Πολλοί ασθενείς με διαβήτη που ακολουθούν τη συμβατική αγωγή, δεν λαμβάνουν συμπληρώματα διατροφής και το ιατρικό κατεστημένο δεν στέλνει κάποιο σαφές μήνυμα για τη χρησιμότητά τους. Για παράδειγμα, η Αμερικανική Διαβητολογική Ένωση (American Diabetes Association - ADA), ο μεγαλύτερος οργανισμός αφιερωμένος στη διαβητική περίθαλψη στην Αμερική, έχει μια πολύ περίεργη άποψη για τα συμπληρώματα.

Από τη μία πλευρά, ο οργανισμός χορηγεί ένα έγκυρο επιστημονικό περιοδικό για τον διαβήτη, το Diabetes Care και αυτό το περιοδικό δημοσιεύει τακτικά μελέτες σχετικά με τα οφέλη των συμπληρωμάτων διατροφής, των βιταμινών, των μετάλλων, των φαρμακευτικών προϊόντων και των βοτανικών σκευασμάτων. Όμως παρακάτω ακολουθεί ένα απόσπασμα από την ADA που περιγράφει τη θέση τους σχετικά με τη λήψη συμπληρωμάτων:

"Δεν υπάρχει σαφής ένδειξη οφέλους από συμπληρώματα βιταμινών ή ανόργανων συστατικών για άτομα με διαβήτη που δεν έχουν υποκείμενες ανεπάρκειες βιταμινών ή ανόργανων συστατικών. Ούτε υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τη χρήση κανέλας ή άλλων βοτάνων ή συμπληρωμάτων για τη θεραπεία του διαβήτη."

Σε αντίθεση με αυτήν τη δήλωση, πολλές μελέτες έχουν δείξει τα θετικά οφέλη από τη λήψη συμπληρωμάτων σε διαβητικούς ασθενείς. Στη συνέχεια καταγράφονται πληροφορίες που επιβεβαιώνουν το γιατί ένας ασθενής πρέπει να λαμβάνει συμπληρώματα ως μέρος ενός αποτελεσματικού πρωτοκόλλου διαβήτη:

Αντιοξειδωτικά. Η ζημιά σε ένα διαβητικό σώμα από τα ψηλά επίπεδα γλυκόζης για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει την ανάπτυξη διαβητικών επιπλοκών λόγω προ-οξειδωτικών βιοχημικών διαδικασιών. Τα αντιοξειδωτικά συμπληρώματα μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να σταματήσει την ανεξέλεγκτη οξειδωτική βλάβη.

Ανεπάρκειες. Πολλοί άνθρωποι στη Δύση, συμπεριλαμβανομένων των διαβητικών ασθενών, έχουν έλλειψη θρεπτικών συστατικών. Η υψηλή γλυκόζη μπορεί να προκαλέσει την απώλεια πολλών θρεπτικών ουσιών - όπως ο ψευδάργυρος, το χρώμιο και το μαγνήσιο - από το σώμα μέσω των νεφρών. Επίσης, ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές (για παράδειγμα, μετφορμίνη, αναστολείς αντλίας πρωτονίων κ.α.) μπορούν να προκαλέσουν ανεπάρκειες θρεπτικών συστατικών μειώνοντας την απορρόφηση από το έντερο. Επιπλέον, η ανθυγιεινή διατροφή που ακολουθούν μακροχρόνια πολλοί ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 μπορεί να προκαλέσει έλλειψη βασικών λιπαρών οξέων, βιταμίνης D3 και άλλων θρεπτικών συστατικών.

Βελτιωμένος έλεγχος γλυκόζης. Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής υποστηρίζονται από καλά δεδομένα που δείχνουν ότι μπορούν να είναι ευεργετικά για τη μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη σε κυτταρικό επίπεδο, επιτρέποντας στη γλυκόζη να εισέρχεται ευκολότερα στο κύτταρο.

Μελέτες έχουν δείξει ότι κάποια συμπληρώματα διατροφής μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της γλυκόζης νηστείας και μετά το γεύμα, να μειώσουν τις τιμές της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης A1C (το επίπεδο των πρωτεϊνών αιμοσφαιρίνης στα ερυθρά αιμοσφαίρια που καλύπτονται από γλυκόζη, το βασικό εργαλείο παρακολούθησης για τη ρύθμιση της γλυκόζης) και τη μείωση της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων.

Τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μείωση της συχνότητας των υπογλυκαιμικών και υπεργλυκαιμικών συμβάντων.1-3

Μείωση της όρεξης και της λιγούρας. Μερικά συμπληρώματα μπορεί να είναι πολύ χρήσιμα στη μείωση της όρεξης για τροφές όπως οι υδατάνθρακες.

Βελτιωμένη ενέργεια και διάθεση. Τα θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση της ενέργειας και της διάθεσης με διάφορους τρόπους. Τα κυμαινόμενα επίπεδα γλυκόζης όλη την ημέρα μπορούν να προκαλέσουν ευερεθιστότητα και ασταθή διάθεση και το να αισθάνεται κάποιος θύμα του διαβήτη αντί για νικητής, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμησή του.

Τα θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση της ενέργειας παρέχοντας στα κύτταρα όλα όσα χρειάζονται για να λειτουργήσουν καλύτερα.

Θρεπτικά συστατικά όπως τα ωμέγα-3 έλαια και το βιοδιαθέσιμο φολικό οξύ, σχετίζονται και με τη μείωση της κατάθλιψης και του άγχους.4,5

Εάν ένας ασθενής τρώει πιο υγιεινά, δεν έχει λιγούρες, έχει καλή ενέργεια και διάθεση και έχει χαμηλότερα επίπεδα γλυκόζης, θα είναι σε θέση να χάσει βάρος πολύ πιο γρήγορα και αποτελεσματικά.

Η Φινλανδία έχει το υψηλότερο ποσοστό εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 στον κόσμο. Ως αποτέλεσμα, ερευνητές στη Φινλανδία, άλλα και σε άλλες χώρες, έχουν πραγματοποιήσει εκτεταμένη έρευνα που εστιάζει στο ποια συμπληρώματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε βρέφη για να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 αργότερα στη ζωή τους. Σε αυτές τις μελέτες επισημάνθηκαν δύο βασικές θρεπτικές ουσίες, τα ιχθυέλαια και η βιταμίνη D3.6,7 Τα προβιοτικά έχουν επίσης αποδειχθεί χρήσιμα για τον γλυκαιμικό έλεγχο.8

Ένα καλό συμπλήρωμα βιταμινών και ανόργανων συστατικών, η βιταμίνη D3, τα προβιοτικά, η νιασιναμίδη και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα με επιπλέον μαγνήσιο, ψευδάργυρο, βανάδιο και κάλιο θα πρέπει να αποτελούν μέρος του «οπλοστάσιου» κάθε διαβητικού.

Ωστόσο, ορισμένα λιγότερο γνωστά συμπληρώματα μπορούν επίσης να έχουν σημαντικό αποτέλεσμα στον έλεγχο του διαβήτη.

Διατροφικά συμπληρώματα:
R-alpha-lipoic acid (R-ALA). Εάν μπορούσα να συνταγογραφήσω μόνο ένα συμπλήρωμα σε έναν ασθενή με διαβήτη, θα ήταν το R-άλφα-λιποϊκό οξύ. Αυτό το υδατοδιαλυτό και λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και το μεταβολισμό της γλυκόζης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 9,10 και η έρευνα υποστηρίζει ότι μπορεί επίσης να αποτρέψει την εξέλιξη των επιπλοκών του διαβήτη στα νεύρα, τα μάτια και τα νεφρά.11,12
Το άλφα-λιποϊκό οξύ αναφέρεται είτε ως ALA είτε ως R-ALA. Όταν αναφέρεται ως ALA, αυτό σημαίνει ότι περιέχει δύο χημικές δομές που είναι καθρέφτες μεταξύ τους - η μορφή S και η μορφή R, σε αναλογία 50:50. Ωστόσο, η μορφή R είναι η μόνη που είναι ενεργή στο σώμα και έτσι θα πρέπει να είναι η μόνη μορφή που χρησιμοποιείται.
Εάν ένα προϊόν άλφα-λιποϊκού οξέος δηλώνει ότι κάθε κάψουλα περιέχει 300 mg ALA, στην πραγματικότητα μόνο 150 mg είναι R-ALA που είναι η ενεργή μορφή. Ένα προϊόν R-άλφα-λιποϊκού οξέος που λέει ότι κάθε κάψουλα περιέχει 300 mg, είναι όλα ενεργά στο σώμα. Ψάξτε λοιπόν ένα προϊόν που λέει ότι περιέχει "R-ALA" αντί μόνο "ALA".
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 300 έως 1.200 mg ημερησίως R-ALA, το ισοδύναμο 600 έως 2.400 mg ημερησίως ενός προϊόντος με την ένδειξη μόνο ALA.

Μπενφοθειαμίνη
Αυτή η λιποδιαλυτή μορφή θειαμίνης (επίσης γνωστή ως αλλιθειαμίνη) έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το σχηματισμό τελικών προϊόντων προηγμένης γλυκοζυλίωσης, τα οποία συνδέονται με την ανάπτυξη διαβητικών επιπλοκών.13
Καθώς απορροφάται καλύτερα από την υδατοδιαλυτή θειαμίνη, η μπενφοθειαμίνη αυξάνει την παραγωγή πυροφωσφορικής θειαμίνης, η οποία εμποδίζει τη βλάβη που προκαλείται από τη γλυκόζη. Έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την αμφιβληστροειδοπάθεια, τη νεφροπάθεια και τη νευροπάθεια.14-17
Προτεινόμενη ημερήσια δοση: 150 έως 450 mg.

Ν-ακετυλο κυστεΐνη (NAC)
Το NAC, ένα άλλο πολύτιμο και οικονομικό θρεπτικό συμπλήρωμα, μπορεί να μειώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη ενεργώντας ως αντιοξειδωτικό για την πρόληψη της οξειδωτικής βλάβης εξαιτίας της γλυκόζης.18 Έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει τα μάτια από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.20
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 600 έως 2.400 mg.

Ακετυλο-l-καρνιτίνη
Αυτό το θρεπτικό φάρμακο έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τον πόνο και τον εκφυλισμό των νεύρων σε ασθενείς με χρόνια διαβητική νευροπάθεια. Δίνω ακετυλο-l-καρνιτίνη σε κάθε διαβητικό ασθενή που έχει οποιοδήποτε είδος νευροπάθειας.21
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.500 έως 3.000 mg

Ταυρίνη
Η ταυρίνη είναι ένα φθηνό αμινοξύ που δεν χρησιμοποιείται συχνά ως διαβητικό συμπλήρωμα. Η ταυρίνη αποτρέπει τη γλυκοζυλίωση των πρωτεϊνών. Είναι το κύριο αμινοξύ για την καρδιά και βοηθά τη χοληδόχο κύστη να λειτουργεί καλύτερα για την πέψη των λιπών. Η ταυρίνη έχει βρεθεί ότι είναι ισχυρός υπογλυκαιμικός παράγοντας και μπορεί επίσης να ενισχύσει την επίδραση της ινσουλίνης. Μία μελέτη έδειξε ότι η χορήγηση ταυρίνης σε διαβητικούς ασθενείς για ένα μήνα κατέληξε σε μείωση της δόσης ινσουλίνης για να αποφευχθεί η υπογλυκαιμία που προκαλείται από την ταυρίνη. Οι ασθενείς είχαν επίσης μειώσεις στα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων μετά τη λήψη ταυρίνης.22,23
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 500 έως 1.500 mg.

Σουλφοραφάνη
Αυτό το αντιοξειδωτικό βρίσκεται στα σταυρανθή λαχανικά όπως το μπρόκολο. Εκτός από τα καλά τεκμηριωμένα αντικαρκινικά αποτελέσματά του, η σουλφοραφάνη βρέθηκε να μειώνει τη γλυκόζη νηστείας στο αίμα και τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνης σε παχύσαρκους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.24 Μπορεί να προστατέψει τα αιμοφόρα αγγεία από βλάβες που προκύπτουν από το οξειδωτικό στρες, βοηθώντας στην αποτροπή των διαβητικών επιπλοκών.25
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 30 έως 200 mg.

L-καρνοσίνη
Αυτό το προϊόν έχει δείξει πιθανά οφέλη στη βελτίωση της αντίστασης στην ινσουλίνη και στη μείωση του κινδύνου διαβητικών επιπλοκών.26
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.000 mg

Βοτανικές θεραπείες:

Gymnema sylvestre
Γνωστό ως γκουρμάρ, ή «ο καταστροφέας της ζάχαρης» στην Αγιουρβεδική ιατρική, το Gymnema έχει δείξει σταθερά οφέλη σε ασθενείς με διαβήτη. Το πιο ενεργό μέρος του Gymnema φαίνεται να είναι τα «γυμνενικά οξέα». Οι αναλύσεις του βοτάνου έδειξαν ότι μπορεί να είναι χρήσιμο στη μείωση των επιπέδων γλυκόζης και στον αποκλεισμό της απορρόφησης γλυκόζης από το έντερο. Έχει αποδειχθεί επίσης ότι αποτρέπει τη συσσώρευση λιπών στο ήπαρ και το αίμα, καθώς και τη μείωση του σωματικού βάρους.27 Συνήθως το χρησιμοποιώ σε κάψουλες ή σε υγρή μορφή σε ορισμένους ασθενείς.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: σε μορφή κάψουλας, 400 έως 2.400 mg την ημέρα.

Κανέλα
Το Cinnamonium cassia και ο συγγενής του C. burmanii είναι οι τύποι κανέλας που έχουν την καλύτερη δράση στους ασθενείς. Πολλές μελέτες σχετικά με την κανέλα δείχνουν ότι μπορεί να επιβραδύνει την εκκένωση του στομάχου και να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης μετά το γεύμα. Μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης σε ασθενείς τύπου 2 που είχαν κακό διαβητικό έλεγχο. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη στη μείωση των επιπέδων της ινσουλίνης, της αρτηριακής πίεσης και της γλυκοζυλιωμένης και στη μείωση του σχηματισμού τελικών προϊόντων προηγμένης γλυκοζυλίωσης, τα οποία σχετίζονται με χρόνιες φλεγμονώδεις ασθένειες.28
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1 έως 2 g ή 200 mg ή περισσότερο συμπυκνωμένου εκχυλίσματος

Bερβερίνη (Βerberine HCL)
Μια κορυφαία μελέτη σε ανθρώπους έδειξε ότι η υδροχλωρική βερβερίνη έχει παρόμοια δράση με τη μετφορμίνη σε διαβητικούς ασθενείς. Στην μελέτη, η βερβερίνη φαίνεται να προάγει την κυτταρική πρόσληψη γλυκόζης από το αίμα, μειώνει τη γλυκόζη στο αίμα και μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Ένα αντιοξειδωτικό, η βερβερίνη μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση των παγκρεατικών βήτα κυττάρων και να αποτρέψει το ήπαρ να παράγει υπερβολική γλυκόζη.29,30
Ωστόσο η δοσολογία μπορεί να είναι προβληματική, καθώς υψηλότερες δόσεις μπορεί να διαταράξουν το λεπτό έντερο. Συνιστώ στους ασθενείς να αυξάνουν αργά τη δόση τους και να παίρνουν το χάπι αμέσως μετά το γεύμα, όταν η τροφή είναι ήδη στο στομάχι.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.000 έως 1.500 mg

Εκχύλισμα μύρτιλλου
Πλούσιο σε ανθοκυανοσίδες, το μύρτιλλο έχει μελετηθεί σε διαβητικούς ασθενείς τύπου 2 και έχει βρεθεί ότι προκαλεί σαφή βελτίωση της γλυκαιμικής απόκρισης, με μείωση τόσο των επιπέδων γλυκόζης όσο και της ινσουλίνης μετά το φαγητό. 31 Επίσης μπορεί να είναι ευεργετικό στη βελτίωση των επιπέδων χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων, σύμφωνα με στοιχεία από μελέτες σε ζώα.32
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 100 έως 350 mg

Εκχύλισμα φύλλων πράσινου τσαγιού
Το πράσινο τσάι περιέχει το βιοφλαβονοειδές γαλλική επιγαλοκατεχίνη (EGCG), το οποίο έχει αποδειχθεί ότι είναι ένα ασφαλές και αποτελεσματικό αντιοξειδωτικό.
Σε κλινικές μελέτες, το πράσινο τσάι έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, μπορεί να βελτιώσει την ανοχή στη γλυκόζη, να μειώσει την παραγωγή γλυκόζης και την υπερβολική έκκριση από το ήπαρ και να βελτιώσει την απορρόφηση της γλυκόζης.
Το πράσινο τσάι έχει επίσης αναφερθεί ότι έχει προστατευτική δράση έναντι της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας και ότι παίζει ρόλο στην πρόληψη της αθηροσκλήρωσης.33
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 έως 400 mg. Είναι επίσης ευεργετικό να πίνετε βιολογικό πράσινο τσάι.

Εκχύλισμα κουρκουμά
Αυτή η έντονα κίτρινη ουσία που βρίσκεται στον κουρκουμά (turmeric) έχει αποδειχθεί ότι είναι ένας σημαντικός αναστολέας των αντιδραστικών ειδών οξυγόνου που προάγουν την οξειδωτική βλάβη στα κύτταρα. Σε εργαστηριακές μελέτες, η κουρκουμίνη μείωσε τα επίπεδα των μορίων που εμπλέκονται στη φλεγμονή, όπως ο παράγοντας νέκρωσης όγκου-Α (TΝF-a), που προκαλεί αντίσταση στην ινσουλίνη και ο φλεγμονώδης παράγοντας NF-KB, μια πρωτεΐνη που προάγει την έκφραση των φλεγμονωδών μορίων σηματοδότησης. 34,35
Η κουρκουμίνη έχει επίσης αποδειχθεί ότι ενισχύει τη λειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος και μειώνει τη γλυκόζη, την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνης και την αντίσταση στην ινσουλίνη.36,37
Χρησιμοποιείται σε τρόφιμα, απορροφάται δύσκολα, αλλά η ανάμιξη με μαύρο πιπέρι μπορεί να βοηθήσει στην απορρόφηση γι’ αυτό και τα περισσότερα συμπληρώματα κουρκουμίνης έχουν προσθέσει πιπέρι.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 έως 3.000 mg.

Τζίνγκο μπιλόμπα
Αυτό το φυτό έχει συσχετιστεί με τη μείωση του κινδύνου άνοιας και της γνωστικής μείωσης, αλλά έχει επίσης αποδειχθεί ότι μειώνει την πήξη του αίματος και βελτιώνει τη λειτουργία του αμφιβληστροειδούς και των νεφρών σε διαβητικούς ασθενείς τύπου 2 με αμφιβληστροειδοπάθεια.38
Αυτό το βότανο είναι μια πολύτιμη προσθήκη σε ένα πρωτόκολλο διαβητικού συμπληρώματος, αλλά δεν πρέπει να λαμβάνεται από ασθενείς με αντιπηκτικά φάρμακα ή ασθενείς με τη σπάνια αιμορραγική κατάσταση αιμορροφιλίας.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 160 έως 240 mg.

Σκόρδο
Έχει αποδειχθεί ότι το σκόρδο βελτιώνει τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας, φρουκτοζαμίνης, χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.39 Ενθαρρύνω τους ασθενείς μου να συμπεριλαμβάνουν τακτικά σκόνη σκόρδου και σκελίδες σκόρδου στο μαγείρεμά τους.

Αμερικανικό και ασιατικό τζίνσενγκ
Το τζίνσενγκ έχει αποδειχθεί σε μελέτες ότι βοηθά στη μείωση της γλυκόζης νηστείας στο αίμα και του σωματικού βάρους και βελτιώνει τη γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης A1C και τη διάθεση.40-42
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 mg. Μερικοί άνθρωποι με παρατεταμένη χρήση μπορεί να εμφανίσουν ορμονικές παρενέργειες με τη λήψη τζίνσενγκ, οπότε αν δείτε τέτοιες αλλαγές, ενημερώστε τον γιατρό σας.

Ιερός βασιλικός
Αυτό το βότανο έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας και της γλυκόζης μετά το γεύμα. 43
Προτεινόμενη ημερήσια δοσολογία: 200 mg
Απόσπασμα από το της Dr Mona Morstein: «Master Your Diabetes: A Comprehensive, Integrative Approach for Diabetes Type 1 και Type 2» (Chelsea Green Publishing, 2017)


Βιογραφικό Dr Mona Morestein

Βιβλιογραφικές αναφορές

1   Indian J Med Res, 2007; 126: 471-4
2   Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids, 1998; 58: 257-63
3   Exp Mol Med. 2012;44:665-673
4   Nutr Clin Pract, 2011; 26: 409-25
5   J Psychopharmacol, 2005; 19: 59-65
6   JAMA, 2007; 298: 1420-8
7   Diabetes, 2012; 61: 175-8
8   PLoS One, 2015; 10: e0132121
9   Free Radic Biol Med, 1999; 27: 309-14
10 Arzneimittelforschung, 1995; 45: 872-4
11 Diabetes, 2004; 53: 3233-8
12 Rev Diabet Stud, 2009; 6: 230-6
13 Diabetes Care, 2006; 29: 2064-71
14 Nat Med, 2003; 9: 294-9
15 Diabetes, 2003; 52: 2110-20
16 Diabetes Care, 2012; 35: 1095-7
17 Int J Clin Pharmacol Ther, 2005; 43: 71-7
18 J Basic Clin Physiol Pharmacol, 2006; 17: 245-54
19 Mol Biol Rep, 2012; 39: 3727-35
20 Diabetes, 2003; 52: 499-505
21 Diabetes Care, 2005; 28: 89-94
22 Amino Acids, 2012; 42: 1529-39
23 Exp Mol Med, 2012; 44: 665-73
24 Sci Transl Med, 2017; 9: eaah4477
25 Pharm Biol, 2016; 54: 2329-39
26 Amino Acids, 2016; 48: 1131-49
27 J Sci Food Agric, 2014; 94: 834-40
28 Ann Fam Med, 2013; 11: 452-9
29 Metabolism, 2008; 57: 712-7
30 Acta Pharm Sin B, 2012; 2: 327-34
31 J Nutr Sci, 2013; 2: e22
32 Nutrition, 2017; 41: 107-12
33 Molecules, 2017; 22: 849
34 Int J Med Sci, 2013; 10: 337-81
35 Nutr Metab, 2008; 5: 17
36 Diabetes Care, 2012; 35: 2121-7
37 Evid Based Complement Alternat Med, 2013; 2013: 636053
38 Exp Clin Cardiol, 2005; 10: 85-7
39 Food Nutr Res, 2017; 61: 1377571
40 Coll Antropol, 2012; 36: 1435-40
41 J Ginseng Res, 2017; 41: 589-94
42 Diabetes Care, 1995; 18: 1373-5
43 Evid Based Complement Alternat Med, 2017; 2017: 9217567

Κατηγορία Υγεία

Η δράση των προϊόντων της μέλισσας στον σακχαρώδη διαβήτη έχει πλέον αρκετές μελέτες που δείχνουν σημαντική μείωση της ινσουλίνης στον ορό του αίματος καθώς και στο μοντέλο εκτίμησης ομοιόστασης (HOMA Homeostasis model assessment - δείκτης αντίστασης στην ινσουλίνη). Επίσης, η καθημερινή λήψη πρόπολης μειώνει τα υπογλυκαιμικά επεισόδια. 
Ο διαβήτης είναι χρόνια ασθένεια η οποία κυρίως λόγω του τρόπου ζωής και του τρόπου διατροφής «μαστίζει» κυριολεκτικά μία μεγάλη μερίδα του πληθυσμού.  Ένας από τους κύριους παράγοντες που φαίνεται να συμβάλλει σημαντικά στην ασθένεια είναι το οξειδωτικό στρες.
Σε έρευνα που έγινε στη χώρα μας μελετήθηκε η αντιδιαβητική δράση διαφόρων εκχυλισμάτων Ελληνικής πρόπολης και η συσχέτιση των αντιοξειδωτικών της ουσιών με τον διαβήτη. Τα αποτελέσματα των μελετών είναι συνολικά ιδιαίτερα ενθαρρυντικά για περαιτέρω έρευνες των αντιοξειδωτικών πολυφαινολικών ενώσεων της πρόπολης, ενώ ο μηχανισμός δράσεως φαίνεται με τα υπάρχοντα δεδομένα να μην είναι ινσουλινο-εξαρτώμενος.
Ένα ευρέως διαδεδομένο αντιοξειδωτικό αμυντικό σύστημα προστατεύει το σώμα από τις δυσμενείς επιδράσεις της παραγωγής ελεύθερων ριζών, υπό φυσιολογικές συνθήκες. Το αντιοξειδωτικό αμυντικό σύστημα είναι ένα περίπλοκο δίκτυο με αλληλεπιδράσεις, συνέργιες και συγκεκριμένα καθήκοντα. Η αποτελεσματικότητα αυτού του αμυντικού μηχανισμού μεταβάλλεται στον διαβήτη και συνεπώς η αναποτελεσματική δέσμευση των ελεύθερων ριζών μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη βλάβη των ιστών.
Σε μελέτη της Ιατρικής σχολής της Σ. Αραβίας, αποδείχθηκε η ευεργετική αντιυπεργλυκαιμική δράση των συστατικών της πρόπολης με σημαντική  μείωση των επιπέδων σακχάρου του αίματος στα πειραματόζωα με διαβήτη τύπου ΙΙ και τροποποίηση του μεταβολισμού των λιπιδίων του αίματος οδηγώντας τον σε μειωμένη υπεροξείδωση των λιπιδίων και σε απομάκρυνση των ελεύθερων ριζών, δράσεις σημαντικές στη διαχείριση των επιπλοκών της χρόνιας υπεργλυκαιμίας του σακχαρώδους διαβήτη που προκαλεί πολλαπλά βιοχημικά επακόλουθα σε συνδυασμό με  το οξειδωτικό στρες που προκαλείται από το διαβήτη και μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στα συμπτώματα και την εξέλιξη της νόσου . Το οξειδωτικό στρες στα κύτταρα και τους ιστούς προκύπτει από την αυξημένη παραγωγή αντιδραστικών ειδών οξυγόνου και / ή από μείωση του αντιοξειδωτικού δυναμικού άμυνας.
Αλλά και ο βασιλικός πολτός φαίνεται να βοηθά τους διαβητικούς. Το 10-υδροξυ-2-δεκενοϊκό οξύ (10-H2DA) είναι ένα λιπαρό οξύ που βρίσκεται στο βασιλικό πολτό. Σε υγιείς ποντικούς, ενεργοποιεί την 5'-ΑΜΡ-ενεργοποιημένη πρωτεϊνική κινάση (ΑΜΡΚ) και αυξάνει τη μετατόπιση του μεταφορέα γλυκόζης 4 (GLUT4). Σε  Ιαπωνική έρευνα μελετήθηκε η δράση του 10-H2DA στην υπεργλυκαιμία και στην αντίσταση στην ινσουλίνη σε παχύσαρκα / διαβητικά ποντίκια KK-Ay. Αξιολογήθηκαν φαινότυποι για το σωματικό βάρος, τη γλυκόζη πλάσματος με δοκιμασία ανοχής γλυκόζης από το στόμα και τα επίπεδα ινσουλίνης. Τα ευρήματα δηλώνουν ότι η μακροχρόνια χορήγηση 10-H2DA βελτιώνει σημαντικά την υπεργλυκαιμία και την αντίσταση στην ινσουλίνη στα πειραματόζωα και εμπλέκεται στη βελτίωση του διαβήτη τύπου ΙΙ, μέσω ενεργοποίησης της έκφρασης Pgc-1α.
Συμπερασματικά, η συνδυασμένη χρήση βασιλικού πολτού και πρόπολης από διαβητικούς μπορεί να προσφέρει πολλαπλά οφέλη.

50 holistic


Αναφορές:

https://okayama.pure.elsevier.com/en/publicatΙions/effect-of-long-term-treatment-with-royal-jelly-on-insulin-resista
(Effect of long-term treatment with royal jelly on insulin resistance in Otsuka Long-Evans Tokushima Fatty (OLETF) rats)

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18981581
(Royal jelly ameliorates insulin resistance in fructose-drinking rats)

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5015666/ 
(Antioxidant and protective effects of Royal jelly on histopathological changes in testis of diabetic rats)

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3237204/
(Propolis and its direct and indirect hypoglycemic effect)

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18057795
(Effect of propolis on insulin resistance in fructose-drinking rats)

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5015666/
(Antioxidant and protective effects of Royal jelly on histopathological changes in testis of diabetic rats)

www.ncbi.nlm.nih.gov<http://www.ncbi.nlm.nih.gov>
(Effects of lyophilized royal jelly on experimental hyperlipidemia and thrombosis)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28740028/
(10-Hydroxy-2-decenoic acid, a natural product, improves hyperglycemia and insulin resistance in obese/diabetic KK-Ay mice, but does not prevent obesity)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28089395/
(Royal jelly ameliorates diet-induced obesity and glucose intolerance by promoting brown adipose tissue thermogenesis in mice)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27602318/
(Improvement in Serum Biochemical Alterations and Oxidative Stress of Liver and Pancreas following Use of Royal Jelly in Streptozotocin-Induced Diabetic Rats

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27026221/
(Effect of Royal Jelly Intake on Serum Glucose, Apolipoprotein A-I (ApoA-I), Apolipoprotein B (ApoB) and ApoB/ApoA-I Ratios in Patients with Type 2 Diabetes: A Randomized, Double-Blind Clinical Trial Study)

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6379731/
(Effectiveness of royal jelly supplementation in glycemic regulation: A systematic review)

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0965229918309865
(Effects of Royal jelly on metabolic variables in diabetes mellitus: A systematic review)

http://jnfs.ssu.ac.ir/article-1-113-en.pdf
(Royal Jelly Decreases Blood Pressure, Serum Glucose, and Interleukin-6 in Patients with Type 2 Diabetes on an Iso-caloric Diet)

https://link.springer.com/article/10.1007/s11655-014-1804-8
(Effects of royal jelly supplementation on glycemic control and oxidative stress factors in type 2 diabetic female: A randomized clinical trial)

https://www.jstage.jst.go.jp/article/jvms/79/2/79_16-0458/_article
(Royal jelly improves hyperglycemia in obese/diabetic KK-Ay mice)

Κατηγορία Διατροφή

Άσχημα νέα για τα νεαρά υπέρβαρα άτομα που ζουν σε περιοχές που είναι πολύ μολυσμένες: Η μακροχρόνια έκθεση σε μολυσμένη ατμόσφαιρα ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Lancet Planetary Health. Στη διατομεακή μελέτη, που χαρακτηρίστηκε από τους ερευνητές ως η "μεγαλύτερη επιδημιολογική μελέτη σχετικά με τις συνδέσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με το διαβήτη", παρατηρήθηκαν περισσότεροι από 15.000 συμμετέχοντες για να κατανοηθεί ο τρόπος που η ατμοσφαιρική ρύπανση - ιδιαίτερα η ατμοσφαιρική σωματιδιακή ύλη και τα ρυπογόνα αέρια - μπορεί να επηρεάσει την συχνότητα εμφάνισης διαβήτη.

Παρόλο που έχουν γίνει πολλές μελέτες σχετικά με τις επιβλαβείς επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία ενός ατόμου, η ομάδα δήλωσε ότι αυτές διεξήχθησαν σε ιδιαίτερα ανεπτυγμένες περιοχές όπως η Βόρεια Αμερική και η Ευρώπη, γεγονός που δεν αποτελεί ένδειξη για τις περισσότερες περιοχές όπου η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι ανεξέλεγκτη. "Τα δεδομένα είναι σπάνια για τις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου η επιβάρυνση του διαβήτη είναι μεγαλύτερη και η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι σοβαρή, όπως η Κίνα", γράφουν οι ερευνητές. Επιπλέον, ο επιπολασμός, η συχνότητα εμφάνισης και η θνησιμότητα για τον διαβήτη στις περισσότερες δημοσιευμένες μελέτες βασίστηκαν σε αυτοαναφορές, διοικητικές βάσεις δεδομένων ή αρχεία καταγραφών νοσοκομειακής περίθαλψης, τα οποία δεν επικυρώθηκαν από τους γιατρούς».

Για τη μελέτη αυτή, οι ερευνητές ήθελαν να εξετάσουν κατά πόσο η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με την αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης διαβήτη στην Κίνα. Για το σκοπό αυτό, η ομάδα χρησιμοποίησε στοιχεία από τη μελέτη 33 Κινέζικων Κοινωνικών Υπηρεσιών (33 Communities Chinese Health Study ή 33 CCHS), μια μεγάλη διατομεακή μελέτη που διεξήχθη στην επαρχία Liaoning στη βορειοανατολική Κίνα, η οποία είχε υψηλά επίπεδα εκπομπών λόγω της εκτεταμένης καύσης ορυκτών καυσίμων. Επιπλέον, οι συχνότητες των καρδιαγγειακών παθήσεων και των παραγόντων κινδύνου τους ήταν επίσης υψηλές στην περιοχή. Αυτοί οι παράγοντες παρείχαν στην ομάδα το περιβάλλον να διεξάγουν εμπεριστατωμένη έρευνα σχετικά με τους ατμοσφαιρικούς ρύπους και την ομοιόσταση της γλυκόζης.

Με βάση τα δεδομένα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από το 2006 έως το 2008, επιλέχθηκαν οι πόλεις Shenyang, Anshan και Jinzhou. Έπειτα επικεντρώθηκαν σε τυχαία επιλεγμένες περιοχές εντός αυτών των πόλεων όπου επιλέχθηκαν 33 κοινότητες για τη μελέτη. Στη συνέχεια επιλέχθηκαν συμμετέχοντες από έως και 1.000 νοικοκυριά και συλλέχθηκαν κατάλληλα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικο-δημογραφικών δεδομένων, της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης, των συνηθειών συμπεριφοράς και άλλων πληροφοριών για την υγεία, χρησιμοποιώντας ένα ερωτηματολόγιο. Οι παράγοντες συμπεριφοράς περιελάμβαναν την κατανάλωση αλκοόλ, τις τρέχουσες συνήθειες καπνίσματος και την κατάσταση άσκησης, μεταξύ άλλων.

Στους συμμετέχοντες στη συνέχεια ζητήθηκε να μη φάνε το βράδυ, και οι ερευνητές διεξήγαγαν τεστ γλυκόζης το επόμενο πρωί. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από αυτή τη μέθοδο περιελάμβαναν δεδομένα νηστείας και δύο ωρών για τη συγκέντρωση ινσουλίνης και γλυκόζης, καθώς και αξιολόγηση του μοντέλου ομοιόστασης του δείκτη αντοχής στην ινσουλίνη και της λειτουργίας των β-κυττάρων, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ως δείκτες ομοιόστασης γλυκόζης.

Αυτό στη συνέχεια συγκρίθηκε με τα δεδομένα σχετικά με τους ατμοσφαιρικούς ρύπους από τους σταθμούς παρακολούθησης, τα οποία περιελάμβαναν PM10 - δηλαδή σωματιδιακή ύλη που έχει διάμετρο 10 μικρόμετρα ή λιγότερο, διοξείδιο του θείου, διοξείδιο του αζώτου και όζον. Χρησιμοποιήθηκε επίσης ένα χωρικό στατιστικό μοντέλο για την πρόβλεψη δεδομένων για PM2.5 και PM1.

Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ότι όλοι οι μελετημένοι ρύποι ταυτοποιήθηκαν θετικά με τον διαβήτη, ενώ ήταν ισχυρότερος ο συνδυασμός με PM10 και οξείδιο του αζώτου. Η σχέση αυτή παρατηρήθηκε και σε άτομα ηλικίας κάτω των 50 ετών, αφού τα αποτελέσματα καταχωρήθηκαν κατά ηλικία, καθώς και σε άτομα υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Βρήκαν επίσης υψηλότερες συγκεντρώσεις γλυκόζης νηστείας, γλυκόζης δύο ωρών και ινσουλίνης δύο ωρών.

Τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής – όπως και των προηγούμενων - σύμφωνα με τους συγγραφείς, υπογραμμίζουν την ανάγκη διερεύνησης της σχέσης μεταξύ του διαβήτη και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. "Στο μέλλον, πρόσθετες μελέτες θα πρέπει να διερευνήσουν τις επιπτώσεις των αλληλεπιδράσεων πολλαπλών ρύπων και να διαφοροποιήσουν τις πηγές της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και τα χημικά συστατικά, ιδίως στις χώρες μεσαίου εισοδήματος και χαμηλού εισοδήματος", κατέληξαν οι ερευνητές.

Απηύθυναν επίσης έκκληση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής των αντίστοιχων χωρών να επιταχύνουν τα μέτρα για την παρέμβαση στην ατμοσφαιρική ρύπανση.


ΠηγέςScience.newsTheLancet

Κατηγορία Περιβάλλον
Τετάρτη, 06 Νοεμβρίου 2019 07:24

Οξειδωτικό Στρες. Ένας ύπουλος εχθρός

Ο Denham Harman ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την υπόθεση ότι οι ρίζες οξυγόνου μπορεί να παράγονται in vivo ως παραπροϊόντα των βιολογικών αντιδράσεων. Περιέγραψε τις δραστικές ρίζες ως το περιεχόμενο του κουτιού της Πανδώρας, υπεύθυνο για κυτταρικές βλάβες, μεταλλάξεις, καρκίνο, εκφυλισμό και γήρανση.[3,4]

Σήμερα κάθε κύτταρο του οργανισμού μας βάλλεται από οξειδωτικούς παράγοντες. Η εισπνοή καυσαερίων και τοξικών ουσιών, η παρουσία ορμονών, εντομοκτόνων, συντηρητικών και ‘βελτιωτικών’ στις τροφές, η ραδιενέργεια, η υπεριώδης ακτινοβολία και κάθε είδους ακτινοβολία (όπως αυτή των κινητών τηλεφώνων) αυξάνουν την παρουσία ελευθέρων ριζών στον οργανισμό μας ενώ ταυτόχρονα δεν μπορούμε να παράγουμε ενδογενώς ικανοποιητικά ποσοστά αντιοξειδωτικών για να τις πολεμήσουμε.

Το οξειδωτικό στρες είναι εδώ και μας αφορά όλους[3,4]

Η έκθεση των κυττάρων μας σε οξειδωτικούς παράγοντες με λόγια απλά σημαίνει ότι αρρωσταίνουμε, γερνάμε και καταστρέφουμε τα κύτταρά μας συνεχώς.

Ο καλύτερα μελετημένος μοριακός μηχανισμός οξείδωσης κυτταρικών συστατικών είναι αυτός της λιπιδικής υπεροξείδωσης. Πρόκειται για μια κυκλικά ανατροφοδοτούμενη αλυσιδωτή διαδικασία, η οποία, εάν αρχίσει και δεν ανασταλεί εγκαίρως το DNA μπορεί να υποστεί έναν μεγάλο αριθμό διαφορετικών οξειδωτικών βλαβών, ανάλογα με τους παράγοντες που τις προκαλούν. Μη επαρκής επιδιόρθωση του DNA έχει ως αποτέλεσμα την ενσωμάτωση μεταλλάξεων στο γενετικό υλικό, τον μετασχηματισμό και, τελικά, τον κυτταρικό θάνατο είτε με νέκρωση είτε με απόπτωση.[6]

Ως οξειδωτικό στρες ορίζεται η διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ προοξειδωτικών και αντιοξειδωτικών και οφείλεται είτε σε αυξημένη παραγωγή ελευθέρων ριζών είτε σε ανεπάρκεια των αντιοξειδωτικών μηχανισμών. Το οξειδωτικό στρες ενοχοποιείται τόσο για την παθοφυσιολογία πολλών νοσημάτων όσο και για την γήρανση. Οι δραστικές μορφές οξυγόνου και αζώτου αποτελούν προϊόντα του φυσιολογικού κυτταρικού μεταβολισμού και σε χαμηλές έως μέτριες συγκεντρώσεις είναι απαραίτητες για σημαντικές βιολογικές λειτουργίες. Ωστόσο εαν η υπερβολική παραγωγή αυτών των δραστικών μορφών δε μπορεί να εξουδετερωθεί από την αντιοξειδωτική άμυνα του οργανισμού, οι πλεονάζουσες ελεύθερες ρίζες μπορούν να βλάψουν διάφορα βιομόρια όπως λιπίδια, πρωτεΐνες και νουκλεϊνικά οξέα.[1][2]

Ασθένειες που συνδέονται με την αυξημένη συγκέντρωση ελευθέρων ριζών και το ανεξέλεγτο οξειδωτικό στρες:

Αρτηριοσκλήρυνση, αυτοάνοσες διαταραχές, φλεγμονές, καρκίνος, γήρανση, καρδιοπάθειες, υπέρταση, Parkinson, Alzheimer, σκλήρυνση κατά πλάκας, δερματοπάθειες, ελκώδης κολίτιδα, καταρράκτης, χρόνια κόπωση, σακχαρώδης διαβήτης.[5]

Το αντιοξειδωτικό στρες δημιουργεί συνθήκες ανάπτυξης καρκίνου

Το οξειδωτικό στρες συμμετέχει στον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων. Επιγενετικές δράσεις στην έκφραση γονιδίων μπορούν να οδηγήσουν σε διέγερση του πολλαπλασιασμού αυτού. Οι δραστικές ρίζες οξυγόνου οδηγούν στην τροποποίηση της έκφρασης γονιδίων αναγκαίων για τον πολλαπλασιασμό. Οι δραστικές ρίζες επάγουν γενετικές αλλαγές όπως μεταλλάξεις και χρωμοσωμικούς ανασυνδυασμούς που παίζουν ρόλο στην έναρξη της καρκινογένεσης.[7] Οι αντιοξειδωτικές ουσίες μπορούν να οδηγήσουν σε πρόληψη του καρκίνου με τους ακόλουθους μηχανισμούς: (α) διατήρηση της φυσιολογικής ρύθμισης του κυτταρικού κύκλου, (β) αναστολή του πολλαπλασιασμού και επαγωγή της απόπτωσης, (γ) αναστολή της διήθησης και της αγγειογένεσης, (δ) καταστολή της φλεγμονής.[8]

Το οξειδωτικό στρες επιβαρύνει την καρδιά και το κυκλοφορικό σύστημα

Μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα με ιδιοπαθή υπέρταση εμφανίζουν υψηλά επίπεδα ανιόντος υπεροξειδίου και υπεροξειδίου του υδρογόνου, καθώς και μειωμένα επίπεδα αντιοξειδωτικών. Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Ε, γλουταθειόνης, SOD και η αυξημένη ενεργοποίηση της αγγειακής NADPH οξειδάσης, φαίνεται να ευθύνονται για το οξειδωτικό στρες που παρατηρείται στα υπερτασικά άτομα.[1]

Η αθηροσκλήρωση αποτελεί βασικό παθοφυσιολογικό μηχανισμό της πλειοψηφίας των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Θεωρείται χρόνια φλεγμονώδης νόσος και συνδέεται με παράγοντες κινδύνου όπως ο διαβήτης, η υπέρταση, το κάπνισμα, η ηλικία και η υπερλιπιδαιμία. Οι παράγοντες κινδύνου για αθηρoσκλήρωση όπως η υπερλιπιδαιμία, μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή ελευθέρων ριζών από τα αγγειακά ενδοθηλιακά κύτταρα αλλά και από τα λεία μυϊκά κύτταρα, αυξάνοντας έτσι το οξειδωτικό στρες στα αγγεία.[10]

Το οξειδωτικό στρες πυροδοτεί τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις

Το οξειδωτικό στρες συνδέεται άμεσα με τις νευροεκφυλιστικές νόσους (π.χ. Alzheimer, Parkinson). Το κεντρικό νευρικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στις οξειδωτικές βλάβες λόγω της υψηλής χρήσης οξυγόνου, των υψηλών επιπέδων πολυακόρεστων λιπιδίων στις κυτταρικές μεμβράνες των νευρώνων, και του φτωχού αντιοξειδωτικού αμυντικού συστήματος των κυττάρων αυτών. Επιπρόσθετα οι νευρώνες με την πάροδο του χρόνου συσσωρεύουν οξειδωτική βλάβη με αποτέλεσμα η βλάβη στη δομή και τη λειτουργία τους από το οξειδωτικό στρες να αυξάνεται όσο αυξάνεται η ηλικία και επομένως η εμφάνιση νευροεκφυλιστικών ασθενειών να συμβαίνει πιο συχνά σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.[11,12]

Μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε;

Ο οργανισμός διαθέτει ενδογενείς και εξωγενείς αμυντικούς μηχανισμούς κατά του οξειδωτικού στρες. Ενδογενείς μηχανισμοί είναι διάφορα ένζυμα και πρωτεΐνες ενώ οι εξωγενείς είναι τα αντιοξειδωτικά που προσλαμβάνονται με τη διατροφή ή με επιλεγμένα συμπληρώματα διατροφής

Αλλαγή επιζήμιων συνηθειών. Σταματάμε το κάπνισμα, αθλούμαστε, κινούμαστε, εξασφαλίζουμε καλή ποιότητα ύπνου, ρυθμίζουμε το άγχος, αποφεύγουμε το αλκοόλ.

Σωστή διατροφή. Ενισχύουμε την διατροφή μας με τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά. Καταναλώνουμε φρούτα και λαχανικά, αποφεύγουμε την ζάχαρη και τα επεξεργασμένα τρόφιμα. Καταναλώνουμε ελαιόλαδο, και ωμούς σπόρους, αποφεύγουμε το κόκκινο κρέας. Προσθέτουμε στο φαγητό αρωματικά βότανα, μπαχαρικά και καρυκεύματα, σκόρδο, κρεμμύδι και λεμόνι που είναι πλούσιες πηγές αντιοξειδωτικών. Επιλέγουμε ήπιο τρόπο μαγειρέματος εξασφαλίζοντας τη διατήρηση των θρεπτικών συστατικών.[9]

Εξασφάλιση επάρκειας σε αντιοξειδωτικά

Ως αντιοξειδωτικό μπορεί να χαρακτηριστεί οποιαδήποτε ουσία καθυστερεί ή αναστέλλει την οξείδωση των κυττάρων. Ο φυσιολογικός ρόλος των αντιοξειδωτικών είναι η αποφυγή της βλάβης των κυτταρικών συστατικών και η διατήρηση της οξειδοαναγωγικής ομοιόστασης.

Συμπέρασμα

Το οξειδωτικό στρες αποτελεί μεγάλο κίνδυνο για την υγεία μας όμως μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε με σωστή διατροφή, άσκηση και ένταξη των αντιοξειδωτικών στην καθημερινότητά μας.

Βιβλιογραφία
1.E. Yiannakopoulou. (2009). Oxidative stress‐antioxidand mechanisms: Clinical implications. Archive of Hellenic Medicine 26(1): 23‐25
2. Amitava Dasgupta, Kimberly Klein, (2014). Antioxidants in Food, Vitamins and Supplements, Prevention and Treatment of Disease. Elsevier e‐book. Book chapter 1,2,7,8,9,10,12,15,16
3.Gandhi, S., & Abramov, A. Y. (2012). Mechanism of oxidative stress in neurodegeneration. Oxid Med Cell Longev, 2012, 428010. doi: 10.1155/2012/428010
4. Upritchard, J. E., Sutherland, W. H., & Mann, J. I. (2000). Effect of supplementation with tomato juice, vitamin E, and vitamin C on LDL oxidation and products of inflammatory activity in type 2 diabetes. Diabetes Care, 23(6), 733‐738.  
5. www.iatronet.gr
6. https://repository.kallipos.gr/bitstream/11419/5118/1/06_chapter_5.pdf
7. 4. VALKO M, IZAKOVIC M, MAZUR M, RHODES CJ, TELSER J. Role of oxygen radicals in DNA damage and cancer incidence. Mol Cell Biochem 2004, 266:37–56
8. 9. VALKO M, LEIBFRITZ D, MONCOL J, CRONIN M, MAZUR M, TELSER J. Free radicals and antioxidants in normal physiological functions and human disease. Int J Biochem Cell Biol 2007, 39:44– 84
9. Η ΟΜΑΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΒΙΟΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ
10. Vogiatzi, G., Tousoulis, D., & Stefanadis, C. (2009). The role of oxidative stress in atherosclerosis. Hellenic J Cardiol, 50(5), 402‐409
11. Gandhi, S., & Abramov, A. Y. (2012). Mechanism of oxidative stress in neurodegeneration. Oxid Med Cell Longev, 2012, 428010. doi: 10.1155/2012/428010
12. Upritchard, J. E., Sutherland, W. H., & Mann, J. I. (2000). Effect of supplementation with tomato juice, vitamin E, and vitamin C on LDL oxidation and products of inflammatory activity in type 2 diabetes. Diabetes Care, 23(6), 733‐738.  

Κατηγορία Υγεία
Σελίδα 1 από 2