Έρευνα: Η ξεχασμένη θεραπεία για την αρθρίτιδα

Κατηγορία Natural Medicine
Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2020 09:08 Διαβάστηκε 3966 φορές
online Σελέστ ΜακΓκόβερν - Απόδοση: Β. Καλοζούμη

Η Α. ήταν μια 78χρονη γυναίκα με εξαιρετική υγεία. Όταν η μικρότερη αδερφή της υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο, αποφάσισε να αναλάβει η ίδια τη φροντίδα της στο σπίτι, πράγμα που σήμαινε πολλά πάνω - κάτω από τις σκάλες που οδηγούσαν στο υπνοδωμάτιο της αδερφής της στον δεύτερο όροφο. Καθώς ήταν πολύ απασχολημένη, άρχισε να τρώει πολλές τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες που ήταν πιο εύκολο να παρασκευαστούν και όχι τη συνηθισμένη της δίαιτα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες.

Μετά από έναν περίπου μήνα σε αυτή τη ρουτίνα, η Α. παρατήρησε για πρώτη φορά πόνο και πρήξιμο στις αρθρώσεις της και άρχισε να παίρνει δισκία ασπιρίνης, τα οποία απλώς μείωναν την ταλαιπωρία της. Ήταν πάντα σε θέση να ανεβαίνει και να κατεβαίνει σκάλες χωρίς δυσκολία, αλλά τώρα ανέβαινε τις σκάλες πιάνοντας το κάγκελο με το αριστερό της χέρι και πασχίζοντας να τραβήξει το σώμα της προς τα πάνω βήμα προς βήμα ή μερικές φορές σερνόταν στις σκάλες για να καταφέρει να ανέβει.

Όταν η αδερφή της Α. βελτιώθηκε και εκείνη επέστρεψε στη δίαιτα χαμηλότερων υδατανθράκων, εξακολουθούσε να βιώνει συνεχή έντονο πόνο στο λαιμό της, πόνο στην πλάτη και οδυνηρό πρήξιμο στα γόνατα, τους αστραγάλους, τους καρπούς, τα χέρια, τους αγκώνες και τους ώμους. Τα χέρια της, έλεγε, ήταν πάντα μουδιασμένα και ένιωθε «μυρμήγκιασμα». Ήταν πρησμένα και δεν μπορούσε να σφίξει τη γροθιά της.

Ένιωθε το σώμα της άκαμπτο κάθε πρωί για αρκετές ώρες πριν πάρει ασπιρίνη και η ακαμψία επέστρεψε το βράδυ όταν το φάρμακο δεν βοηθούσε. Δεν κοιμόταν καλά λόγω του πόνου.

Παρατήρησε ότι ο κρύος, υγρός καιρός έκανε την κατάστασή της χειρότερη. Επιπλέον, είχε χάσει 16 κιλά τους τελευταίους τρεις μήνες και ένιωθε ότι γινόταν όλο και πιο αδύναμη. Σχεδόν πάντα ένιωθε εξαντλημένη.

Ο γιατρός που εξέτασε την Α. παρατήρησε ότι οι καρποί και οι αστράγαλοί της ήταν ζεστοί στην αφή. «Φαίνεται νωθρή νοητικά», παρατήρησε στη λεπτομερή φυσική του εξέταση, η οποία περιελάμβανε μετρήσεις του εύρους κίνησης σε 20 αρθρώσεις που υποδηλώνουν «σοβαρή δυσλειτουργία των αρθρώσεων».

Η στάση του σώματός της ήταν στραμμένη προς τα εμπρός. Οι αρθρώσεις της ήταν πρησμένες όπως στην «κλασική ρευματοειδή αρθρίτιδα». Επιπρόσθετα, σημείωσε ότι το δέρμα της ήταν κιτρινωπό-καφέ και το συκώτι της ήταν ελαφρώς διογκωμένο κατά την ψηλάφιση. Η γλώσσα της ήταν ελαφρώς πρησμένη, όπως και τα ούλα της.

Το φάρμακο

Στην Α. συνταγογραφήθηκε βιταμίνης Β3 - με τη μορφή νιασιναμίδης (150mg κάθε τρεις ώρες για έξι δόσεις ημερησίως, δηλαδή 900 mg / ημέρα).

Τρεις εβδομάδες αργότερα, στην επόμενη εξέτασή της, μεγάλο μέρος του πρηξίματος των αρθρώσεων είχε υποχωρήσει, παρόλο που εξακολουθούσε να αισθάνεται πόνο και δυσκαμψία. Είχε καλύτερη ισορροπία όταν περπατούσε, και στεκόταν σε καλύτερη ορθή στάση από την πρώτη της επίσκεψη. Το εύρος κίνησης των αρθρώσεων της είχε επίσης βελτιωθεί σημαντικά.

Σχεδόν τρεις μήνες μετά την έναρξη της λήψης της βιταμίνης, το εύρος κίνησης στις αρθρώσεις της είχε βελτιωθεί ξανά, αν και οι αστράγαλοί της ήταν ακόμη πρησμένοι. Ο δείκτης ρυθμού καθίζησης του αίματός της - ένα μέτρο φλεγμονής - είχε μειωθεί από 1,80mm/min σε 1,00mm/min και έπαιρνε μόνο μία ασπιρίνη την ημέρα για τον πόνο της. Σύμφωνα με τα λόγια του γιατρού της, «Φαινόταν σε μεγαλύτερη εγρήγορση νοητικά και ήταν πιο δυνατή σωματικά».

Η Α. συνέχισε να βελτιώνεται στα επόμενα τσεκ-απ, και λίγο περισσότερο από ένα χρόνο αφότου άρχισε να παίρνει βιταμίνη Β3, δεν είχε σημάδια πόνου στις αρθρώσεις ούτ πρήξιμο και τελικά μπορούσε να ανεβαίνει με ευκολία στον επάνω όροφο. Εντελώς απαλλαγμένη από τους πόνους στα οστά και στις αρθρώσεις, η Α. δεν είχε πάρει ασπιρίνη για περίπου 8 μήνες.

Ο δείκτης ρυθμού καθίζησης είχε βελτιωθεί στα 0,56mm/min. Η μυϊκή δύναμη στα χέρια της (δύναμη λαβής, μετρούμενη σε λίβρες ανά τετραγωνική ίντσα) είχε βελτιωθεί από μια αρχική μέτρηση 20 σε 50 στο δεξί της χέρι και από 12 σε 46 στο αριστερό της χέρι – επιστρέφοντας έτσι στο φυσιολογικό εύρος για γυναίκες στην ηλικία της. Δεν είχε καμία ένδειξη διόγκωσης του ήπατος κατά την ψηλάφηση.

"Εκτός από την αντικειμενική βελτίωση σε όλες τις αρθρώσεις της και στη γενική υγεία της, σημειώθηκε εντυπωσιακή μείωση στην εμφανή ηλικία της", παρατήρησε ο γιατρός της. "Με μεγάλη ικανοποίηση, ανέφερε ότι είχε αποκτήσει το ενδιαφέρον να είναι με άλλους ανθρώπους και να διασκεδάζει τους επισκέπτες της", σημείωσε. "Φαίνεται νεότερη από την πρώτη φορά που την είδα. Τώρα φαίνεται να είναι πιο κοντά στα 60 από ό,τι στα 80 έτη."

Η υπόθεση της Αλίκης είναι μία από τις εκατοντάδες που αναφέρθηκε στην εργασία του Γουίλιαμ Κάουφμαν το 1949, «Η κοινή μορφή της δυσλειτουργίας των αρθρώσεων» (William Kaufman - "The Common Form of Joint Dysfunction") που περιγράφει, μερικές φορές με εξαντλητική λεπτομέρεια, την εμπειρία του από τη χρήση νιασιναμίδης, μιας μορφής της βιταμίνης Β3, για τη θεραπεία της αρθρίτιδας.

Ο Κάουφμαν ήταν Αμερικανός ιατρός και ερευνητής φυσιολογίας που ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για τη θεραπεία με βιταμίνες τη δεκαετία του 1940 και του 1950. Η ανησυχία του με κάτι τόσο απλό όσο η βιταμίνη Β3 για τη θεραπεία μιας πάθησης όπως η αρθρίτιδα μπορεί να φαίνεται απλοϊκή στους σύγχρονους γιατρούς, αλλά από την προοπτική της εποχής του, έχει πραγματικά νόημα.

Η ξεχασμένη μάστιγα

Ο Κάουφμαν μεγάλωσε κατά τη διάρκεια της πλέον ξεχασμένης μάστιγας της θανατηφόρου πελλάγρας - που θεωρείται η μεγαλύτερη επιδημία διατροφικής ανεπάρκειας στην αμερικανική ιστορία. Η πελλάγρα ήταν μια τρομακτική νέα ασθένεια εκείνη την εποχή, η οποία επηρέαζε περισσότερο τις γυναίκες από ότι τους άνδρες.

Η κατάσταση διαγνώστηκε από το "τέσσερα D" (Dermatitis, Dementia, Diarrhea, Death): 1) δερματίτιδα, ένα φολιδωτό εξάνθημα που συχνά εμφανιζόταν σαν κολάρο στο λαιμό και τα άκρα του ασθενή, 2) άνοια, που περιελάμβανε τρομακτικές ψυχικές και συναισθηματικές εκρήξεις και παραλογισμό, 3) διάρροια και άλλα γαστρεντερικά προβλήματα και τέλος 4) θάνατο.

Άλλα συμπτώματα (που παρατηρήθηκαν αργότερα σε μελέτες ακτίνων Χ) περιελάμβαναν εκτεταμένη οστεοπόρωση, εξάντληση μετάλλων και φθορά των δοντιών σε περισσότερους από τους μισούς ασθενείς που μελετήθηκαν, καθώς και πρησμένη γλώσσα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η οδοντική τερηδόνα συσχετίστηκε με «σοβαρή απόσυρση των ούλων, σήψη, έκθεση οστεΐνης (μέρος του δοντιού) και χαλάρωση των δοντιών».1

Η πελλάγρα επεκτάθηκε τόσο γρήγορα στις ΗΠΑ κατά τις αρχές του 1900 που πολλοί γιατροί πίστευαν ότι ήταν κάποιο είδος μολυσματικής επιδημίας. Μεταξύ 1906 και 1940, περισσότεροι από 3 εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν την ασθένεια και τουλάχιστον 100.000 από αυτούς πέθαναν.2

Το 1926, ανατέθηκε στον Δρ Τζόζεφ Γκόλντμπεργκερ, να μελετήσει την πελλάγρα. Εκείνος ανακάλυψε ότι η ασθένεια συνδέεται με τη διατροφή με βάση τα σιτηρά που στερείται κρέατος, ψαριού, αυγών και γάλακτος. Οι παλιοί τρόποι προετοιμασίας των σιτηρών είχαν εγκαταλειφθεί και ακολουθούσαν μια νέα επεξεργασία, και αυτό είχε απογυμνώσει τους κόκκους από τις θρεπτικές ουσίες, προκαλώντας ξαφνικά την εμφάνιση της ασθένειας ανεπάρκειας. Εισάγοντας φρέσκο κρέας, γάλα και μαγιά μπύρας στη διατροφή, η Γκόλντμπεργκερ απέδειξε ότι η ασθένεια θα μπορούσε να αντιστραφεί και να προληφθεί.

Γουίλιαμ Κάουφμαν MD, PhD: ο άνθρωπος που συνέδεσε τη βιταμίνη B3 με την αρθρίτιδα

Ο Δρ Kaufman ήταν πρωτοπόρος στη χρήση θεραπείας με βιταμίνη Β3 υψηλής δόσης για τη θεραπεία της ασθένειας. Η κάποτε ξεχασμένη ανακάλυψή του ότι η βιταμίνη Β3, με τη μορφή νιασιναμίδης, μπορεί να αντιστρέψει σημάδια οστεοαρθρίτιδας και ρευματοειδούς αρθρίτιδας, που προτάθηκε για πρώτη φορά στη δεκαετία του 1940, κερδίζει πλέον το ενδιαφέρον καθώς νέα έρευνα επιβεβαίωσε και επέκτεινε τα ευρήματά του.

Εντυπωσιακή θεραπεία

Το 1937, ο Κόνραντ Έλβεζεμ, καθηγητής βιοχημείας στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον, ανακάλυψε ότι η βιταμίνη νιασίνη (βιταμίνη Β3) θεραπεύει τη ασθένεια των σκύλων που ισοδυναμεί με την ανθρώπινη πελλάγρα. Την επόμενη χρονιά, οι γιατροί Τομ Σπάις, Μάριον Μπλάκενχ και Κλαρκ Κούπερ ονομάστηκαν "Άντρες της Χρονιάς" του περιοδικού TIME για την έρευνά τους που διαπίστωσε ότι η νιασίνη θεραπεύει επίσης την πελλάγρα στους ανθρώπους.

Ήταν την ίδια χρονιά που ο Κάουφμαν αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν αφού ολοκλήρωσε επίσης το διδακτορικό του στη φυσιολογία. Ο Κάουφμαν ήταν μάρτυρας μιας από τις πιο δραματικές πρωτοβουλίες δημόσιας υγείας στην ιστορία τα επόμενα χρόνια, καθώς η φοβερή πελλάγρα σχεδόν εξαλείφθηκε από τον χάρτη των ΗΠΑ.

Μετά το 1942, όταν προστέθηκε νιασίνη στο αλεύρι και η μέση κατανάλωση αυξήθηκε από 11mg σε 17mg ημερησίως, η ασθένεια θεωρήθηκε ότι είχε σχεδόν εξαλειφθεί και έκτοτε αποτελεί ξεχασμένο ιατρικό ιστορικό.

Ήταν φρέσκο στο μυαλό του Κάουφμαν, ωστόσο, σε μια εποχή που οι γιατροί θεώρησαν ότι η διατροφική ανεπάρκεια ήταν αιτία ασθένειας και η θεραπεία με βιταμίνες κυριαρχούσε και βραβευόταν, δεν ωθήθηκε στο περιθώριο ως επικίνδυνη απάτη.

Εκτός από τη θεαματική αναστροφή με τη βιταμίνη Β3 της επιδημίας της πελλάγρας, σχεδόν 10 χρόνια νωρίτερα ο Ολλανδός γιατρός Κρίστιαν Έκμαν και ο Άγγλος βιοχημικός σερ Φρέντερικ Χόπκινς έλαβαν το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής για τις ανακαλύψεις τους που συνδέουν τη νόσο του beriberi με την ανεπάρκεια βιταμίνης Β1, επίσης γνωστή ως θειαμίνη. Το beriberi είναι μια άλλη πάθηση με συμπτώματα από πρήξιμο άκρων έως καρδιακή ανεπάρκεια και σύγχυση, τα οποία θεραπεύτηκαν εντυπωσιακά με έγχυση μιας μόνο βιταμίνης.

Ο Κάουφμαν αναρωτήθηκε εάν πολλά από τα συμπτώματα που είδε σε ασθενείς στην πρακτική του ήταν απλώς ήπιες εκδοχές παρόμοιων ελλείψεων - ίσως ήταν μεταβολικές διαταραχές σε άτομα που για γενετικούς ή άλλους λόγους απαιτούσαν πολύ περισσότερες βιταμίνες για τη βέλτιστη λειτουργία του οργανισμού τους.

Άρχισε να χρησιμοποιεί νιασιναμίδη σε μεγάλες δόσεις για να θεραπεύσει τους ιδιωτικούς ασθενείς το 1941, πριν από τον υποχρεωτικό εμπλουτισμό των επεξεργασμένων προϊόντων δημητριακών με βιταμίνες και σίδηρο στις ΗΠΑ το 1943.

Σε μια μονογραφία του 1943, έγραφε ότι όταν η νιασιναμίδη χορηγήθηκε από το στόμα σε 30 ασθενείς με εμφανή αρθρίτιδα, σε διαιρεμένες δόσεις που ανέρχονταν σε 400 έως 1.000mg την ημέρα, είχε ορισμένα οφέλη, όπως αυξημένη κινητικότητα των αρθρώσεων και μειωμένη δυσκαμψία, πρήξιμο, παραμόρφωση και πόνο.

Δεν ήταν μόνος του στην αρχή στον πειραματισμό με βιταμίνες ως φάρμακο, καθώς άλλοι γιατροί ανέφεραν παρόμοια επιτυχία χρησιμοποιώντας νιασίνη για τη θεραπεία ασθενών με ποικίλες παθήσεις.

Στον Καναδά, ο ψυχίατρος Άμπραμ Χόφερ υποψιάστηκε μια κοινή αιτία της άνοιας που εμφανίζεται στην πελλάγρα και στις περιπτώσεις σχιζοφρένειας που έβλεπε. Ανέφερε ότι το 80 τοις εκατό των σχιζοφρενικών ασθενών που αντιμετώπισε με υψηλή δόση βιταμίνης Β3 με τη μορφή νιασίνης παρουσίασε σημαντική βελτίωση.3

Ο παθολόγος Γουίλιαμ Πάρσονς και άλλοι στην κλινική Mayo, σύμφωνα με την πρόταση του Χόφερ, πραγματοποίησαν δοκιμές που ξεκίνησαν το 1955, δείχνοντας ότι η νιασίνη βελτίωσε σημαντικά τα προφίλ λιπιδίων των καρδιακών ασθενών, μειώνοντας την «κακή» χοληστερόλη LDL και τα τριγλυκερίδια ενώ αυξάνει την «καλή» χοληστερόλη HDL.4 Η νιασίνη - γνωστή ως η μορφή της βιταμίνης Β3 που προκαλεί φλόγωση, λόγω της παρενέργειάς της να προκαλεί στο δέρμα κοκκίνισμα και μερικές φορές κνησμό - χρησιμοποιήθηκε ευρέως για δεκαετίες ως το μόνο διαθέσιμο φάρμακο για τη μείωση της χοληστερόλης.

Το 1959, ο Χόφερ προσπάθησε να ρίξει φως στο έργο του Κάουφμαν, δημοσιεύοντας τη δική του εμπειρία με έξι ασθενείς που είχαν σημειώσει αξιοσημείωτη βελτίωση των αρθρώσεων ενώ λάμβαναν βιταμίνη Β3 (είτε νιασίνη / νικοτινικό οξύ είτε νιασιναμίδη).5

Μια περίπτωση ήταν μια 68χρονη γυναίκα που είχε παρατεταμένο άγχος λόγω της σοβαρής και παρατεταμένης ασθένειας του συζύγου της. Είχε αρχίσει να γερνάει πολύ γρήγορα και παραπονέθηκε για έντονο πόνο και στα δύο χέρια, προβλήματα όρασης στο ένα μάτι, αϋπνία και πόνο και περιορισμένη κίνηση στα χέρια της, τα οποία είχαν παραμορφωθεί με αρθριτικούς «κόμβους» σε όλα τα δάχτυλα.

Άρχισε να παίρνει 1.000mg νιασίνης την ημέρα σε δύο διαιρεμένες δόσεις και μετά από περίπου τρεις μήνες παρουσίασε αξιοσημείωτη βελτίωση τόσο ψυχικά όσο και σωματικά.

Ο πόνος στα χέρια της εξαφανίστηκε, μαζί με την παραμόρφωση στους καρπούς και τα δάχτυλά της (αν και ανέφερε ότι οι κόμβοι είχαν διογκωθεί λίγο πρώτα πριν εξαφανιστούν ένας προς έναν). "Τα χέρια της απέκτησαν πάλι την κανονική τους κίνηση", παρατήρησε ο Χόφερ.

Σημείωσε επίσης ότι το δέρμα της φαινόταν πιο νεανικό. "Στα επόμενα δύο χρόνια, συνέχισε να υφίσταται έντονο άγχος και κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος υπέστη την απώλεια του συζύγου της, κάποια δυσκολία με το κτήμα, κλπ. Ωστόσο έχει παραμείνει ψυχικά και σωματικά φυσιολογική", αναφέρει ο Χόφερ.

Ένα άλλο από τα περιστατικά του ήταν ένα προηγουμένως υγιές αγόρι που είχε αναπτύξει πόνο και δυσκαμψία στα γόνατά του σε ηλικία 14 ετών. Μέχρι το καλοκαίρι χρειάστηκε να νοσηλευτεί και έλαβε φυσιοθεραπεία και ασπιρίνη. Στην αρχή βελτιώθηκε σημαντικά, αλλά μέχρι το τέλους του ίδιου έτους, η κατάστασή του επιδεινώθηκε ξανά. Το επόμενο φθινόπωρο, έμεινε στο κρεβάτι για πέντε εβδομάδες με έντονο πόνο στους γοφούς, την πλάτη και τις αρθρώσεις των ποδιών του.

Στο τέλος του έτους, το αγόρι ξεκίνησε με 2.000mg νικοτινικού οξέος (νιασίνη) την ημέρα διαιρούμενο σε δύο δόσεις, μαζί με 100mg ασκορβικού οξέος (βιταμίνη C) την ημέρα επιπλέον της ασπιρίνης. Πέντε ημέρες αργότερα, επέστρεψε στο σχολείο κάπως βελτιωμένος. "Από τότε συνέχισε να βελτιώνεται", ανέφερε ο Χόφερ.

Μέσα σε έξι μήνες, τα πόδια του, που είχαν πρηστεί σε μεγάλο βαθμό, είχαν τεράστια βελτίωση Τα δάχτυλά του ήταν λιγότερο πρησμένα και πιο ευκίνητα. Είχε μειώσει την ημερήσια δόση ασπιρίνης στο ένα τέταρτο της αρχικής δόσης.

Μέσα στον επόμενο χρόνο, η κατάστασή του συνέχισε να βελτιώνεται, παρόλο που είχε ακόμα πόνο στην πλάτη του, η οποία παρέμεινε ελαφρώς δύσκαμπτη. Μείωσε τη δόση νιασίνης του σε 1.000mg την ημέρα, αλλά ανέφερε ότι όποτε έπαιρνε λιγότερο, ένιωθε επιστροφή της δυσκαμψίας των αρθρώσεων Το μέτρο του ρυθμού καθίζησης της φλεγμονής είχε κανονικοποιηθεί. "Η σχολική του πορεία συνεχίζεται χωρίς διακοπή, αλλά η φαρμακευτική αγωγή [βιταμίνη Β3] δεν μπορεί να σταματήσει", έγραψε ο Χόφερ.

Ο Χόφερ πρόσθεσε ότι ο Κάουφμαν είχε παρατηρήσει εκατοντάδες παρόμοιες περιπτώσεις στις οποίες, "χωρίς εξαίρεση, εκείνοι οι ασθενείς που λάμβαναν συνεχώς επαρκείς ποσότητες νιασιναμίδης, παρουσίαζαν κλινικά σημαντική, μετρήσιμη βελτίωση στην κινητικότητα των αρθρώσεων και τη λειτουργία των αρθρώσεων και συχνά τέτοια πρόσθετα οφέλη όπως η βελτίωση της μυϊκής δύναμης και η ικανότητα εργασίας, η μειωμένη κόπωση, η βελτιωμένη αίσθηση ισορροπίας και η ανακούφιση ορισμένων ψυχικών συνδρόμων, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης."

Τα προβλήματα των αρθρώσεων συχνά μειώνονταν σε σοβαρότητα ή εξαφανίζονταν με θεραπεία με νιασιναμίδη σε περιπτώσεις που θα σήμερα θα έκαναν διαγνωση για οστεο- ή ρευματοειδή αρθρίτιδα, σύμφωνα με τις αναφορές του Κάουφμαν.

Τα αυξημένα ποσοστά καθίζησης έτειναν να ομαλοποιούνται, αλλά τα οφέλη της θεραπείας συνεχίστηκαν μόνο όσο λαμβανόταν η βιταμίνη. "Ίσως αυτές οι τεράστιες ποσότητες βιταμινών επιβάλλουν κάποια βελτίωση στην ενδοκυτταρική οξειδωτική αναπνοή", εικάζει ο Χόφερ, αλλά ως ψυχίατρος με εμπειρία στη χρήση βιταμίνης Β3, είπε, ήθελε μόνο να επιβεβαιώσει τα ευρήματα του Κάουφμαν και να ζητήσει από τους ρευματολόγους να πραγματοποιήσουν τη δική τους μελέτη.

Πέρασαν δεκαετίες πριν από τη διεξαγωγή αυτής της μελέτης. Το 1996, ερευνητές στα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ δοκίμασαν τη βιταμίνη σε 72 ασθενείς που είχαν οστεοαρθρίτιδα για τουλάχιστον πέντε χρόνια και όλοι έπαιρναν καθημερινά για τον πόνο μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ). Χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες - μία λάμβανε έξι δόσεις νιασιναμίδης των 150mg καθ 'όλη τη διάρκεια της ημέρας (συνολικά 3.000mg/ημέρα) και στην άλλη δόθηκαν πανομοιότυπα χάπια εικονικού φαρμάκου (placebo). Ούτε οι ασθενείς που έπαιρναν τα χάπια ούτε οι γιατροί ήξεραν ποιοι λάμβαναν  τη θεραπεία και ποιοι το εικονικό φάρμακο.

Τα αποτελέσματα ήταν μια σαφής επιβεβαίωση των προηγούμενων εκθέσεων των Κάουφμαν και Χόφερ. Οι ασθενείς με αρθρίτιδα που λάμβαναν νιασιναμίδη παρουσίασαν συνολική βελτίωση 29% κατά τη διάρκεια της μελέτης 12 εβδομάδων σε σύγκριση με εκείνους που λάμβαναν εικονικό φάρμακο, των οποίων η κατάσταση επιδεινώθηκε κατά 10 τοις εκατό.

Τα επίπεδα πόνου δεν άλλαξαν, αλλά εκείνοι που λάμβαναν νιασιναμίδη μείωσαν την πρόσληψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ) κατά 13%. Η νιασιναμίδη μείωσε τα ποσοστά καθίζησης κατά 22 τοις εκατό και αύξησε την κινητικότητα των αρθρώσεων κατά 4,5° έναντι της ομάδας ελέγχου.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν πιο συχνές στην ομάδα νιασιναμίδης (40 τοις εκατό έναντι 27 τοις εκατό) αλλά θεωρήθηκαν μικρές, με μία αναστάτωση στο γαστρεντερικό σύστημα να είναι η πιο συχνή παρενέργεια. Τα περισσότερα από αυτά τα ζητήματα αντιμετωπίστηκαν με τη λήψη της βιταμίνης με τροφή. Ένας ασθενής νοσηλεύτηκε για γαστρική αιμορραγία, αλλά ήταν στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου και είχε αναπτύξει έλκος από τη χρήση ΜΣΑΦ.

Τα επίπεδα γλυκόζης, ουρικού οξέος, χοληστερόλης και άλλων δεικτών στο αίμα των ασθενών που έλαβαν νιασιναμίδη δεν άλλαξαν σημαντικά κατά τη διάρκεια της δοκιμής. Ένας δείκτης - γλουταμική οξαοξική τρανσαμινάση ορού (SGOT), ένα μέτρο της ηπατικής λειτουργίας - ήταν ελαφρώς αυξημένη στην ομάδα θεραπείας με νιασιναμίδη, αλλά όχι σε ανησυχητικό επίπεδο σε κάποιον από τους ασθενείς.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Γ.Μ. Τζόνας, προειδοποίησαν ότι τα επίπεδα SGOT πρέπει να παρακολουθούνται σε ασθενείς που λαμβάνουν νιασιναμίδη, αλλά κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι "η νιασιναμίδη μπορεί να έχει ρόλο στη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας" επειδή "βελτίωσε τη γενική εικόνα της οστεοαρθρίτιδας, προκάλεσε βελτιωμένη ευελιξία στις αρθρώσεις, μειωμένη φλεγμονή και επέτρεψε τη μείωση των τυπικών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Απαιτείται πιο εκτεταμένη αξιολόγηση της νιασιναμίδης στην αρθρίτιδα."6

Ο Τζόνας υπέθεσε στην εργασία του ότι μεγάλες ποσότητες νιασιναμίδης μπορεί να λειτουργήσουν αυξάνοντας τα επίπεδα του δινουκλεοτιδίου νικοτιναμιδίου αδενίνης (NAD), ενός βασικό συνένζυμο για περισσότερες από 200 αντιδράσεις στο σώμα, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ενέργειας στα μιτοχόνδρια - τα εργοστάσια ισχύος των κυττάρων που μειώνονται σε λειτουργία καθώς γερνάμε και εκτιθόμαστε σε μεταβολικό στρες. Η αύξηση του NAD από τη νιασιναμίδη θα παρείχε ενέργεια και υλικά σημαντικά για την επισκευή του χόνδρου, σκέφτηκε.

Νέα έρευνα

Μετέπειτα έρευνες φαίνεται να επιβεβαιώνουν την ιδέα του Τζόνας. Οι μελέτες έχουν αρχίσει να εστιάζουν στον τρόπο με τον οποίο η συμπλήρωση των προδρόμων της βιταμίνης Β3 - νιασίνη, νιασιναμίδη και, η ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, νικοτιναμιδική ριβοσίδη (NR) - αυξάνει την παραγωγή NAD, προκαλώντας ένα πλήθος ευεργετικών μακροχρόνιων αποτελεσμάτων σε κυτταρικό επίπεδο.

Μία μελέτη του 2018 στο Nature ανέφερε ότι τα συμπληρώματα NR ήταν ασφαλή και αύξησαν το NAD κατά 60% σε υγιείς μεσήλικες.7

Ως αποτέλεσμα, το NR αποτελεί ένα μοντέρνο συμπλήρωμα, αλλά η ανακάλυψη αυτή έχει επίσης ανανεώσει το ενδιαφέρον για τις επιδράσεις του πολύ φθηνότερου και εύκολα συμπληρωμένου προδρόμου NAD, της νιασιναμίδης. Μια ανασκόπηση του 2019 για τις διάφορες λειτουργίες της νιασιναμίδης το περιγράφει ως αντιφλεγμονώδες, με αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά αποτελέσματα.

Η νιασιναμίδη έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει το δέρμα από το υπεριώδες φως και τον καρκίνο του δέρματος, βελτιώνει την ακμή και άλλες παθήσεις του δέρματος και αποτρέπει την όραση και την απώλεια ακοής. Έχει επίσης ιδιότητες προστασίας του εγκεφάλου από νευροεκφυλιστικές ασθένειες όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον.8

Δοσολογία: Το πρωτόκολλο του Κάουφμαν

Ο Κάουφμαν συνταγογραφούσε μόνο νιασιναμίδη σε συχνές, μικρότερες διαιρεμένες δόσεις συνολικού ύψους 900mg έως 4.000mg ημερησίως και θεωρούσε ότι οι συχνότερες δόσεις των 250mg είναι 40 έως 50% πιο αποτελεσματικές από τις δόσεις των 500mg για την αρθρίτιδα. Προτιμούσε τις λεπτές κάψουλες ζελατίνης και γενικά περίμενε ότι θα χρειαστούν περίπου τρεις μήνες από τον ασθενή που ξεκινά τη νιασιναμίδη για να δει μια μετρήσιμη βελτίωση στην αρθρίτιδα.

Χωρίς follow up

Παραδόξως, δεν υπήρξε συνέχεια από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ ή άλλους οργανισμούς σχετικά με τα πολλά υποσχόμενα ευρήματα του Τζόνας. Για σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα από τότε, η αρθρίτιδα αποτελεί την κύρια αιτία απουσίας από την εργασία στις ΗΠΑ. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων αναφέρουν ότι η αρθρίτιδα επηρέασε 54,4 εκατομμύρια Αμερικανούς το 2015 και το ποσοστό προβλέπεται να αυξηθεί.

Μέχρι το 2040, ο οργανισμός εκτιμά ότι 78 εκατομμύρια ενήλικες (περισσότερο από το ένα τέταρτο του συνολικού ενήλικου πληθυσμού των ΗΠΑ) θα έχουν αρθρίτιδα διαγνωσμένη από γιατρό.9

Συμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων: "Αυτές οι εκτιμήσεις μπορεί να είναι συντηρητικές, καθώς δεν λαμβάνουν υπόψη τις τρέχουσες τάσεις στην παχυσαρκία, οι οποίες μπορεί να συμβάλλουν σε μελλοντικές περιπτώσεις οστεοαρθρίτιδας." Όπως η πελλάγρα, η αρθρίτιδα προσβάλλει περισσότερο τις γυναίκες, με σχεδόν τα δύο τρίτα των διαγνωσμένων ασθενών να είναι γυναίκες.

Πώς και γιατί ένας οργανισμός δημόσιας υγείας - και πολλοί ερευνητές παγκοσμίως - αγνόησαν μια μελέτη που έδειξε τη δυνατότητα μιας σχετικά ασφαλούς βιταμίνης να βελτιώνει τα συμπτώματα της αρθρίτιδας μετά από μόλις τρεις μήνες χρήσης;

Για τον Άντριου Σάουλ, συγγραφέα μαζί με τον Άμπραμ Χόφερ του βιβλίου, «Niacin: The Real Story» (Basic Health Publications, Inc., 2015), ο λόγος είναι διπλός. Πρώτον, το ιστορικό ανεπάρκειας νιασίνης ξεχνάται όχι μόνο από το κοινό. «Οι περισσότεροι ιατροί δεν έχουν μελετήσει ποτέ τη διατροφή, παρά επιφανειακά», εξηγεί.

Δεύτερον, δεν υπάρχουν χρήματα στις φτηνές θεραπείες που βασίζονται στην συμπλήρωση θρεπτικών συστατικών. Με τη νιασιναμίδη, μπορείτε να θεραπεύσετε έναν ασθενή για ένα μήνα με λιγότερο κόστος από μιας μέρας θεραπεία με πολλά κατοχυρωμένα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φάρμακα. Καμία φαρμακευτική εταιρεία δεν θα ενθαρρύνει τη χρήση μιας οικονομικής, μη συνταγογραφούμενης λύσης σε ένα προσοδοφόρο πρόβλημα.

Βιβλιογραφικές αναφορές
1 J Natl Med Assoc, 1952; 44: 241-2 
2 Yale J Biol Med, 1992; 65: 211-21
3 Psychosomatics, 1970; 11:522-5
4 AMA Arch Intern Med, 1959; 103: 783-90
5 Can Med Assoc J, 1959; 81: 235-8
6 Inflamm Res, 1996; 45: 330-4
7 Nat Commun, 2018; 9: 1286
8 Metabolomics, 2019; 15: 137
9 US CDC, Arthritis-Related Statistics. www.cdc.gov

Επικίνδυνα φάρμακα

Οι ασθενείς με αρθρίτιδα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα με φάρμακα που είναι γνωστό ότι έχουν περιορισμένο έλεγχο των συμπτωμάτων και ότι παρουσιάζουν πλήθος σοβαρών και ακόμη και θανατηφόρων κινδύνων. Η συχνότερη επιλογή των γιατρών για την αρθρίτιδα, που συνταγογραφούν στην πλειοψηφία των ηλικιωμένων ασθενών με οστεοαρθρίτιδα, είναι ΜΣΑΦ όπως η ναπροξένη (naproxen) και η ιβουπροφένη (ibuprofen).

Το 2015 ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) άλλαξε τις προειδοποιήσεις του για αυτά τα φάρμακα, τα οποία ήταν γνωστό ότι αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου, και δήλωσε ότι ο κίνδυνος υπάρχει μετά από μόνο δύο εβδομάδες από την πρώτη χρήση των φαρμάκων ακόμη και σε ασθενείς χωρίς ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου.

Όσο υψηλότερη είναι η δόση και όσο μεγαλύτερη είναι η χρήση ΜΣΑΦ, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος (FDA, Drug Safety Communication, July 9, 2015. www.fda.gov). Τα ΜΣΑΦ συνδέονται επίσης με γαστρεντερικά έλκη, τα οποία έχουν 7.000 έως 10.000 θύματα κάθε χρόνο, καθώς και οξεία νεφρική βλάβη (Drugs Aging, 2019; 36(Suppl 1): 15-24).

Οι γιατροί συνταγογραφούν επίσης παυσίπονα οπιοειδών σε ασθενείς με σοβαρή αρθρίτιδα, αλλά αυτά τα φάρμακα έχουν προκαλέσει τη μεγαλύτερη κρίση εθισμού και υπερδοσολογίας στο ιατρικό ιστορικό, και έχουν επίσης λιγότερο γνωστούς κινδύνους όπως αυξημένο πόνο, βλάβη στο ήπαρ, υπογονιμότητα, αϋπνίας, δυσκοιλιότητα και ναυτία (Health Canada, About Opioids. www.canada.ca).

Οι πάσχοντες από αρθρίτιδα αντιμετωπίζονται επίσης συχνά με συνταγογραφούμενα κορτικοστεροειδή φάρμακα, τα οποία είναι ένας γρήγορος και αποτελεσματικός τρόπος για τον έλεγχο της φλεγμονής, αλλά με ένα τίμημα: οι παρενέργειες κυμαίνονται από δυνητικά απειλητική για τη ζωή καταστολή των επινεφριδίων, γεγονός που αφήνει τα επινεφρίδια υποτονικά και δεν μπορούν να ανταποκριθούν σωστά σε ασθένεια ή τραυματισμός, επικίνδυνες αυξήσεις στις τιμές του σάκχαρου, απώλεια οστών, αύξηση βάρους και παθήσεις όπως ο διαβήτης και οι βλάβες στα μάτια που μπορεί να είναι μόνιμες (Arthritis Foundation, Corticosteroids. www.arthritis.org)

Σχετικοί κίνδυνοι της Β3

Η βιταμίνη Β3 δεν είναι εντελώς ακίνδυνη. Μια μελέτη περίπτωσης του 2017 περιγράφει έναν 22χρονο αθλητή που πήρε 20 γραμμάρια νιασίνης σε μεγάλη δόση -μεγαλύτερη ακόμη και από τα ενθουσιώδη πρότυπα του Κάουφμαν και του Χόφερ - και ανέπτυξε οξεία ηπατική τοξικότητα που χρειάστηκε επείγουσα μεταμόσχευση ήπατος.1

Μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με την τοξικότητα στο ήπαρ από τη νιασίνη το 1992 ανέφερε ανεπιθύμητες ενέργειες σε έξι ασθενείς που προέκυψαν από την αποκλειστική χρήση μη τροποποιημένης νιασίνης υψηλής δόσης (που ονομάζεται επίσης νικοτινικό οξύ, την εκδοχή της βιταμίνης Β3 που είναι γνωστή γιατί κάνει το δέρμα κόκκινο με αίσθηση καύσου), και σε δύο ασθενείς από την αποκλειστική χρήση σκευασμάτων βραδείας αποδέσμευσης.

Άλλοι 10 ασθενείς ανέπτυξαν ανεπιθύμητες ενέργειες στο ήπαρ μετά από απότομη αλλαγή από σκευάσματα νικοτινικού οξέος σε σκευάσματα βραδείας αποδέσμευσης. Στοιχεία ηπατικής τοξικότητας αναπτύχθηκαν σε λιγότερο από επτά ημέρες σε τέσσερις από αυτούς τους ασθενείς. Όλες αυτές οι περιπτώσεις αντιστράφηκαν όταν σταμάτησε η χρήση του συμπληρώματος.2

Μια πιο πρόσφατη μελέτη περίπτωσης περιγράφει μια 74χρονη γυναίκα που χρησιμοποιούσε 500mg νιασίνης 3 φορές την ημέρα που άλλαξε ξαφνικά σε μορφή βραδείας αποδέσμευσης. Θεωρείται ότι είναι η πρώτη περίπτωση θανάτου λόγω της προκύπτουσας ηπατικής τοξικότητας.3

Η νιασιναμίδη δεν σχετίζεται με το ίδιο επίπεδο κινδύνου ηπατικής τοξικότητας με τη νιασίνη. Το 1955, ο Κάουφμαν έγραψε ότι η νιασιναμίδη (μόνη ή σε συνδυασμό με άλλες βιταμίνες), στα «χιλιάδες χρόνια χρήσης της», δεν είχε προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.4

Μελέτη των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας του 1996 υποστηρίζει ότι η ηπατική βλάβη είναι κάτι που πρέπει να προσέξετε και όσο υψηλότερη είναι η δόση, τόσο υψηλότερος είναι ο κίνδυνος.5 Αν και η τοξικότητα είναι εξαιρετικά σπάνια, ειδικά σε σύγκριση με φάρμακα που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη θεραπεία της αρθρίτιδας, είναι σημαντικό να επιβλέπει ο γιατρός τη χρήση υψηλής δόσης βιταμίνης Β3 και να είναι σε εγρήγορση για συμπτώματα ηπατικής βλάβης, που περιλαμβάνουν ναυτία και έμετο, δέρμα και μάτια που εμφανίζονται κιτρινωπά (ίκτερος), κοιλιακό άλγος και πρήξιμο, πρήξιμο στα πόδια και τους αστραγάλους, σκούρα ούρα και απώλεια όρεξης.

Πηγές:

1 Am J Gastroenterol, 2017; 112: 1345-6
2 Am J Med, 1992; 92: 77-81
3 Hepatol Commun, 2018; 2: 1293-8
4 J Am Geriatr Soc, 1955; 3: 927-36
5 Inflamm Res, 1996; 45: 330-4