Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάσισε, με ψήφους 7–2, ότι οι κατασκευαστές φυτοφαρμάκων δεν μπορούν να διώκονται από τις πολιτείες για «ανεπαρκή προειδοποίηση» όταν η ετικέτα του προϊόντος έχει ήδη εγκριθεί από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA). Η απόφαση αφορά το ζιζανιοκτόνο Roundup της Bayer (πρώην Monsanto), το οποίο περιέχει glyphosate, και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες δικαστικές εξελίξεις των τελευταίων ετών γύρω από το επίμαχο ζιζανιοκτόνο. [1]
Η απόφαση περιορίζει μία από τις βασικές κατηγορίες αγωγών που έχουν ασκηθεί εναντίον της εταιρείας, χωρίς όμως να κλείνει οριστικά το κεφάλαιο των δικαστικών διεκδικήσεων. Νομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι εξακολουθούν να μπορούν να εξεταστούν άλλοι ισχυρισμοί, όπως η αμέλεια, ο ελαττωματικός σχεδιασμός του προϊόντος ή η παραπλανητική ενημέρωση των καταναλωτών. Παράλληλα, η Bayer εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δεκάδες χιλιάδες εκκρεμείς υποθέσεις και προωθεί συμφωνία διακανονισμού ύψους 7,25 δισ. δολαρίων για μεγάλο μέρος των αγωγών. Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ δεν αφορά μόνο ένα ζιζανιοκτόνο. Αφορά το ποιος έχει τον τελευταίο λόγο όταν προκύπτουν σοβαρές επιστημονικές αμφιβολίες για την ασφάλεια ενός προϊόντος. Αν η έγκριση μιας ρυθμιστικής αρχής αρκεί για να περιορίσει τη δυνατότητα των πολιτών να διεκδικήσουν ευθύνες, τότε η ανεξαρτησία, η διαφάνεια και η επιστημονική επάρκεια αυτών των αρχών παύουν να είναι μια διοικητική λεπτομέρεια. Γίνονται ζήτημα δημοκρατίας και δημόσιας υγείας.
Ωστόσο η συζήτηση αυτή δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μην ξεχνάμε ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο πρόσφατος κανονισμός για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs) προβλέπει ότι τα τρόφιμα που προέρχονται από φυτά της κατηγορίας NGT-1 δεν θα φέρουν ειδική επισήμανση προς τον καταναλωτή, καθώς θεωρούνται ισοδύναμα με τα συμβατικά φυτά [2]. Η επιλογή αυτή μπορεί να βασίζεται σε μια συγκεκριμένη επιστημονική και κανονιστική λογική, ωστόσο αναζωπυρώνει ένα θεμελιώδες ερώτημα: έχει ο πολίτης δικαίωμα να γνωρίζει με ποια τεχνολογία παράχθηκε η τροφή του, ακόμη και όταν οι αρχές τη θεωρούν ασφαλή;
Πιστεύουμε ότι η εμπιστοσύνη δεν οικοδομείται με λιγότερη πληροφόρηση αλλά με περισσότερη. Όσο μεγαλύτερη είναι η τεχνολογική πολυπλοκότητα των προϊόντων που φτάνουν στην καθημερινότητά μας, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι και η διαφάνεια απέναντι στον πολίτη. Η ενημερωμένη επιλογή δεν αποτελεί εμπόδιο στην επιστημονική πρόοδο· αποτελεί προϋπόθεση για μια δημοκρατία που σέβεται την αυτονομία του ανθρώπου.
Αναφορές
1. Reuters: US Supreme Court scales back Roundup cancer suits in win for Bayer
2. European Parliament: New genomic techniques for plants to boost innovation in sustainable agriculture
