB2 υποδοχέας κυρίως σχετίζεται με κύτταρα του ανοσοποιητικού, αλλά μπορεί επίσης να εκφραστεί και στο ΚΝΣ. (McPartland, 2014)

Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗ

Οι τρεις πιο κοινές μέθοδοι χορήγησης της Κάνναβης είναι η εισπνοή μέσω καπνίσματος, η εισπνοή μέσω ατμοποίησης και η κατάποση βρώσιμων προϊόντων. Ο τρόπος χορήγησης μπορεί να επηρεάσει την έναρξη, την ένταση και τη διάρκεια των ψυχοτρόπων επιδράσεων, των επιδράσεων σε οργανικά συστήματα, την πιθανότητα εξάρτησης και τις ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με τη χρήση της Κάνναβης. (Borodovsky, 2016)

Η φαρμακοκινητική ανάλυση των κανναβινοειδών έχει αρκετές δυσκολίες: οι χαμηλές συγκεντρώσεις αναλυτών, ο ταχύτατος και εκτενής μεταβολισμός και τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά εμποδίζουν τον διαχωρισμό των συστατικών που μας ενδιαφέρουν από βιολογικά στρώματα αλλά και μεταξύ τους. (Huestis, 2005)

Η κύρια ψυχοτρόπος ουσία της Κάνναβης, η THC, μεταφέρεται ταχύτατα από τους πνεύμονες στο αίμα μέσω καπνίσματος. Σε μία τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη έρευνα, η THC ανιχνεύτηκε στο πλάσμα αμέσως μετά την πρώτη εισπνοή καπνού μαριχουάνας. Τα επίπεδα της THC αυξήθηκαν άμεσα και έφτασαν σε μέγιστες τιμές πριν το τέλος του καπνίσματος. (Huestis, 1992)

Παρόλο που το κάπνισμα είναι η πιο συχνή οδός χορήγησης της Κάνναβης, η χρήση ατμοποιητή έχει αυξηθεί σημαντικά. Η ατμοποίηση παρέχει επιδράσεις παρόμοιες με εκείνες του καπνίσματος ενώ παράλληλα μειώνει την έκθεση στα παραπροϊόντα της καύσης και σε πιθανούς καρκινογόνους παράγοντες και μειώνει τα ανεπιθύμητα αναπνευστικά σύνδρομα. Η THC, ως λιπόφιλη, διανέμεται ταχέως στους ιστούς και αργότερα στο λίπος. (Hartman, 2015)

Η εισπνοή της THC οδηγεί σε μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα μετά από λίγα λεπτά και η ψυχοτρόπος δράση της εκδηλώνεται μέσα σε δευτερόλεπτα ως και μερικά λεπτά. Αυτές οι δράσεις φτάνουν το μέγιστο μετά από 15 ως 30 λεπτά και απομακρύνονται μετά από δύο ως τρεις ώρες. Μετά από του στόματος χορήγηση, η ψυχοτρόπος δράση εκδηλώνεται μέσα σε 30 ως 90 λεπτά, φτάνει το μέγιστο μετά από δύο ως τρεις ώρες και διαρκεί για περίπου τέσσερις ως δώδεκα ώρες ανάλογα με τη δόση.

Η πρωκτική οδός, η υπογλώσσια χορήγηση, η διαδερμική απελευθέρωση, οι οφθαλμικές σταγόνες και τα αερολύματα έχουν χρησιμοποιηθεί μόνο σε λίγες μελέτες και έχουν ελάχιστη συνάφεια με τη σημερινή πρακτική. (Grotenhermen, 2003)

Δ. Δ9- ΤΕΤΡΑΫΔΡΟΚΑΝΝΑΒΙΝΟΛΗ

Όπως ήδη αναφέραμε, το κύριο αλκαλοειδές που περιέχεται στη μαριχουάνα είναι η THC, η οποία διατίθεται ως φάρμακο με την ονομασία δροναβινόλη (dronabinol).

Ανάλογα και με το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο γίνεται η χρήση, η THC μπορεί να προκαλέσει ευφορία ακολουθούμενη από υπνηλία και χαλάρωση. Η THC αναστέλλει τη βραχυχρόνια μνήμη και τη νοητική δραστηριότητα. Μειώνει τη μυϊκή ισχύ και εμποδίζει τις κινητικές δραστηριότητες που απαιτούν μεγάλη επιδεξιότητα, όπως την οδήγηση αυτοκινήτου. Το ευρύ φάσμα δράσεών της περιλαμβάνει αύξηση της όρεξης, ξηροστομία, οπτικές ψευδαισθήσεις, παραισθήσεις και ενίσχυση της αισθητικής δραστηριότητας. Η δράση της πιστεύεται ότι μεσολαβείται από τους υποδοχείς CB1.

Το φαρμακευτικό σκεύασμα της δροναβινόλης, μετά από του στόματος λήψη, απορροφάται σχεδόν πλήρως αλλά υφίσταται σημαντικό ηπατικό μεταβολισμό πρώτης-διόδου και οι μεταβολίτες του απεκκρίνονται βραδέως, επί ημέρες ως και εβδομάδες δια των κοπράνων και των ούρων. Όπως και η ακατέργαστη μαριχουάνα, η δροναβινόλη είναι ένας ψυχοδραστικός παράγοντας, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε ιατρικά σαν διεγερτικό της όρεξης και σαν αντιεμετικό. Για την πρόληψη της ναυτίας και του εμετού, επαγόμενων από τη χημειοθεραπεία, συνήθως χορηγείται σε συνδυασμό με άλλα αντιεμετικά φάρμακα. Η θεραπεία συνδυασμού με τις φαινοθειαζίνες παρέχει συνεργική αντιεμετική δράση και φαίνεται ότι αμβλύνει τις ανεπιθύμητες ενέργειες αμφότερων των παραγόντων. Η δροναβινόλη ενδείκνυται σε ασθενείς του AIDS που χάνουν βάρος.

Η δροναβινόλη συνήθως χορηγείται με μία δοσολογία 5mg/m3 πριν από τη χημειοθεραπεία και ανά 2-4 ώρες αν χρειαστεί. Η απομάκρυνση πραγματοποιείται κυρίως μέσω της οδού των χοληφόρων.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες, εκτός αυτών που έχουν ήδη αναφερθεί, περιλαμβάνουν και κάποιες ενέργειες από το αυτόνομο νευρικό σύστημα, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε ταχυκαρδία, ερεθισμό του επιπεφυκότος και σε ορθοστατική υπόταση. Σε υψηλές δόσεις αναπτύσσεται τοξική ψύχωση. Ανοχή και ελαφριά σωματική εξάρτηση εμφανίζονται με τη συνεχιζόμενη, συχνή χρήση της ουσίας.

Η δροναβινόλη δεν έχει σημαντικές φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις αλλά μπορεί να ενισχύσει τις κλινικές ενέργειες άλλων ψυχοδραστικών παραγόντων. (Howland, 2006) (McQuaid, 2009). Θα πρέπει ακόμα να αποφεύγεται ο συνδυασμός της με το αλκοόλ καθώς μπορεί να αυξήσει την συγκέντρωση της THC στο αίμα, με φάρμακα που επηρεάζουν τον καρδιακό ρυθμό και με φάρμακα που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα ηπατικά ένζυμα. (Anderson, 2018)

Ε. ΚΑΝΝΑΒΙΔΙΟΛΗ

Είναι πλέον δεκτό ότι άλλα φυτοκανναβινοειδή με ασθενή ή και καθόλου ψυχοδραστικότητα είναι πολλά υποσχόμενα ως θεραπευτικοί παράγοντες για τον άνθρωπο. Το κανναβινοειδές που έχει πυροδοτήσει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον ως μη ψυχοδραστικό συστατικό είναι η CBD. Η CBD, σε αντίθεση με την THC, ασκεί τις φαρμακολογικές τις δράσεις χωρίς να εμφανίζει ουσιαστική εγγενή δραστηριότητα στους CB1 και CB2 υποδοχείς.

Διάφορες δράσεις δίνουν στην CBD πολλές προοπτικές για θεραπευτική χρήση, συμπεριλαμβανομένης της αντιεπιληπτικής, αγχολυτικής, αντιψυχωσικής, αντιφλεγμονώδους και νευροπροστατευτικής δράσης. Ο συνδυασμός CBD και THC έχει λάβει έγκριση σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και βρίσκεται υπό μελέτη και δοκιμές από τον FDA. Κάποιες πολιτείες έχουν εγκρίνει νομοθετικά τη χρήση των περισσότερων παρασκευασμάτων CBD από Κάνναβη για συγκεκριμένες παθολογικές καταστάσεις, παρά την έλλειψη τιτλοδότησης της CBD και τα ελλιπή στοιχεία σχετικά με την αποτελεσματικότερη οδό χορήγησης. (Fasinu, 2016)

Συγκεκριμένες χρήσεις της CBD έχουν πρόσφατα εμφανιστεί και έχουν να κάνουν με τον πόνο (χρόνιο και νευροπαθητικό), τον διαβήτη, τον καρκίνο και τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα όπως η νόσος του Χάντινγκτον. Μελέτες σε ζώα δείχνουν πως μεγάλες δόσεις CBD μπορούν να περιορίσουν τις δράσεις χαμηλότερων δόσεων THC. Επιπλέον, κλινικές μελέτες προτείνουν ότι η από του στόματος CBD μπορεί να παρατείνει ή να ενισχύσει τις δράσεις της THC. Τέλος, προκαταρκτικές κλινικές δοκιμές προτείνουν ότι μεγάλες δόσεις από του στόματος CBD (150-600 mg την ημέρα) μπορεί να ασκούν θεραπευτική δράση στην επιληψία, στην αϋπνία και στη διαταραχή κοινωνικού άγχους. Παρόλα αυτά, τέτοιες δόσεις CBD επίσης προκαλούν νάρκωση. (Zhornitsky, 2012)

  1. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Α. ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΟΡΕΞΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ AIDS

Η ανορεξία και η σταδιακή απώλεια βάρους παρατηρούνται σε ασθενείς που υποφέρουν από προχωρημένα στάδια καρκίνου ή λοίμωξης από HIV. Στην περίπτωση του AIDS, η καχεξία μπορεί να συνοδεύεται από διάρροια και αδυναμία. (Iversen, 2000)

Σε μία τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη από placebo μελέτη 67 ασθενών με AIDS, τόσο η δροναβινόλη όσο και το κάπνισμα της Κάνναβης οδήγησαν σε σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση σωματικού βάρους συγκριτικά με το placebo. Η δοκιμή είχε διάρκεια 21 ημέρες και χρησιμοποιήθηκαν 2.5 mg t.i.d. από του στόματος δροναβινόλης και δύο ως τρία τσιγάρα ημερησίως με περιεκτικότητα 3.95% σε THC. Η έρευνα ακόμα έδειξε πως κατά τη διάρκεια της θεραπείας, η χορηγούμενη THC δεν επηρέασε ούτε το ιικό φορτίο ούτε τον αριθμό των CD4+ και CD8+ λεμφοκυττάρων. Επιπλέον, οι δύο μορφές της THC δεν αλληλεπίδρασαν με αναστολείς προτεασών (indinavir και nelfinavir) που λάμβαναν οι ασθενείς. (Abrams, 2007)

Στον Καναδά έχει εγκριθεί σκεύασμα από του στόματος THC (Marinol) ως ορεξιογόνο για τη θεραπεία της ανορεξίας και της απώλειας βάρους που συνδέονται με το AIDS. Το Marinol είναι διαθέσιμο σε κάψουλες στις μορφές των 2.5, 5 και 10 mg THC. Η συνιστώμενη δόση για τη συγκεκριμένη ένδειξη είναι 2.5-20 mg ημερησίως. (CPA, 2005)

Β. ΑΥΤΙΣΜΟΣ

Δεν υπάρχει κλινική μελέτη που να ακολουθεί σωστό πρωτόκολλο για τη χρήση της Κάνναβης ή κανναβινοειδών για τη θεραπεία του αυτισμού. (WHO, 2018)

Γ. ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΣΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ

Τα αποτελέσματα των ερευνών που αξιολογούν την φαρμακοθεραπεία με Κάνναβη σε περίπτωση πόνου επιδεικνύουν την πολύπλοκη αναλγητική δράση που σχετίζεται με το φυτό. Πολλές τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές έχουν δείξει πως η Κάνναβη είναι αποτελεσματικό αναλγητικό. (Hill, 2015). Οι περισσότερες από αυτές τις μελέτες, όμως, εστιάζουν στη δράση των κανναβινοειδών που απομονώνονται από το φυτό. Σε μία μετα-ανάλυση από τους Whiting et al. (2015) για παράδειγμα, μόνο 5 από τις 28 μελέτες εκτιμούν τη δράση της ατμοποιημένης Κάνναβης ή του καπνίσματος του φυτού. (Whiting, 2015)

Δεν έχει εκδοθεί τυχαιοποιημένη και ελεγχόμενη με placebo δοκιμή για την Κάνναβη στον χρόνιο πόνο. Μία πρόσφατη μελέτη, που δεν συμπεριλήφθηκε στη μετα-ανάλυση των Whiting et al., ήταν μία ελεγχόμενη με placebo δοκιμή ενός εισπνεόμενου αερολύματος, η οποία έδειξε μία δοσοεξαρτώμενη μείωση των ποσοστών αυθόρμητου πόνου λόγω περιφερικής νευροπάθειας από διαβήτη σε ασθενείς με πόνο λόγω αντίστασης στη θεραπεία. (Whiting, 2015). Επιπλέον, πιο πρόσφατα, οι Wilsey et al. πραγματοποίησαν μία τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με placebo, μικτή δοκιμή ατμοποιημένης Κάνναβης σε 42 ασθενείς με πόνο από κεντρική νευροπάθεια που σχετίζεται με κάκωση στη σπονδυλική στήλη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ατμοποιημένη Κάνναβη μείωσε τον νευροπαθητικό πόνο αλλά δεν υπήρχε απόδειξη για σχέση δόσης-αποτελέσματος. Οι συγγραφείς κατέληξαν στο ότι υπάρχει ανάγκη για επιπρόσθετη έρευνα για να διερευνηθεί το πώς οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των κανναβινοειδών μπορούν να επηρεάσουν την αναλγησία. (Wilsey, 2016)

Μία εκτενής μελέτη αξιολόγησε την ασφάλεια της Κάνναβης που χορηγήθηκε μέσω καπνίσματος, μέσω ατμοποίησης και από του στόματος και εντόπισε μία αύξηση στις ανεπιθύμητες ενέργειες στην ομάδα που χρησιμοποιούσε Κάνναβη σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Δεν υπήρχε διαφορά στην εμφάνιση σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών ανάμεσα στις δύο ομάδες. (Ware, 2015). Ένα πρόσφατο διάγραμμα ανασκόπησης  έδειξε πως η Κάνναβη μπορεί να βελτιώσει τον πόνο και την ποιότητα ζωής. (Bellnier, 2017)

Δ. ΕΠΙΛΗΨΙΑ

Μόνο το κανναβινοειδές Κανναβιδιόλη έχει μελετηθεί ως φαρμακοθεραπεία για την επιληψία. (WHO, 2018). Μία κλινική δοκιμή με 48 επιληπτικούς ασθενείς χρησιμοποίησε την κανναβιδιόλη ως επιπρόσθετη θεραπεία μαζί με άλλα αντιεπιληπτικά φάρμακα. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες που να σχετίζονται με την χρήση της CBD αλλά δεν υπήρξε έγκυρο συμπέρασμα για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια της θεραπείας, λόγω των περιορισμένων αποδεικτικών στοιχείων. (Gloss, 2014)

Ε. ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ

Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μία νευροεκφυλιστική νόσος που συνοδεύεται από σπαστικότητα (μυϊκή ακαμψία), επίπονες κράμπες, χρόνιο πόνο στα άκρα, μυρμήγκιασμα και κνησμό στα δάχτυλα των χεριών και στα πόδια, μαζί με αταξία, τρέμουλο και γαστρεντερικές διαταραχές. (Iversen, 2000)

Δεκατρείς ελεγχόμενες μελέτες αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των κανναβινοειδών στη συγκεκριμένη νόσο. Τα αποτελέσματά τους είναι μικτά. Τα πιο έγκυρα συμπεράσματα όμως μπορούμε να τα αντλήσουμε από δύο κλινικές δοκιμές που οργανώθηκαν στη Μεγάλη Βρετανία και κάλυψαν μεγάλα δείγματα πληθυσμού.

Έτσι, σε μία τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή δοκιμή με παράλληλες ομάδες (η μελέτη CAMS) που εξέταζε συνολικά 630 ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας, οι 206 από αυτούς πήραν THC σε μορφή κάψουλας, οι 211 πήραν εκχύλισμα κάνναβης σε κάψουλα με συγκέντρωση 2.5mg THC, 1.25mg CBD και λιγότερο από 5% άλλα κανναβινοειδή ανά κάψουλα και οι 213 πήραν placebo. Η συνολική διάρκεια της μελέτης ήταν 14 εβδομάδες. Οι συγγραφείς ανέφεραν απουσία ευεργετικής επίδρασης των κανναβινοειδών στη σπαστικότητα, όπως αυτή εκτιμάται με την κλίματα Ashworth, σημειώνοντας όμως τους περιορισμούς της κλίμακας αυτής στον υπολογισμό των ιδιαίτερα πολύπλοκων συμπτωμάτων της σπαστικότητας. Παρόλα αυτά, παρατήρησαν μία υποκειμενική βελτίωση στην ικανότητα κίνησης με την από του στόματος THC και μία υποκειμενική βελτίωση στην σπαστικότητα, στις μυϊκές κράμπες, στον πόνο, στην ποιότητα του ύπνου και στη γενικότερη κατάσταση, παράλληλα με μία μείωση στις υποτροπές, με τον συνδυασμό των THC και CBD. Οι αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ήπιες και καλά ανεκτές. (Zajicek, 2003)

Ένα χρόνο αργότερα, οι Zajicek et al., πραγματοποίησαν μία συμπληρωματική (follow-up) μελέτη της πρώτης δοκιμής στην οποία συμμετείχαν οι 502 (80%) των αρχικών 630 ασθενών. Συνολικά παρατηρήθηκε γενικότερη αντικειμενική βελτίωση τόσο στη σπαστικότητα (όπως φάνηκε και με μικρή βελτίωση στην κλίμακα Ashworth) όσο και στους δείκτες αναπηρίας. Τα αποτελέσματα αυτά πιστοποιήθηκαν αντικειμενικά μόνο στους ασθενείς που λάμβαναν από του στόματος THC, αν και οι ασθενείς που λάμβαναν τον συνδυασμό κανναβινοειδών ανέφεραν εξίσου ευεργετικές επιδράσεις. Συνολικά δεν παρατηρήθηκαν ιδιαίτερες ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια και ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες αναφέρθηκαν από 109 ασθενείς που έπαιρναν THC, 125 ασθενείς που έπαιρναν συνδυασμό THC και CBD και 127 ασθενείς που έπαιρναν το placebo. (Zajicek, 2005)

Σε μία άλλη τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη από placebo δοκιμή με παράλληλες ομάδες, εξετάστηκαν 160 ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας. Οι Wade et al. αξιολόγησαν την επίδραση του εκχυλίσματος Κάνναβης που περιείχε ίσες ποσότητες THC (2.7mg) και CBD (2.5mg) και χορηγήθηκε υπό μορφή υπογλώσσιου σπρέι σε δόσεις 2.5-120mg από κάθε κανναβινοειδές τη μέρα για μία περίοδο 6 εβδομάδων. Από άποψη αποτελεσματικότητας, αυτό το παρασκεύασμα (Sativex) επέδειξε τις εξής επιδράσεις: στατιστικά σημαντική αντικειμενική μείωση της σπαστικότητας, στατιστικά σημαντική υποκειμενική βελτίωση της ποιότητας του ύπνου και στατιστικά σημαντική αντικειμενική βελτίωση στην ικανότητα κίνησης και στην δυσλειτουργία της ουροδόχου κύστεως συγκριτικά με το placebo. Από άποψη τοξικότητας, οι ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρήθηκαν ήταν γενικά ήπιες και καλά ανεκτές. (Wade, 2004)

Η Αμερικάνικη Ακαδημία Νευρολογίας (American Academy of Neurology, ΑΑΝ) έχει εκδώσει μία Περίληψη Συστηματικών Αξιολογήσεων για Κλινικούς (Summary of Systematic Reviews for Clinicians) που υποδεικνύει πως το από του στόματος εκχύλισμα Κάνναβης είναι αποτελεσματικό για τη μείωση της σπαστικότητας και του κεντρικού πόνου ή των επίπονων σπασμών σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας. (AAN, 2016)

ΣΤ. ΝΑΥΤΙΑ ΚΑΙ ΕΜΕΤΟΣ ΑΠΟ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου (National Cancer Institute, NCI) οι υποδοχείς κανναβινοειδών που βρίσκονται στον εγκέφαλο ίσως έχουν κάποιο ρόλο στον έλεγχο της ναυτίας και του εμετού. Μελέτες σε πειραματόζωα έχουν δείξει ότι η THC και άλλα κανναβινοειδή μπορεί να δρουν στους υποδοχείς κανναβινοειδών αναστέλλοντας την τάση για εμετό που προκαλείται από κάποιους τύπους χημειοθεραπείας. Δύο φάρμακα με βάση την Κάνναβη έχουν εγκριθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες με αυτήν την ένδειξη για ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στην κλασσική θεραπεία. Αυτά είναι η δροναβινόλη και η ναβιλόνη. (Anderson, 2018)

Τα φάρμακα αυτά έλαβαν έγκριση κυκλοφορίας όταν ακόμα η πρώτη γραμμή θεραπείας ήταν αντιεμετικά φάρμακα όπως η προχλωροπεραζίνη, η μοτοκλοπραμίδη, η χλωροπρομαζίνη, η δονπεριδόνη και η αλοπεριδόλη. Σήμερα χρησιμοποιούνται νεότερης γενιάς ανταγωνιστές των 5-ΗΤ3 υποδοχέων και δεν υπάρχει καμία κλινική μελέτη που να συγκρίνει την αποτελεσματικότητα των κανναβινοειδών με τα νεότερα φάρμακα. (Ben Amar, 2006)

Διάφορες μελέτες έχουν αξιολογήσει τη χρήση εισπνεόμενης Κάνναβης για ναυτία και εμετό προκαλούμενα από χημειοθεραπεία, αλλά τα αποτελέσματά τους είναι μικτά και δεν υπάρχουν αρκετές πληροφορίες για να ερμηνευτούν. (Anderson, 2018) Από τις συνολικά 28 μελέτες στη μετα-ανάλυση των Whiting et al., το ρίσκο για προκατάληψη ήταν υψηλό σε 23 και ασαφές για 5. Όλες προτείνουν μεγαλύτερο όφελος από τη χρήση κανναβινοειδών συγκριτικά με το placebo αλλά αυτό το όφελος δεν είναι στατιστικά σημαντικό σε όλες. (Whiting, 2015)

Ζ. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΥΠΝΟΥ

Δύο μελέτες (54 συμμετέχοντες) αξιολόγησαν τα κανναβινοειδή και συγκεκριμένα τη ναβιλόνη για τη θεραπεία των προβλημάτων του ύπνου. Η μία ήταν μία κλινική δοκιμή με παράλληλες ομάδες η οποία κατηγορήθηκε για υψηλό ρίσκο προκατάληψης. Στην έρευνα αυτή η ναβιλόνη εμφάνισε μεγαλύτερο όφελος συγκριτικά με το placebo στον δείκτη άπνοιας/υπόπνοιας. Η δεύτερη έρευνα, ήταν μία συνδυαστική κλινική δοκιμή η οποία κρίθηκε με χαμηλό κίνδυνο προκατάληψης και αφορούσε ασθενείς με ινομυαλγία. Εκεί η ναβιλόνη συγκρίθηκε με την αμιτριπτυλίνη και παρουσίασε βελτίωση στην αϋπνία και στην υπνική χαλάρωση. (Whiting, 2015)

Δεκαεννέα άλλες έρευνες ελεγχόμενες με placebo σχετικά με τον χρόνιο πόνο και τη σκλήρυνση κατά πλάκας εκτιμούν τον ύπνο ως αποτέλεσμα. Δύο από αυτές τις έρευνες αξιολόγησαν το κάπνισμα της Κάνναβης και βρήκαν ότι ήταν πολύ πιο πιθανό από το placebo να βελτιώσει τον ύπνο. (WHO, 2018). Ενώ πολλοί ασθενείς αναφέρουν ότι η Κάνναβη βελτιώνει τον ύπνο τους μειώνοντας τη λανθάνουσα περίοδο του ύπνου, η Κάνναβη φαίνεται ότι επίσης μειώνει και τον ύπνο REM με έναν τρόπο παρόμοιο με το αλκοόλ. Συμπερασματικά, η ποιότητα του ύπνου που επιτυγχάνεται με την Κάνναβη μπορεί να είναι κακή. (Gorelick, 2013) (Pivik, 1972)

(Το δεύτερο μέρος του αφιερώματος θα δημοσιευτεί στο τεύχος 90 της Holistic Life)

 

Ο Ιωάννης Οικονόμου γεννήθηκε το 1991 στην Αθήνα και είναι αδειούχος φαρμακοποιός και σύμβουλος υγείας.

  • Σπούδασε Φαρμακευτική στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
  • Από το 2015 μέχρι το 2017 εργάστηκε ως υπεύθυνος φαρμακοποιός σε φαρμακείο
  • Από το 2018 μέχρι σήμερα εργάζεται ως Υπεύθυνος Κανονιστικών Υποθέσεων σε εταιρεία συμπληρωμάτων διατροφής και σκευασμάτων φυτοθεραπείας
  • Το 2018 έγινε πιστοποιημένος Adaptive Health Practitioner μέσα από σειρά εκπαίδευσης της BioCare
  • Το 2019 έγινε δεκτός στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Διαχείριση της Γήρανσης και των Χρόνιων Νοσημάτων»
  • Από το 2019 αρθρογραφεί στο περιοδικό Holistic Life ως υπεύθυνος για τη στήλη Natural Beauty
  • Έχει ολοκληρώσει πιστοποιημένα εκπαιδευτικά προγράμματα φαρμακοεπαγρύπνησης, επιδημιολογίας, κλινικών μελετών και συμπληρωμάτων διατροφής
  • Δραστηριοποιείται στο YouTube με προσωπικό κανάλι στο οποίο δίνει συμβουλές για διάφορα θέματα υγείας

Εάν οι ντομάτες είναι το αγαπημένο σας υλικό στη σαλάτα (ή την πίτσα), υπάρχουν σίγουρα σοβαροί λόγοι για να τις συμπεριλάβετε όσο το δυνατόν περισσότερο στη διατροφή σας. Ένας από τους λόγους είναι το γεγονός ότι το λυκοπένιο που δίνει στις ντομάτες το όμορφο χρώμα τους είναι ένας από τους ισχυρότερους αντικαρκινικούς παράγοντες που έχουν ανακαλύψει οι επιστήμονες.

Αν και οι ερευνητές έχουν επίγνωση των ισχυρών αντικαρκινικών δυνατοτήτων του λυκοπενίου για πάνω από 30 χρόνια, πρόσφατα, ξεκίνησε μια σημαντική έρευνα για να διαπιστώσει πώς αυτή η ένωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί καλύτερα ως κομμάτι του οπλοστασίου καταπολέμησης του καρκίνου.

Ο καρκίνος είναι η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου στις Ηνωμένες Πολιτείες, προσβάλλοντας πάνω από 21 εκατομμύρια Αμερικανούς ανά πάσα στιγμή. Το γεγονός ότι το λυκοπένιο μπορεί να αποτρέψει και να θεραπεύσει αποτελεσματικά τον καρκίνο είναι επομένως ζωτικής σημασίας.

Τι είναι το λυκοπένιο και πώς λειτουργεί;

Το λυκοπένιο βρίσκεται όχι μόνο στις ντομάτες, αλλά και στο ροζ γκρέιπφρουτ, την παπάγια και το καρπούζι. Είναι ένα καροτενοειδές - ένα είδος χρωστικής που δίνει σε κάποια κόκκινα φρούτα την όμορφη απόχρωσή τους. Το λυκοπένιο είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες στο σώμα, αποτρέποντας τη βλάβη του DNA και βοηθώντας τα κύτταρα να λειτουργούν άριστα.

Εκτός από τη δράση του στην αντιμετώπιση του καρκίνου, το λυκοπένιο έχει επίσης αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο καρδιακής νόσου κατά 50 τοις εκατό, μειώνει τον κίνδυνο αρτηριοσκλήρωσης, προστατεύει το δέρμα από την υπεριώδη ακτινοβολία και τις βλάβες που προκαλούνται από την υπερβολική έκθεση στον ήλιο και καταπολεμά τα σημάδια της γήρανσης.

Τι λέει η επιστήμη για το λυκοπένιο και τον καρκίνο

Διάφορες μελέτες επιβεβαιώνουν την ικανότητα του λυκοπενίου να καταπολεμά τον καρκίνο του προστάτη, των ωοθηκών και του δέρματος:

Μια νέα ανασκόπηση μελετών που δημοσιεύτηκαν στο Journal of Biological Regulators and Homeostatic Agents, αποδίδει στο λυκοπένιο την ιδιότητα να παρεμβάλει στον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων, επιβραδύνοντας την εξέλιξη της νόσου. Η ομάδα ανέφερε ότι το λυκοπένιο επίσης βοηθά στην πρόληψη από τη μετάσταση κακοήθων όγκων ή τη διάδοσή τους σε άλλες περιοχές του σώματος.

Μια άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Cellular Physiology, διαπίστωσε ότι τα εκχυλίσματα ντομάτας παρεμβαίνουν στην ικανότητα των καρκινικών κυττάρων να κλωνοποιηθούν.

Εκτενείς μελέτες έχουν επίσης διεξαχθεί για να εξεταστεί η δράση του λυκοπενίου στην καταπολέμηση του καρκίνου των ωοθηκών - που θεωρείται ότι εμφανίζει τη μεγαλύτερη θνησιμότητα από όλους τους γυναικολογικούς καρκίνους.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο American Journal of Cancer Research διαπίστωσε ότι όταν τα ποντίκια στα οποία είχαν εμφυτευτεί ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα ωοθήκης έλαβαν λυκοπένιο, οι όγκοι τους μειώθηκαν δραματικά σε αριθμό. Επιπλέον, όταν ορισμένα από τα ποντίκια έλαβαν συμβατικά φάρμακα χημειοθεραπείας όπως η πακλιταξέλη και η καρβοπλατίνη, τα αποτελέσματα των φαρμάκων ενισχύθηκαν από το λυκοπένιο, πράγμα που σήμαινε ότι έπρεπε να χορηγηθούν λιγότερα τοξικά φάρμακα.

Όσον αφορά τον καρκίνο του προστάτη, στα μέσα της δεκαετίας του '80, οι ερευνητές της διάσημης Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ ανακάλυψαν ότι το λυκοπένιο στις ντομάτες μπορεί να προστατεύσει τους άνδρες από την ανάπτυξη αυτού του αρκετά κοινού καρκίνου.

Ο καρκίνος του δέρματος είναι άλλη μία μορφή καρκίνου που μπορεί να δρα το λυκοπένιο. Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Cellular Biology διαπίστωσε ότι όταν τα κύτταρα του δέρματος εκτέθηκαν σε λυκοπένιο πριν υποβληθούν σε υψηλά επίπεδα υπεριώδους ακτινοβολίας, η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του δέρματος μειώθηκε και ενθαρρύνθηκε η απόπτωση - η «αυτοκτονία» των καρκινικών κυττάρων.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, υπάρχουν πολλοί λόγοι για να τρώμε όσο το δυνατόν περισσότερες ντομάτες. Και μεγαλώνοντας τις δικές μας φρέσκες, νόστιμες ποικιλίες ντομάτας στον κήπο ή το μπαλκόνι μας, θα ανταμειφθούμε με πολλαπλούς τρόπους.

ΠηγέςNaturalHealth365LifeExtensionFitDay

Η αιτία του χρόνιου πόνου είναι συχνά άγνωστη. Δεν υπάρχει ένδειξη μιας ασθένειας ή βλάβης στους ιστούς του σώματος την οποία οι γιατροί να μπορούν να συνδέσουν με τον πόνο. Μερικές φορές, ο χρόνιος πόνος οφείλεται σε κάποια χρόνια πάθηση, όπως η αρθρίτιδα, που προκαλεί επώδυνο ερεθισμό των αρθρώσεων ή η ινομυαλγία, που προκαλεί μυϊκό πόνο. Άλλες φορές, ο χρόνιος πόνος μπορεί να οφείλεται σε κάποιο ατύχημα, λοίμωξη ή επέμβαση που έχει καταστρέψει ένα περιφερειακό νεύρο ή ένα νεύρο του νωτιαίου μυελού. Αυτό το είδος νευρικού πόνου που παρατείνεται μετά την επούλωση του αρχικού τραυματισμού ονομάζεται νευροπαθητικός – που σημαίνει ότι ο πόνος προκαλείται από το κατεστραμμένο νεύρο και όχι από τον αρχικό τραυματισμό.

Στις περισσότερες φορές ο πόνος συνδέεται με την παρουσία φλεγμονής. Στην προσπάθειά του ο οργανισμός να επιδιορθώσει έναν ιστό, ενεργοποιεί μηχανισμούς με σκοπό την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας. Η φλεγμονή είναι η απόκριση σε μία προκληθείσα βλάβη. Αυτή χαρακτηρίζεται από τέσσερα κλασικά συμπτώματα φλεγμονής που είναι τα εξής: η ερυθρότητα, το οίδημα, ο πόνος και η μειωμένη λειτουργικότητα.

Υπάρχουν περισσότερες από 3.000 επιστημονικές δημοσιεύσεις σχετικά με την ευεργετική δράση της Κουρκουμίνης στην αντιμετώπιση της φλεγμονής και του πόνου, με επιδημιολογικά ευρήματα, in–vitro μελέτες καθώς και σε πειράματα σε ζώα. Οι κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, ωστόσο είναι σπάνιες επειδή η Κουρκουμίνη δεν απορροφάται ικανοποιητικά. Η ανάπτυξη της επιστημονικής έρευνας και η στόχευση σε ποιοτικά και αποτελεσματικά διατροφικά φάρμακα (nutraceuticals), έχει οδηγήσει σε σημαντικές καινοτομίες δημιουργώντας μία νέα εποχή στα σκευάσματα από φυσικές ουσίες. Μία τέτοια καινοτομία είναι η δημιουργία του φυτοσώματος Κουρκουμίνης. Το φυτόσωμα της Κουρκουμίνης είναι ένα φωσφολιπίδιο που αποτελείται από Χολίνη μαζί με Κουρκουμίνη. Κατά την παραγωγή του εν λόγω φυτοσώματος, η Κουρκουμίνη συνδέεται με Φωσφατιδυλοχολίνη από σόγια σε αναλογία 1:2. Η μορφή αυτή της Κουρκουμίνης την καθιστά πολύ περισσότερο απορροφήσιμη σε σχέση με την ελεύθερη Κουρκουμίνη, όπως έχουν δείξει επανειλημμένα έρευνες.

Μελέτη σε ανθρώπους με βάση το συνολικό περιεχόμενο Kουρκουμίνης, έδειξε ότι η απορροφητικότητα 1gr (1.000 mg) φυτοσώματος Κουρκουμίνης ήταν ίση με 10 gr ελεύθερης Κουρκουμίνης.

Η σταθερότητα του φυτοσώματος Κουρκουμίνης τόσο στο γαστρικό υγρό, όσο και στο ίδιο το έντερο, είναι σημαντικά υψηλότερη από εκείνη της ελεύθερης Κουρκουμίνης. Σε μία δοκιμή προσομοίωσης του περιβάλλοντος του εντέρου (pH 7,2) και θερμοκρασίας (37° C), η σταθερότητα του φυτοσώματος Κουρκουμίνης ήταν σημαντικά υψηλότερη από εκείνη της ελεύθερης Κουρκουμίνης. Μέσα σε δέκα λεπτά, το ήμισυ της μη συνδεδεμένης Κουρκουμίνης είχε καταστραφεί, ενώ το 83% της συνδεδεμένης με φυτόσωμα μορφής παρέμεινε σταθερό σχεδόν μετά από τέσσερις ώρες.

Η Κουρκουμίνη έχει μία ευνοϊκή επίδραση στο κινητικό σύστημα με δυνατότητες υποστήριξης της κυτταρικής ανοσίας. Είναι αποτελεσματική στη ρευματοειδή αρθρίτιδα, στη θυλακίτιδα, στις φλεγμονές, σε πόνους της μέσης και στην οστεοαρθρίτιδα.

Η Κουρκουμίνη διαθέτει ένα μεγάλο εύρος θεραπευτικών δράσεων:

  • Μειώνει την φλεγμονή ελαττώνοντας τα επίπεδα της ισταμίνης και συμβάλλει στη μείωση της παραγωγής της φυσικής κορτιζόνης από τα επινεφρίδια.
  • Προστατεύει από τη βλάβη που προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες λόγω της ισχυρής αντιοξειδωτικής της δράσης.
  • Προστατεύει το ήπαρ από τοξικά συστατικά.
  • Μειώνει την συσσώρευση αιμοπεταλίων συμβάλλοντας και στη βελτίωση του κυκλοφορικού συστήματος.
  • Προστατεύει τα τοιχώματα του παχέος εντέρου.
  • Διατηρεί τις αρτηρίες ευλύγιστες.
  • Προάγει την υγεία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος και βοηθά στην γεροντική άνοια.

Ειδικότερα, κλινικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν με χορήγηση της Κουρκουμίνης σε ασθενείς με αρθρίτιδα στο γόνατο που λάμβαναν Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα, έδειξαν εξαιρετική βελτίωση στην περιπατητική ικανότητα, δηλαδή στη μείωση του πόνου, του οιδήματος, της φλεγμονής και της αύξησης της κινητικότητας.

Επίσης χρησιμοποιήθηκε με εξαιρετική επιτυχία σε ασθενείς με επαναλαμβανόμενη πρόσθια ραγοειδίτιδα ως συμπληρωματική θεραπεία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν σημαντική μείωση στη συχνότητα υποτροπής, λιγότερο πόνο στα μάτια και μείωση της θόλωσης της όρασης.

Όλα τα παραπάνω στοιχεία αποδεικνύουν ότι το φυτόσωμα της Κουρκουμίνης είναι μία αποτελεσματική και ασφαλής πρόταση, χωρίς παρενέργειες, για την αιτιολογική αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου.

Μία νέα, ευεργετική για τον οργανισμό μας, δράση της βιταμίνης D έρχεται να προστεθεί στις ήδη γνωστές. Σύμφωνα με νέα μελέτη, η βιταμίνη D συμβάλλει στην αποτελεσματική θεραπεία και αποτελεί προληπτική επιλογή για τις ασθένειες του ήπατος και τον καρκίνο.

Τα ευρήματα της μελέτης, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nutrition & Metabolism, αποκάλυψαν ότι η ανεπάρκεια της βιταμίνης D και ο πολυμορφισμός μερικών γονιδίων  σχετίζονται με την ανάπτυξη χρόνιων ηπατικών διαταραχών, όπως η χρόνια λοίμωξη από τον ιό της ηπατίτιδας C, η ηπατική ίνωση και η νεκρωτική φλεγμονή του ήπατος. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η βιταμίνη D καθώς και παράγοντες γενετικής προδιάθεσης επηρεάζουν την ανάπτυξη της μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος (NAFLD).

Η νέα μελέτη που διεξήχθη από ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο King Abdulaziz και το Πανεπιστήμιο Qassim στη Σαουδική Αραβία, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Εγκεφάλου στην Ινδία και το SUNY Downstate Medical Center στις ΗΠΑ, αναθεώρησε παλαιότερες μελέτες που εξέταζαν τη σχέση της βιταμίνης D με τις ασθένειες του ήπατος και τον καρκίνο του ήπατος. Οι μελέτες αυτές έχουν δείξει ότι η έλλειψη βιταμίνης D στο σώμα αποτελεί ένδειξη προβλημάτων υγείας. Επιπλέον, η ανάπτυξη φλεγμονής κατά τη διάρκεια μιας νόσου θα μπορούσε να είναι υπεύθυνη για τις μειωμένες ποσότητες βιταμίνης D που συνήθως συναντάμε σε ποικιλία διαταραχών. Επίσης, υποδοχείς βιταμίνης D βρίσκουμε σε όλους τους ιστούς του σώματος που ρυθμίζουν την ανοσολογική λειτουργία και τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων.

Επομένως, φαίνεται ότι η βιταμίνη D έχει αντιφλεγμονώδεις και ανοσορυθμιστικές ιδιότητες, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και θεραπεία παθήσεων του ήπατος και του καρκίνου.

Για τους παραπάνω λόγους, η ερευνητική ομάδα προτρέπει τους εμπειρογνώμονες της υγειονομικής περίθαλψης να ευαισθητοποιήσουν το κοινό για τις ανεπιθύμητες ενέργειες της ανεπάρκειας βιταμίνης D. Ευτυχώς, το σώμα μας παράγει βιταμίνη D κατά την έκθεσή μας στον ήλιο. Ωστόσο, οι κατάλληλες οδηγίες για τον επαρκή χρόνο, αλλά και τον τρόπο έκθεσης, θεωρούνται απαραίτητες ώστε να επιτυγχάνεται με ασφάλεια η συμπλήρωση της βιταμίνης.

 Πηγή: Springer

Δευτέρα, 15 Ιανουαρίου 2018 09:15

H Pukka “ενεργοποιείται”

Η γνωστή εταιρεία ξεκίνησε το 2018 προσθέτοντας δυο νέα προϊόντα στη γκάμα των τσαγιών της. Ο λόγος για το Lean Matcha Green και το  Turmeric Active.

lean matcha green box

To Lean Matcha Green έχει σχεδιαστεί για να ενισχύει φυσικά το μεταβολισμό, να εξισορροπεί τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να βοηθάει στη διατήρηση της υγιούς σύνθεσης του σώματος. Αποτελεί μείγμα από βότανα φαρμακευτικής ποιότητας, ενισχυτικά του μεταβολισμού, θερμογόνα, όπως oolong, τσάι matcha και μπαχαρικά όπως κανέλα, turmeric, ginger, γλυκό και πικρό μάραθο.

turmeric active

Το Turmeric Active είναι μείγμα φαρμακευτικής ποιότητας βοτάνων όπως turmeric, ginger, galangal και τσουκνίδα. Αυτά τα εξαιρετικά βότανα χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση των φλεγμονών και του πόνου καθώς υποστηρίζουν παράλληλα τις αρθρώσεις. Το αποτέλεσμα είναι ένα θερμό πικάντικο και αναζωογονητικό μείγμα με γλυκές νότες πορτοκαλιού.

100 organic pine bark and berry 30g 2305 p

Μετά από την επιτυχία του 100% οργανικού Organic Curcumin Latte (ή γνωστό και ως Golden Milk) η εταιρεία συμπληρωμάτων διατροφής που είναι γνωστή για την περιβαλλοντική της ευαισθησία λανσάρει ακόμη δυο προϊόντα (σε μορφή ροφήματος) με βιολογική πιστοποίηση. Ο λόγος για το Organic Nordic Forest Blend Organic Pine Bark & Berry. Το προϊόν παράγεται από άγριους  βιολογικούς καρπούς (κόκκινους) lingonberry και bilberry αναμεμιγμένα με (πλούσιο σε προανθοκυανιδίνη) φλοιό Arctic pine και εκχύλισμα από Arctic bilberry. Η προέλευση των συστατικών είναι από την Φιλανδική Λαπωνία.

 

100 organic wild chaga and raw cacao 30g 2313 p

Το δεύτερο προϊόν Nordic Forest Blend 100% Organic Wild Chaga & Raw Cacao συνδυάζει το εκχύλισμα από Nordic chaga με το (πλούσιο σε φλαβονόλες) Cacao από τα δάση του Περού. Η συλλογή γίνεται από βιολογικά πιστοποιημένα δάση εξασφαλίζοντας τη καθαρότητα του τελικού προϊόντος.

Τετάρτη, 21 Μαρτίου 2018 09:48

Green Tea (camellia sinesis)

Όλων των ειδών τα τσάγια (πράσινο, μαύρο, λευκό, κόκκινο) προέρχονται από το ίδιο φυτό, την camellia sinesis. Η διαφορά έγκειται στον τρόπο παρασκευής των φύλλων του τσαγιού. Τα φύλλα του πράσινου τσαγιού, αντίθετα με τα άλλα τσάγια, δεν έχουν υποστεί βρασμό και επομένως τα ενεργά συστατικά τους παραμένουν αναλλοίωτα. Τα φύλλα του φυτού χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς και όχι μόνο λόγους.

Σύμφωνα με Κινέζικο θρύλο, το τσάι ανακαλύφθηκε εντελώς τυχαία από έναν αυτοκράτορα 4000 χρόνια πριν. Από τότε, η Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική συστήνει το πράσινο τσάι για πονοκεφάλους, σωματικούς πόνους, πέψη, κατάθλιψη, ενίσχυση του ανοσοποιητικού, αποτοξίνωση, ως τονωτικό της ενέργειας και για να προάγει τη μακροζωία.

Το πράσινο τσάι περιέχει πτητικά έλαια, βιταμίνες, μέταλλα και καφεΐνη, αλλά τα κύρια συστατικά που παρουσιάζουν ενδιαφέρον είναι οι πολυφαινόλες, ειδικά η κατεχίνη που ονομάζεται επιγαλλοκατεχίνη (EGCG). Οι πολυφαινόλες πιστεύεται ότι ευθύνονται για τους περισσότερους ρόλους του πράσινου τσαγιού στην επιδίωξη της καλής υγείας.

Οι πολυφαινόλες του πράσινου τσαγιού έχουν εξαιρετική αντιοξειδωτική δράση, πιο ισχυρή και από αυτήν των βιταμινών C και Ε, όπως προέκυψε από επιστημονικές πειραματικές μελέτες.

Το πράσινο τσάι έχει δείξει ότι ελαττώνει ελαφρά τα επίπεδα της γενικής χοληστερόλης και βελτιώνει το προφίλ χοληστερόλης, μειώνοντας την LDL («κακή») και αυξάνοντας την HDL («καλή») χοληστερόλη στις περισσότερες, αλλά όχι σε όλες τις μελέτες. Το πράσινο τσάι ίσως επίσης προάγει την καρδιαγγειακή υγεία μειώνοντας τη συσσώρευση αιμοπεταλίων στο αίμα.

Το πράσινο τσάι έχει δειχθεί επίσης ότι προστατεύει ενάντια στη βλάβη στην LDL («κακή») χοληστερόλη που προκαλείται από το οξυγόνο. Η κατανάλωση πράσινου τσαγιού αυξάνει την αντιοξειδωτική δράση στο αίμα. Η οξειδωτική βλάβη της LDL μπορεί να οδηγήσει σε αθηροσκλήρωση. Ενώ πολλές μελέτες σε πληθυσμούς θεωρούν ότι η κατανάλωση πράσινου τσαγιού συνδέεται με προστασία ενάντια της αθηροσκλήρωσης, τα στοιχεία είναι ακόμα σε αρχικό στάδιο.

Το εκχύλισμα του πράσινου τσαγιού περιορίζει τη γαστρική και παγκρεατική λιπάση, ενώ ενεργοποιεί τη θερμογένεση. Σύμφωνα με μία έρευνα πάνω σε ασθενείς που παρουσίαζαν ελαφριά παχυσαρκία, η καθημερινή κατανάλωση πράσινου τσαγιού επί 3 μήνες μείωσε το συνολικό σωματικό βάρος κατά 4.65%, και την περίμετρο της μέσης κατά 4.48%. Το εκχύλισμα του πράσινου τσαγιού συμβάλλει στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, καθώς καταπολεμά τη συσσώρευση των λιπών και ενεργοποιεί τη θερμογένεση (μεταβολική παραγωγή θερμότητας).

Διάφορες μελέτες σε ζώα αλλά και εργαστηριακά τεστ έχουν δείξει την αντικαρκινογόνο δράση των πολυφαινολών από το πράσινο τσάι. Σε μία από αυτές τις μελέτες, μία πολυφαινόλη που ονομάζεται κατεχίνη από το πράσινο τσάι εμπόδισε αποτελεσματικά τη μετάσταση κυττάρων μελανώματος (καρκίνος του δέρματος). Οι πολυφαινόλες στο πράσινο τσάι έχουν επίσης συνδεθεί με μείωση του κινδύνου διαφόρων τύπων καρκίνου σε ανθρώπους.

Σε μια διπλή-τυφλή δοκιμή, άτομα με λευκοπλακία (μια προκαρκινική στοματική κατάσταση) έλαβαν 3gr την ημέρα από ένα μίγμα πράσινου τσαγιού, πολυφαινολών από πράσινο τσάι και οργανικές χρωστικές πράσινου τσαγιού, καθημερινά για έξι μήνες. Συγκρινόμενη με την ομάδα ατόμων που λάμβαναν ένα εικονικό μίγμα (placebo), η ομάδα του πράσινου τσαγιού είχε σημαντικές μειώσεις στην προκαρκινική κατάσταση.

Ουσίες στο πράσινο τσάι, όπως και στο μαύρο τσάι, ίσως μειώνουν τον κίνδυνο τερηδόνας. Εθελοντές που ξέπλεναν το στόμα τους με αλκοολούχο εκχύλισμα φύλλων τσαγιού ουλόνγκ πριν τον ύπνο κάθε βράδυ, για τέσσερις μέρες είχαν σημαντικά λιγότερη συσσώρευση πλάκας, αλλά παρόμοιες ποσότητες βακτηρίων που προκαλούν πλάκα, σε σύγκριση με εκείνους που δεν ακολουθούσαν αυτή τη μέθοδο.

Οι πολυφαινόλες του πράσινου τσαγιού έχει δειχθεί ότι διεγείρουν την παραγωγή κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος και έχουν τοπικές αντιβακτηριδιακές ιδιότητες – ακόμα και ενάντια σε βακτήρια που προκαλούν οδοντική πλάκα.

Μια μελέτη ανακάλυψε ότι η λήψη 10 ή περισσότερων φλιτζανιών πράσινου τσαγιού την ημέρα βελτιώνει τα τεστ αίματος, εμφανίζοντας προστασία ενάντια σε βλάβες στο ήπαρ.

Τα φλαβονοειδή του τσαγιού που δόθηκαν σε μορφή κάψουλας μείωσαν την οσμή των περιττωμάτων και τα βακτήρια των εντέρων σε ηλικιωμένους Γιαπωνέζους που ταΐζονταν με καθετήρες σιτίσεως. Η μελέτη επαναλήφθηκε σε κατάκοιτους ηλικιωμένους που δεν ήταν σε καθετήρες σιτίσεως, και το πράσινο τσάι έδειξε πάλι ότι βελτιώνει τα βακτήρια στα έντερα. Αυτές οι μελέτες αυξάνουν την πιθανότητα χρήσης του πράσινου τσαγιού σε άλλες περιπτώσεις όπου τα βακτήρια του εντέρου έχουν διαταραχτεί, όπως μετά τη χρήση αντιβιοτικών. Είναι αναγκαίες όμως επιπλέον μελέτες για να ξεκαθαρίσει ο ρόλος του πράσινου τσαγιού σε αυτή την περίπτωση.

Το τσάι με υψηλές ποσότητες τανίνης έχει δειχθεί ότι μειώνει την ανάγκη για αφαίρεση αίματος σε άτομα με υπερφόρτωση σιδήρου, ή αιμοχρωμάτωση, όπως δείχθηκε σε μία μελέτη. Το τσάι για να είναι αποτελεσματικό έπρεπε να λαμβάνεται με τα γεύματα και χωρίς λεμόνι ή γάλα.

Το τσάι πιστεύεται ότι βοηθάει στην αιμοχρωμάτωση εμποδίζοντας την απορρόφηση σιδήρου.

Πηγή: Natural Medicine, Εκδόσεις ETRA

Τετάρτη, 21 Μαρτίου 2018 09:18

Άσθμα: θεραπεία με ένζυμα

Το άσθμα είναι μία φλεγμονώδης πάθηση που περιλαμβάνει σπασμούς των βρόγχων και βρογχιολίων. Ο κίνδυνος του άσθματος επηρεάζεται από γενετικούς, περιβαλλοντικούς και συμπεριφορικούς παράγοντες. Οι κρίσεις άσθματος προκαλούνται από την εισπνοή ή/και κατανάλωση ενός αλλεργιογόνου. Μόλις εκτεθεί στο αλλεργιογόνο, το σώμα απελευθερώνει μακροφάγα στους αεραγωγούς για την αντιμετώπιση του ξένου εισβολέα. Οι λείοι μύες των αεραγωγών, στη συνέχεια, κονταίνουν και συστέλλονται, οδηγώντας σε δυσκολία στην αναπνοή.

Το άσθμα προκαλεί αλλαγές στη δομή της εσωτερικής επένδυσης των επιθηλιακών κυττάρων. Μια αύξηση του αριθμού των λαγηνοειδών κυττάρων αυξάνει την έκκριση βλεννίνης, δημιουργώντας ένα φράγμα βλέννας στους αεραγωγούς. Τα αιμοφόρα αγγεία στα βρογχικά τοιχώματα αυξάνουν σε μέγεθος και αριθμό στους ασθματικούς. Φλεγμονή των αεραγωγών κατά τη διάρκεια μιας κρίσης προκαλεί αγγειοδιαστολή και διαρροή της πρωτεΐνης του πλάσματος και ερυθρών αιμοσφαιρίων εντός του αυλού.

Η συσσώρευση του ινώδους έχει σημαντικές επιπτώσεις στη φυσική ή μηχανική κίνηση των πνευμόνων. Το ινώδες μπορεί να συμβάλλει στο κλείσιμο των αεραγωγών αδρανοποιώντας τον επιφανειοδραστικό παράγοντα και συμβάλλοντας στο κλείσιμο. Οι φλεγμονώδεις μηχανισμοί που εμπλέκονται στο κλείσιμο των αεραγωγών και η υπεραντιδραστικότητα περιλαμβάνουν όχι μόνο συσσώρευση εξωαγγειακού ινώδους, αλλά επίσης εκκρίματα πλάσματος και φλεγμονώδη κύτταρα.

Η συνεχής απελευθέρωση ινώδους κατά την διάρκεια της φλεγμονώδους αντίδρασης μπορεί να προκαλέσει τη συσσώρευσή του στον πνευμονικό ιστό, κάνοντας τους πνεύμονες ξηρούς και άκαμπτους. Οι περισσότερες κρίσεις άσθματος είναι ήπιες. Ωστόσο, αν αφεθούν χωρίς θεραπεία, μπορεί να οδηγήσουν σε χρόνιο άσθμα ή σε μεγαλύτερης διάρκειας και πιο συχνά επεισόδια άσθματος. Ενδεχομένως, η αναπνοή μπορεί να απαιτεί συνεχή προσπάθεια.

Η χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ), όπως ασπιρίνη, ναπροξένη και ιβουπροφαίνη, έχει βρεθεί να πυροδοτεί σοβαρές και μερικές φορές θανατηφόρες κρίσεις άσθματος. Η δυσανεξία στα ΜΣΑΦ είναι γενετική, αν και η ευαισθησία στα ΜΣΑΦ μπορεί να αυξηθεί με την ηλικία. Σε μια μελέτη, ερευνητές συμπέραναν ότι κατά προσέγγιση το 5% των παιδιών με άσθμα και το 21% των ενηλίκων με άσθμα ήταν ευαίσθητοι στο επαγόμενο από ασπιρίνη άσθμα (ΑΙΑ). Η ασπιρίνη επέφερε επίσης άσθμα σε 2.5% των μη ασθματικών στο δείγμα πληθυσμού.

Συμπτώματα

Κοινά συμπτώματα του άσθματος περιλαμβάνουν βήχα, συριγμό, πόνο στο στήθος, δυσφορία και δύσπνοια. Τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινωθούν νωρίς το πρωί, ως αντίδραση στην έντονη άσκηση ή σε ακραίες καιρικές συνθήκες. Το χρόνιο άσθμα συχνά συνυπάρχει με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ).

Μπορεί επίσης να διευκολύνει τη ΓΟΠ αυξάνοντας την κοιλιακή πίεση και μειώνοντας την πίεση του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα. Η ΓΟΠ προάγει τη συστολή και τον ερεθισμό των αεραγωγών με χρόνια οξεία αναρρόφηση, που μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμες ουλές και βλάβη των αεραγωγών.

Θεραπεία με ένζυμα

Τόσο η θεραπεία με συστημικά όσο και με πεπτικά ένζυμα μπορεί να βελτιώσει τον κίνδυνο και τα συμπτώματα από το άσθμα. Τα συστημικά ένζυμα μπορεί να βοηθήσουν στη διάσπαση του ινώδους στους πνεύμονες, στη μείωση της φλεγμονής στους αεραγωγούς και την ενίσχυση της συνολικής ανοσολογικής λειτουργίας. Η θεραπεία με ένζυμα μεταβάλλει τις φλεγμονώδεις διεργασίες που εμπλέκονται στο χρόνιο άσθμα, μειώνοντας τον πόνο, το οίδημα και τη συσσώρευση ινώδους στους πνεύμονες. Τα πεπτικά ένζυμα μπορεί να βοηθήσουν το σώμα να λάβει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για να υποστηρίξει την υγιή λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος.

 

Συστημικά ένζυμα

Σερραπεπτάση

Η σερραπεπτάση έχει αποδειχθεί ότι έχει αντιφλεγμονώδεις και ινωδολυτικές ιδιότητες που βοηθούν στη μείωση του οιδήματος και των σπασμών των αεραγωγών, επιτρέποντας αρκετό οξυγόνο στους πνεύμονες και μειώνοντας τη σοβαρότητα των ασθματικών κρίσεων βήχα και συριγμού. Η σερραπεπτάση απέδειξε επίσης αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις σε περιοχές εντοπισμένης φλεγμονής.

Νατοκινάση

Η νατοκινάση αποτελεί κρίσιμο μέρος της θεραπείας λόγω της ικανότητάς της να διαλύει το ινώδες και να απενεργοποιεί τον αναστολέα του ενεργοποιητή πλασμινογόνου (ΡΑΙ-1). Ο ΡΑΙ-1 προάγει τη συσσώρευση ινώδους καταστέλλοντας την ινωδόλυση και έχει επίσης τεκμηριωθεί σε ομογενοποιήματα πνεύμονα ποντικών με επαγόμενο άσθμα. Η νατοκινάση έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τους παράγοντες πήξης που συμβάλλουν στα συμπτώματα του άσθματος.

Βρομελίνη

Η βρομελίνη έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματική για τον έλεγχο της φλεγμονής σε άτομα με άσθμα. Η από του στόματος χορήγηση της βρομελίνης σε ποντικούς με επαγόμενο άσθμα κατέδειξε μείωση της συγκέντρωσης κυτοκίνης (ηωσινόφιλα και IL-13), υποδεικνύοντας ότι η βρομελίνη μειώνει τη φλεγμονή των αεραγωγών στο άσθμα με τη ρύθμιση της δραστηριότητας της κυτοκίνης. Η θεραπεία με βρομελίνη μειώνει σημαντικά τα Τ λεμφοκύτταρα CD4+ και CD8+, την αναλογία των Τ-κυττάρων CD4+/CD8+ και τα κύτταρα IL-13 (ανοσολογικά και προφλεγμονώδη) στα ποντίκια. Αυτά τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η βρομελίνη παίζει επίσης ρόλο στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και στην άμβλυνση της πυροδότησης της ανοσοαπόκρισης σε κρίσεις άσθματος, πράγμα που μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα τους.

Δεδομένα καταδεικνύουν ότι η από του στόματος χορηγούμενη βρομελίνη μπορεί να εξασθενίσει τη φλεγμονή σε ένα καλά χαρακτηρισμένο μοντέλο άσθματος ποντικού. Προτείνεται ότι η βρομελίνη μπορεί να ενισχύσει τον αριθμό των ρυθμιστικών κυττάρων και τη λειτουργία τους, με αποτέλεσμα την επίλυση του άσθματος. Η προστατευτική επίδραση της βρομελίνης στους πνεύμονες συσχετίζεται με παρατηρούμενη μείωση των ηωσινοφίλων, λεμφοκυττάρων και κυτοκινών. Τα ποντίκια που έλαβαν θεραπεία βρομελίνης φαίνεται να έχουν μειωμένο πνευμονικό τραυματισμό σε σύγκριση με τις ομάδες ελέγχου, καθώς και μια σημαντική μείωση στη συγκέντρωση της IL-13.

Πρωτεάσες

Οι πρωτεάσες έχει επίσης δειχθεί ότι είναι αποτελεσματικές στην εξάλειψη του ινώδους από τους πνεύμονες. Σε μια in vivo μελέτη, ποντίκια με επαγόμενη ενδοαγγειακή πήξη και παρεμποδισμένη ινωδόλυση υποβλήθηκαν σε θεραπεία με πρωτεάσες, η οποία μείωσε σημαντικά την πνευμονική βλάβη, με διάσπαση του ινώδους και του ουλώδους ιστού στους πνεύμονες. Οι ερευνητές ανέφεραν ότι τα ένζυμα πρωτεάσης έχουν άμεσες επιπτώσεις στην αποικοδόμηση του ινώδους.

ΠΕΠΤΙΚΑ ΕΝΖΥΜΑ

Καθώς η ΓΟΠ συνυπάρχει συχνά και επιδεινώνει τις ασθματικές καταστάσεις, η θεραπεία με πεπτικά ένζυμα μπορεί να είναι επωφελής για τα άτομα με χρόνιο άσθμα. Βοηθώντας στη διάσπαση των τροφών στο στομάχι, τα πεπτικά ένζυμα, όπως οι πρωτεάσες, αμυλάσες και λιπάσες, δρουν για να βελτιώσουν τη γαστρική πίεση, η οποία συμβάλλει στην ΓΟΠ.

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ

Σύμφωνα με μελέτες, το συμπτωματικό άσθμα σε ενήλικες συνδέεται με χαμηλή πρόσληψη αντιοξειδωτικών και με ανισορροπία οξειδωτικών-αντιοξειδωτικών στο σώμα. Η χορήγηση αντιοξειδωτικών συμπληρωμάτων ενισχύει τα ενδογενή αντιοξειδωτικά και εξαλείφει την υπερβολική παραγωγή των ROS, αποκαθιστώντας έτσι την οξειδωτική-αντιοξειδωτική ισορροπία και μετριάζοντας ή προλαμβάνοντας τη φλεγμονώδη αντίδραση στο άσθμα. Τα αντιοξειδωτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν θεραπευτικά για την καλύτερη διαχείριση των συμπτωμάτων του άσθματος.

Ρουτίνη

Η ρουτίνη είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που φαίνεται να είναι αποτελεσματικό στη μείωση της φλεγμονής σε άτομα που πάσχουν από παθήσεις χρόνιας φλεγμονής.

Εκχύλισμα σπόρων σταφυλιού

Το εκχύλισμα σπόρων σταφυλιού έχει αποδείξει την ικανότητα να απομακρύνει τις ελεύθερες ρίζες και να μειώνει τα επίπεδα του TNF-α και της CRP.

Amla

Οι φαινολικές ενώσεις του amla έχουν καθαριστικές ιδιότητες των ελευθέρων ριζών γεγονός που μπορεί να βοηθήσει στη μείωση τόσο της οξείας όσο και της χρόνιας φλεγμονής.

Επιστημονικό τμήμα ΑΜΗealth

Τετάρτη, 17 Ιανουαρίου 2018 00:00

Οι θεραπευτικές δυνάμεις της βιταμίνης D

Οι υγειονομικές αρχές εξακολουθούν να προειδοποιούν ότι οι μεγάλες δόσεις βιταμίνης D είναι τοξικές, ωστόσο νέες έρευνες δείχνουν ότι πολύ υψηλές δόσεις βιταμίνης - έως 200.000 IU - μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση βλαβών του δέρματος.

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουμε την ατυχία να βιώσουμε ένα ηλιακό έγκαυμα τουλάχιστον μία φορά στη ζωή μας - συνήθως πολύ πιο συχνά από αυτό. Και αυτό δεν είναι καλό. Μελέτες δείχνουν ότι ο αριθμός των ηλιακών εγκαυμάτων που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της ζωής μας σχετίζεται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο μελανώματος, εάν τα ηλιακά εγκαύματα εμφανίστηκαν στην εφηβεία, καθώς και καρκίνωμα των βασικών κυττάρων (BCC) και πλακώδες καρκίνωμα (SCC) αν το έγκαυμα ήταν είτε στην εφηβεία ή στην ενηλικίωση.1

Όμως μια πρόσφατη μελέτη που διεξήχθη για την επίδραση υψηλών δόσεων από του στόματος βιταμίνης D στα ηλιακά εγκαύματα δημιουργεί την ελπίδα ότι αν έχετε υποστεί εσφαλμένα ηλιακά εγκαύματα, μια μεγάλη δόση βιταμίνης D ίσως να σας βοηθήσει να αποφύγετε τις χειρότερες επιπτώσεις τους.

Όλα ξεκίνησαν με ένα πείραμα σε ποντίκια που πραγματοποιήθηκε για να δειχθεί αν οι υψηλές δόσεις βιταμίνης D θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην άμβλυνση των επιπτώσεων της βλάβης του δέρματος και στην υποβοήθηση της επούλωσης των πληγών. Όταν βρέθηκε ότι η βιταμίνη D μείωσε τη φλεγμονή, μείωσε τη βλάβη του τραύματος και ενίσχυσε τη συνολική υγεία των ποντικών με χημικά προκληθέντα δερματικά τραύματα, ο Δρ Τζέφρι Σκοτ, δερματολογικός-ογκολόγος που ειδικεύεται στη χειρουργική του καρκίνου του δέρματος στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Κλίβελαντ στο Οχάιο - αποφάσισε να εξετάσει αν μια υψηλή δόση βιταμίνης D από το στόμα θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των επιπτώσεων των ηλιακών εγκαυμάτων στους ανθρώπους.

Στη μελέτη του, 20 υγιείς ενήλικες τυχαιοποιήθηκαν για να λάβουν είτε εικονικό φάρμακο είτε μία δόση 50.000 IU, 100.000 IU ή 200.000 IU βιταμίνης D3 (χοληκαλσιφερόλη) μία ώρα μετά την πρόκληση πειραματικού ηλιακού εγκαύματος στο χέρι με την εφαρμογή υπεριώδους ακτινοβολίας (UVB).

O Δρ Σκοτ αναφέρει: “Η βιταμίνη D μείωσε σίγουρα την ορατή ερυθρότητα στο δέρμα των συμμετεχόντων, αλλά δεν εξάλειψε εντελώς το ηλιακό έγκαυμα. Και οι υψηλότερες δόσεις βιταμίνης D ήταν σαφώς οι πιο αποτελεσματικές. Από όλα τα άτομα που είχαν υποστεί αυτά τα πειραματικά ηλιακά εγκαύματα, μόνο τα άτομα που έλαβαν μεγαλύτερες ποσότητες βιταμίνης D είχαν λιγότερη ερυθρότητα.”

“Εικάζουμε ότι η βιταμίνη D, επειδή την παράγουμε στο δέρμα μας, μπορεί να έχει κάποιο ομοιοστατικό ρυθμιστικό ρόλο. Τo σώμα μας την παράγει όχι μόνο για την υγεία των οστών, αλλά για να μας προστατεύσει από εξωτερικές προσβολές από το περιβάλλον. Δεν έχουμε δεδομένα από τη μελέτη μας – η έρευνα δεν πραγματοποιήθηκε για να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα - αλλά αν η βιταμίνη D μπορεί να είναι αντιφλεγμονώδης, θα μπορούσε να ενεργεί με τον τρόπο αυτό στο δέρμα μας, καθώς παράγεται σε συνεχή βάση;”

 

Η βιταμίνη του ήλιου

Η βιταμίνη D υπάρχει σε δύο μορφές. Η βιταμίνη D2 βρίσκεται σε φυτικά προϊόντα όπως τα μανιτάρια που εκτίθενται στο ηλιακό φως. Η βιταμίνη D3 δημιουργείται στην επιδερμίδα μας όταν το δέρμα μας εκτίθεται στην ακτινοβολία UVB από τον ήλιο. Η ακτινοβολία UVB διεγείρει μια χημική ουσία στην επιδερμίδα του δέρματος που ονομάζεται 7-δεϋδροχοληστερόλη για να παράγει βιταμίνη D. Η βιταμίνη D3 βρίσκεται επίσης σε μερικά λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, η ρέγγα και το σκουμπρί.

Η βιταμίνη D και από τις δύο πηγές –στο δέρμα μας και από τη διατροφή μας - είναι στην πραγματικότητα βιολογικά αδρανής και πρέπει να υποβληθεί σε επεξεργασία από το ήπαρ και μετά από τους νεφρούς προκειμένου να δημιουργηθεί η βιοδραστική μορφή της, η καλούμενη καλσιτριόλη (1,25-διυδροξυβιταμίνη D3 ή 1, 25(OH)2D3).2 Η καλσιτριόλη, αν και προέρχεται τεχνικά από μια «βιταμίνη», είναι στην πραγματικότητα μια ορμόνη, με σημαντική δράση σε πολλά όργανα του σώματος μέσω του ενδοκρινικού συστήματος.3

Για δεκαετίες, η βιταμίνη D θεωρήθηκε σημαντική απλώς για την προαγωγή της υγείας των οστών, επειδή η έλλειψη βιταμίνης D βρέθηκε ότι είναι υπεύθυνη για την υποσπονδυλοποίηση του σκελετικού συστήματος που οδηγεί στην πάθηση που είναι γνωστή ως ραχίτιδα. Η ανεπάρκεια βιταμίνης D μπορεί επίσης να κάνει τα οστά μαλακά και εύκαμπτα, μια πάθηση που ονομάζεται οστεομαλακία. Εργαστηριακά πειράματα έχουν δείξει ότι η βιταμίνη D ενισχύει τα οστά διεγείροντας την εντερική απορρόφηση ασβεστίου και φωσφορικών καθώς και κινητοποιώντας της αποθήκες ασβεστίου και φωσφόρου στο σώμα καθώς είναι απαραίτητα στοιχεία για την ανάπτυξη του σκελετού και την αποκατάσταση των οστών.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η βιταμίνη D διαδραματίζει πολλαπλό ρόλο για τη διατήρηση της υγείας του σώματος, καθώς οι υποδοχείς βιταμίνης D βρίσκονται στα περισσότερα είδη ιστών και κυττάρων.

Η βιταμίνη D βοηθά τη μεταγραφή, το πρώτο βήμα της γονιδιακής έκφρασης όπου ένα τμήμα του DNA αντιγράφεται στο RNA, και πρόσφατα υπήρξε το επίκεντρο της προσοχής για το ρόλο της στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Η βιταμίνη D ελέγχει τα γονίδια που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή αντιμικροβιακών παραγόντων, όπως η καθελιδίνη, που το ανοσοποιητικό σύστημα χρησιμοποιεί για την καταπολέμηση δυνητικά επιβλαβών βακτηρίων.4 Επίσης έχει προταθεί για την τόνωση του ανοσοποιητικού συστήματος για την επίθεση σε ορισμένες μορφές καρκίνου.5

Η ανεπάρκεια της βιταμίνης D σχετίζεται με την εξέλιξη της φυματίωσης6 καθώς και με τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου7 και χρόνιας νεφρικής νόσου.8 Η βιταμίνη D διεγείρει την παραγωγή ινσουλίνης και η ανεπάρκεια βιταμίνης D συνδέεται επίσης με την αντίσταση στην ινσουλίνη και τον διαβήτη.9 Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συνδέονται επίσης με την παρουσία άσθματος στους ενήλικες.10 Η βιταμίνη D έχει επίσης βρεθεί ότι έχει αντιπολλαπλασιαστική δράση, υποδεικνύοντας ένα πιθανό ρόλο στην πρόληψη του καρκίνου, καθώς η ανεπάρκεια βιταμίνης D που ιδιαίτερα με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.11

 

Βιταμίνη D και φλεγμονή

Η μελέτη του Σκοτ σχετικά με τις επιδράσεις της βιταμίνης D σε ηλιακά εγκαύματα υποστηρίζει σαφώς ότι έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Ο ίδιος και οι συνεργάτες του έχουν μια θεωρία για το πώς συμβαίνει αυτό: “Αυτό που πιστεύουμε ότι συμβαίνει - αυτό που υποστηρίζουν τα δεδομένα από τη μελέτη μας - είναι ότι ενεργοποιεί έναν τύπο ανοσοκυττάρου που βοηθά στην επίλυση της φλεγμονής και συμβάλλει στην επιτάχυνση της επούλωσης των πληγών. Η D ενεργοποιεί με κάποιο τρόπο αυτό το κύτταρο που στη συνέχεια εισέρχεται στο δέρμα και βοηθά καταπραΰνοντας τη φλεγμονή.”

Το πείραμα του Σκοτ δεν είναι το πρώτο πείραμα που αποκαλύπτει τον αντιφλεγμονώδη ρόλο της βιταμίνης D και την επίδρασή της στο σώμα. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε ότι η βιταμίνη D επηρεάζει τη ρύθμιση και την παραγωγή φλεγμονωδών κυτοκινών (μικρές πρωτεΐνες που εκκρίνονται από κύτταρα στο ανοσοποιητικό σύστημα) και αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό προ-φλεγμονωδών κυττάρων που παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη φλεγμονωδών ασθενειών.12

Η βιταμίνη D προστατεύει από τις φλεγμονώδεις διεργασίες που εμπλέκονται στην αθηροσκλήρωση,13 και έχει φανεί πολλά υποσχόμενη στη θεραπεία των φλεγμονωδών παθήσεων του εντέρου, της ελκώδους κολίτιδας και της νόσου του Crohn.14 Επιπλέον, η ανεπάρκεια βιταμίνης D έχει συνδεθεί με την εξέλιξη της σκλήρυνσης κατά πλάκας, τη φλεγμονώδη νόσο που επηρεάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα.15

 

Ένα ενδιαφέρον ερώτημα

Το ερώτημα δεν είναι πια εάν η βιταμίνη D μετριάζει τις φλεγμονώδεις διεργασίες στο ανθρώπινο σώμα ή αν η ανεπάρκεια της βιταμίνης D είναι άμεσα υπεύθυνη για έναν μεγάλο αριθμό παθήσεων. Το ενδιαφέρον ερώτημα τώρα είναι αν η βιταμίνη D μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως προφυλακτικό μέσο για να βοηθήσει τους ανθρώπους να αποφύγουν την φλεγμονή εξαρχής. Ο δρ. Σκοτ είναι σαφής ότι η μικρή του μελέτη είναι μόνο η αφετηρία για μια συνεχιζόμενη κλινική έρευνα σχετικά με την πιθανή χρήση της βιταμίνης D ως θεραπεία μετά από ηλιακά εγκαύματα.

Ενώ η βιταμίνη D φαίνεται να είναι ωφέλιμη για την αντιμετώπιση ηλιακών εγκαυμάτων, πρέπει να αποσαφηνιστούν ορισμένες πτυχές πριν η θεραπεία με βιταμίνη D χαρακτηριστεί ως ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία.

“Γνωρίζουμε ότι το ανοσοποιητικό μας σύστημα είναι πολύ σημαντικό για την καταστολή των πρώιμων σταδίων του σχηματισμού καρκίνου του δέρματος”, αναφέρει ο Σκοτ. “Γνωρίζουμε ότι το ανοσοποιητικό μας σύστημα φρενάρει τις διεργασίες που οδηγούν στον καρκίνο του δέρματος. Έτσι, μια ενδιαφέρουσα εικασία που θα μπορούσατε να εξάγετε από τα δεδομένα μας θα ήταν ότι αν καταστείλετε τη φλεγμονή στο δέρμα μετά από ηλιακό έγκαυμα, αυξάνετε τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος επειδή διακόπτετε τις ίδιες διαδικασίες που κανονικά θα σας βοηθούσαν να προστατευτείτε. Μπορείτε να μειώσετε αρχικά την ηλιακή εγκαύματα. Αλλά γενικά ίσως επιτρέπετε σε αυτές τις διαδικασίες καρκίνου του δέρματος να παραμένουν ανεξέλεγκτες.”

 

Ένα πιεστικό ζήτημα

Είναι αδύνατο να υποτιμηθεί η αξία της διεξαγόμενης έρευνας σχετικά με τις πολλαπλές δυνατότητες της θεραπείας με βιταμίνη D, είτε για φλεγμονώδεις καταστάσεις είτε για άλλα προβλήματα υγείας.

Μελέτες δείχνουν ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D επηρεάζει σχεδόν το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού. Επιπλέον, εκτιμάται ότι ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως εμφανίζουν έλλειψη βιταμίνης D.16 Οι λόγοι για αυτό είναι πολλοί και ποικίλοι. Ο πρώτος είναι ο ολοένα και πιο καθιστικός, εσωτερικός τρόπος ζωής μας. Επιπλέον, σε πολλές περιοχές σε όλο τον κόσμο, η ατμοσφαιρική ρύπανση μειώνει την ποσότητα UVB ακτινοβολίας που μπορεί να απορροφηθεί μέσω του δέρματος. Η ευρεία χρήση των αντηλιακών μπορεί επίσης να μειώσει την ποσότητα της βιταμίνης D που απορροφάται. Σύμφωνα με την Αμερικανική Οστεοπαθητική Ένωση, η χρήση αντηλιακού με SPF 15 ή υψηλότερο μπορεί να μειώσει την παραγωγή βιταμίνης D3 κατά 99%. Επιπλέον πολλές παραδοσιακές διατροφικές πηγές βιταμίνης D μειώνονται. Παραδείγματος χάριν, ο σολομός εκτροφής έχει βρεθεί ότι έχει πολύ μικρότερες ποσότητες βιταμίνης D από τον άγριο σολομό.17 Και τα αυγά που παράγονται σε ορνιθοτροφεία από κότες που φυλάσσονται σε εσωτερικούς κλωβούς έχουν έως και 400% λιγότερη βιταμίνη D από τα αυγά που παράγουν τα κοτόπουλα που εκτίθενται στον ήλιο.18

Ο αυξανόμενος αριθμός ασθενειών που συσχετίζονται με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D είναι ένας σαφής δείκτης ότι είναι απαραίτητη η διατήρηση της βιταμίνης D στο σώμα σε αποδεκτά επίπεδα. Και, τελικά, υπάρχουν πολλές ενδιαφέρουσες μετρήσεις που δείχνουν ότι η βιταμίνη D μπορεί να αποδειχθεί μια πιθανή προστασία κατά της ηλιακής εγκαυμάτων.

Τα πειράματα με ποντίκια δείχνουν ότι η τοπική εφαρμογή της 1,25-διϋδροξυβιταμίνης D3 έχει φωτοπροστατευτικά αποτελέσματα.19 Και υπάρχουν και έμμεσοι δείκτες. Για παράδειγμα, η γήρανση έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την ικανότητα του δέρματός μας να παράγει βιταμίνη D.20 Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι όσο γερνάμε, τόσο πιο εύκολο είναι να πάθουμε ηλιακό έγκαυμα.

Το στρες έχει επίσης αποδειχθεί ότι επηρεάζει αρνητικά την ακεραιότητα και την προστατευτική λειτουργία της κεράτινης στοιβάδας, της σκληρής εξωτερικής στιβάδας του δέρματός μας. Ωστόσο, ο βασικός μηχανισμός εξακολουθεί να είναι ασαφής. Είναι δυνατόν η έλλειψη βιταμίνης D να είναι ένας από τους ενόχους;

Οι ορμόνες του στρες έχουν βρεθεί να μιμούνται τις διαταραχές στα συστήματα στρες που παρατηρούνται στην κατάθλιψη,21 και πολλές μελέτες έχουν δείξει σχέση μεταξύ χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D και κατάθλιψης. Πράγματι, μία μελέτη αποκάλυψε ότι η θεραπεία με βιταμίνη D ήταν πιο αποτελεσματική στη θεραπεία της κατάθλιψης από τη φωτοθεραπεία.22 Εκτός από την κατάθλιψη, τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D έχουν επίσης συνδεθεί με τη σχιζοφρένεια και τον αλκοολισμό23 καθώς και με τη μειωμένη γνωστική λειτουργία σε ηλικιωμένους.24

Η ιστορία της βιταμίνης D, οι πολλές και ποικίλες λειτουργίες της στο σώμα και η σχέση της με την ανθρώπινη υγεία είναι εξαιρετικά περίπλοκη. Όμως, η σχέση μεταξύ ανεπάρκειας βιταμίνης D, κακής ποιότητας του δέρματος και αυξημένης ευαισθησίας σε ηλιακά εγκαύματα είναι αναμφισβήτητη, όπως και η σημασία της σε πολλές άλλες φλεγμονώδεις καταστάσεις.

Ενώ ξεδιπλώνουμε το ρόλο της, είτε για να βοηθήσουμε στην αποφυγή των οδυνηρών συνεπειών των ηλιακών εγκαυμάτων μετά από μια μέρα στην παραλία ή για την αποφυγή άλλων παθήσεων, έχει νόημα να εξασφαλίζουμε ότι παίρνουμε αρκετή από αυτή την ζωτικής σημασίας βιταμίνη από κάθε πηγή.

 

Πόση ποσότητα βιταμίνης D είναι αρκετή;

Η συνιστώμενη ημερήσια δόση (RDA) βιταμίνης D που από το Διοικητικό Συμβούλιο Τροφίμων και Διατροφής των Εθνικών Ακαδημιών των Επιστημών, Μηχανικής και Ιατρικής στην Washington, DC, είναι 600 διεθνείς μονάδες (IU) καθημερινά μέχρι την ηλικία των 70 και 800 IU για άτομα που είναι μεγαλύτερα. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ιατρικής (IOM), 4.000 IU είναι το ασφαλές ανώτατο όριο για τη συμπλήρωση βιταμίνης D.

Μελέτες δείχνουν ότι τα βέλτιστα επίπεδα βιταμίνης D επιτυγχάνονται με συγκέντρωση ορού 25-υδροξυβιταμίνης D [25 (OH) D] μεγαλύτερη από 75nmol/L. (Am J Clin Nutr, 2008;87:1952-8)

Επειδή το βασικό επίπεδο ορού βιταμίνης D είναι διαφορετικό για τον καθένα, είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσδιοριστεί η σωστή δοσολογία για κάθε άτομο. Η τρίτη Εθνική Έρευνα για την Υγεία και τη Διατροφή υποδεικνύει μια δόση 3.800 IU για εκείνους που βρίσκονται πάνω από ένα όριο 25 (OH) D των 55nmol/L και 5.000 IU για εκείνους κάτω από αυτό.

Οι απόψεις ποικίλλουν ευρέως. Ο Δρ Μάικλ Χόλικ, καθηγητής Ιατρικής, Φυσιολογίας και Βιοφυσικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστώνης και κορυφαίος μελετητής για την έλλειψη της βιταμίνης D, πιστεύει ότι σχεδόν όλοι έχουμε έλλειψη βιταμίνης D. Σε ένα άρθρο του το 2007 στο ιατρικό περιοδικό The New England Journal of Medicine, επισημαίνει ότι τα επίπεδα που θεωρούνται φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D (μεταξύ 21 και 29 νανογραμμάρια ανά χιλιοστόλιτρο αίματος) έχουν συνδεθεί με μεγάλο αριθμό προβλημάτων υγείας, από κατάθλιψη και διαβήτη έως και άσθμα. Προτείνει ότι ένας πιο υγιεινός μέσος όρος θα είναι τουλάχιστον 30 νανογραμμάρια ανά χιλιοστόλιτρο. (N Engl J Med 2007;357:266-81)

Ο λόγος για την απόκλιση, λέει ο Δρ Τζέφρι Σκοτ, Δερματολόγος - ογκολόγος που συμμετέχει στη μελέτη που συνδέει τη βιταμίνη D με την ηλιακά εγκαύματα, είναι ότι "κανείς δεν καταλαβαίνει ακόμα ποια είναι η ιδανική δόση".

Ο Σκοτ επισημαίνει επίσης ότι μια ιδανική δόση μπορεί να είναι διαφορετική για διαφορετικούς ανθρώπους, ανάλογα με το τι προσπαθούν να αποτρέψουν: “Η συμπληρωματική δόση που μπορεί να πάρει κάποιος εάν προσπαθεί να προλάβει πιθανά κατάγματα μπορεί να διαφέρει από τη δόση που πρέπει να πάρει για να βελτιώσει την ανοσολογική του υγεία. Ωστόσο πιθανώς οποιαδήποτε δοσολογία έως 2.000 IU ανά ημέρα είναι ασφαλής”, αναφέρει.

 

Πηγές βιταμίνης D

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να πάρετε τη βιταμίνη D εξακολουθεί να είναι ο παραδοσιακός: από τον ήλιο. Αλλά η ποσότητα του ηλιακού φωτός που απαιτείται για φωτομετατροπή της 7-δευδροχολεστερόλης στον πρόδρομο της βιταμίνης D που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το ανθρώπινο σώμα διαφέρει παρά πολύ με βάση τον τύπο του δέρματος του ατόμου, την ηλικία, τη γεωγραφική θέση και την εποχή του χρόνου. Για παράδειγμα, στη Βοστώνη, από Απρίλιο έως Οκτώβριο το μεσημέρι, ένα άτομο με μέτρια ευαίσθητο δέρμα, με εκτιθέμενο περίπου το ένα τέταρτο της επιφάνειας του σώματός του, θα πρέπει να μείνει τρία έως οχτώ λεπτά στον ήλιο για να συνθέσει 400 IU βιταμίνης D.

Μουρουνόλαδο. Είναι το ιδανικό συμπλήρωμα για τη βιταμίνη D το χειμώνα. Μόνο ένα κουταλάκι του γλυκού δίνει περίπου 440 IU βιταμίνης D. Το μουρουνέλαιο είναι επίσης μια από τις καλύτερες πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, καθώς και βιταμίνης Α, η οποία λειτουργεί σε αρμονία με τη βιταμίνη D για να διατηρεί τα οστά δυνατά. Φροντίστε να αγοράσετε μουρουνέλαιο σε σκούρο μπουκάλι και να το αποθηκεύσετε σε δροσερό, σκοτεινό και ξηρό μέρος για να αποφύγετε τα τάγγισμα.

Σολομός. Ο άγριος σολομός είναι καλύτερος, καθώς ο σολομός εκτροφής περιέχει ρύπους και έχει βρεθεί ότι έχει πολύ λιγότερη βιταμίνη D από τον άγριο. 85 γραμμάρια περίπου (3oz) σας δίνουν 400 IU βιταμίνης D. Παρέχει επίσης υψηλά επίπεδα όλων των βιταμινών Β, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και κάλιο και περιέχει σελήνιο και ισχυρή αντιοξειδωτική ασταξανθίνη.

Σκουμπρί. Μόνο 85 γραμμάρια (3oz) παρέχουν 400 IU βιταμίνης D καθώς και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. βιταμίνες Α, Β6, Β12, C, D, Ε και Κ, ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο, φώσφορο, κάλιο, νάτριο και σελήνιο. Το σκουμπρί περιέχει επίσης το αντιοξειδωτικό συνένζυμο Q10.

Τόνος. 85 γραμμάρια (3oz) περιέχουν 228 IU βιταμίνης D καθώς και καλές δόσεις βιταμίνης Α, βιταμίνες Β1, Β2, Β3, Β6 και Β12, φώσφορο, κάλιο  και ιώδιο.

Σαρδέλες. Μπορεί να μην είναι πολυτελές ψάρια, αλλά οι σαρδέλες είναι πολύ υγιεινές και μόνο 85 γραμμάρια (3oz) παρέχουν 164 IU βιταμίνης D. Οι σαρδέλες είναι επίσης μια φανταστική πηγή βιταμίνης Β12, σεληνίου, ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, πρωτεϊνών, φώσφορου και ασβεστίου.

Το ακατέργαστο γάλα, τα χαβιάρι και οι κρόκοι αυγών από κοτόπουλα ελεύθερης βοσκής προσφέρουν σημαντικά λιγότερη βιταμίνη D, αλλά εξακολουθούν να είναι καλές πηγές.

 

Κέιτ Μοντάνα

 

Βιβλιογραφικές αναφορές

1 Cancer Epidemiol Biomarkers Prev, 2014;23:1080-9

2 J Pharmacol Pharmacother, 2012;3;118-26

3 Am J Clin Nutr, 2008;88:491S-9S.

4 Microbiol Spectr, 2016 Jun;4(3). doi: 10.1128/microbiolspec.MCHD-0006-2015

5 Clin Ther, 2017;39:884-93

6 Emerg Infect Dis, 2010;16:853-5

7 Am J Med Sci, 2009;338: 40-4

8 World J Diabetes, 2016;7:89-100

9 J Steroid Biochem Mol Biol, 2016 Dec 5. pii: S0960-0760(16)30338-7

10 Respir Res, 2013;14:25

11 J Natl Cancer Inst, 2008;100:796-804

12 J Inflamm Res, 2014;7:69-87

13 Circulation, 2013;128:2517-31

14 Clin Nutr, 2017 Jun 15. pii: S0261-5614(17)30222-4

15 Ann Neurol, 2012;72:234-40

16 N Engl J Med, 2007;357:266-81

17 Public Health Nutr, 2017;20:2042-9

18 Nutrition, 2014;30:481-4

19 J Dermatol Sci, 1998;18:11-8

20 J Clin Invest, 1985;76:1536-8

21 World J Biol Psychiatry, 2005;6 Suppl 2:5-22

22 J Nutr Health Aging, 1999;3:5-7.

23 J Neural Transm (Vienna), 2000;107:839-42

24 Am J Geriatr Psychiatry, 2006;14:1032-40