Η πρόσφατη συζήτηση στον Καναδά γύρω από τη σήμανση των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων φέρνει στο φως ένα ζήτημα που αφορά άμεσα και την Ευρώπη. Εκεί, οι εταιρείες βιοτεχνολογίας επιχειρούν να επιτρέψουν τα τρόφιμα που έχουν υποστεί γονιδιακή επεξεργασία (gene editing) να χαρακτηρίζονται ως non-GMO, αποδυναμώνοντας στην πράξη το δικαίωμα του καταναλωτή στην ουσιαστική ενημέρωση.
Αντίστοιχες πιέσεις ασκούνται και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα τελευταία χρόνια, βρίσκεται σε εξέλιξη έντονη συζήτηση για τη χαλάρωση του ρυθμιστικού πλαισίου που διέπει τις λεγόμενες «νέες γονιδιωματικές τεχνικές» (NGTs). Παρότι μέχρι σήμερα η ευρωπαϊκή νομοθεσία αντιμετωπίζει και αυτές τις τεχνικές ως μορφές γενετικής τροποποίησης - με υποχρέωση αξιολόγησης, ιχνηλασιμότητας και επισήμανσης - η πίεση για εξαίρεσή τους από τους υφιστάμενους κανόνες αυξάνεται.
Το διακύβευμα είναι κοινό και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού: εάν τα gene-edited τρόφιμα πάψουν να φέρουν σαφή σήμανση, ο καταναλωτής χάνει τη δυνατότητα συνειδητής επιλογής, ενώ πλήττονται ιδιαίτερα η βιολογική γεωργία και τα συστήματα παραγωγής που βασίζονται στη διαφάνεια και στην εμπιστοσύνη.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, με έντονη αγροτική παράδοση, μικρές καλλιέργειες και αυξανόμενο ενδιαφέρον για βιολογικά και τοπικά προϊόντα, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας θα είχε άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στους καταναλωτές, αλλά και στους ίδιους τους παραγωγούς, που κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με αδιαφανείς πρακτικές και αθέμιτο ανταγωνισμό.
Το παράδειγμα του Καναδά λειτουργεί ως προειδοποίηση. Η διατήρηση σαφών κανόνων, η υποχρεωτική επισήμανση και η ενεργή συμμετοχή των πολιτών στη δημόσια διαβούλευση αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για την προστασία της τροφής ως κοινού αγαθού - τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα.

Τι έχει γίνει έως τώρα:
19 Δεκεμβρίου 2025, η πλειονότητα των κρατών-μελών της ΕΕ ενέκρινε σε επίπεδο αντιπροσώπων (COREPER) ένα προσωρινό κείμενο που αποδέχεται τη χαλάρωση των κανόνων για τα φυτά από new genomic techniques (NGTs), με την απαλειφή πολλών τυπικών απαιτήσεων όπως υποχρεωτική επισήμανση και αξιολόγηση κινδύνων - αν και το τελικό νομοθετικό κείμενο δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί και είναι προσωρινό/προκαταρκτικό. Save Our Seeds

Τι γίνεται τώρα:
Το σχέδιο πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωκοινοβουλίου έχει προγραμματίσει ψηφοφορία για τον Ιανουάριο 2026, και μια πλήρης ψηφοφορία στην ολομέλεια (plenary) αναμένεται πιθανώς τον Μάρτιο 2026 ή εντός των επόμενων μηνών. Save Our Seeds
Αφού ολοκληρωθούν οι ψηφοφορίες σε Κοινοβούλιο και Συμβούλιο, το νομοσχέδιο πρέπει να ενσωματωθεί και δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, πριν τεθεί σε ισχύ (πιθανώς μέσα στο 2026) και να αρχίσει να εφαρμόζεται με μια μεταβατική περίοδο.

GMO & labeling in European Union – Citizen information watchdog on GMOs and seeds

Η πρωτοβουλία των ευρωπαίων πολιτών "Σώστε τις μέλισσες και τους αγρότες" αποσκοπεί στη συγκέντρωση ενός εκατομμυρίου υπογραφών προς υποστήριξη της διατήρησης της ποικιλομορφίας των ειδών και στην προώθηση μιας οικολογικά επικεντρωμένης γεωργικής πολιτικής της ΕΕ. Η ELIANT υποστηρίζει αυτή την πρωτοβουλία μαζί με τις συνεργαζόμενες οργανώσεις της.

Μπορείτε να υπογράψετε εδώ - και να κατεβάσετε δωρεάν τα δελτία υπογραφής καθώς και το υλικό της καμπάνιας.

Με τη συγκέντρωση ενός εκατομμυρίου υπογραφών, σε τουλάχιστον επτά ευρωπαϊκές χώρες, εμείς, ως κοινωνία πολιτών, υποχρεώνουμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάζει τα αιτήματά μας σύμφωνα με τη συνταγματική σύμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι υπογραφές θα πρέπει να συγκεντρωθούν μέσα σε διάρκεια ενός έτους.

Τα αιτήματα είναι:

1. Να μειωθεί σταδιακά έως το 2030 η χρήση φυτοφαρμάκων κατά 80% στη γεωργία της Ε.Ε. και να απαγορευτεί πλήρως έως το 2035, για την προστασία των μελισσών και της ποικιλομορφίας των ειδών.
2. Η μετατροπή της γεωργίας σε κινητήρια δύναμη για την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας.
3. Η υποστήριξη των αγροτών, τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο, για την πραγματοποίηση της μετάβασης τους σε φιλική και οικολογική μορφή γεωργίας.

Χρειάζεται επειγόντως ανακατανομή των γεωργικών επιδοτήσεων

Σχεδόν το 40% του συνολικού προϋπολογισμού της Ε.Ε. - 300 δισεκατομμύρια ευρώ - πηγαίνει στις μεγάλες βιομηχανίες. Αυτό σημαίνει ότι το 20% όλων των μεγάλων βιομηχανιών λαμβάνει το 80% των επιδοτήσεων. Ωστόσο γνωρίζουμε καλά ότι οι μικρές, οι μεσαίες και οι επιχειρήσεις με βιολογικό "πρόσημο" είναι αυτές που μπορούν να αυξήσουν τη βιοποικιλότητα. Όμως αυτές παραβλέπονται συστηματικά!

Μέσα σε περίοδο 10 ετών, 4 εκατομμύρια από αυτές τις μικρότερες γεωργικές επιχειρήσεις στην Ε.Ε. αναγκάστηκαν να κλείσουν, ενώ η έκταση και το μερίδιο αγοράς των μεγάλων βιομηχανικών επιχειρήσεων αυξήθηκε αντίστοιχα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο αριθμός των επιχειρήσεων να μειωθεί από 15 εκατομμύρια σε λιγότερο από 11 εκατομμύρια. Αυτό σημαίνει ότι σε ολόκληρη την Ε.Ε. χάνουμε 4.000.000 επιχειρήσεις ετησίως, δηλαδή πάνω από 300.000 ανά μήνα και περισσότερες από 1000 ημερησίως!

Και ενώ οι μικρές και μεσαίες γεωργικές επιχειρήσεις στην Ε.Ε. έχουν κλείσει, οι μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις αυξάνονται και παράλληλα αυξάνει και το μερίδιο τους στην αγορά.

Οι αιτίες της απώλειας ειδών και το κλείσιμο των επιχειρήσεων, εν μέρει τουλάχιστον, συνδέονται στενά με το σημερινό μοντέλο βιομηχανικής γεωργίας που διαμορφώνεται από τρεις κυρίως παράγοντες:

- την χρήση φυτοφαρμάκων,

- την πίεση του παγκόσμιου ανταγωνισμού και

- την πρακτική της μονοκαλλιέργειας.

Εδώ ο σύνδεσμος για να υπογράψετε: https://www.savebeesandfarmers.eu/eng/