Οδηγός Βοτανοθεραπείας για την κατάθλιψη (και μια συνταγή)!
Στη δυτική βοτανοθεραπεία η κατάθλιψη αντιμετωπίζεται ολιστικά. Τα βότανα επιλέγονται με βάση τις προσωπικές ανάγκες, ανάλογα δηλαδή με τα διαφορετικά συμπτώματα του θεραπευόμενου και φυσικά ανάλογα με τους παράγοντες που έχουν συμβάλλει στην κατάθλιψη. Η βοτανοθεραπεία μπορεί να χρησιμεύσει στην αντιμετώπιση ειδικά της ήπιας κατάθλιψης, καλύπτοντας τις ανάγκες μεγάλου εύρους κοινού, που θα προτιμούσε μια φυσική, ήπια θεραπευτική αντιμετώπιση.
|
Πολλά βότανα μπορούν να φέρουν ευθυμία και χρησιμοποιούνται από την αρχαιότητα παραδοσιακά, ανά τον κόσμο για να προκαλούν “μέθη” ή για την ψυχοτρόπο δράση τους. Ωστόσο, στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία σπανίως χρησιμοποιούνται πλέον ψυχοτρόπα βότανα, παρά την άμεση δράση τους, κυρίως επειδή έχουν κριθεί επικίνδυνα, εθιστικά ή δηλητηριώδη. |
Έχω συχνά ερωτηθεί αν τα βότανα δρουν με την ίδια ταχύτητα και ισχύ όπως τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν τον οργανισμό, κάνοντας άμεσα διαθέσιμους κάποιους νευροδιαβιβαστές, που επιδρούν στη διάθεση. Παράλληλα με την ψυχιατρική αγωγή προτείνεται ψυχοθεραπεία, εφόσον τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα δεν αντιμετωπίζουν την αιτία του προβλήματος, αλλά βοηθούν στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Ομοίως και στη βοτανοθεραπεία, χρειάζεται να γίνεται παράλληλη διαχείριση των προβλημάτων που έχουν οδηγήσει στην κατάθλιψη. Τα βότανα της δυτικής βοτανοθεραπείας μπορεί να δρουν με ηπιότερο τρόπο από τα αντίστοιχα φάρμακα, αλλά σπανίως έχουν παρενέργειες και ανεπιθύμητα συμπτώματα.
Υπάρχουν διαφορετικά είδη και επίπεδα κατάθλιψης, που όλα σχετίζονται τουλάχιστον με κάποια ή όλα από τα παρακάτω συμπτώματα: θλίψη, ανηδονία, αδράνεια, δυσκολία συγκέντρωσης, αφαγία ή υπερφαγία, διαταραχές ύπνου, αισθήσεις δυσφορίας και συναισθήματα απόγνωσης, σκέψεις ή και απόπειρες αυτοκτονίας, που συνήθως επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργικότητα. Υπάρχουν πολλαπλά διαγνωστικά κριτήρια για να είναι εύστοχη η διάγνωση, όπως η συχνότητα, η ένταση και η διάρκεια των επεισοδίων. Η διάγνωση χρειάζεται να γίνει από ειδικό επαγγελματία ψυχικής υγείας, ειδάλλως θεωρείται ανακριβής.
Η κατάθλιψη μπορεί να είναι επικίνδυνη πάθηση που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αποβεί μέχρι και μοιραία.
|
Για όσους πάσχουν από κλινική κατάθλιψη, ειδικά εάν έχουν σκέψεις θανάτου και τάσεις αυτοκτονίας, προτείνεται άμεση επίσκεψη σε ειδικό ψυχίατρο, για ψυχοθεραπεία και ειδική αγωγή. Σε καμία περίπτωση δεν προτείνεται η διακοπή της θεραπευτικής αγωγής χωρίς την άδεια και παρακολούθηση του θεράποντα γιατρού, ακόμη κι αν κάποιος θέλει να τη διακόψει. Η βοτανοθεραπεία μπορεί να φανεί χρήσιμη και να λειτουργήσει παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή, συμβάλλοντας επίσης στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων των φαρμάκων. Σε περίπτωση που προτείνεται σταδιακή μείωση της δοσολογίας ή και διακοπή των φαρμάκων, ο βοτανοθεραπευτής μπορεί να συνεργαστεί με τον γιατρό, προτείνοντας βότανα που θα βοηθήσουν να γίνει ομαλότερα η μετάβαση. |
Τα περισσότερα αντικαταθλιπτικά φάρμακα δεν ενδείκνυνται για την ήπια κατάθλιψη, αλλά κυρίως για την μέτρια και τη σοβαρή κατάθλιψη.
Αντιθέτως, τα βότανα μπορεί, ειδικά μακροπρόθεσμα, να έχουν θεαματικά αποτελέσματα για την αντιμετώπιση της ήπιας κατάθλιψης και να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμα κατά τη διαδικασία διαχείρισης του πένθους ή κάποιας έντονης αλλαγής που μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση.
Γνωρίζατε ότι
|
Τα συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν Βαλσαμόχορτο (Hypericum perforatum) είναι τα πιο διαδεδομένα από τα αυτο-συνταγογραφούμενα συμπληρώματα για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης στην Αμερική και στην Ευρώπη. Έρευνες δείχνουν ότι είναι αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση της ήπιας και της μέτριας κατάθλιψης, αλλά όχι της κλινικής κατάθλιψης. Έχει ωστόσο πολλές παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα, γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή στη χρήση. |
|
Η Ακακία Κωνσταντινουπόλεως (Albizia julibrissin)*, που φύεται σε πολλά πάρκα της Ελλάδας, χρησιμοποιείται στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική για τις αντικαταθλιπτικές, τις χαλαρωτικές και τις αγχολυτικές της ιδιότητες. Χρησιμοποιούνται τα άνθη αλλά και ο φλοιός για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης, της αϋπνίας και της δυσκολίας συγκέντρωσης, μεταξύ άλλων. |
Η προσέγγιση της Βοτανοθεραπείας στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης έγκειται στη χρήση βοτάνων που μπορεί να έχουν μία ή παραπάνω από τις παρακάτω θεραπευτικές δράσεις. Παραδείγματα βοτάνων που αντιστοιχούν στις δράσεις αναγράφονται στον πίνακα.
- Τονωτικά του νευρικού συστήματος
Πρόκειται για βότανα που έχουν θεραπευτική επίδραση στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στηρίζοντας τις λειτουργίες του. Τονώνουν, χωρίς να διεγείρουν το νευρικό σύστημα και ονομάζονται επίσης “θρεπτικά” ή “επουλωτικά” των νευρικών ιστών. Χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του στρες, της αγχώδους διαταραχής, της αϋπνίας και της κατάθλιψης.
- Χαλαρωτικά
Βότανα με χαλαρωτική δράση, που βοηθούν στην αντιμετώπιση της υπερέντασης και της υπερδιέγερσης, που συχνά σχετίζεται με την κατάθλιψη και το άγχος.
- Διεγερτικά του νευρικού συστήματος
Γενικά τα διεγερτικά επιταχύνουν και κινητοποιούν τις φυσιολογικές λειτουργίες και το μεταβολισμό. Δεν προτείνονται για την κατάθλιψη που σχετίζεται με την πιθανή εξάντληση του νευρικού συστήματος λόγω έντονου στρες, αλλά μπορεί να φανούν χρήσιμα σε κάποιες περιπτώσεις έντονης κατάπτωσης ή αδράνειας, επειδή δίνουν προσωρινά ενέργεια. Πολλά περιέχουν αλκαλοειδή, που μπορεί να χρειάζονται προσοχή στην κατανάλωση.
- Πικρά
Τα πικρά συστατικά των φυτών έχουν πολλαπλά οφέλη στο πεπτικό σύστημα και κατά προέκταση επηρεάζουν τη νοητική λειτουργία και τη διάθεση. Χρησιμοποιούνται ειδικά για την κατάθλιψη και τη νευρική ατονία. Έχουν πολλές αντενδείξεις, μεταξύ των οποίων στην εγκυμοσύνη και σε πολλά προβλήματα του πεπτικού.
- Προσαρμογόνα
Βοηθούν τον οργανισμό να διαχειριστεί αποτελεσματικότερα το στρες, μειώνοντας την αντίδραση στρες του οργανισμού και εμποδίζοντας ή καθυστερώντας την εξάντληση του οργανισμού και του νευρικού συστήματος.
- Αποτοξινωτικά του ήπατος
Το ήπαρ είναι υπεύθυνο για την αποβολή της περίσσειας αδρεναλίνης που παράγεται κατά την αντίδραση στρες. Όταν παράγονται υπερβολικά μεγάλες ποσότητες αδρεναλίνης συσσωρεύονται, επιβαρύνοντας τη λειτουργία του ήπατος και προκαλώντας συναισθηματική ανισορροπία. Τα αποτοξινωτικά του ήπατος είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για την αντιμετώπιση των παρενεργειών ψυχιατρικών φαρμάκων ή άλλων ουσιών. Υποστηρίζουν γενικά το μεταβολισμό προκαλώντας αίσθηση ευφορίας και ζωντάνιας.
|
Παραδείγματα βοτάνων για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης |
|
|
Δράσεις |
Παραδείγματα βοτάνων |
|
Τονωτικά του νευρικού συστήματος |
βαλσαμόχορτο, στάχυα άγριας βρώμης, σκουτελλάρια, ασβαγκάντα. |
|
Χαλαρωτικά |
βαλεριάνα, πασιφλόρα, λεβάντα, χαμομήλι, νεπέτα, βερμπένα, τίλιο, κρόκος (Κοζάνης) |
|
Διεγερτικά |
τσάι, καφές καυτερή πιπεριά, μάτε, καρποί του φυτού κόλα, εφέδρα (έχει πλέον απαγορευτεί), θούγια (χρειάζεται προσοχή στη χρήση) |
|
Πικρά |
αρτεμισία (A. vulgaris), κενταύρια, χαμομήλι. |
|
Προσαρμογόνα |
ακακία Κωνσταντινουπόλεως (Albizia julibrissin), σιβηριανό, ασιατικό και αμερικάνικο τζίνσενγκ, ροντιόλα, Ασβαγκάντα, ιερός βασιλικός Ινδιών, σισάνδρα, αστράγαλος |
|
Όλα τα παραπάνω βότανα θεωρούνται και αντικαταθλιπτικά |
|
|
Αποτοξινωτικά του ήπατος |
ρίζα ραδικιού, αρτεμισία (A. vulgaris), γαϊδουράγκαθο, άγρια αγκινάρα, αχίλλεια |
|
Συνταγή: Ρόφημα “Αγάπης” |
|
Συστατικά: 1 κουτ. σούπας Τίλιο, 1 κουτ. σούπας Μελισσόχορτο, 1 κουτ. σούπας Χαμομήλι, ½ κουτ. γλυκού άνθη λεβάντας, λίγες σταγόνες εκχύλισμα βανίλιας, 2 κουτ. σούπας ανθόνερο ή ροδόνερο, 1 πρέζα κρόκο Κοζάνης Ρίχνετε όλα τα υλικά σε ένα σκεύος με 3 κούπες καυτό νερό. Αφήνετε για 15 λεπτά με κλειστό το καπάκι. Σουρώνετε και πίνετε ζεστό ή κρύο. |
*** όλα τα βότανα ενδέχεται να έχουν παρενέργειες, αντενδείξεις και αλληλεπιδράσεις και όλα έχουν συγκεκριμένες προτάσεις για θεραπευτικές δοσολογίες. Συμβουλευτείτε κάποιον ειδικό πριν αποφασίσετε να καταναλώσετε βότανα, ειδικά εάν έχετε χρόνια ή σοβαρά προβλήματα υγείας, αν είστε έγκυος ή θηλάζουσα.
* Έμαθα για τις αντικαταθλιπτικές δράσεις της Ακακίας από την αγαπητή φίλη και Ανθοθεραπεύτρια Έλενα Γκόγκου, που την ευχαριστώ.

Η Κωνσταντίνα Λίτσα σπούδασε Βοτανοθεραπεία στη Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου Napier στο Εδιμβούργο,στη Σκωτία. Έπειτα έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη "Συμβουλευτική Ψυχολογία στη Δημόσια Υγεία" και εκπαιδεύτηκε στη Συμβουλευτική (Solution Focused Counselling και Προσωποκεντρική Συμβουλευτική). Από το 2007 εργάστηκε ως Φυτοθεραπεύτρια στη Βρετανία, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και σε κοινοτικά προγράμματα σχεδιασμένα για ευάλωτες ομάδες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Για 3 χρόνια ήταν μέλος της ομάδας Αγωγής Υγείας του Δήμου του Εδιμβούργου,όπου εργαζόταν με εφήβους σε Γυμνάσια και έλαβε μέρος σε Βρετανικά προγράμματα εκπαίδευσης που αφορούσαν στην ανάπτυξη αυτοπεποίθησης και περιβαλλοντολογικής συνείδησης σε σχολεία. Συμμετείχε για 7 χρόνια στην ομάδα Herbal Scotland, όπου προσέφερε Πρώτες Βοήθειες με Βότανα σε Διεθνή Φεστιβάλ. Από τον Αύγουστο του 2011, ζει στην Ελλάδα, όπου εργάζεται ως Βοτανοθεραπεύτρια και προωθεί τις αρχές της Αειφόρου Καλλιέργειας (Permaculture).Έχει συνεργαστεί με πολλές τοπικές ομάδες και παραδίδει σεμινάρια αυτάρκειας και πρακτικά εργαστήρια με στόχο την εκπαίδευση για την αυτοδιαχείριση της υγείας και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
Οδηγός βοτανοθεραπείας για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος (και μια συνταγή)!
Στην παγκόσμια αγορά βοτάνων υπάρχουν εκατοντάδες σκευάσματα που πωλούνται ως ενισχυτικά της άμυνας του οργανισμού. Μπορεί να περιέχουν εξωτικά ή και σπάνια φυτά ή κοινά φυτά, που φύονται και στην ελληνική ύπαιθρο. Ίσως έχετε ακούσει ότι η εχινάκεια, το ριγανέλαιο, το βάμμα πρόπολης ή τα φύλλα της ελιάς ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού. Πράγματι, βάσει ερευνών, όλα τα παραπάνω σκευάσματα έχουν δραστικά συστατικά που μπορούν να συμβάλλουν στην αποφυγή μολύνσεων ή λοιμώξεων. Αν ακολουθήσουμε, ωστόσο, το μοντέλο της σύγχρονης ολιστικής βοτανοθεραπείας, υπάρχει μία προτεινόμενη διαδικασία που μπορεί να μας οδηγήσει σε συγκεκριμένη επιλογή βοτάνων, μια διαδικασία βασισμένη στις εξατομικευμένες ανάγκες της υγείας το καθενός.
Στην ολιστική βοτανοθεραπεία προσπαθούμε να στηρίξουμε ολόκληρο τον οργανισμό ώστε να λειτουργήσει καλύτερα και το ανοσοποιητικό σύστημα.
Είναι εξάλλου εξαιρετικά πολύπλοκο και αλληλένδετο με τα υπόλοιπα συστήματα. Τα κυριότερα όργανα και ιστοί που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό είναι το δέρμα, το έντερο, ο μυελός των οστών, ο σπλήνας, οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις (τα κρεατάκια), οι αμυγδαλές, ο θύμος αδένας και οι υπόλοιποι αδένες του λεμφικού συστήματος, ο βλεννογόνος του αναπνευστικού, του πεπτικού, του ουροποιητικού και του αναπαραγωγικού. Διαφορετικά κύτταρα, που κυκλοφορούν μέσω του λεμφικού συστήματος και του αίματος σε ολόκληρο το σώμα, είναι υπεύθυνα για την άμυνα του οργανισμού έναντι εξωγενών και ενδογενών παραγόντων. Ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα είναι το στρες (σωματικό ή ψυχολογικό). Η επιστήμη της ψυχονευροανοσολογίας, για παράδειγμα, μελετά το συσχετισμό μεταξύ της ψυχολογίας, του νευρικού συστήματος και του ανοσοποιητικού.
Κάποια από τα σημάδια ότι η άμυνα του οργανισμού υπολειτουργεί μπορεί να είναι οι αλλεπάλληλες ή επίμονες λοιμώξεις, οπουδήποτε στο σώμα, όπως οι μολύνσεις στο δέρμα, οι αναπνευστικές λοιμώξεις, η γρίπη και τα κρυολογήματα, τα γαστρεντερικά προβλήματα, οι ουρολοιμώξεις ή οι κυστίτιδες και άλλα συμπτώματα, όπως η έντονη κόπωση, η αργή επούλωση πληγών, οι άφθες και η συχνή επανεμφάνιση έρπη.
Στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της δυτικής βοτανοθεραπείας λαμβάνονται υπόψη όλοι οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την άμυνα του οργανισμού. Εξετάζουμε λοιπόν τα συμπτώματα αλλά και την αιτία των συμπτωμάτων, ώστε να καταλήξουμε στα κατάλληλα βότανα, ανάλογα με τις δράσεις τους.
Μπορούμε να υποστηρίξουμε το ανοσοποιητικό σύστημα συνήθως επιλέγοντας βότανα με τις παρακάτω δράσεις (δείτε αναλυτικά στον πίνακα):
- Αντισηπτικά (αντιμικροβιακά και αντιβακτηριακά) αντιμυκητιασικά και αντιικά. Σε περίπτωση προσβολής από κάποιο παθογόνο, μύκητα, ιό ή μικρόβιο, μπορούμε να υποστηρίξουμε το ανοσοποιητικό με βότανα που έχουν αυτές τις δράσεις.
- Αποτοξινωτικά. Στηρίζοντας τη λειτουργία της “αποτοξίνωσης”* με βότανα ανακουφίζουμε τον οργανισμό από το στρες των “τοξινών”* ή περιττών ουσιών, που μπορεί να επιβαρύνει και να επιβραδύνει το ανοσοποιητικό. Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση τα βότανα που δρουν ως αποχρεμπτικά, αποτοξινωτικά του ήπατος, υπακτικά, τονωτικά της κυκλοφορίας και εφιδρωτικά ή διουρητικά, συμβάλλουν στην αποτοξίνωση.
- Χαλαρωτικά, τονωτικά του νευρικού συστήματος και προσαρμογόνα (βότανα που βοηθούν τον οργανισμό να προσαρμοστεί στο στρες). Τα βότανα που επιδρούν στο νευρικό σύστημα, όπως τα επουλωτικά των νευρώνων, τα χαλαρωτικά, τα αγχολυτικά ή αντικαταθλιπτικά, σε συνδυασμό με ένα πλάνο υγείας που συμπεριλαμβάνει τη Διαχείριση Στρες, στηρίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, ανακουφίζοντας τον οργανισμό από τους παράγοντες που το εξαντλούν.
- Λεμφαγωγά (τονωτικά της κυκλοφορίας της λέμφου). Είναι η πρώτιστη δράση που αναζητούμε όταν θέλουμε να επιδράσουμε άμεσα, με ήπιο τρόπο στο ανοσοποιητικό σύστημα. Τονώνοντας την κυκλοφορία της λέμφου επιτρέπουμε στις ουσίες που αποβάλλονται δια μέσου της λέμφου να αποβληθούν γρηγορότερα, αλλά και στα λεμφοκύτταρα του ανοσοποιητικού να κυκλοφορήσουν πιο άμεσα στον οργανισμό.
Εξίσου σημαντική στην προσέγγιση της βοτανοθεραπείας είναι η στήριξη του πεπτικού συστήματος. Αναλόγως με τα συμπτώματα και τις ιδιαιτερότητες του κάθε ανθρώπου, είναι σημαντικό να βεβαιωθούμε πως γίνεται η κατάλληλη απορρόφηση ή λήψη πολύτιμων συστατικών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων που επιδρούν στο ανοσοποιητικό. Για παράδειγμα, όταν η χλωρίδα του εντέρου δεν είναι σε ισορροπία (π.χ. στους καπνιστές ή σε όσους καταναλώνουν αλκοόλ, ζάχαρη ή καυτερά σε υπερβολή) ή αν υπάρχει φλεγμονή στο έντερο (π.χ. αν υπάρχει διατροφική ευαισθησία ή δυσανεξία) μπορεί να χρειαστούμε βότανα αντιφλεγμονώδη, επουλωτικά ή μαλακτικά και τονωτικά του πεπτικού. Η χρόνια (συχνά ασυμπτωματική) φλεγμονή του πεπτικού συστήματος, που μπορεί να οφείλεται σε υπερευαισθησία σε συγκεκριμένες τροφές, εικάζεται πως σχετίζεται με την εμφάνιση αυτοάνοσων νοσημάτων.
Μία από τις αρχές της ολιστικής βοτανοθεραπείας είναι πως προσπαθούμε να λειτουργούμε ήπια και μη παρεμβατικά, κυρίως υποστηρίζοντας τον οργανισμό στη διαδικασία της αυτοΐασης. Για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού προτεραιότητα στη θεραπευτική διαδικασία είναι να δουλέψουμε με τις δράσεις που προαναφέρθηκαν, πριν χρειαστεί να καταλήξουμε σε βότανα που επηρεάζουν πιο έντονα το ανοσοποιητικό, αναλόγως, φυσικά, με την περίσταση. Ένας από τους λόγους που επιλέγουμε ήπια βότανα είναι ότι υπάρχει έντονη επιστημονική αντιγνωμία, που ακόμη δεν έχει επιλυθεί, σχετικά με το αν και κατά πόσο κάποια βότανα που επηρεάζουν άμεσα το ανοσοποιητικό σύστημα, μπορεί να περιπλέξουν την εξέλιξη αυτοάνοσων ή άλλων παθήσεων του ανοσοποιητικού.
Υπάρχουν, ωστόσο, βότανα και μύκητες που θεωρούνται προσαρμογόνα, τα οποία χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για εκατοντάδες χρόνια και σύμφωνα με έρευνες, επιδρούν απευθείας στο ανοσοποιητικό σύστημα. Πολλά είναι Ασιατικής προέλευσης, και φαίνεται πως έχουν διερευνηθεί περισσότερο σε σχέση με άλλα Ευρωπαϊκά βότανα, ίσως λόγω του ότι η βοτανοθεραπεία, για παράδειγμα, στην Ινδία και στην Κίνα, είναι εδραιωμένη επιστήμη, ενταγμένη στο μοντέλο παραδοσιακής ιατρικής, που ανήκει στο εθνικό σύστημα υγείας. Παραδείγματα αυτών των βοτάνων είναι τα εξής: Astragalus membranaceus, Codonopsis, Ganoderma lucidum (Μανιτάρι Ρέισι), Lentinus edodes (Μανιτάρι Σιτάκε), Ligustrum lucidum, Schisandra chinensis.
Οι παθήσεις που σχετίζονται άμεσα με το ανοσοποιητικό σύστημα, όπως κάποιες αλλεργίες ή ατοπικές παθήσεις, κάποιες αυτοάνοσες παθήσεις και το AIDS, θέλουν συγκεκριμένη, ειδική μεταχείριση και σε κάποιες περιπτώσεις σε απόλυτη συνεργασία με τους θεράποντες ιατρούς, με πολλή προσοχή, ώστε τα βότανα να μην αλληλεπιδρούν με την φαρμακευτική αγωγή. Αντίστοιχα, ασθενείς με διαφορετικά είδη καρκίνου ή ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση ή/και χρειάζονται ανοσοκατασταλτική αγωγή, χρειάζεται να συμβουλευτούν τον γιατρό τους και επαγγελματία ειδικό, πριν αποφασίσουν να ακολουθήσουν τη βοτανοθεραπεία.**
|
Βότανα για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού |
|
|
Δράσεις |
Παραδείγματα βοτάνων |
|
Αντισηπτικά |
γλυκόριζα, σκόρδο, τζίντζερ, κουρκουμάς, ρίγανη, μαύρο πιπέρι, καυτερή πιπεριά, θυμάρι, ρίγανη, καλέντουλα, λεμόνι, φασκόμηλο, εχινάκεια, σκόρδο |
|
Αντι-ιικά |
σαμπούκος, μελισσόχορτο, βαλσαμόχορτο, σκόρδο, κρεμμύδι, θυμάρι, ρίγανη, λεμόνι |
|
Αποχρεμπτικά |
σαμπούκος, θυμάρι, βερμπάσκο, γλυκόριζα, ινούλα, μέντα, δυόσμος, σκόρδο, μαύρο πιπέρι |
|
Αποτοξινωτικά ήπατος |
ραδίκι, πεντάνευρο, κουρκουμάς, τσουκνίδα, ινούλα, άρκτιο, λάπαθο (Rumex), γλυκόριζα, γαϊδουράγκαθο, αγκινάρα |
|
Τονωτικά κυκλοφορίας |
σαμπούκος, τίλιο, μέντα, φασκόμηλο, κανέλα, τζίντζερ, δεντρολίβανο, σκόρδο, καυτερή πιπεριά |
|
Προσαρμογόνα |
γλυκόριζα, αστράγαλος, ελευθερόκοκκος, σισάνδρα |
|
Χαλαρωτικά |
βαλσαμόχορτο, λεβάντα, βασιλικός, βαλεριάνα, σκουτελάρια, μελισσόχορτο, τίλιο |
|
Λεμφαγωγά |
ινούλα, κουρκουμάς, τσουκνίδα, τριγωνέλλα, γάλιο/κολλιτσίδα, άρκτιο |
|
Αντιφλεγμονώδη |
καλέντουλα, γλυκόριζα, κουρκουμάς, πεντάνευρο, άρκτιο |
|
Τονωτικά της πέψης |
μαραθόσπορος, γλυκάνισος, κουρκουμάς, κανέλα, τζίντζερ, γαρύφαλλο, εσπεριδοειδή |
|
- Αυτά είναι μόνο κάποια παραδείγματα από τα πολλά βότανα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με την κάθε αναφερόμενη δράση. Αναγράφονται με τη λαϊκή και όχι με την επίσημη, επιστημονική τους ονομασία. - Όλα τα βότανα ενδέχεται να έχουν αντενδείξεις, παρενέργειες, αλληλεπιδράσεις ή να χρειάζονται ειδικές προφυλάξεις. - Μπορείτε να πειραματιστείτε με τα βότανα που είναι ασφαλή για εσάς, σκέτα ή σε συνδυασμούς που σας ταιριάζουν θεραπευτικά αλλά και γευστικά. |
|
|
Συνταγή |
|
Σκορδόμελο με πιπέρι Η συνταγή συνδυάζει δύο αρχαίες συνταγές. Οι αρχαίοι Έλληνες συνδύαζαν μέλι με σκόρδο για τα προβλήματα του αναπνευστικού και οι Ρωμαίοι πιπέρι με μέλι. Υλικά: 1 κεφάλι σκόρδο, πολτοποιημένο, 1 κουτ. σούπας πιπέρι, 5 κουτ. σούπας μέλι. Αναμειγνύετε το πιπέρι με το σκόρδο και τα καλύπτετε με το μέλι. Κρατάτε το μείγμα σε ένα κλειστό βάζο για τουλάχιστον μισή μέρα, αναμιγνύετε όλα τα υλικά μαζί και χρησιμοποιείτε μερικές κουταλιές του γλυκού την ημέρα σκέτο, σε ψωμί ή σε ζεστό νερό. |
*Ο τεχνικός ορισμός της λέξης τοξίνη στη βιολογία είναι διαφορετικός από αυτόν που της αποδίδει η ολιστική ιατρική. Στην ολιστική ιατρική τοξίνη θεωρείται οποιαδήποτε περιττή για τον οργανισμό ουσία, που μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα υγείας.
**Οι παραπάνω προτάσεις και το παρόν άρθρο, σκοπό έχουν την ενημέρωση και δεν αντικαθιστούν την θεραπεία. Εφόσον θέλετε να χρησιμοποιήσετε βότανα θεραπευτικά, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή ειδικό επαγγελματία Βοτανοθεραπευτή.

Η Κωνσταντίνα Λίτσα σπούδασε Βοτανοθεραπεία στη Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου Napier στο Εδιμβούργο,στη Σκωτία. Έπειτα έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη "Συμβουλευτική Ψυχολογία στη Δημόσια Υγεία" και εκπαιδεύτηκε στη Συμβουλευτική (Solution Focused Counselling και Προσωποκεντρική Συμβουλευτική). Από το 2007 εργάστηκε ως Φυτοθεραπεύτρια στη Βρετανία, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και σε κοινοτικά προγράμματα σχεδιασμένα για ευάλωτες ομάδες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Για 3 χρόνια ήταν μέλος της ομάδας Αγωγής Υγείας του Δήμου του Εδιμβούργου,όπου εργαζόταν με εφήβους σε Γυμνάσια και έλαβε μέρος σε Βρετανικά προγράμματα εκπαίδευσης που αφορούσαν στην ανάπτυξη αυτοπεποίθησης και περιβαλλοντολογικής συνείδησης σε σχολεία. Συμμετείχε για 7 χρόνια στην ομάδα Herbal Scotland, όπου προσέφερε Πρώτες Βοήθειες με Βότανα σε Διεθνή Φεστιβάλ. Από τον Αύγουστο του 2011, ζει στην Ελλάδα, όπου εργάζεται ως Βοτανοθεραπεύτρια και προωθεί τις αρχές της Αειφόρου Καλλιέργειας (Permaculture).Έχει συνεργαστεί με πολλές τοπικές ομάδες και παραδίδει σεμινάρια αυτάρκειας και πρακτικά εργαστήρια με στόχο την εκπαίδευση για την αυτοδιαχείριση της υγείας και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
Περιοδικό Holistic Life - Τεύχος 106 (Νοέμβριος - Δεκέμβριος)

Το νέο τεύχος (106) του Holistic Life κυκλοφόρησε.
Η έντυπη έκδοση κυκλοφορεί δωρεάν σε 650 σημεία διανομής πανελλαδικά.
Για να γίνεις συνδρομητής συμπλήρωσε τη φόρμα συνδρομής.
Εδώ κατέβασε το νέο τεύχος.
Μερικά από τα άρθρα που θα διαβάσετε σε αυτό το τεύχος:
1.Έρευνα ρίχνει φως στις θεραπευτικές ιδιότητες της Arnica. Τα στοιχεία συνεχίζουν να αυξάνονται υπέρ της ομοιοπαθητικής!
2. Φιλικά βακτήρια για την αντιμετώπιση του άγχους!
3. Η θετική στάση ζωής προστατεύει τη μνήμη μας, καθώς μεγαλώνουμε!
4. Το μαγνήσιο μας βοηθά να παραμένουμε ευφυείς και βελτιώνει τη μνήμη μας!
5. Μαγνήσιο και ύπνος
6. Πρόπολη: το πρώτο φάρμακο που παρασκευάστηκε ποτέ!
7. Πως οι τοξικοί ρύποι μπορούν να βλάψουν μελλοντικές γενιές που δεν εκτέθηκαν ποτέ σε αυτούς
8. Φυσικοί τρόποι ενίσχυσης του ανοσοποιητικού.
9. Εννέα λόγοι για να πίνουμε τσάι.
10. Μαγνήσιο: Ποιες μορφές υπάρχουν και πως επιλέγω ανάλογα τις ανάγκες μου;
11. Αγιουρβέδα και Ιπποκράτειος θεωρία.
12. Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο ενός ακόμα καρδιακού επεισοδίου!
13. Προστασία & ενίσχυση του δέρματος το χειμώνα.
14. Ανθοϊάματα: Η ψυχική στάση σαν παράγοντας επίδρασης στην άμυνα του οργανισμού.
15. Η αναγκαιότητα επιστροφής στην παράδοση.
16. Yoga: [Urdhva Dhanurasana] - Η ανεστραμμένη γέφυρα.
Μέχρι το επόμενο τεύχος να θυμάστε να αναζητάτε πάντα εναλλακτικές (φυσικές) λύσεις σε προβλήματα που φαίνονται αδιέξοδα. Explore the Alternative !
www.holisticlife.gr | Facebook: holisticlifegr | Holistic life TV
Βοτανοθεραπεία: Προστατέψτε...τον προστάτη σας! (και μια συνταγή)
Ο προστάτης, είναι ένας πολύτιμος για τη διαιώνιση της ζωής αδένας, καθώς παράγει ένα πρωτεϊνούχο, γαλακτερό υγρό απαραίτητο για την εκσπερμάτωση και την επιβίωση του σπέρματος. Μπορεί να μην απασχολήσει τους άντρες για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους, αλλά οι παθήσεις του, ανήκουν στα σημαντικότερα ανδρολογικά προβλήματα. Τα πιο κοινά προβλήματα του προστάτη είναι η προστατίτιδα, η καλοήθης υπερπλασία προστάτη (ΚΥΠ) και ο καρκίνος του προστάτη. Συμπτώματα προστατίτιδας μπορεί να εμφανίσουν ένας στους δύο άντρες, και υπερπλασία προστάτη ένας στους τρεις, ειδικά άνω των 50 ετών. Καρκίνο του προστάτη μπορεί να εμφανίσουν ένας στους έξι άντρες.
Η συχνότητα αυτών των προβλημάτων, υποδεικνύει πόσο πολύτιμη είναι η πρόληψη, η παρακολούθηση και η έγκαιρη αντιμετώπιση. Οι σημαντικότεροι παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν στη φροντίδα του προστάτη είναι η ισορροπημένη διατροφή (με πολλά λαχανικά, φρούτα, λιπαρά οξέα, σπόρους, καρπούς και όσπρια), η άσκηση (μία με τρεις ώρες περπάτημα την εβδομάδα μειώνουν την πιθανότητα καρκίνου του προστάτη κατά 86%), μια ζωή χωρίς άγχος και ιδανικά χωρίς (ή έστω με ελάχιστο) αλκοόλ και, φυσικά, η χρήση των κατάλληλων βοτάνων στην καθημερινότητα.
Πολλά βότανα ανά τον κόσμο έχουν χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά για την ανακούφιση των προβλημάτων του προστάτη και έχουν ερευνηθεί ή γίνει γνωστά στη διεθνή αγορά βοτάνων, μερικά με θεαματικά αποτελέσματα και άλλα που χρήζουν περαιτέρω έρευνας. Τα πιο γνωστά, για παράδειγμα, για την ΚΥΠ είναι το Serenoa repens (Σο Παλμέτο) και το Pygeum africanum (Αφρικανική κερασιά). Υπάρχουν βέβαια πολλά εξίσου πολύτιμα, ελληνικά βότανα με παρόμοιες δράσεις.
Γενικότερα, ο προστάτης, παρότι αδένας του (ανδρικού) αναπαραγωγικού συστήματος, σχετίζεται με το ουροποιητικό σύστημα, επειδή βρίσκεται ακριβώς κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει την ουρήθρα, οπότε οι φλεγμονές του προστάτη ή η ΚΥΠ μπορεί να έχουν επιπλοκές στην ουροδόχο κύστη και κατ’ επέκταση στα νεφρά. Αυτός είναι ο λόγος που η βοτανοθεραπευτική αντιμετώπιση των προβλημάτων του προστάτη περιλαμβάνει βότανα που στηρίζουν με διάφορους τρόπους και το ουροποιητικό σύστημα. Φυσικά, ως ολιστικό μοντέλο θεραπείας, χρειάζεται να συμπεριλαμβάνει ένα πλάνο διατροφής και άλλων συνηθειών υγείας.
Τα κατάλληλα επιλεγμένα βότανα μπορεί να συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής ή και, ιδανικά, στην εξάλειψη κάποιων συμπτωμάτων. Ωστόσο, η κάθε μεμονωμένη περίσταση απαιτεί ξεχωριστή (ιατρική) παρακολούθηση και ειδική διαχείριση, ώστε η χρήση των βοτάνων να είναι αποτελεσματική και ασφαλής.
Στη δυτική φυτοθεραπεία η τελική επιλογή των βοτάνων που προτείνονται περιλαμβάνει βότανα με θεραπευτικές δράσεις που ενδείκνυνται για το αντίστοιχο σύμπτωμα ή σωματικό πρόβλημα, υπό το πρίσμα ενός ολιστικού μοντέλου διάγνωσης και θεραπείας. Έτσι λοιπόν, πριν καταλήξουμε στην επιλογή των βοτάνων, που μπορούν συνήθως να συνδυαστούν, δίνουμε έμφαση στο να επιλέξουμε τις κατάλληλες δράσεις.*
(*Η ορολογία που χρησιμοποιείται για τις δράσεις των βοτάνων κάποιες φορές ταυτίζεται με την ορολογία της δυτικής ιατρικής, ενώ άλλες φορές με την ορολογία παραδοσιακών ή ολιστικών μοντέλων θεραπείας.)
Για την αντιμετώπιση προβλημάτων του προστάτη, χρησιμοποιούνται παραδοσιακά φυτά με τις παρακάτω δράσεις:

Τα πιο διαδεδομένα φυτικής προέλευσης αυτοσυνταγογραφούμενα σκευάσματα για την αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων του προστάτη περιέχουν Σο Παλμέτο ή Αφρικανική κερασιά. Άλλα κοινά φυτά είναι η σίκαλη (χρησιμοποιείται η γύρη της), το Αφρικανικό Αστρό-χορτο (σε ελεύθερη απόδοση από το αγγλικό “Star-grass”/ Hypoxis hemerocallidea), η τσουκνίδα, ο ιβίσκος, το κόκκινο τριφύλλι και το λάδι από κολοκυθόσπορο (ως συμπλήρωμα στο φαγητό ή σε κάψουλες), όπως και μια μεγάλη κατηγορία λαχανικών και φρούτων που περιέχουν λυκοπένιο και άλλα αντιοξειδωτικά συστατικά. Παρότι θα αναφερθούμε στα δύο πιο γνωστά, αξίζει να υπενθυμιστεί πως συνδυασμοί από βότανα που καλύπτουν όλες τις ζητούμενες δράσεις, ακόμη και από κοινά βότανα, που αναφέρονται στον πίνακα, μπορεί να έχουν αντίστοιχα αποτελέσματα με τα παρακάτω εξωτικά φυτά.
Το Σο Παλμέτο (“Saw palmetto”) είναι το δημοφιλέστερο βότανο παγκοσμίως για την αντιμετώπιση της ΚΥΠ, της προστατίτιδας και των προβλημάτων του ουροποιητικού. Παρότι χρειάζονται περισσότερες έρευνες για την εξακρίβωση της αποτελεσματικότητάς του, έχει χρησιμοποιηθεί από τους Ινδιάνους της Ανατολικής Ακτής της Κεντρικής Αμερικής για περισσότερα από 300 χρόνια και η χρήση του στην Ευρώπη έχει εγκριθεί επίσημα για την αντιμετώπιση του πρώτου και δεύτερου σταδίου Καλοήθους Υπερπλασίας Προστάτη. Πρόκειται για έναν μικρό φοίνικα, από τον οποίο χρησιμοποιούμε τους καρπούς. Θέλει προσοχή στη χρήση λόγω του ότι αλληλεπιδρά με κάποια αντιπηκτικά καθώς και άλλα φάρμακα.
Η Αφρικάνικη κερασιά (Pygeum africanum) και συγκεκριμένα ο φλοιός της, είναι το συστατικό εκατοντάδων φαρμακευτικών και βοτανικών σκευασμάτων που χρησιμοποιούνται στην παγκόσμια αγορά. Λόγω της υπερσυλλογής ως φάρμακο και για ξυλεία, θεωρείται “απειλούμενο” είδος. Αυτός είναι ο λόγος που στη Δυτική Βοτανοθεραπεία δεν υποστηρίζεται πλέον η χρήση του, εκτός και εάν υπάρχει έγκυρη πιστοποίηση ότι η πρώτη ύλη προέρχεται από καλλιεργούμενα φυτά.
Η Αφρικανική κερασιά μπορεί να αντικατασταθεί με τον Κουρκουμά, τη Φιλιπέντουλα (Σπειραία) ή το Πεντάνευρο, που έχουν παραπλήσιες θεραπευτικές ιδιότητες.
Smoothie “Προστασία του προστάτη”
Υλικά (για 2 σερβιρίσματα): 1 ρόδι καθαρισμένο, ½ κούπα σμέουρα, ½ κούπα “κράνμπερι”, ½ κούπα φράουλες, ½ κούπα κεράσια, ½ κούπα αμυγδαλόγαλο, 1 μεγάλη φέτα καρπούζι (με ή χωρίς τα κουκούτσια)
Αναμιγνύετε όλα τα υλικά στο μπλέντερ - αν το θέλετε παγωμένο μπορείτε να φροντίσετε ώστε τα υλικά να είναι παγωμένα ή μπορείτε να προσθέσετε πάγο στο μπλέντερ.
Χυμός “Πράσινος προστάτης”
Υλικά (για 2 σερβιρίσματα): 1 αγγούρι, 2 καρότα, 1 παντζάρι, 4 κοτσάνια “σέλερι”, 1 ματσάκι μαϊντανός, χυμός 2 γκρέιπφρουτ, 5 φύλλα λαχανίδας (kale), 2 κουταλιές της σούπας τσουκνίδα αποξηραμένη, ½ κουταλιά του γλυκού πράσινο τσάι, ½ κουταλιά του γλυκού κουρκουμά (προαιρετικά).
Φτιάχνετε χυμό από όλα τα φρούτα και λαχανικά στον αποχυμωτή (ή αν δεν έχετε στο μπλέντερ και μετά σουρώνετε σε μουσελίνα) και αναμιγνύετε στο μπλέντερ τον χυμό με την αποξηραμένη τσουκνίδα, το πράσινο τσάι ή και τον κουρκουμά
-Μπορείτε να αυτοσχεδιάσετε με τις συνταγές, χρησιμοποιώντας διαφορετικούς συνδυασμούς φρούτων και λαχανικών. Προσθέστε έναν χυμό στην καθημερινή σας ρουτίνα!
*Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή κάποιον ειδικό πριν την θεραπευτική χρήση οποιουδήποτε βοτάνου. Τα περισσότερα έχουν αντενδείξεις και αλληλεπιδρούν με άλλα φάρμακα. Βεβαιωθείτε ότι τηρείτε τις προφυλάξεις για τις χρήσεις όλων των βοτάνων.
*Η βοτανοθεραπευτική αντιμετώπιση περιλαμβάνει λήψη εκτενούς ιστορικού, ιατρικές εξετάσεις όπου χρειαστεί και συνεργασία με επαγγελματίες υγείας. Η αγωγή που προτείνεται μπορεί να περιλαμβάνει συνδυασμούς βοτάνων και αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής. Οι παραπάνω πληροφορίες δεν αντικαθιστούν την επαγγελματική γνώμη του εκπαιδευμένου ειδικού.

Η Κωνσταντίνα Λίτσα σπούδασε Βοτανοθεραπεία στη Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου Napier στο Εδιμβούργο,στη Σκωτία. Έπειτα έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη "Συμβουλευτική Ψυχολογία στη Δημόσια Υγεία" και εκπαιδεύτηκε στη Συμβουλευτική (Solution Focused Counselling και Προσωποκεντρική Συμβουλευτική). Από το 2007 εργάστηκε ως Φυτοθεραπεύτρια στη Βρετανία, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και σε κοινοτικά προγράμματα σχεδιασμένα για ευάλωτες ομάδες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Για 3 χρόνια ήταν μέλος της ομάδας Αγωγής Υγείας του Δήμου του Εδιμβούργου,όπου εργαζόταν με εφήβους σε Γυμνάσια και έλαβε μέρος σε Βρετανικά προγράμματα εκπαίδευσης που αφορούσαν στην ανάπτυξη αυτοπεποίθησης και περιβαλλοντολογικής συνείδησης σε σχολεία. Συμμετείχε για 7 χρόνια στην ομάδα Herbal Scotland, όπου προσέφερε Πρώτες Βοήθειες με Βότανα σε Διεθνή Φεστιβάλ. Από τον Αύγουστο του 2011, ζει στην Ελλάδα, όπου εργάζεται ως Βοτανοθεραπεύτρια και προωθεί τις αρχές της Αειφόρου Καλλιέργειας (Permaculture).Έχει συνεργαστεί με πολλές τοπικές ομάδες και παραδίδει σεμινάρια αυτάρκειας και πρακτικά εργαστήρια με στόχο την εκπαίδευση για την αυτοδιαχείριση της υγείας και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
