Μήπως το αίτιο των πολυκυστικών ωοθηκών βρίσκεται στο περιβάλλον;

Κατηγορία Υγεία
Παρασκευή, 30 Νοεμβρίου 2018 07:20 Διαβάστηκε 354 φορές
Τεύχος 88 Τζοάνα Έβανς

Μια νέα μελέτη δείχνει ότι μια χημική ουσία που συνήθως απαντάται στα κονσερβοποιημένα τρόφιμα και στο εμφιαλωμένο νερό μπορεί να παίξει ρόλο στο σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών, μια κύρια αιτία γυναικείας στειρότητας.

Η γενετική και η κληρονομικότητα είναι οι συνηθισμένοι ύποπτοι σε αυτή την κοινή ορμονική διαταραχή, η οποία οδηγεί σε μη φυσιολογικούς κύκλους εμμήνου ρύσεως, διογκωμένες ωοθήκες και υπερβολική ανάπτυξη τριχών. Ωστόσο, η συγκεκριμένη έρευνα δείχνει ότι η έκθεση στη δισφαινόλη Α (BPA), χημική ουσία που χρησιμοποιείται στα πλαστικά και στις συσκευασίες τροφίμων, μπορεί να αποτελέσει μία σημαντική περιβαλλοντική αιτία.

Οι ερευνητές μελέτησαν 71 γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και 100 γυναίκες χωρίς την πάθηση (ομάδα ελέγχου). Διαχωρίστηκαν σε ομάδες ανάλογα με την ηλικία και τη σωματική διάπλαση και κατόπιν μετρήθηκαν τα επίπεδα BPA στο αίμα τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ΒΡΑ σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.

Μάλιστα, τα επίπεδα BPA στο αίμα ήταν σχεδόν 60% υψηλότερα στις αδύνατες γυναίκες που έπασχαν από το σύνδρομο και περισσότερο από 30% υψηλότερα στις υπέρβαρες γυναίκες με το σύνδρομο σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Επιπλέον, καθώς τα επίπεδα BPA αυξάνονταν, το ίδιο συνέβαινε και στις συγκεντρώσεις της τεστοστερόνης (ανδρική σεξουαλική ορμόνη) και της ανδροστενεδιόνης, μιας στεροειδούς ορμόνης που μετατρέπεται σε τεστοστερόνη. Υπήρξε επίσης μια θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων ΒΡΑ και της αντίστασης στην ινσουλίνη. Τα υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης και η αντίσταση στην ινσουλίνη είναι βασικά χαρακτηριστικά του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών (J Clin Endocrinol Metab, 2011, 96: E480-4).

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα δείχνουν ότι οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών δυσκολεύονται να καθαρίσουν το BPA από τον οργανισμό τους. “Η υπερβολική έκκριση ανδρογόνων, όπως παρατηρείται στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, παρεμβαίνει στην αποτοξίνωση από το BPA που συμβαίνει στο ήπαρ, οδηγώντας στη συσσώρευση BPA στο αίμα”, δήλωσε η συν-συγγραφέας της μελέτης, Ευανθία Διαμαντή-Κανταράκη. Ωστόσο, τα αποτελέσματα θα μπορούσαν επίσης να σημαίνουν ότι η έκθεση σε BPA μπορεί να είναι μια υποκείμενη αιτία της πάθησης.

Πράγματι, το BPA έχει τη φήμη ότι είναι ένας «ορμονικός διαταρακτής» και μια πρόσφατη μελέτη σε ζώα διαπίστωσε ότι οι θηλυκοί αρουραίοι οι οποίοι εκτέθηκαν σε BPA όταν ήταν νεογέννητα προχώρησαν σε ανάπτυξη ορμονικών ανωμαλιών όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ως ενήλικες. Οι αρουραίοι που εκτέθηκαν σε BPA στις υψηλότερες δόσεις έδειξαν μεγάλο αριθμό κύστεων στις ωοθήκες τους καθώς και στειρότητα (Environ Health Perspect, 2010 · 118: 1217-22).

Παρόλο που απαιτείται περισσότερη έρευνα για να προσδιοριστεί με ακρίβεια ποιος είναι ο ρόλος του BPA στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, εν τω μεταξύ, οι γυναίκες με την πάθηση αυτή καλούνται να περιορίσουν την έκθεση τους στη χημική ουσία. Μπορεί επίσης να είναι σοφό να ελαχιστοποιηθεί η έκθεση σε άλλες χημικές ουσίες που διαταράσσουν τις ορμόνες, όπως τα παρασιτοκτόνα και οι φθαλικές χημικές ουσίες των πλαστικών.

Ακόμα, καθώς δεν γνωρίζουμε ακόμα αν η μείωση της έκθεσης σε αυτές τις χημικές ουσίες θα έχει ευεργετικές επιδράσεις στα πραγματικά συμπτώματα του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών, ακολουθούν μερικοί δοκιμασμένοι και αποδεδειγμένοι τρόποι για τη διαχείριση της κατάστασης.

Αντιμετωπίστε το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

  • Διατηρήστε ένα υγιές βάρος. Εάν είστε υπέρβαρες, ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους να ανακουφίσετε τα κλασικά συμπτώματα του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών είναι να χάσετε βάρος. Παρόλο που κανείς δεν κατανοεί πραγματικά τη σχέση μεταξύ του υπερβολικού βάρους και της πάθησης, φαίνεται ότι οι υπέρβαρες γυναίκες γενικά έχουν πολύ χαμηλότερα επίπεδα σφαιρίνης που δεσμεύει τη σεξουαλική ορμόνη (SHBG) στο αίμα τους. Αυτή η ανεπάρκεια μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επίπεδα κυκλοφορούσας τεστοστερόνης, που με τη σειρά της μπορεί να προκαλέσει πολλά από τα πιο ενοχλητικά συμπτώματα του συνδρόμου, όπως οι τριχοφυΐα στο πρόσωπο. Η έρευνα δείχνει ότι ακόμη και μία μέτρια απώλεια βάρους (μόλις 5% του αρχικού βάρους) μπορεί να εξισορροπήσει τις ορμόνες, να ομαλοποιήσει τον κύκλο της εμμήνου ρύσεως και να βελτιώσει την πιθανότητα ωορρηξίας και εγκυμοσύνης (Int J Womens Health, 2011 3: 25-35).
  • Δοκιμάστε μια δίαιτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη. Οι δίαιτες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη φαίνεται ότι βοηθούν τις γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Όχι μόνο μπορούν να βοηθήσουν στην απώλεια βάρους, αλλά μπορούν επίσης να βελτιώσουν την αντίσταση στην ινσουλίνη, η οποία αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό του σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Σε μια μελέτη, οι Αυστραλοί ερευνητές συνέκριναν τις επιπτώσεις μιας δίαιτας χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη με μια συμβατική υγιεινή διατροφή (δίαιτα με μειωμένες θερμίδες, χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, με μέτρια έως υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες) στις υπέρβαρες και παχύσαρκες γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ευαισθησία στην ινσουλίνη και τα εμμηνορροϊκά μοτίβα βελτιώθηκαν σημαντικά περισσότερο στις γυναίκες που ακολουθούσαν τη δίαιτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη (Am J Clin Nutr, 2010, 92: 83-92).
  • Ασκηθείτε. Η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας συνιστάται συχνά για ασθενείς με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, αν και δεν είναι γνωστό ποιος είναι ο βέλτιστος τύπος και πόση θα πρέπει να είναι η διάρκεια ή η συχνότητα. Μια πρόσφατη μικρή μελέτη υποδεικνύει ότι η εξατομικευμένη αερόβια άσκηση είναι ευεργετική με τη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, καθώς επίσης και τη μείωση του αριθμού των ωοθυλακίων στην επιφάνεια των ωοθηκών (ένας υψηλός αριθμός είναι χαρακτηριστικός του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών). Είναι ενδιαφέρον ότι αυτές οι αλλαγές ήταν ανεξάρτητες από τις αλλαγές στο σωματικό βάρος (Fertil Steril, 2011, 95: 2696-9).
  • Εξετάστε την πιθανότητα να κάνετε βελονισμό. Μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι “ο βελονισμός είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία” για το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών. Παρόλο που αναφέρουν ότι απαιτούνται μελέτες υψηλότερης ποιότητας, φαίνεται ότι ο βελονισμός μπορεί να βοηθήσει το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών με διάφορους τρόπους, όπως η αύξηση της ροής του αίματος στις ωοθήκες, η μείωση του αριθμού των κύστεων στις ωοθήκες, η αύξηση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και η παροχή βοήθειας στην απώλεια βάρους (Gynecol Endocrinol, 2010 · 26: 473-8).
  • Συμπληρώστε τη διατροφή σας. Ορισμένα συμπληρώματα φαίνεται να είναι χρήσιμα για το σύνδρομο αυτό, γι’ αυτό συμβουλευτείτε έναν εξειδικευμένο ιατρό για να ελέγξετε τι είναι σωστό για εσάς. Τα παρακάτω έχουν φανεί αποτελεσματικά σε κλινικές δοκιμές:
  • Ινοσιτόλη. Αυτή η φυσική θρεπτική ουσία, ανεπίσημα αναφερόμενη ως «βιταμίνη Β8», δοκιμάστηκε σε μια τυχαιοποιημένη διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο δοκιμή, που θεωρήθηκε ως «χρυσό πρότυπο» για επιστημονική αξιολόγηση. Συνολικά 136 γυναίκες έλαβαν ινοσιτόλη (100mg δύο φορές την ημέρα), ενώ 147 έλαβαν εικονικό φάρμακο. Μετά από 14 εβδομάδες, η ομάδα ινοσιτόλης παρουσίασε σημαντική βελτίωση στη συχνότητα ωορρηξίας σε σύγκριση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Τα οφέλη παρατηρήθηκαν επίσης από την άποψη της απώλειας βάρους και των επιπέδων της HDL (καλής) χοληστερόλης (Eur Rev Med Med Pharmacol Sci, 2003 · 7: 151-9). Μια μορφή ινοσιτόλης που ονομάζεται μυο-ινοσιτόλη δοκιμάζεται επίσης για το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών. Μία μελέτη διαπίστωσε ότι μείωσε τα επίπεδα ινσουλίνης και τεστοστερόνης μετά από τρεις μήνες και βελτίωσε την ακμή και την υπερβολική τριχοφυΐα μετά από έξι μήνες (Gynecol Endocrinol, 2009, 25: 508-13).
  • Βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Σε μια μελέτη γυναικών με ανθεκτική στην ινσουλίνη διαταραχή πολυκυστικών διαταραχών που έλαβαν θεραπεία στειρότητας, εκείνες που έλαβαν βιταμίνες Β είχαν υψηλότερα ποσοστά εγκυμοσύνης σε σύγκριση με εκείνες που έλαβαν το αντιδιαβητικό φάρμακο μετφορμίνη (Fertil Steril, 2007, 88: 227-30).
  • -Χρώμιο. Μια πιλοτική μελέτη διαπίστωσε ότι 200mcg καθημερινά αυτού του ιχνοστοιχείου βελτίωσαν την αντίσταση στην ινσουλίνη σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Ωστόσο, δεν είχε επίδραση στους έμμηνους κύκλους ή στα επίπεδα ορμονών (Fertil Steril, 2005, 84: 1755-7).
  • Άλφα-λιποϊκό οξύ. Σε μια μελέτη διάρκειας 16 εβδομάδων για έξι αδύνατες, μη διαβητικές γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, αυτό το φυσικό λιπαρό οξύ (600mg δύο φορές την ημέρα) βελτίωσε την ευαισθησία στην ινσουλίνη κατά 13,5%. Επιπλέον, δύο γυναίκες που δεν έλαβαν αντισυλληπτικά είχαν αυξημένο αριθμό εμμηνορροϊκών κύκλων (J Diabetes Sci Technol, 2010, 4: 359-64). Ωστόσο, απαιτούνται ακόμα καλύτερες μελέτες.
  • Ν-ακετυλοκυστεΐνη (NAC). Μελέτες υποδεικνύουν ότι αυτό το αμινοξύ μπορεί να βελτιώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και να αυξήσει τα ποσοστά εγκυμοσύνης σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (Fertil Steril, 2002, 77: 1128-35, Fertil Steril, 2005, 83: 367-70).
  • Βιταμίνη D. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η ανεπάρκεια αυτής της βιταμίνης θα μπορούσε να σχετίζεται με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και ότι η συμπλήρωσή της μπορεί να είναι επωφελής. Σε μια πιλοτική μελέτη, μια υψηλή δόση (20.000 IU) βιταμίνης D χορηγούμενη εβδομαδιαίως για 24 εβδομάδες οδήγησε σε βελτιώσεις της συχνότητας της εμμηνόρροιας και του μεταβολισμού της γλυκόζης (J Endocrinol Invest, 24 /5/2011). Ωστόσο, για ακόμη μια φορά απαιτούνται τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες.
  • Δοκιμάστε βότανα. Ο γνωστός διατροφολόγος και συγγραφέας βιβλίων για την υγεία των γυναικών Δρ Μέριλιν Γκλένβιλ συστήνει τα ακόλουθα βότανα για το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών στο βιβλίο της The Natural Health Bible for Women (London: Duncan Baird Publishers, 2010). Συμβουλευτείτε έναν εγγεγραμμένο και έμπειρο επαγγελματία που μπορεί να καθορίσει τα καλύτερα βότανα και τις δοσολογίες για εσάς.
  • Το Agnus castus (Vitex agnus castus) είναι ένας καλός ρυθμιστής του κύκλου της εμμηνόρροιας και φαίνεται να βοηθά και στο πρόβλημα των πολυκυστικών ωοθηκών.
  • Το Βlack cohosh (Cimicifuga racemosa) μπορεί να βοηθήσει στην καταστολή των επιπέδων της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH). Τα υψηλά επίπεδα LH βρίσκονται συνήθως σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και μπορούν να συμβάλουν στα συμπτώματα.
  • Το Saw palmetto (Serenoa repens) μπορεί να μειώσει τα επίπεδα ανδρογόνων, όπως η τεστοστερόνη, στον οργανισμό.
  • Η ρίζα πικραλίδας (αγριοράδικο) (Taraxacum officinale) και το γαϊδουράγκαθο (Silybum marianum) μπορούν να βοηθήσουν στον καθαρισμό του ήπατος και στην αποτοξίνωση του σώματος.
  • Πιείτε τσάι δυόσμου. Προκαταρκτικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι το τσάι από δυόσμο μπορεί να μειώσει τα επίπεδα τεστοστερόνης και πιθανόν να βελτιώσει την υπερβολική ανάπτυξη τριχών του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών. Ωστόσο, μπορεί να χρειαστεί αρκετός χρόνος (περισσότερο από 30 ημέρες) για να δείτε οποιαδήποτε αποτελέσματα (Phytother Res, 2010, 24: 186-8).

Μειώστε την έκθεση στο BPA

Η δισφαινόλη Α (ΒΡΑ) βρίσκεται σε διάφορα καταναλωτικά αγαθά, συμπεριλαμβανομένων των μεμβρανών για τρόφιμα και των πλαστικών συσκευασιών τροφίμων και ποτών. Μπορεί να διέλθει μέσα στο προϊόν και να καταλήξει στο σώμα, όπου μπορεί να είναι καταστροφικό για τις ορμόνες. Μπορείτε να περιορίσετε την έκθεσή σας σε αυτή την ουσία ακολουθώντας τις παρακάτω συμβουλές:

  • • Καταναλώνετε φρέσκα, μη επεξεργασμένα τρόφιμα και αποφύγετε όσο το δυνατόν περισσότερο τα κονσερβοποιημένα προϊόντα.
  • • Αποφύγετε τα πλαστικά δοχεία τροφίμων με τον αριθμό 7 στο λογότυπο ανακύκλωσης (γενικά άκαμπτα, διαφανή δοχεία).
  • • Επιλέξτε γυάλινα δοχεία και μπουκάλια νερού ή μεταλλικά παρά πλαστικά (προσοχή γιατί οι μεταλλικές φιάλες μπορεί να είναι επενδεδυμένες με πλαστικό που περιέχει ΒΡΑ).
  • • Αποφύγετε τη χρήση πλαστικών δοχείων στο φούρνο μικροκυμάτων (χρησιμοποιήστε αντ’ αυτού κεραμικά, γυάλινα ή άλλα δοχεία κατάλληλα για μικροκύματα).
  • • Χρησιμοποιήστε δοχεία από γυαλί και ανοξείδωτο χάλυβα για την αποθήκευση τροφίμων αντί για πλαστικά.

Άλλες χημικές ουσίες που διαταράσσουν τις ορμόνες που πρέπει να προσέξετε είναι τα φυτοφάρμακα και οι φθαλικές ενώσεις. Για να περιορίσετε την έκθεση σε φυτοφάρμακα, χρησιμοποιήστε προληπτικά μέτρα και φυσικά διαλύματα αντί για τοξικές χημικές ουσίες. Για να μειώσετε την έκθεση σε φθαλικές ενώσεις, επιλέξτε προϊόντα χωρίς πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC).