Aντιοξειδωτικά: φυσική λύση ενάντια στη γήρανση.

Κατηγορία Υγεία
Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 00:00 Διαβάστηκε 3906 φορές
Issue 66

από την Αθηνά Δρογγίτη

«O τρόπος με τον οποίο θα γεράσουμε θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα ζήσουμε» υποστήριζε ο Αριστοτέλης. Πολλά χρόνια μετά, τη δεκαετία του ’50 ο βιολόγος - γεροντολόγος Denham Harman διατύπωσε τη θεωρία των ελευθέρων ριζών για τη γήρανση. Ύστερα από έρευνες διαπιστώθηκε πως οι οργανισμοί γερνούν εξαιτίας της οξειδωτικής δράσης των ελευθέρων ριζών. Στην πραγματικότητα οι ελεύθερες ρίζες έχουν ένα ελεύθερο ηλεκτρόνιο το οποίο ψάχνουν απεγνωσμένα να ζευγαρώσουν με κάποιο άλλο και για να το καταφέρουν αυτό επιτίθενται σε άλλα μόρια με ελεύθερα ηλεκτρόνια. Αυτή η περίσσια των ελευθέρων ριζών (γνωστή ως «οξειδωτικό στρες») προσβάλει υγιή κύτταρα του ανθρώπου των οποίων η καταστροφή οδηγεί σε φλεγμονές, ασθένειες του καρδιαγγειακού συστήματος, επιβάρυνση του αναπνευστικού συστήματος, αλλά και σε διάφορες μορφές καρκίνου. Και ενώ το σώμα μας διαθέτει τους απαραίτητους μηχανισμούς για να τις αντιμετωπίσει, ο σύγχρονος τρόπος ζωής, άσκησης και διατροφής οδηγεί στην παραγωγή μεγάλου αριθμού ελευθέρων ριζών οι οποίες δεν μπορούν να εξουδετερωθούν από το σώμα μας! Οι αντιοξειδωτικές ουσίες είναι μόρια τα οποία μπορούν να επιβραδύνουν ή να εμποδίσουν την οξείδωση άλλων μορίων. Τι είναι όμως η οξείδωση; Μια χημική αντίδραση η οποία ουσιαστικά μεταφέρει ηλεκτρόδια από μια ουσία σε ένα οξειδωτικό μέσο. Οι αντιοξειδωτικές ουσίες έχουν την ικανότητα να καταστέλλουν την καταστροφική οξείδωση των κυττάρων και να μας θωρακίζουν ενάντια σε χρόνιες παθήσεις. Ο οργανισμός μας έχει τη δυνατότητα να παράγει δικά του αντιοξειδωτικά, (π.χ. την καταλάση), συνδυαστικά πάντοτε με τα αντιοξειδωτικά που προσλαμβάνει μέσω συγκεκριμένων τροφών. Στον ανθρώπινο οργανισμό ελεύθερες ρίζες παράγονται από το μεταβολισμό των τροφών, από την άσκηση, από την ηλιακή ακτινοβολία, από την περιβαλλοντική μόλυνση και φυσικά από το κάπνισμα.

Γιατί γερνάει το δέρμα;

Με την πάροδο των ετών αλλάζει η σχέση και η σύσταση των στοιχείων του. Τα τριχοειδή αγγεία του δέρματος και του δερμοεπιδερμιδικού ορίου σταδιακά ατροφούν και αλλάζει η σχέση οξυγόνωσης των κυττάρων. Οι ινοβλάστες, δηλαδή τα κύτταρα που είναι επιφορτισμένα με την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης σταδιακά μειώνονται σε αριθμό (καθημερινά, πεθαίνουν 2 με 3 εκατομμύρια επιδερμικών κυττάρων!). Η διάταξη των ινών κολλαγόνου και ελαστίνης αλλάζει με την πάροδο της ηλικίας, κάτι που αντανακλάται στην επιφάνεια του δέρματος. Σταδιακά αποδομούνται και οι αισθητικές απολήξεις της επιδερμίδας, κάτι που έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση της αισθητικότητας (!) σε μεγάλες ηλικίες.

Super… αντιοξειδωτικές τροφές

Η προστασία και η θωράκιση του σύγχρονου ανθρώπου έναντι του στρες και των επιβαρυντικών παραγόντων της καθημερινότητας είναι συνάρτηση της σωστής και ισορροπημένης διατροφής, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερα φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά και λιγότερο κόκκινο κρέας και ζωικό λίπος. Η κατανάλωση «αντιοξειδωτικών φυσικών τροφών», σε συνδυασμό με τη φυσική άσκηση και τον ύπνο θεωρούνται οι τρεις βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη μακροζωία. Στο μακρύ κατάλογο των αντιοξειδωτικών τροφών έρχεται να προστεθεί και το λευκό τσάι που προέρχεται από τα φύλλα του δέντρου καμέλια η σινική (camelliasinensis) που ευδοκιμεί στην επαρχίαFujian, στα παράλια της βορειοανατολικής Κίνας. Τα φύλλα του φυτού συλλέγονται σε πρώιμη κατάσταση και προστατεύονται από το φως το ήλιου, γεγονός που εμποδίζει τη δημιουργία χλωροφύλλης. Αυτός, άλλωστε, είναι και ο λόγος που διατηρεί το λευκό του χρώμα. Τoεκχύλισμα λευκού τσαγιού είναι πλούσιο σε πολυφαινόλες, που του εξασφαλίζουν την πολύτιμη αντιοξειδωτική δράση, την οποία έχει ανάγκη η επιδερμίδα για να διατηρείται υγιής και ανθεκτική στα σημάδια του χρόνου. Αποτελέσματα επιστημονικών ερευνών απέδειξαν ότι το λευκό τσάι έχει τρεις φορές πιο ισχυρή αντιοξειδωτική δράση από το πράσινο. Το λευκό τσάι αναστέλλει το σχηματισμό μελανίνης και προστατεύει έτσι την επιδερμίδα από τις ανεπιθύμητες δυσχρωμίες. Επιπλέον, ξεχωρίζει για τις αναζωογονητικές και τονωτικές του ιδιότητες αποτρέποντας την αποδόμηση των ινών κολλαγόνου και ελαστίνης, της βασικής, δηλαδή, αιτίας δημιουργίας των ρυτίδων στην επιφάνεια της επιδερμίδας.

Τέλος είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι τα αντιοξειδωτικά των φρούτων και των λαχανικών είναι διαφορετικά από αυτά που βρίσκουμε στα συμπληρώματα διατροφής.

Αντιοξειδωτικές ουσίες καλλυντικών

Τα τελευταία χρόνια αντιοξειδωτικά τοποθετούνται σε κρέμες και serum, για να προστατεύσουν εξωτερικά το δέρμα. Σύμφωνα με μελέτες η εξωτερική, τοπική εφαρμογή αντιοξειδωτικών συστατικών στο δέρμα βοηθά στην προστασία από τις ελεύθερες ρίζες, αναζωογονεί και φρεσκάρει την επιδερμίδα, κάνοντάς την να ακτινοβολεί.

Επτά μυστικά για αντιοξείδωση

  1. Προσοχή στον ήλιο! O χειρότερος εχθρός του δέρματος είναι η ηλιακή ακτινοβολία. Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο προκαλεί, μεταξύ άλλων, πρόωρη γήρανση. Προστατέψτε λοιπόν το δέρμα σας φορώντας πάντα αντηλιακή κρέμα (κατά προτίμηση οργανική) με δείκτη προστασίας τουλάχιστον 15 SPF, καπέλο και κατάλληλα ρούχα.
  2. Κόψτε το κάπνισμα. Το τσιγάρο είναι ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς του δέρματος. Το κάπνισμα καταστρέφει τα αγγεία, το κολλαγόνο, κάνει το δέρμα να φαίνεται κίτρινο και το «φορτώνει» με μόνιμες ρυτίδες!
  3. Λιγότερο άγχος και στρες! Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα υψηλά επίπεδα των ορμονών του στρες φθείρουν τα κύτταρα του εγκεφάλου. Το αίσθημα ότι είμαστε ψυχολογικά καλά επιβραδύνει την παραγωγή αυτών των ορμονών. Τέλος, ασκηθείτε… Έχει αποδειχθεί ότι η γυμναστική βοηθά στην καταπολέμηση του στρες και τονώνει την αυτοπεποίθηση.
  4. Ενυδατωθείτε! Η ενυδάτωση του δέρματος επιτυγχάνεται με την πρόσληψη υγρών, δηλαδή 6-8 ποτηριών νερού ημερησίως, φρέσκων χυμών, φρούτων και λαχανικών, παράλληλα όμως με την εφαρμογή ενυδατικής κρέμας, για τη δέσμευση της υγρασίας του δέρματος.
  5. Ακολουθείστε μια ισορροπημένη διατροφή. Μάθετε να καταναλώνετε τουλάχιστον τρεις μερίδες λαχανικών και δυο φρούτων κάθε μέρα. Προσπαθήστε να τρώτε λαχανικά ωμά, καθώς όταν μαγειρεύονται ένα μεγάλο ποσοστό των αντιοξειδωτικών χάνεται!
  6. Διατηρήστε φρέσκια τη νεανικότητα της επιδερμίδας σας χρησιμοποιώντας καθημερινά οργανικές κρέμες με αντιοξειδωτικές ουσίες.
  7. Μειώστε το αλκοόλ. Η συστηματική κατανάλωση αλκοόλ αφυδατώνει το δέρμα και προκαλεί οξειδωτική γήρανση. Η επιδερμίδα γίνεται πιο ξηρή, θαμπή και φαίνεται πιο γερασμένη. Παράλληλα, η περιφερική αγγειοδιαστολή που δημιουργεί το αλκοόλ προκαλεί χαρακτηριστικό κοκκίνισμα ορισμένων τμημάτων του προσώπου και του σώματος (βλ. κόκκινη μύτη των αλκοολικών).