Οι επιστήμονες ανακάλυψαν τον «χαμένο κρίκο» στον οργανισμό μας που επηρεάζει τις πιθανότητες να εμφανίσουμε καρκίνο και άνοια.
Όλα έχουν να κάνουν με την κουεουσίνη, ένα μικροθρεπτικό συστατικό που είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία του εγκεφάλου, τη μνήμη, την αντίδραση στο στρες και την άμυνα κατά του καρκίνου. Αν και ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1970, οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να καταλάβουν πώς η κουεουσίνη εισέρχεται στα κύτταρά μας ώστε να αποτρέψει αυτά τα χρόνια προβλήματα υγείας.
Τώρα όμως, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Φλόριντα αποκάλυψαν τον χαμένο κρίκο: ένα γονίδιο που ονομάζεται SLC35F2, το οποίο περιέγραψαν ως την πύλη εισόδου στα κύτταρά μας.
Ο οργανισμός μας δεν μπορεί να παράγει κουεουσίνη —την λαμβάνουμε από κάποιες τροφές, όπως το γάλα, τα ζυμωμένα τρόφιμα, το νερό καρύδας και οι ντομάτες— αλλά παίζει βασικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός συνθέτει πρωτεΐνες. Μεταβάλλει το μεταφορικό RNA (tRNA), τα μόρια που βοηθούν τα κύτταρα να ερμηνεύουν το DNA και να παράγουν πρωτεΐνες σωστά.
«Είναι σαν ένα θρεπτικό συστατικό που ρυθμίζει με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός σας διαβάζει τα γονίδιά σας», εξήγησε η ερευνήτρια Valérie de Crécy-Lagard. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο τροφοδοτεί τα κύτταρά μας παρέμενε μυστήριο μέχρι σήμερα.

Πηγή: Proceedings of the National Academy of Sciences, 2025; 122 (25); doi:10.1073/pnas.2425364122

Νέα μεγάλη μελέτη του Πανεπιστημίου McMaster δεν βρίσκει αυξημένο κίνδυνο καρκίνου στους κρεατοφάγους και υποδεικνύει πιθανή ήπια προστατευτική δράση του κρέατος.

Η σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση κρέατος και τον κίνδυνο καρκίνου αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα από τα πιο φορτισμένα πεδία της διατροφικής έρευνας. Η πρόσφατη μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου McMaster, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Applied Physiology, Nutrition and Metabolism, έρχεται να επανεξετάσει αυτή τη συζήτηση με δεδομένα μεγάλης κλίμακας και προσεκτική στατιστική ανάλυση. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία σχεδόν 16.000 ενηλίκων, συνδυάζοντας λεπτομερή διατροφικά δεδομένα με μακροχρόνια παρακολούθηση της υγείας και της θνησιμότητας από όλες τις αιτίες, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών νοσημάτων και του καρκίνου.

Το βασικό εύρημα της μελέτης είναι σαφές: ούτε η πρόσληψη ζωικών ούτε η πρόσληψη φυτικών πρωτεϊνών συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο ή από οποιαδήποτε άλλη αιτία. Αντιθέτως, η υψηλότερη κατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών φάνηκε να σχετίζεται με μια ήπια, αλλά στατιστικά σημαντική μείωση της καρκινικής θνησιμότητας. Το εύρημα αυτό δεν επιτρέπει βέβαια απλουστευτικά συμπεράσματα του τύπου «το κρέας προστατεύει από τον καρκίνο», ωστόσο αμφισβητεί ξεκάθαρα την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι η κατανάλωση κρέατος αποτελεί από μόνη της παράγοντα αυξημένου κινδύνου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι οι ερευνητές δεν βρήκαν συσχέτιση ανάμεσα στα επίπεδα του IGF-1 (ενός αυξητικού παράγοντα που συχνά ενοχοποιείται για καρκινογένεση) και τη θνησιμότητα από καρκίνο. Επιπλέον, η μελέτη χρησιμοποίησε εξελιγμένες στατιστικές μεθόδους για την εκτίμηση της «συνήθους» μακροχρόνιας πρόσληψης πρωτεΐνης, μειώνοντας έτσι τις στρεβλώσεις που προκαλούν οι απλές ημερήσιες ανακλήσεις διατροφής.

Οι ίδιοι οι συγγραφείς υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για παρατηρητική μελέτη και όχι για πειραματική παρέμβαση, ενώ δεν εξετάζονται διακριτά οι τύποι κρέατος ή ο βαθμός επεξεργασίας των τροφίμων. Παρ’ όλα αυτά, τα δεδομένα δείχνουν ότι η συζήτηση γύρω από το κρέας, τις πρωτεΐνες και τον καρκίνο χρειάζεται μεγαλύτερη επιστημονική νηφαλιότητα και λιγότερο διατροφικό δογματισμό. Η ποιότητα της διατροφής, το συνολικό πλαίσιο ζωής και η ισορροπία φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη σημασία από τις απλουστευτικές κατηγοριοποιήσεις «καλό» ή «κακό» τρόφιμο.

Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 2025; 50: 1; doi:10.1139/apnm-2023-0594

Η ζεαξανθίνη, γνωστή για τα οφέλη της στην υγεία των ματιών, φαίνεται ότι έχει και μια ακόμη, απρόσμενη δράση: ενισχύει τα Τ-κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που καταπολεμούν τους όγκους.
Σύμφωνα με έρευνα του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου του Σικάγου, η ζεαξανθίνη βελτιώνει τη λειτουργία των υποδοχέων των Τ-κυττάρων, ενισχύει την ανοσολογική σηματοδότηση και αυξάνει την αποτελεσματικότητα των ανοσοθεραπειών.
Σε πειράματα με ποντίκια, το συμπλήρωμα επιβράδυνε την ανάπτυξη του καρκίνου και ενίσχυσε τη δράση των αναστολέων σημείων ελέγχου, μιας σύγχρονης μορφής ανοσοθεραπείας που χρησιμοποιείται ήδη σε πολλούς τύπους καρκίνου.
Πέρα από τη μορφή συμπληρώματος διατροφής, η ζεαξανθίνη υπάρχει φυσικά σε τροφές όπως οι πορτοκαλί πιπεριές, το σπανάκι και το λάχανο.
Τα ευρήματα αυτά, όπως σημειώνουν οι ερευνητές, αναδεικνύουν για ακόμη μία φορά τη σημασία μιας υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού και στη διατήρηση της συνολικής υγείας.

Η έρευνα: Cell Reports Medicine, 2025; 6 (9): 102324; doi: 10.1016/j.xcrm.2025.102324

Σύμφωνα με μια σημαντική νέα μελέτη, τα εμβόλια κατά του Covid ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου. Αν και τα εμβόλια φαίνεται να αυξάνουν τα ποσοστά καρκίνου γενικά, ο κίνδυνος φαίνεται να είναι μεγαλύτερος για έξι τύπους καρκίνου: θυρεοειδούς, γαστρικού, παχέος εντέρου, πνεύμονα, μαστού και προστάτη.
Οι καρκίνοι εμφανίζονται έως και ένα χρόνο μετά τον εμβολιασμό, και οι άνω των 65 ετών είναι πιο πιθανό να προσβληθούν, σύμφωνα με ερευνητές από τη Νότια Κορέα.
Αξιολόγησαν τον κίνδυνο μετά τη συλλογή δεδομένων από 8,4 εκατομμύρια Κορεάτες που παρακολουθήθηκαν για δύο χρόνια έως το 2023, και από τα 2,9 εκατομμύρια που είχαν εμβολιαστεί, 711.000 είχαν λάβει αναμνηστική δόση.
Οι άνδρες ήταν πιο επιρρεπείς σε καρκίνο του στομάχου και των πνευμόνων, ενώ οι γυναίκες αντιμετώπιζαν μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου του θυρεοειδούς και του παχέος εντέρου, ενώ ο καρκίνος του προστάτη ήταν πιο συχνός στους άνω των 75 ετών. Οι αναμνηστικές δόσεις αύξησαν τον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου κατά περίπου 23% και υπερδιπλασίασαν τον κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος.

BMC Biomarker Research, 2025; 13: 114; doi: 10.1186/s40364-025-00831-w