Μπορεί μια φυσική ουσία του πράσινου τσαγιού να συμβάλει στη διαχείριση του άγχους, στη βελτίωση της προσοχής και στην αντιμετώπιση ορισμένων ψυχιατρικών συμπτωμάτων; Μια συστηματική ανασκόπηση 11 κλινικών δοκιμών παρουσιάζει ενθαρρυντικά αποτελέσματα, αλλά και σημαντικούς περιορισμούς.

Η L-θεανίνη είναι ένα μη πρωτεϊνικό αμινοξύ που απαντάται φυσικά στα φύλλα του τσαγιού (Camellia sinensis). Τα τελευταία χρόνια προσελκύει το ενδιαφέρον των νευροεπιστημόνων, καθώς φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει μηχανισμούς που σχετίζονται με τη χαλάρωση, τη συγκέντρωση και τη συναισθηματική ρύθμιση. Σε αντίθεση με την καφεΐνη, η οποία διεγείρει το κεντρικό νευρικό σύστημα, η L-θεανίνη μελετάται κυρίως για την πιθανή αγχολυτική και νευρορυθμιστική δράση της.

Πώς επηρεάζει τον εγκέφαλο;
Η ερευνητική υπόθεση επικεντρώνεται στην αλληλεπίδραση της L-θεανίνης με νευροδιαβιβαστές όπως το GABA, η ντοπαμίνη και το γλουταμινικό οξύ. Το GABA αποτελεί τον σημαντικότερο ανασταλτικό νευροδιαβιβαστή του εγκεφάλου, ενώ το γλουταμινικό συμμετέχει στη διεγερτική νευροδιαβίβαση. Η ντοπαμίνη συνδέεται με την κινητοποίηση, την ανταμοιβή και την προσοχή. Προκλινικές μελέτες υποδεικνύουν ότι η L-θεανίνη μπορεί να τροποποιεί τη δραστηριότητα αυτών των συστημάτων. Ωστόσο, οι ακριβείς μηχανισμοί και η κλινική σημασία τους στον άνθρωπο δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως.
Το 2024, ερευνητές δημοσίευσαν στο BMC Psychiatry συστηματική ανασκόπηση που εξέτασε 419 επιστημονικές δημοσιεύσεις, επιλέγοντας τελικά 11 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές από έξι χώρες. Οι μελέτες αφορούσαν συνολικά 827 συμμετέχοντες που έλαβαν L-θεανίνη και εξέταζαν τη σχιζοφρένεια, τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή, την κατάθλιψη, την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, τις διαταραχές ύπνου και το σύνδρομο Tourette.
Τα πιο ενθαρρυντικά ευρήματα προέκυψαν από τις μελέτες στη σχιζοφρένεια, όπου η L-θεανίνη χορηγήθηκε συμπληρωματικά στην καθιερωμένη αντιψυχωσική αγωγή. Σε ορισμένες δοκιμές παρατηρήθηκε μείωση του άγχους και βελτίωση συγκεκριμένων ψυχιατρικών συμπτωμάτων. Οι ημερήσιες δόσεις κυμαίνονταν περίπου από 250 έως 400 mg. Στη ΔΕΠΥ, μικρές μελέτες ανέφεραν βελτιώσεις στην αντικειμενικά μετρούμενη ποιότητα ύπνου, ενώ ένας συνδυασμός L-θεανίνης και καφεΐνης έδωσε ενδείξεις βελτίωσης ορισμένων παραμέτρων της προσοχής. Τα αποτελέσματα, όμως, δεν επαρκούν για να τεκμηριώσουν θεραπευτική αποτελεσματικότητα.

Το σημαντικό εύρημα για το άγχος
Παρά τα θετικά αποτελέσματα ορισμένων μελετών, η κλινική δοκιμή σε ασθενείς με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή δεν διαπίστωσε στατιστικά σημαντική υπεροχή της L-θεανίνης έναντι του εικονικού φαρμάκου στην κύρια μέτρηση του άγχους. Το εύρημα αυτό υπενθυμίζει ότι η πιθανή επίδραση μιας ουσίας στη νευροδιαβίβαση δεν συνεπάγεται απαραίτητα αποδεδειγμένο θεραπευτικό όφελος.
Η L-θεανίνη ήταν γενικά καλά ανεκτή στις διαθέσιμες δοκιμές. Ωστόσο, οι περισσότερες είχαν μικρή διάρκεια, περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων και διαφορετικά δοσολογικά σχήματα. Επιπλέον, τα αποτελέσματα αφορούν κυρίως συμπληρωματική χορήγηση και όχι αντικατάσταση της ψυχιατρικής θεραπείας. Η έρευνα αναδεικνύει την L-θεανίνη ως μια ενδιαφέρουσα ουσία για περαιτέρω μελέτη. Για να καθοριστούν όμως η πραγματική αποτελεσματικότητα, οι κατάλληλες δόσεις και η μακροχρόνια ασφάλειά της, απαιτούνται μεγαλύτερες και καλύτερα σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές.

Αναφορές

1. Reza Moshfeghinia και συνεργάτες, The effects of L-theanine supplementation on the outcomes of patients with mental disorders: a systematic review, DOI: 10.1186/s12888-024-06285-y.

2. Jerome Sarris και συνεργάτες, L-theanine in the adjunctive treatment of generalized anxiety disorder: a double-blind, randomised, placebo-controlled trial, DOI: 10.1016/j.jpsychires.2018.12.014

3. Chathuri N. Kahathuduwa, Effects of L-theanine-caffeine combination on sustained attention and inhibitory control among children with ADHD: a proof-of-concept neuroimaging RCT, DOI: 10.1038/s41598-020-70037-7.

Συντακτική Ομάδα Holistic Life. © 2026 Holistic Life.