Το να ζει κανείς κοντά σε αγρόκτημα που εξακολουθεί να χρησιμοποιεί ένα απαγορευμένο φυτοφάρμακο υπερδιπλασιάζει τις πιθανότητες εμφάνισης της νόσου του Πάρκινσον.
Το φυτοφάρμακο χλωρπυριφός (Lorsban, Pyrinex κλπ) απαγορεύτηκε πριν από περισσότερα από 20 χρόνια για οικιακή χρήση, ενώ το 2021 επιβλήθηκαν σημαντικοί περιορισμοί στη χρήση του σε γεωργικές εκτάσεις — και παρόλα αυτά εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως.
Τα άτομα που ζουν κοντά σε αγρόκτημα που χρησιμοποιεί το Lorsban έχουν έως και 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν τη νόσο του Πάρκινσον, εάν έχουν εκτεθεί στη χημική ουσία για πολλά χρόνια, αναφέρουν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA).
Αν και η χρήση του συγκεκριμένου φυτοφάρμακου έχει περιοριστεί, άλλα φυτοφάρμακα που περιέχουν επίσης παρόμοιες επιβλαβείς χημικές ουσίες εξακολουθούν να διατίθενται ελεύθερα, προειδοποιούν οι ερευνητές.
Εξέτασαν δεδομένα από 829 ασθενείς με Πάρκινσον και τα συνέκριναν με 824 υγιείς ανθρώπους, και υπολόγισαν την έκθεση στο χλωρπυριφός συνδυάζοντας τα αρχεία χρήσης φυτοφαρμάκων της Καλιφόρνιας με τις τοποθεσίες των σπιτιών και των χώρων εργασίας των συμμετεχόντων, κάτι που επέτρεψε στους επιστήμονες να ανακατασκευάσουν πιθανά πρότυπα έκθεσης κατά τη διάρκεια πολλών ετών.
Για να διερευνήσουν πώς το φυτοφάρμακο μπορεί να βλάψει τον εγκέφαλο, η ομάδα διεξήγαγε επίσης εργαστηριακά πειράματα. Ποντίκια εκτέθηκαν σε αεροζόλ χλωρπυριφό για 11 εβδομάδες μέσω μεθόδων εισπνοής σχεδιασμένων να μιμούνται τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συνήθως έρχονται σε επαφή με τη χημική ουσία, ενώ πρόσθετα πειράματα σε πειραματόζωα διερεύνησαν τις βιολογικές διεργασίες που εμπλέκονται στη βλάβη.
Σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες πάσχουν από τη νόσο του Πάρκινσον, μια προοδευτική νευρολογική διαταραχή που προκαλεί ρίγη, μυϊκή δυσκαμψία και αυξανόμενη δυσκολία στην κίνηση. Αν και οι επιστήμονες έχουν χαρακτηρίσει τη νόσο του Πάρκινσον ως κυρίως γενετική ασθένεια, πολλοί αρχίζουν να υποψιάζονται την επίδραση των περιβαλλοντικών ρύπων, και ειδικά των φυτοφαρμάκων.

Πηγή: Molecular Neurodegeneration, 2025; 21 (1); doi: 10.1186/s13024-025-00915-z

Το Τάι Τσι -η άσκηση "αργής κίνησης" από την Κίνα- μπορεί να καταπολεμήσει τα συμπτώματα της νόσου του Πάρκινσον και να επιβραδύνει την εξέλιξή της.
Οι ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον που ασκούνται στο Tai Chi για περίπου τέσσερα χρόνια, βελτιώνουν τις κινητικές τους δεξιότητες και έχουν λιγότερα συμπτώματα από εκείνους που δεν ασκούντε.
Ερευνητές από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Jiao Tong της Σαγκάης στην Κίνα δοκίμασαν τα πλεονεκτήματα του Τάι Τσι σε 330 ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον. 143 από αυτούς έκαναν τις ασκήσεις για λίγο περισσότερο από τέσσερα χρόνια και οποιαδήποτε επιδείνωση στα συμπτώματά τους συγκρίθηκε με την υπόλοιπη ομάδα που δεν ασκούνταν.
Στο τέλος της δοκιμής, η ομάδα του Τάι Τσι είχε λιγότερα παρκινσονικά συμπτώματα και οι περισσότεροι δεν χρειάστηκε να λάβουν φάρμακα όπως η λεβοντόπα, και αν χρειάστηκε, ήταν σε πολύ χαμηλότερη δόση.
Πηγή: J Neurol Neurosurg Psychiatry, 2023; doi: 10.1136/jnnp-2022-330967

Τα άτομα με νόσο του Πάρκινσον θα πρέπει να αρχίσουν να τρώνε μούρα και να πίνουν κόκκινο κρασί καθώς τα φλαβονοειδή θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν να ζήσουν περισσότερο.
Οι πάσχοντες που καταναλώνουν έως και 673mg φλαβονοειδών κάθε μέρα έχουν 70% περισσότερες πιθανότητες να είναι ζωντανοί σε σύγκριση με όσους δεν καταναλώνουν καμία από αυτές τις ουσίες.
Αν και η νόσος του Πάρκινσον είναι μια εκφυλιστική ασθένεια, που προκαλεί τρέμουλο και προβλήματα ισορροπίας, δεν είναι από μόνη της θανατηφόρα, αν και οι πάσχοντες είναι πιο πιθανό να πεθάνουν ως αποτέλεσμα ενός ή περισσότερων συμπτωμάτων.
Ερευνητές από το Penn State υποστηρίζουν ότι τα φλαβονοειδή φαίνεται να εξουδετερώνουν κάποιες από τις βλάβες που προκαλεί η νόσος. Καθώς τα φλαβονοειδή είναι αντιοξειδωτικά, μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα της χρόνιας νευροφλεγμονής και να επιβραδύνουν την απώλεια νευρώνων, γεγονός που μπορεί να προστατεύσει από τη γνωστική παρακμή και την κατάθλιψη, σύμφωνα με τον επικεφαλής ερευνητή Xinyuan Zhang. (Οι μεταβολίτες των φλαβονοειδών μπορούν να διασχίσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν το οξειδωτικό στρες, τη φλεγμονή και τη σκλήρυνση των αρτηριών, γνωστή ως αθηροσκλήρωση.)
Οι ερευνητές παρακολούθησαν την υγεία 599 γυναικών και 652 ανδρών που είχαν πρόσφατα διαγνωστεί με Πάρκινσον και τους ρώτησαν πόσο συχνά κατανάλωναν τροφές και ποτά πλούσια σε φλαβονοειδή, όπως τσάι, μήλα, μούρα, πορτοκάλια και κόκκινο κρασί. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι όσοι κατανάλωναν περισσότερα τρόφιμα πλούσια σε φλαβονοειδή είχαν 70% περισσότερες πιθανότητες να είναι ακόμη ζωντανοί.
Οι ερευνητές δήλωσαν ότι τα μούρα και το κόκκινο κρασί περιέχουν περισσότερα φλαβονοειδή από τα υπόλοιπα τρόφιμα και ποτά που εξετάστηκαν.
Περίπου 10 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από Πάρκινσον, όπου ο εγκέφαλος δεν παράγει αρκετή ντοπαμίνη, έναν σημαντικό νευροδιαβιβαστή.

Πηγή: Neurology, 2022; 10.1212/WNL.00000000000013275, Medical news Today

Οτιδήποτε καταναλώνεις, το φαγητό που τρως, τα βότανα που απολαμβάνεις στο τσάι σου, τα φάρμακα που παίρνεις, επιδρούν απάνω σου και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργείς, σκέφτεσαι και νιώθεις. Αυτές οι ουσίες και συστατικά στη διατροφή σου είναι απλώς “χημικά μόρια” και η δράση τους είναι αυτή που μπορεί να επιθυμείς ή να θέλεις να αποφύγεις. Το σώμα και οι λειτουργίες του είναι τόσο περίπλοκες και λόγω του ότι οι ουσίες που καταναλώνουμε μέσω της τροφή μας αλληλεπιδρούν σε πολλά και διαφορετικά συστήματα, είναι δύσκολο να χαρακτηριστεί μια ουσία που γενικά χρησιμοποιούμε ως καλή ή κακή.

Τα αποτελέσματα και οι δράσεις, σε γενικές γραμμές, εξαρτώνται από την ποσότητα της ουσίας που καταναλώνεις. Συνήθως, μεγαλύτερες δόσεις παράγουν εντονότερα αποτελέσματα, αν και σε κάποιες περιπτώσεις μπορούν να παράξουν εντελώς αντίθετα αποτελέσματα οι υψηλές από τις χαμηλές δόσεις.

Η δράση μιας ουσίας επηρεάζεται από τα γονίδια σου, την επιγονιδιακή πληροφορία και το περιβάλλον, το πόσο εξοικειωμένο είναι το σώμα σου με το συγκεκριμένο συστατικό και ακόμα τις πεποιθήσεις και τις προσδοκίες που έχεις για την ουσία αυτή.

Καφεΐνη

Η καφεΐνη είναι πιθανώς η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη ψυχοενεργή ουσία στον κόσμο. Αν και βρίσκεται σε παραπάνω από 60 είδη φυτών, πάνω από το 50% της παγκόσμιας κατανάλωσής της προέρχεται από τον σπόρο του καφέ και από τα φύλλα του φυτού του τσαγιού. Περιέχεται και σε πολλά άλλα κοινά ποτά, όπως στο τσάι μάτε, στη γκουαρανά, στα λεγόμενα energy drinks και στα αναψυκτικά τύπου κόλα.

Λόγω της ευρύτατης χρήσης της η επιστημονική κοινότητα έχει ενδιαφερθεί για το ρόλο της καφεΐνης και τις πιθανές αρνητικές ή και θετικές της αλληλεπιδράσεις στην υγεία του ανθρώπου. Η καφεΐνη δραστηριοποιεί το νευρικό σύστημα και ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζει διαφορετικούς οργανισμούς είναι εξαρτώμενος από το πώς μεταβολίζεται, από την αλληλεπίδραση με άλλες ουσίες και τροφές, από πιθανά φάρμακα που χρησιμοποιούνται, από την επάρκεια βιταμινών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων, από διάφορες ορμόνες κι από άλλους εξωγενείς και ενδογενείς παράγοντες.

Τα αρνητικά

Η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να δημιουργήσει αισθήσεις άγχους, τρεμούλες, ιδρώτες, αδυναμία συγκέντρωσης, αποσταθεροποίηση της ενέργειάς σου, κρύα άκρα, συχνοουρία, δυσκολία στον ύπνο ή και αϋπνία και γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης, κυρίως με την απουσία ικανοποιητικής ποσότητας τροφής, μιμείται και δραστηριοποιεί ορμόνες στρες και μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση των επινεφριδίων. Σε προϋπάρχουσες καρδιακές δυσλειτουργίες και παθήσεις η καφεΐνη μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη, κυρίως σε παιδιά που μπορεί να μην έχουν διαγνωστεί.

Η καφεΐνη επίσης μπορεί να γίνει εθιστική και κάποιοι άνθρωποι βιώνουν συμπτώματα στέρησης αν χάσουν την καθημερινή τους δόση. Και γι’ αυτό, η υπερδοσολογία και τα στερητικά συμπτώματα της, συμπεριλαμβάνονται στην τελευταία έκδοση του DMS-5.

Λόγω της εν δυνάμει τοξικότητας της καφεΐνης, ο καφές έχει χαρακτηριστεί, εσφαλμένα, ως κακή ουσία και η κατανάλωσή του έχει θεωρηθεί από ουδέτερη ως αρνητική συνήθεια και σχεδόν ποτέ ως θετική. Μερικές σχολές του λεγόμενου εναλλακτικού χώρου έχουν δαιμονοποιήσει τον καφέ και την καφεΐνη και απαγορεύουν την κατανάλωση τους.

Το αστείο

Σε άρθρα που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και σε μερικά “εναλλακτικά” περιοδικά που καταδικάζουν την καφεΐνη προτείνουν ως εναλλακτικό ρόφημα το πράσινο τσάι γιατί περιέχει τεΐνη που την θεωρούν οk. Μάλλον δεν έχουν ανοίξει βιβλίο από τις αρχές του 19ου αιώνα που δεν ήξεραν ακόμα ότι το κύριο αλκαλοειδές που περιέχεται στα φύλλα του τσαγιού και που το είχαν ονομάσει τεΐνη, δεν είναι άλλο από την καφεΐνη. Το ίδιο ισχύει για την γκουαρανίνη, την ματεΐνη, την μεθυλθεοβρωμίνη, την 1,3,7-τριμεθυλξανθίνη και κάποια άλλα μόρια. ΟΛΑ αυτά είναι άλλα ονόματα της καφεΐνης. Απλώς γραμμάριο προς γραμμάριο κάποια από αυτά τα φυτά μπορεί να περιέχουν μέχρι και 400% παραπάνω καφεΐνη από τον καφέ…

Η δόση κάνει την διαφορά

“Μόνο η δόση κάνει ένα πράγμα να μην είναι δηλητήριο” σοφά είχε πει ο Παράκελσος, γιατί ακόμη και το νερό σε κατάλληλη δόση είναι τοξικό. Και η έρευνα έχει δείξει ότι η καφεΐνη σε δόσεις (σε ενήλικες άντρες) μέχρι και 400mg την ημέρα δε σχετίζεται με αρνητικά αποτελέσματα όποιας τοξικότητας, ούτε επηρεάζει αρνητικά το καρδιαγγειακό σύστημα, τα οστά, ούτε σχετίζεται αρνητικά με την ανάπτυξη καρκίνων και επίσης δεν επηρεάζει αρνητικά την ανδρική γονιμότητα. Αυτή η ποσότητα περιέχεται σε περίπου πέντε φλιτζάνια γαλλικό καφέ. Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας κατανάλωση μέχρι 300mg καφεΐνης θεωρείται ασφαλής.

Τα θετικά

Παρακάτω θα ασχοληθώ σχεδόν αποκλειστικά με τον καφέ.

Ο καφές περιέχει πολλά βιολογικά ενεργά συστατικά, εκτός από καφεΐνη και είναι πλούσιος σε αντιοξειδωτικές ουσίες.

Η καφεΐνη φαίνεται να επιδρά θετικά στον εγκέφαλο. Αυξάνει την εγρήγορση, βελτιώνει την αίσθηση ευεξίας, βοηθάει στην συγκέντρωση και την εστίαση, βελτιώνει τη διάθεση και μειώνει κάποια χαρακτηριστικά της κατάθλιψης. Η χρήση του καφέ μπορεί να αυξήσει την αίσθηση της ηρεμίας, κι ακόμα και να σταθεροποιήσει την ενέργειά σου.

Το εντυπωσιακό είναι ότι η χρόνια κατανάλωση καφέ/ καφεΐνης έχει συσχετιστεί με την πρόληψη της μείωσης των διανοητικών ικανοτήτων, με την μείωση του ρίσκου εγκεφαλικών επεισοδίων και φαίνεται να προστατεύει από τη νόσο του Πάρκινσον και τη νόσο του Αλτσχάιμερ.

Σε μια έρευνα του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ εμφανίζεται μείωση 43% του ρίσκου θάνατο από καρδιά σε αυτούς που πίνουν καφέ.

Πρόσφατες έρευνες απέδειξαν τον προστατευτικό ρόλο της καφεΐνης σε κάποιες μορφές καρκίνου του εγκεφάλου και μετα-αναλύσεις ερευνών υποστηρίζουν την υπόθεση ότι η κατανάλωση καφέ σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου του στήθους σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.

Κάποιοι είχαν υποθέσει ότι τα άλλα συστατικά στον καφέ ή στο τσάι είναι τα ωφέλιμα και όχι καφεΐνη, αλλά η έρευνα έχει δείξει ότι η δραστικότητα σε κάποιες περιοχές της υγείας μειώνεται δραστικά ή εξαφανίζεται με την απομάκρυνση της καφεΐνης.

Συμπέρασμα

Τι συμπεράσματα λοιπόν μπορείς να βγάλεις από τις παραπάνω πληροφορίες; Είναι ο καφές φίλος ή εχθρός σου;

Ο καφές είναι απλώς καφές…

Η κατάλληλη ή η ακατάλληλη χρήση μιας ουσίας την κάνει φίλο ή εχθρό.

Η κατανάλωση καφέ αυξάνει την μεταβολική σου ικανότητα, το οποίο είναι πολύ καλό ΕΑΝ έχεις και άλλα πράγματα τα οποία υποστηρίζουν αυτή την μεταβολική αύξηση, κυρίως ικανοποιητική ποσότητα γλυκόζης στο αίμα σου. Το πιο κοινό αρνητικό σύμπτωμα είναι οι αισθήσεις άγχους και εσωτερικού τρέμουλου το οποίο προκαλεί η υπογλυκαιμία που μπορεί να προκαλέσει η καφεΐνη.

Όταν πίνεις καφέ, η γλυκόζη στο αίμα σου χρησιμοποιείται και αν δεν έχεις αρκετή διαθέσιμη ενέργεια, το σώμα σου χτυπάει καμπανάκια μέσω ορμονών στρες με σκοπό να ξανανέβουν τα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα σου.

Το να χρησιμοποιείς λοιπόν μόνο καφέ σκέτο ή με λίγο ζάχαρη ή κάτι άλλο που περιέχει καφεΐνη πρωί-πρωί χωρίς να φας πρωινό ή/και κάποια στιγμή αργότερα για να “τραβήξει η μέρα” σου λίγο περισσότερο, αντί να φας κάτι ισορροπημένο και θρεπτικό, βασίζεσαι μόνο στους μηχανισμούς στρες του οργανισμού σου, υπερδραστηριοποιείς το σύστημα σου και αυτό θα σε οδηγήσει σε σύντομη κατάρρευση, την οποία κατά πάσα πιθανότητα θα προσπαθήσεις να την ελέγξεις πίνοντας ακόμα κάτι καφεϊνούχο…

Τα οφέλη της καφεΐνης φαίνεται να βελτιστοποιούνται όταν πίνεις καφέ μαζί με το φαγητό σου. Οι πρωτεΐνες, οι υδατάνθρακες και το λίπος του φαγητού σου λειτουργούν ως μηχανισμός χρονοκαθυστέρησης της απορρόφησης καφεΐνης.

Ο τρόπος με τον οποίον το σώμα σου μεταβολίζει καφεΐνη μπορεί να διαφέρει πάρα πολύ από κάποιο άλλο άτομο ακόμα και μέσα στην οικογένειά σου. Αν θέλεις να χρησιμοποιήσεις καφέ χρειάζεται να βρεις την κατάλληλη ποσότητα και μετά από ποιο χρόνο μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο σου. Δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες όπου πολλοί άνθρωποι με τον ίδιο ακριβώς τρόπο μπορούν να τους ακολουθήσουν.

Η υπερβολική σου αντίδραση στον καφέ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βαρόμετρο για τα επίπεδα του στρες σου, για την ικανότητα του συκωτιού σου να αποθηκεύει γλυκογόνο, για την ανάγκη σου για ξεκούραση. Άτομα με υποθυρεοειδισμό τείνουν να είναι πιο ευάλωτα στις αρνητικές επιπτώσεις της καφεΐνης λόγω της σχέσης των ορμονών του θυρεοειδούς με το συκώτι.

Σε μια διατροφή η οποία είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, με μειωμένες τις ουσίες οι οποίες εμποδίζουν την απορρόφησή τους, με μια στάση ζωής όπου η κίνηση, η επαφή με το σώμα σου, με τη φύση, τον ήλιο και τα στοιχεία ενθαρρύνεται, η χρήση καφέ και καφεΐνης γενικότερα μπορεί να γίνει και χρήσιμη και ωφέλιμη!

Ο Ευθύμης Λαζάρου έχει διδάξει βιοχημεία, διατροφή, εφαρμοσμένες μεθόδους φυσικής θεραπευτικής και οστεοπαθητικής στο BCOM (Un. Westminster) και έχει διατελέσει επιμελητής της πανεπιστημιακής κλινικής του BCOΜ. Δημιουργός της Ροϊκότητας, μιας μεθόδου ψυχοσωματικής ανάπτυξης. Διδάσκει σε διάφορα μέρη στο κόσμο και η βασική αρχή της δουλειάς του είναι η ενότητα του ψυχοδιανοητικού, σωματικού και πνευματικού εαυτού και η δυνατότητα της αυθεντικής έκφρασης του κάθε ατόμου.