Βία και παραβατικές συμπεριφορές στα σχολεία: Ανθοϊάματα για την υποστήριξη του ρόλου και της απόδοσης του γονέα και του εκπαιδευτικού
Η βία και οι παραβατικές γενικά συμπεριφορές που εκδηλώνονται στις εφηβικές ή ακόμη και στις παιδικές ηλικίες μας απασχολούν όλο και συχνότερα γεμίζοντας με αμηχανία και ανησυχία την κοινωνία. Πολλοί είναι οι εκπαιδευτικοί που ανακοινώνουν ότι αποχωρούν πρόωρα από την εργασία τους αλλά και οι νέοι που αποφασίζουν ότι δεν θα κατευθυνθούν προς την εκπαίδευση επειδή δεν αντέχουν την κατάσταση στα σχολεία. Το πρόβλημα της σωστής ισορροπίας ανάμεσα στην πειθάρχηση, τον σεβασμό και την αναγκαιότητα επιβολής περιορισμών αφενός και στην κατανόηση και την επιεική μεταχείριση των μαθητών αφετέρου -ακόμη και όταν αυτή η κατανόηση αποβαίνει εις βάρος των διδασκόντων ή και κάποιων γονέων- παρουσιάζεται σαν σχεδόν αδύνατον να επιλυθεί ή επιλύεται με καταφανή υπερίσχυση της πλευράς που ωθεί προς την άνευ όρων και ορίων υιοθέτηση της επιείκειας και της ανοχής κάθε είδους παραβατικής συμπεριφοράς των παιδιών, ως δήθεν σύγχρονης παιδαγωγικής τακτικής.
Και ενώ μεν η επίλυση του πρόβληματος φαίνεται να βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια της πολιτείας και των αρμόδιων για την εκπαίδευση ειδικών, υπάρχουν αρκετά που μπορούν να γίνουν σε επίπεδο ατόμων (εκπαιδευτικών κυρίως αλλά και κάποιων γονέων που δεν εγκρίνουν τις καταστάσεις αυτές ενώ αδυνατούν να τις αντιμετωπίσουν) προκειμένου το κύρος και η προσωπική διαχειριστική επάρκεια του δασκάλου και του κηδεμόνα να ενισχυθούν και να γίνει δυνατόν να επιβληθούν καλύτερα όρια και υγιέστερες ισορροπίες.
Θα προσπαθήσουμε να αναφερθούμε σε κάποιες όψεις των συνηθέστερων προβλημάτων αυτού του είδους, συνδυάζοντάς τα ταυτόχρονα με προτάσεις ανθοϊαμάτων που μπορούν να συνδράμουν την σχετική διαδικασία ενίσχυσης της προσωπικότητας και των αντίστοιχων απαιτούμενων δεξιοτήτων ως προς το συγκεκριμένο θέμα.
Κάποιοι διδάσκοντες θα λειτουργήσουν καλύτερα αν ενδυναμώσουν την προσωπική τους επαγγελματική αυτοπεποίθηση και το κύρος τους. Πολλοί εκπαιδευτικοί μπορεί να δυσκολεύονται να λειτουργήσουν σε ρόλο ΄προσώπου κύρους’ (authority figure) και στο να εμπνεύσουν σεβασμό χωρίς να χρειάζεται να παλεύουν και να διαπληκτίζονται με τους μαθητές τους (συχνά και με τους συναδέλφους ή και τους προϊσταμένους τους) για να επιβάλουν -αν επιβάλουν- μια στοιχειώδη τάξη. Νοιώθουν σαν να πρέπει να αγωνίζονται για να εισακουστούν για πράγματα που είναι αυτονόητα ή για δικαιώματα που ούτως ή άλλως υποτίθεται ότι διαθέτουν. Το FES Mountain Pride θα τους βοηθήσει να αναπτύξουν και να εκδηλώνουν αυθόρμητα μια στάση που αποπνέει προσωπικό κύρος, που δεν διαπραγματεύεται τα αυτονόητα και δεν ‘κάνει πίσω’ όποτε αυτό απαιτείται, χωρίς να αφήνει χώρο για αθέμιτες αντιπαλότητες και αντιστάσεις.
Σε ανθρώπους όπου η προσωπική δύναμη είναι ιδιαίτερα περιορισμένη και ανεπαρκής, το BACH Centaury, χρησιμοποιούμενο για επαρκές διάστημα, θα ‘χτίσει’ την απαραίτητη δύναμη σαν στοιχείο της προσωπικότητάς τους και θα τους δώσει την δυνατότητα να λένε ‘όχι’ με άνεση και δύναμη, χωρίς να φοβούνται, χωρίς να μπερδεύονται και χωρίς να χρειάζεται να διερωτώνται ακατάπαυστα για το αν και κατά πόσον επιτρέπεται και σε αυτούς να δράσουν πιο δυναμικά και αποφασιστικά και να επιβληθούν εκεί που χρειάζεται.
Σε κάποιες περιπτώσεις -συχνότερα μάλιστα από ότι θα περίμενε κανείς- οι εκπαιδευτικοί, συνήθως νεαρότερων ηλικιών, αισθάνονται σαν νεαρά παιδιά ανάμεσα στα παιδιά της τάξης τους, πράγμα που τους κάνει να δυσκολεύονται να ταυτιστούν με το ρόλο τους και να εκδηλώσουν το απαραίτητο κύρος, ιδιαίτερα σε ένα σχολικό περιβάλλον όπου ο ρόλος τους δέχεται προκλήσεις, όπου ο σεβασμός δεν τους αποδίδεται αυτονόητα και όπου νοιώθουν άβολα στην προοπτική του να επιβάλουν πειθαρχία. Οι έφηβοι μαθητές αντιλαμβάνονται ενστικτωδώς αυτή την δυσκολία του δασκάλου τους και την εκμεταλλεύονται γινόμενοι ακόμη περισσότεροι απείθαρχοι και επιθετικοί ή ακόμη και παραβατικοί. Στις περιπτώσεις αυτές, παράλληλα με τη βοήθεια των ανθοϊαμάτων για ενίσχυση της προσωπικής δύναμης που αναφέρθηκαν, τα FES Fairy Lantern και BACH Honeysuckle θα βοηθήσουν τον νεαρό εκπαιδευτικό να απαλλαγεί από τις ασυνείδητες ταυτίσεις του με παιδικούς και εφηβικούς ρόλους, να έρθει με ουσιαστικό τρόπο στο ηλικιακό του παρόν, να διακρίνει με ψυχολογικό ρεαλισμό τη θέση και το ρόλο του ανάμεσα στα παιδιά και να διεκδικήσει, να υποβάλει και να επιβάλει αυτονόητα, άνετα και αποτελεσματικά τον σεβασμό που δικαιούται.
Το BACH Pine ενδείκνυται για την αντιμετώπιση της πολύ συχνής ψυχολογικής τάσης να αισθάνεται το άτομο ενοχή για ότι δεν πηγαίνει καλά (πχ. ‘εγώ φταίω που οι μαθητές συμπεριφέρονται έτσι, επειδή κάτι κάνω λάθος, δεν τους κανανοώ αρκετά, δεν καταλαβαίνω πώς να τους φερθώ ώστε να κερδίσω τη συμπάθεια και την αποδοχή τους, να κατακτήσω το ενδιαφέρον τους για το μάθημα και τη γνώση, να τους πείσω ότι πρέπει να σέβονται ο ένας τον άλλον’, κλπ, κλπ. ‘Είναι δικό μου το πρόβλημα, δικό μου το λάθος, άρα δεν αξίζω καλύτερη μεταχείριση ούτε δικαιούμαι να διαμαρτυρηθώ στον υπεύθυνο γυμνασιάρχη, λυκειάρχη κλπ ή δεν δικαιούμαι να διεκδικήσω αλλαγή της ετυμηγορίας τους που ενοχοποεί εμένα και απαλλάσσει τους μαθητές επειδή ενδίδει στο φόβο για πιθανές θυμωμένες αντιδράσεις ή και διώξει από πλευράς γονέων κλπ’.
Αυτονόητο ότι όλα τα παραπάνω ανθοϊάματα μπορούν να ενισχύσουν ψυχολογικά όλες τις βαθμίδες των εργαζόμενων στην εκπαίδευση που βλέπουν τον εαυτό τους αδύναμο απέναντι στις υπάρχουσες συνθήκες θεωρώντας παράλληλα τη διεκδίκηση υγιών και δίκαιων συμπεριφορών απέναντί τους και απέναντι στο επάγγελμα/λειτούργημά τους ως κάτι αδύνατο και ακατόρθωτο.
Κάποιοι εκπαιδευτικοί τέλος φαίνεται να αντιμετωπίζουν προβλήματα στις σχέσεις τους με τους μαθητές λόγω μιας υπερβολικής αυστηρότητας που αναπτύσσουν μέσα από τη δυσκολία τους να κατανοήσουν τη φύση των παιδιών και από την δικαιολογημένη κούραση που οι συμπεριφορές των μαθητών τους προκαλούν. Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν επίσης και οι περισσότεροι γονείς. Το BACH Beech ‘θαυματουργεί’ άμεσα στις περιπτώσεις αυτές (που είναι εξαιρετικά συχνές και συνηθισμένες) ώστε η κατανόηση και η καλή επικοινωνία αποκαθίστανται χωρίς καμία συνειδητή προσπάθεια .
