Όταν η Δρ Έλεν Κάτλερ ήταν πέντε ετών, η σχέση της με το φαγητό άλλαξε ξαφνικά. Κάθε φορά που έτρωγε, είχε κράμπες και η κοιλιά της φούσκωνε υπερβολικά μέχρι που έμοιαζε έγκυος. Ανέπτυξε πολλαπλές σοβαρές τροφικές ευαισθησίες και είχε συνεχώς δυσκοιλιότητα. Ως έφηβη, "κοίταζα άλλα κορίτσια της ηλικίας μου με έκπληξη, βλέποντάς τα να τρώνε ό,τι ήθελαν και να μπορούν να φορούν αυτά τα στενά τζιν", αναφέρει. "Για χρόνια πίστευα ότι δεν μπορούσα να κάνω τίποτα για την κατάστασή μου και ότι δεν υπήρχε καμία βοήθεια στον ορίζοντα".
Όταν μπήκε στη σχολή χειροπρακτικής, τα συμπτώματά της επιδεινώθηκαν κάτω από το άγχος του συνδυασμού πλήρους φοίτησης στη σχολή και νυχτερινής εργασίας σε εφημερίες με επείγοντα περιστατικά. Διαγνώστηκε με ελκώδη κολίτιδα και φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, της συνέστησαν φάρμακα και χειρουργική επέμβαση, αλλά αρνήθηκε.
Αντ' αυτού δοκίμασε μια μεγάλη ποικιλία εναλλακτικών θεραπειών, από κολονοθεραπείες μέχρι νηστεία, περίεργες δίαιτες και συμπληρώματα διατροφής. Αλλά συνέχισε να αρρωσταίνει όλο και περισσότερο, υποφέροντας από κόπωση, συνεχή κρυολογήματα και χρόνιες πληγές στο στόμα.
Τελικά, εξομολογήθηκε την κατάστασή της σε έναν από τους καθηγητές της στη σχολή. Προς μεγάλη της έκπληξη, της συνέστησε να δοκιμάσει να παίρνει πεπτικά ένζυμα φυτικής προέλευσης όταν έτρωγε. Χωρίς να έχει τίποτα να χάσει, το δοκίμασε, λαμβάνοντας με θρησκευτική ευλάβεια πεπτικά ένζυμα σε κάθε γεύμα.
"Δύο εβδομάδες αργότερα, τα συμπτώματα της κολίτιδας είχαν εξαφανιστεί μαζί με την κόπωση, τα κρυολογήματα, τις πληγές στο στόμα, τις ευαισθησίες στα τρόφιμα, τα πάντα", λέει η Κάτλερ. "Ήταν σαν να έγινα ένας εντελώς διαφορετικός άνθρωπος".
Σε εκείνο το σημείο άρχισε η δια βίου μελέτη της για αυτό που η ίδια αποκαλεί "μικροθαύματα".

Τι είναι τα ένζυμα;*
Τα ένζυμα είναι πρωτεΐνες που αποτελούνται από αμινοξέα και δημιουργούνται σε πολλές περιοχές του σώματος - στο στομάχι και στο λεπτό έντερο, στο θύμο αδένα, στο ήπαρ, στο πάγκρεας και αλλού. Τα ένζυμα είναι απαραίτητα για όλες τις διαδικασίες της ζωής και είναι υπεύθυνα για την επιτάχυνση των χημικών αντιδράσεων σε κάθε κύτταρο του σώματός μας.
Γνωστά και ως βιοκαταλύτες, είναι υπεύθυνα για τη διατήρηση της ομοιόστασης (της συνολικής βιοχημικής ισορροπίας), βοηθούν σε όλες τις διαδικασίες δομικής υποστήριξης (για παράδειγμα, στη δημιουργία μυών) και διασπούν ένα τεράστιο φάσμα ουσιών, συμπεριλαμβανομένων των τροφών και των τοξινών.
Τα χιλιάδες διαφορετικά ένζυμα στο σώμα μπορούν να καταταγούν σε έξι θεμελιώδεις κατηγορίες με βάση τη λειτουργία τους: υδρολάσες που εμπλέκονται σε χημικές αντιδράσεις με το νερό, οξειδοαναγωγάσες που καταλύουν διαδικασίες οξείδωσης, λυάσες που διασπούν χημικούς δεσμούς, τρανσφεράσες που εμπλέκονται σε λειτουργίες μεταφοράς (όπως η σηματοδότηση), λιγάσες που εμπλέκονται σε διαδικασίες σύνδεσης και ισομεράσες που διευκολύνουν τις δομικές αλλαγές σε διάφορα μόρια.
Κάθε ένζυμο στο σώμα είναι υπεύθυνο για μια συγκεκριμένη δράση, από την υποβοήθηση της αναπνοής έως τη διευκόλυνση της πέψης, από την πήξη του αίματος έως την υποστήριξη της νευρικής λειτουργίας και την αντιγραφή του DNA.
Όλες οι διαφορετικές κατηγορίες ενζύμων μπορούν να ενταχθούν σε τρεις κύριες κατηγορίες: τα μεταβολικά ένζυμα (ή αλλιώς συστημικά ένζυμα) που τρέχουν κάθε πτυχή των βιοχημικών διεργασιών του σώματός μας, τα πεπτικά ένζυμα που χωνεύουν τις τροφές μας και τα τροφικά ένζυμα που μπορούν να ληφθούν μόνο εξωτερικά από ωμές τροφές.
"Η συντριπτική πλειονότητα των ενζύμων που κατασκευάζονται από το σώμα είναι συστημικά ένζυμα", λέει η Κάτλερ. "Είναι υπεύθυνα για τη διατήρηση των ιστών του αίματος και των οργάνων μας. Εξασφαλίζουν ότι η καρδιά μας χτυπάει τακτικά, οι μύες μας συστέλλονται και χαλαρώνουν σωστά και οι αισθήσεις μας, συμπεριλαμβανομένης της όρασης και της ακοής, παραμένουν οξυμένες. Απομακρύνουν τη δυνητικά ανθυγιεινή LDL-χοληστερόλη από το αίμα, παράγουν και εξισορροπούν τις ορμόνες μας και παρέχουν τους νευροδιαβιβαστές που υποστηρίζουν τη μνήμη και τη διάθεση".
Τα συστημικά ένζυμα υποστηρίζουν επίσης την κυτταρική ανάπτυξη και επιδιόρθωση, μετατρέπουν τους υδατάνθρακες, τις πρωτεΐνες και τα λίπη σε καύσιμα για τα κύτταρά μας και βοηθούν στην αποβολή των άχρηστων υλικών από το σώμα.
"Σε ιδανικές συνθήκες, το σώμα μας μπορεί να παράγει όλα τα συστημικά ένζυμα που χρειάζεται", λέει. "Αλλά αν το σώμα εξαντλήσει τα αποθέματά του -κυρίως επειδή είναι τόσο απασχολημένο με την παραγωγή πεπτικών ενζύμων- δεν μπορεί πλέον να θεραπευτεί ή να ανοικοδομηθεί αποτελεσματικά. Τότε είναι που εμφανίζονται πολλά προβλήματα με το ανοσοποιητικό σύστημα. Σε αυτό το σημείο, η συμπλήρωση με τα κατάλληλα συστημικά ένζυμα μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά".
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους το σώμα πρέπει να εργάζεται τόσο σκληρά για τη δημιουργία πεπτικών ενζύμων είναι επειδή τα ένζυμα των τροφών συχνά εξαντλούνται ή ακόμη και εξαλείφονται κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος, της παστερίωσης και της επεξεργασίας. Ένας άλλος παράγοντας που συμβάλλει στην έλλειψη ενζύμων στις τροφές μας είναι η ταχεία εξάντληση των θρεπτικών συστατικών στα εδάφη στα οποία καλλιεργούνται. Η δημιουργία ενδογενών πεπτικών ενζύμων (που παράγονται στο σώμα) καθίσταται ζωτικής σημασίας για να βοηθήσουν στη διάσπαση των τροφών, την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών και τη μεταφορά τους σε όλο το σώμα.
Δυστυχώς, καθώς γερνάμε, κυρίως λόγω του στρες και της κατανάλωσης ιδιαίτερα επεξεργασμένων, βασικά άπεπτων τροφών, το σώμα μας χάνει την ικανότητά του να δημιουργεί αρκετά πεπτικά και συστημικά ένζυμα.
"Αν το σώμα δεν μπορεί να χωνέψει σωστά τις τροφές για μεγάλο χρονικό διάστημα, απλά εγκαταλείπει κατά κάποιο τρόπο την προσπάθεια να δημιουργήσει πεπτικά ένζυμα", τονίζει η Κάτλερ. "Και όταν δεν χωνεύετε την τροφή σας, τότε τα σωματίδια της τροφής εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος και στους ιστούς, και το ανοσοποιητικό σύστημα τίθεται σε κίνδυνο, και τότε αρχίζετε να έχετε όλες αυτές τις τροφικές ευαισθησίες και αντιδράσεις.
"Αρχίζετε να φτερνίζεστε και να βήχετε. Έχετε κνίδωση και πονοκεφάλους. Κουράζεστε και δεν μπορείς να γυμναστείτε. Έχετε συνεχείς φλεγμονές και πόνο. Τα μαλλιά σας πέφτουν και δεν μπορείτε να καταπολεμήσετε τις λοιμώξεις και είστε πάντα άρρωστοι".
Η Κάτλερ λέει ότι οι περισσότεροι επαγγελματίες εναλλακτικής υγείας, ακόμη και οι γιατροί, καταλήγουν να συνταγογραφούν κάθε είδους συμπληρώματα διατροφής για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση τέτοιου είδους προβλημάτων. Δυστυχώς, λέει ότι τα συμπληρώματα είναι λίγο-πολύ μία αποτυχημένη λύση αν δεν χωνεύετε σωστά τις τροφές.
"Αρχίζετε να παίρνετε βιταμίνες και μέταλλα και να ξοδεύετε όλα αυτά τα χρήματα σε συμπληρώματα και καταλήγετε απλώς με ακριβά ούρα και κόπρανα. Γιατί αν δεν μπορείτε να χωνέψετε ούτε καν το φαγητό σας, πώς περιμένετε να χωνέψετε όλα αυτά τα συμπληρώματα που παίρνετε; Αλλά αν απλά αρχίσετε να παίρνετε πεπτικά ένζυμα, μπορείτε να αρχίσετε να χωνεύετε ξανά σωστά την τροφή σας και το ανοσοποιητικό σας σύστημα αρχίζει να λειτουργεί ξανά, το ίδιο και η παραγωγή ενζύμων στο σώμα".
Η Κάτλερ μιλάει για τους χιλιάδες ασθενείς που έχει βοηθήσει με ενζυμοθεραπεία όλα αυτά τα χρόνια -όπως ένας άνδρας που ήρθε σε αυτήν με χρόνια φλεγμονή στα γόνατα και αρθρίτιδα. Στα εξήντα του, είχε υποβληθεί σε αντικατάσταση ενός γόνατος και των δύο ισχίων και δεν ήθελε να υποβληθεί σε άλλη μια χειρουργική επέμβαση. Αφού αξιολόγησε τα συμπτώματά του και τον τρόπο ζωής του, συνειδητοποίησε ότι δεν χώνευε υδατάνθρακες. Επίσης, έτρωγε πάρα πολλές πρωτεΐνες, έπινε πολύ αλκοόλ και γενικά υπερκατανάλωνε. Του χορήγησε πεπτικά ένζυμα και του συνέστησε κάποιες ασκήσεις. Ο πόνος, η φλεγμονή και η επιθυμία του για φαγητό μειώθηκαν γρήγορα. Έξι χρόνια αργότερα, το γόνατό του εξακολουθεί να είναι δυνατό και το ίδιο ισχύει και για τον ίδιο.

Ωφέλιμα για ό,τι σας ενοχλεί*
Τα ένζυμα έχει αποδειχθεί ότι είναι θεραπευτικά για ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων υγείας, συμπεριλαμβανομένων των μεταβολικών ανεπαρκειών, των οφθαλμικών προβλημάτων και των προβλημάτων των αρθρώσεων, του καρκίνου και των καρδιακών παθήσεων.¹ Το ένζυμο granzyme A έχει αποδειχθεί ότι ρυθμίζει τη φλεγμονή.² Το ένζυμο PRMT1 ενισχύει την ανοσολογική λειτουργία και τη δημιουργία αντισωμάτων.³ Το ένζυμο L-ασπαραγινάση χρησιμοποιείται εδώ και καιρό με φάρμακα για την επιτυχή θεραπεία της οξείας λεμφοβλαστικής λευχαιμίας.⁴
Οι ελλείψεις ενζύμων θεωρούνται πιθανός ένοχος πίσω από το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.⁵ Μια μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη για να διαπιστωθεί αν η συμπληρωματική χορήγηση του ενζύμου DAO (οξειδάση της διαμίνης, ένα πεπτικό ένζυμο που παράγεται στα νεφρά, το θύμο και τα έντερα) μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα της ινομυαλγίας.⁶
Η ενζυμική θεραπεία χρησιμοποιείται στη θεραπεία των ασθενειών λυσοσωμικής αποθήκευσης, σπάνιων γενετικών ασθενειών που προκαλούν συσσώρευση τοξινών στα κύτταρα.⁷ Το ένζυμο αργινάση 1 μελετάται ως θεραπεία για ορισμένους καρκίνους, καθώς και για τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η οποία προκαλεί το σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων στον αμφιβληστροειδή λόγω έλλειψης οξυγόνου, εμποδίζοντας την όραση.⁸ Η αργινάση μελετάται επίσης ως θεραπεία για καρδιαγγειακές παθήσεις,⁹ και το ένζυμο αλκαλική φωσφατάση έχει βρεθεί ότι προάγει την περιοδοντική αναγέννηση σε ποντίκια.¹⁰

Η ιδανική ενζυμική αγωγή*
Σύμφωνα με την Δρ Κάτλερ, το ιδανικό σχήμα είναι να λαμβάνετε μια πραγματικά καλή φόρμουλα πεπτικών ενζύμων με κάθε γεύμα. Συνιστά επίσης τη λήψη ενζύμων πρωτεάσης μεταξύ των γευμάτων - τουλάχιστον να παίρνετε πρωτεάση το βράδυ για να βοηθήσετε τον οργανισμό να επιδιορθωθεί.
"Η πρωτεάση είναι το ένζυμο που είναι υπεύθυνο για την πέψη των πρωτεϊνών", λέει, "και συμβάλλει στη γενική καλή υγεία με πολλούς τρόπους. Καθαρίζει το αίμα και διασπά τα μόρια που μπορεί να διαταράξουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, μειώνει το οίδημα και τη φλεγμονή και επίσης αποτρέπει τη συσσώρευση υπερβολικής ινικής, η οποία μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνους θρόμβους αίματος και ίνωση (συσσώρευση υπερβολικής ινικής στους μυϊκούς ιστούς)".

Πώς να πάρετε τα ένζυμα*
Πάρτε πεπτικά ένζυμα αμέσως πριν αλλά όχι περισσότερο από 10 λεπτά πριν από κάθε γεύμα. Εάν έχετε κάποια πάθηση που σχετίζεται με τα οξέα, όπως καούρα ή παλινδρόμηση οξέων, γαστρίτιδα ή έλκος, πάρτε μία κάψουλα με την πρώτη μπουκιά φαγητού.
Εάν έχετε φάει ένα ιδιαίτερα μεγάλο γεύμα, πάρτε άλλο ένα ένζυμο αμέσως μετά. Η κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας με τη μία μπορεί να υπερφορτώσει την ικανότητα του σώματός σας να χωνέψει το φαγητό, οπότε προσαρμόστε τη δόση σας ανάλογα.

Πρωτεάση και άλλα πρωτεολυτικά ένζυμα*
Για τη γενική διατήρηση της υγείας, η Κάτλερ συνιστά τη λήψη μιας κάψουλας πρωτεάσης δύο ή τρεις φορές την ημέρα, μία ώρα πριν ή δύο ώρες μετά το γεύμα.
Για συστημική χρήση, δεν θέλετε το ένζυμο να αρχίσει να δρα στις τροφές στο έντερο. Αντίθετα, θα πρέπει να ταξιδεύει ανέπαφο από τα έντερα στην κυκλοφορία του αίματος, όπου μπορεί να δράσει στο αίμα και το λεμφικό σύστημα.
Πίνετε μια καλή ποσότητα φρέσκου νερού με πρωτεάση.

Επιθυμία για φαγητό
Αν αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί έχετε λιγούρες για ζάχαρη, υδατάνθρακες, λίπος και αλάτι ή πρωτεΐνες, να η απάντηση.
"Οι τροφές που λαχταράμε είναι αυτές στις οποίες είμαστε πιο ευαίσθητοι, επειδή δεν τις χωνεύουμε", λέει η Δρ Κάτλερ. "Αν δεν διασπάτε τους υδατάνθρακές σας, για παράδειγμα, δεν απορροφάτε αυτά τα θρεπτικά συστατικά, οπότε τα αποζητάτε. Μόλις αρχίσετε να χωνεύετε τις τροφές που λαχταράτε, δεν θα τις λαχταράτε πια".

Φυτικές ίνες
Οι άνθρωποι που δεν χωνεύουν τις φυτικές ίνες έχουν πρόβλημα με τις ωμές τροφές, συνήθως επειδή έχουν πρόβλημα με την πέψη της κυτταρίνης - ένα σημαντικό δομικό συστατικό των κυτταρικών τοιχωμάτων των πράσινων φυτών. Αυτοί οι άνθρωποι συχνά καταλήγουν με προβλήματα ευερέθιστου εντέρου που μπορούν εύκολα να διορθωθούν με τη λήψη κυτταρινάσης, ενός ενζύμου που δεν παράγει ο ανθρώπινος οργανισμός και το οποίο δημιουργείται κυρίως από βακτήρια και μύκητες.

Πρωτεΐνες και λίπη*
Οι άνθρωποι που δεν χωνεύουν τις πρωτεΐνες τείνουν να λαχταρούν τις πρωτεΐνες και τη ζάχαρη. Συχνά φουσκώνουν σχεδόν αμέσως μετά το φαγητό και μπορεί επίσης τελικά να αναπτύξουν προβλήματα όπως γαστρίτιδα, καούρα ή γαστρεντερική παλινδρόμηση. Είναι επιρρεπείς σε θέματα σκωληκοειδίτιδας. Η χρόνια δυσκοιλιότητα είναι επίσης ένα ζήτημα.
Όταν δυσκολεύεστε να χωνέψετε τα λίπη, καταλήγετε να επιθυμείτε λιπαρές τροφές και αλάτι. Επίσης, φουσκώνετε -όπως οι άνθρωποι που έχουν πρόβλημα με την πέψη των πρωτεϊνών, φουσκώνετε σχεδόν αμέσως μετά το φαγητό.
Επιπλέον, μπορεί να αντιμετωπίσετε:

- Δυσκολία στην απώλεια βάρους.
- Συχνές ή χρόνιες λοιμώξεις (βακτηριακές, ιογενείς ή ζυμομυκητιασικές).
- Διαβήτη ή περίσσεια σακχάρου στα ούρα.
- Υπογλυκαιμία
- Οστεοαρθρίτιδα.
- Προβλήματα εκφυλισμού των δίσκων της σπονδυλικής στήλης.
- Οστικές αγκυλώσεις.
- Οστεοπόρωση.
- Νόσο της χοληδόχου κύστης.
- Υποθυρεοειδισμός
- Ενοχλήσεις εμμηνόπαυσης, προεμμηνορροϊκό σύνδρομο ή/και ινοκυστικοί μαστοί.
- Άγχος.
- Ελλείψεις βιταμινών Α, D και Ε.

Υδατάνθρακες*
Τα άτομα που δεν χωνεύουν τους υδατάνθρακες επιθυμούν υδατάνθρακες και σάκχαρα (ψωμί και γλυκά κ.λπ.). Όταν δεν χωνεύετε τους υδατάνθρακες, η τροφή καταλήγει να ζυμώνεται στο έντερό σας και έτσι αναπτύσσονται συμπτώματα που σχετίζονται με τη ζύμωση. Υποφέρετε επίσης από φούσκωμα μερικές ώρες μετά την κατανάλωση ενός γεύματος πλούσιου σε υδατάνθρακες.
Μπορεί να έχετε περισσότερα προβλήματα με ευερέθιστο έντερο, μαλακά κόπρανα ή δυσκοιλιότητα. Μερικές φορές μπορεί να έχετε εναλλαγές μεταξύ μαλακών κενώσεων και δυσκοιλιότητας. Μπορεί επίσης να υποφέρετε από κόπωση.
Τα πρόσθετα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

- Υπερβολικά αέρια μετά την κατανάλωση ωμών ή πλούσιων σε φυτικές ίνες τροφών.
- Διάρροια, ειδικά μετά την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν λακτόζη.
- Δυσκοιλιότητα, ειδικά μετά την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν μαλτόζη ή σακχαρόζη.
- Τάση για άφθες ή έρπητα ζωστήρα.
- Δερματικά προβλήματα όπως ακμή, έκζεμα και ψωρίαση.
- Υψηλά επίπεδα λιπών στο αίμα, ολικής χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων.
- Αναπνευστικά προβλήματα, ιδίως άσθμα.
- Ίλιγγοι ή ζάλη.
- Κολίτιδα ή νόσος του Crohn.
- Καντιντίαση (μολύνσεις από ζυμομύκητες).
- Λοιμώξεις του αυτιού.
- Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής / υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).
- Συναισθηματική δυσφορία όπως εναλλαγές της διάθεσης, κατάθλιψη, κρίσεις άγχους, θυμός ή βίαιη συμπεριφορά.

Τι να αναζητήσετε σε μια φόρμουλα πεπτικών ενζύμων*
Σύμφωνα με την Δρα Κάτλερ, τα ένζυμα φυτικής προέλευσης είναι τα καλύτερα. Επιπλέον, τα ένζυμα ζωικής προέλευσης καταστρέφονται πιο εύκολα από το οξύ του στομάχου. Βεβαιωθείτε επίσης ότι οι κάψουλες έχουν φυτική βάση και δεν είναι φτιαγμένες από ζωική ζελατίνη.
Πολλά προϊόντα ενζύμων διαθέτουν επικάλυψη που έχει σχεδιαστεί για να εκτίθενται λιγότερο τα ένζυμα στα οξέα του στομάχου, αλλά η Κάτλερ λέει ότι είναι λιγότερο αποτελεσματικά από εκείνα χωρίς επικάλυψη.
Όταν ψάχνετε για ένα αποτελεσματικό πεπτικό ένζυμο ευρέος φάσματος, βεβαιωθείτε ότι υπάρχουν τουλάχιστον 13 διαφορετικά ένζυμα στη φόρμουλα. Μην ανησυχείτε για το πώς αναγράφεται η ποσότητα κάθε ενζύμου. Τις περισσότερες φορές είναι σε ενζυμικές μονάδες, το μέτρο της καταλυτικής δραστηριότητας ενός συγκεκριμένου ενζύμου (ρυθμός χημικής αντίδρασης). Οι ενζυμικές μονάδες είναι διαφορετικές για κάθε ένζυμο. Για παράδειγμα, τα ένζυμα κυτταρινάσης μετρώνται σε μονάδες κυτταρινάσης (CU) και η δραστηριότητα των πρωτεασών μετράται σε μονάδες αιμοσφαιρίνης βάσης τυροσίνης (HUT).
"Πραγματικά δεν έχει σημασία", λέει η Κάτλερ. "Οι μονάδες είναι συνήθως ισοδύναμες. Ορισμένες εταιρείες χρησιμοποιούν χιλιοστόγραμμα στην ετικέτα, άλλες χρησιμοποιούν μονάδες. Δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ανησυχείτε".
Συμβουλεύει να αγοράζετε συνδυασμούς με τα περισσότερα από τα ακόλουθα ένζυμα:

Αμυλάση: Μετατρέπει τους σύνθετους υδατάνθρακες σε απλά σάκχαρα.
Πρωτεάση: Διασπά πρωτεΐνες.
Γλυκοαμυλάση: Διασπά τα άμυλα και τους υδατάνθρακες μακράς αλυσίδας σε σάκχαρα.
Λιπάση: Διασπά λίπη.
Κυτταρινάση: Διασπά την κυτταρίνη (φυτικές ίνες) σε β-γλυκόζη.
Άλφα-γαλακτοσιδάση: Διασπά τα σάκχαρα και τα λίπη.
Διαστάση: Διασπά το άμυλο, μετατρέποντάς το σε μαλτόζη (σάκχαρο)
Ημικυτταρινάση: Διασπά την ημικυτταρίνη, μια μορφή κυτταρίνης από τα κυτταρικά τοιχώματα των φυτών.
Ινβερτάση: Διασπά τη σακχαρόζη σε φρουκτόζη και γλυκόζη.
Β-γλυκανάση: Διασπά γλυκοζιτικούς δεσμούς (δεσμοί μεταξύ μορίων υδατανθράκων και άλλων ομάδων μορίων) που βοηθούν στο σχηματισμό μυκητιακών κυττάρων όπως η καντιντίαση.
Πεπτιδάση: Διασπά πρωτεΐνες.
Φυτάση: Προλαμβάνει την απώλεια οστικής μάζας και μειώνει την οστεοπόρωση.
Παρακολουθήστε πώς ανταποκρίνεστε τόσο στα πεπτικά όσο και στα συστημικά ένζυμα για ένα μήνα.

Θεραπευτικά, αλλά όχι πανάκεια*
Η Κάτλερ είναι ξεκάθαρη ότι όσο καταπληκτικά και αν είναι τα ένζυμα, δεν είναι η απάντηση σε όλα (αν και μερικές φορές φαίνεται να είναι). Λειτουργούν καλύτερα σε συνδυασμό με μια υγιεινή διατροφή, ένα κατάλληλο πρόγραμμα άσκησης, μειωμένο στρες, ενυδάτωση και άλλα μέτρα υγείας. Μερικές φορές πρέπει να γίνουν σωματικές προσαρμογές, να εκκαθαριστούν ευαισθησίες, να απομακρυνθούν από το σώμα προβληματικές τοξίνες όπως τα βαρέα μέταλλα και πολλά άλλα. Αλλά κάνουν καταπληκτική δουλειά βελτιώνοντας τη συνολική υγεία και ζωτικότητα του ατόμου.
"Η ομορφιά με τα ένζυμα είναι ότι πραγματικά αισθάνεστε κάτι όταν τα παίρνετε. Νιώθεις τη διαφορά. Τα μαλλιά, το δέρμα και τα νύχια σας βελτιώνονται, οι ορμόνες σας έρχονται σε ισορροπία, χάνετε βάρος, η ενέργεια αυξάνεται και οι λιγούρες εξαφανίζονται.
"Η ενζυμική θεραπεία είναι επίσης αντιγηραντική", λέει η ίδια. "Μπορεί να γερνάτε, αλλά δεν χρειάζεται να γερνάτε. Θα πρέπει να έχετε την ίδια ενέργεια με εκείνη που είχατε όταν ήσασταν νεότεροι. Για την αύξηση της μακροζωίας και την αντιγήρανση, η καλή πέψη είναι η σύστασή μου".

Δίαιτες για τροφικές δυσανεξίες*
Αν δεν χωνεύετε καλά κάποιες τροφές, πάρτε πεπτικά ένζυμα και καταναλώστε τις ακόλουθες τροφές στα περισσότερα γεύματα για να έχετε τις καλύτερες πιθανότητες για μια υγιή ζωή.

Δίαιτα δυσανεξίας στους υδατάνθρακες*
- Πολλά λαχανικά, ωμά ή μαγειρεμένα, χωρίς λίπος ή αλάτι.
- Πολύ μεταλλικό νερό και τσάι από βότανα.
- Μέτρια υγιεινά λίπη, φυτικές πρωτεΐνες και ζωικές πρωτεΐνες.
- Ελάχιστα σάκχαρα, φρούτα, γαλακτοκομικά προϊόντα, καλαμπόκι και γλυκά λαχανικά όπως τα καρότα.
- Περιορισμένες αλμυρές τροφές (όπως σάλτσα σόγιας).
- Περιορισμένο αλκοόλ.
- Αποφύγετε τα δημητριακά εκτός από την κινόα, το φαγόπυρο και το άγριο ρύζι.
- Αποφύγετε όλα τα τεχνητά γλυκαντικά.
- Αποφύγετε τα καφεϊνούχα ποτά.

Δίαιτα δυσανεξίας σε πρωτεΐνες/λίπη.*
- Πολλά λαχανικά, ωμά ή μαγειρεμένα, χωρίς λίπος ή αλάτι.
- Πολλά φρούτα, χυμοί λαχανικών, χυμοί φρούτων.
- Άφθονο μεταλλικό νερό και τσάι από βότανα.
- Μέτρια αμυλούχα λαχανικά, όπως πατάτες, γλυκοπατάτες και χειμωνιάτικα κολοκύθια.
- Ελάχιστες πρωτεΐνες, συμπεριλαμβανομένων των οσπρίων και των γαλακτοκομικών προϊόντων χαμηλών λιπαρών.
- Περιορισμένες ελιές και αβοκάντο.
- Περιορισμένα αλμυρά τρόφιμα.
- Περιορισμένο αλκοόλ.
- Αποφύγετε τα δημητριακά, με εξαίρεση το φαγόπυρο, την κινόα και το άγριο ρύζι
- Αποφύγετε τα ζωικά λίπη και τα υδρογονωμένα φυτικά έλαια.
- Αποφύγετε τα τηγανητά τρόφιμα.
- Αποφύγετε τα πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα, το τυρί κρέμα, την ξινή κρέμα.
- Αποφύγετε τους ξηρούς καρπούς macadamia και την καρύδα, τα καρύδια και τα βούτυρα ξηρών καρπών.
- Αποφύγετε το μπέικον.
- Αποφύγετε τα τεχνητά γλυκαντικά και τα ροφήματα με καφεΐνη.

Μικροθαύματα της πραγματικής ζωής*
Η Μ. ήταν 57 ετών και 70 κιλά παραπάνω από το φυσιολογικό βάρος. Ήρθε στην Δρ Κάτλερ μετά από συμβουλή του ψυχολόγου της, ο οποίος πίστευε ότι ο εθισμός της σε ορισμένα τρόφιμα, ιδίως στα γλυκά, σχετιζόταν κατά κάποιο τρόπο με υποκείμενες δυσανεξίες στα τρόφιμα. Λόγω του βάρους της, η M. είχε σοβαρούς πόνους στο ισχίο και το γόνατο και ανησυχούσε ότι τελικά θα χρειαζόταν χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης ισχίου ή/και γόνατος. Είχε δοκιμάσει κάθε διαθέσιμη δίαιτα χωρίς επιτυχία και ήταν βαθιά απογοητευμένη και ανυπόμονη για κάτι που θα λειτουργούσε για αλλαγή.
Η Δρ Κάτλερ της ζήτησε να κάνει εξετάσεις αίματος και ούρων για να διασφαλίσει ότι δεν είχε υποκείμενα ιατρικά προβλήματα που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην αύξηση του βάρους της. Οι εξετάσεις έδειξαν ότι είχε ηπατική και εντερική τοξικότητα και ότι δεν ήταν σε θέση να χωνέψει σωστά τα σάκχαρα και τα άμυλα. Η Δρ Κάτλερ την έθεσε σε ένα πρωτόκολλο αποτοξινωτικών συστημικών ενζύμων για την υποστήριξη της κανονικότητας του ήπατος και του εντέρου μαζί με ένα πεπτικό ένζυμο για να βοηθήσει στη διάσπαση των υδατανθράκων. Συνιστούσε επίσης να ακολουθεί τη δίαιτα για τη δυσανεξία στους υδατάνθρακες καθώς και να κάνει γρήγορο περπάτημα τρεις φορές την εβδομάδα.
Μόλις άρχισε να παίρνει τα ένζυμα, μαζί με ομοιοπαθητικά φάρμακα για την αποτοξίνωση, η M. άρχισε να χάνει βάρος. Μέσα σε επτά μήνες, έχασε τα επιπλέον 70 κιλά. Ο πόνος στο ισχίο και στα γόνατά της εξαφανίστηκε και η επιθυμία της για ζάχαρη εξαφανίστηκε.
Η Σ., 46 ετών, είχε σκλήρυνση κατά πλάκας. Τα πιο σοβαρά συμπτώματά της ήταν οι ημικρανίες και η κόπωση, αν και είχε επίσης συχνές κρίσεις μουδιάσματος, ζάλης, λιποθυμίας, ταχυπαλμία και πόνο στη μέση. Το ιατρικό της ιστορικό περιελάμβανε πεπτικά προβλήματα, όπως αέρια, φούσκωμα στην κοιλιά και ακανόνιστες κινήσεις του εντέρου. Η εργασία πλήρους απασχόλησης ήταν δύσκολη γι' αυτήν.
Οι εξετάσεις αποκάλυψαν δυσανεξία στους υδατάνθρακες μαζί με ειδικές ευαισθησίες στα ψάρια, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το σιτάρι, τα φασόλια, τα ζωικά και φυτικά λίπη, τη σοκολάτα, τον καφέ και ορισμένα αλκοολούχα ποτά που χρησιμοποιούνται στις χρωστικές ουσίες τροφίμων. Είχε επίσης τοξικότητα στο συκώτι/στη χοληδόχο κύστη και ήπια νεφρική δυσλειτουργία, η οποία συνέβαλε στον πόνο στην πλάτη της.
Με βάση αυτά τα ευρήματα, ο Δρ Κάτλερ συνταγογράφησε πέντε ενζυμικές φόρμουλες: μία είχε σχεδιαστεί για να βελτιώσει τη λειτουργία του πεπτικού της συστήματος και μία άλλη για να θεραπεύσει το προφανώς διαρρέον έντερό της. Το τρίτο ενζυμικό πρωτόκολλο ήταν για την αποτοξίνωση του ήπατος, της χοληδόχου κύστης και των νεφρών της και το τέταρτο για την αντιμετώπιση του φουσκώματος. Το τελευταίο ένζυμο που έπαιρνε ήταν για να ενισχύσει την αφομοίωση του ασβεστίου, του μαγνησίου και των ιχνοστοιχείων.
Αμέσως μετά την έναρξη αυτής της αγωγής, η Σ. παρατήρησε μια εντυπωσιακή μείωση των πεπτικών συμπτωμάτων και του φουσκώματος. Οι ημικρανίες της και ο πόνος στη μέση εξαφανίστηκαν. Η λειτουργία του ανοσοποιητικού της συστήματος βελτιώθηκε μαζί με την υπόλοιπη υγεία της. Σήμερα μπορεί να εργάζεται ολόκληρες μέρες χωρίς προβλήματα και μπορεί να τρώει σχεδόν ό,τι θέλει.

Βιβλιογραφικές αναφορές

1 Int J Mol Sci, 2021; 22(17): 9181
2 Front Immunol, 2020; 11: 931
3 Monash University, “Enzyme Behind Immune Cell Response Revealed,” Oct 12, 2017, monash.edu
4 Biochemistry, 2020; 59(35): 3193–3200
5 Med Hypotheses, 2000; 54(5): 853–4
6 NIH, “Fibromyalgia Treatment with Enzyme DAO,” NCT05389761, ClinicalTrials.gov
7 J Inherit Metab Dis, 2004; 27(3): 385–410
8 Medical College of Georgia at Augusta University, “Powerful Enzyme That Tamps Down Inflammation Holds Promise for Protecting the Eyes in Diabetes, Premature Birth,” Oct 12, 2022, ScienceDaily.com
9 Cell Death Discov, 2022; 8(1): 413
10 J Dent Res, 2021; 100(9): 993–1001

*Οι πληροφορίες που παρέχονται δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη γνωμάτευση ιατρού ή άλλου ειδικού της υγείας. Πάντα χρησιμοποιείτε τα βότανα ή φυσικά σκευάσματα υπό την επίβλεψη ενός ειδικού ιατρού και ποτέ μόνοι σας με δική σας πρωτοβουλία. Οι φυσικές θεραπείες δεν αποτελούν υποκατάστατο ιατρικής περίθαλψης. Παρακαλούμε συμβουλευτείτε απαραιτήτως τον ιατρό σας για οποιοδήποτε θέμα υγείας και πριν την χρήση οποιουδήποτε βότανου, διατροφικού συμπληρώματος ή άλλης αγωγής.

Η Δρ Τζένι Γκούντμαν αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Λιντς το 1982 και είναι μέλος της Βρετανικής Εταιρείας Οικολογικής Ιατρικής. Ειδικεύεται στη Διατροφική και Περιβαλλοντική Ιατρική τα τελευταία 20 χρόνια. Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την προ-σύλληψη (γονιμότητα και δημιουργία υγιών μωρών) και για τη συνεργασία με παιδιά. Η Δρ Τζένι Γκούντμαν έχει δώσει πολλές διαλέξεις, σε άλλους γιατρούς, σε επαγγελματίες της εναλλακτικής ιατρικής και στο ευρύ κοινό. Διηύθυνε επί 10 χρόνια μια ομάδα συζήτησης περιστατικών, όπου ιατροί και φυσικοπαθητικοί / διατροφολόγοι ανταλλάσσουν γνώσεις και κλινική εμπειρία.

Υπάρχει σημαντική συζήτηση για το κατά πόσο επηρεάστηκε η ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων από τις διαταραχές και τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν κατά την διάρκεια της πανδημίας Covid-19. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 53 μελετών που έγιναν σε περισσότερα από 40.000 παιδιά και εφήβους έως 19 ετών σε δώδεκα χώρες διαπιστώνει αύξηση των συμπτωμάτων κατάθλιψης κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.

Η αύξηση αυτή εντοπίζεται ιδίως μεταξύ των κοριτσιών, όσων προέρχονται από περιβάλλον με σχετικά υψηλότερο εισόδημα και όσων ζουν στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη. Η έρευνα, με επικεφαλής την ερευνήτρια Σέρι Μάντιγκαν από το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «JAMA Pediatrics». Επίσης, διαπιστώθηκε ότι τα συμπτώματα άγχους σε παιδιά και εφήβους αυξήθηκαν ελαφρώς κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αν και υπήρχαν κάποιες ενδείξεις ότι η αύξηση ήταν μεγαλύτερη σε όσα προέρχονται από περιβάλλον με σχετικά υψηλότερο εισόδημα. Οι μεγαλύτερες αλλαγές στα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους για τα παιδιά που προέρχονταν από υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα θα μπορούσε να σχετίζεται, σύμφωνα με τους ερευνητές, με τη μεγαλύτερη πρόσβαση σε ψηφιακές συσκευές και τη γνωστή συσχέτισή τους με την κατάθλιψη. Είναι επίσης πιθανό αυτά τα παιδιά να είχαν περισσότερες διαταραχές της ρουτίνας τους, όπως ακύρωση εξωσχολικών δραστηριοτήτων. Τέλος, η μελέτη εντόπισε-όπως και άλλες μελέτες που σχετίζονται με την ψυχική υγεία- αύξηση των διατροφικών διαταραχών και των επισκέψεων σε τμήματα επειγόντων περιστατικών για απόπειρες αυτοκτονίας και αυτοκτονικό ιδεασμό κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Πηγή: doi: 10.1001/jamapediatrics.2023.0846

Ένα αρκετά συχνό πρόβλημα στις μέρες μας, στη διατήρηση ή μείωση του σωματικού βάρους, είναι η διαρκής πείνα ή το αίσθημα ανάγκης για γλυκό που οδηγεί συνήθως σε υπερκατανάλωση φαγητού ή/ και συχνή κατανάλωση γλυκών, ζάχαρης ή τροφίμων που έχουν γλυκαντικές ουσίες. 

Ποιος είναι ο ορισμός της πείνας;
Πείνα ονομάζεται η έντονη επιθυμία που δίνει σήμα στον οργανισμό ότι χρειάζεται τροφή. Το αίσθημα αυτό συνήθως εμφανίζεται εξαιτίας δύο παραγόντων. Πρώτος στη λίστα είναι το άδειο στομάχι που συστέλλεται και «γουργουρίζει» δηλώνοντας την έλλειψη τροφής. Το άδειο στομάχι πυροδοτεί την έκκριση της γκρελίνης, που είναι η ορμόνη της πείνας. Η γκρελίνη στέλνει σήμα στον εγκέφαλο και σηματοδοτεί την πείνα. Όσο πιο υψηλά είναι τα επίπεδά της, τόσο πιο έντονη είναι η ανάγκη για φαγητό. Ο άλλος παράγοντας είναι η έλλειψη κάποιων θρεπτικών συστατικών από την κυκλοφορία του αίματος. Η πείνα και η όρεξη καθορίζονται από τα επίπεδα γλυκόζης, αμινοξέων και λιπαρών οξέων στο αίμα. Όσο πιο χαμηλά είναι τα επίπεδά τους τόσο αυξάνεται το αίσθημα της πείνας προκειμένου να αναπληρώσει το σώμα την έλλειψη ενέργειας.
Αντίστοιχα, το σώμα θεωρεί ότι υπάρχει επάρκεια ενέργειας όταν τα επίπεδα των θρεπτικών συστατικών είναι υψηλά και έτσι μειώνει το αίσθημα της πείνας.

Εγώ γιατί πεινάω συνέχεια;
Το αέναο αίσθημα πείνας μπορεί να προέρχεται από διάφορους παράγοντες.
Αρχικά, η μειωμένη πρόσληψη πρωτεΐνης. Η πρωτεΐνη είναι ένα θρεπτικό συστατικό που βοηθά να επέλθει πιο γρήγορα ο κορεσμός και να διατηρηθεί το αίσθημα πληρότητας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από την κατανάλωση ενός γεύματος χωρίς ή με μειωμένη ποσότητα πρωτεΐνης.
Έπειτα, εκτός της πρωτεΐνης, τα λιπαρά τρόφιμα καθυστερούν τη γαστρική κένωση και διατηρούν το αίσθημα πληρότητας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Παρόλα αυτά πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις επιλογές μας, καθώς είναι πολύ εύκολο να πέσουμε στην παγίδα και να επιλέξουμε τρόφιμα με κορεσμένα και τρανς λιπαρά που οδηγούν σε αναρίθμητα προβλήματα υγείας. Γι αυτό, επιλέγουμε τρόφιμα αυξημένα σε καλής ποιότητας λιπαρά (π.χ. ελαιόλαδο, ελιές, ξηρούς καρπούς, λιπαρά ψάρια).
Επίσης, μια διατροφή χαμηλή σε φυτικές ίνες μπορεί να δημιουργεί ένα μόνιμο αίσθημα πείνας. Οι φυτικές ίνες καθορίζουν επίσης την ταχύτητα του κορεσμού και του αισθήματος της πείνας. Τα συστατικά αυτά έχουν την ιδιότητα να διογκώνονται μετά την κατανάλωσή τους και να γεμίζουν πιο γρήγορα το στομάχι. Έτσι, ο κορεσμός επέρχεται πιο γρήγορα και διατηρείται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, καθώς καθυστερούν τη γαστρική κένωση και η πέψη γίνεται με πιο αργό ρυθμό.
Επιπλέον, η κατανάλωση νερού συμβάλει σημαντικά στη ρύθμιση της πείνας. Το νερό και ιδίως η κατανάλωσή του πριν το γεύμα οδηγεί πιο γρήγορα στο αίσθημα πληρότητας. Συχνό είναι το φαινόμενο της σύγχυσης μεταξύ δίψας και πείνας για αυτό φροντίζουμε να ενυδατώνουμε τον οργανισμό επαρκώς.
Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την πείνα είναι η έλλειψη ύπνου, η κατανάλωση αλκοόλ, η λήψη φαρμάκων (αντικαταθλιπτικά, κορτικοστεροειδή, αντιεπιληπτικά κ.α)

Μήπως όμως είναι συναισθηματική πείνα;
Το αίσθημα της πείνας μπορεί να οφείλεται πέρα από βιολογικούς και σε ψυχολογικούς παράγοντες. Συναισθήματα όπως άγχος, πίεση, στεναχώρια ή και βαρεμάρα μπορεί να οδηγήσουν στην ανάγκη κατανάλωσης τροφής προκειμένου να περιοριστεί το εκάστοτε συναίσθημα.
Το στρες είναι ένας από τους πιο συνηθισμένους λόγους εμφάνισης συναισθηματικής πείνας. Η κορτιζόλη, που είναι η ορμόνη του στρες, αυξάνει το αίσθημα της πείνας. Συνήθως, τα άτομα με χρόνιο στρες καταλήγουν σε λανθασμένες διατροφικές επιλογές (comfort food) που είναι αυξημένες σε υδατάνθρακες, ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά.
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ακούμε το σώμα μας και να προσπαθούμε να αναγνωρίσουμε το είδος της πείνας. Έπειτα, όσο πιο ισορροπημένη είναι η διατροφή, πλούσια σε πρωτεΐνη, καλά λιπαρά και φυτικές ίνες, τόσο πιο εύκολο θα είναι να καταπολεμήσετε το αίσθημα της συναισθηματικής πείνας.

Θέλω γλυκό όμως μετά το φαγητό; Γιατί;
Η ανάγκη για κατανάλωση γλυκού μπορεί να προέρχεται από διάφορους παράγοντες.
Μετά από μία δύσκολη και κουραστική μέρα, τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης είναι πιθανό να δημιουργούν την ανάγκη για κατανάλωση ζάχαρης. Η σεροτονίνη είναι μία ορμόνη που φτιάχνει τη διάθεση. Η πρόσληψη σακχάρων μπορεί να βοηθήσει στην αύξησή της και ενεργοποιεί και το αίσθημα της ευχαρίστησης. Έτσι, λόγω της ανάγκης για χαλάρωση και αποφόρτιση καταλήγει κάποιος να θέλει να φάει γλυκό μετά το φαγητό.
Ένα γεύμα υψηλό σε υδατάνθρακες ή γενικότερα ένα γεύμα υψηλού γλυκαιμικού δείκτη (με γλυκά, χυμούς, λευκό ψωμί, λευκά ζυμαρικά) έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων σακχάρου, την έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας και την απότομη πτώση μετά το φαγητό. Προκειμένου ο οργανισμός να αντιμετωπίσει αυτή την υπογλυκαιμία, αναζητά τροφές όπως η ζάχαρη που θα αυξήσουν γρήγορα τη γλυκόζη του αίματος. Μεγαλύτερη ευαισθησία σε τέτοιου είδους διακυμάνσεις, δείχνουν τα άτομα με διαβήτη ή προδιαβήτη.
Η έλλειψη κορεσμού από το ίδιο το γεύμα μπορεί, επίσης, να δημιουργήσει ανάγκη για γλυκό. Αυτό προκύπτει επειδή το γεύμα δεν είναι επαρκές σε ποσότητα, θερμίδες ή θρεπτικά συστατικά. Η πολύωρη νηστεία μειώνει τη γλυκόζη στο αίμα και αυξάνει το αίσθημα της πείνας και της άμεσης ανάγκης για γλυκό, προκειμένου να επέλθει ευγλυκαιμία στον οργανισμό και να καλυφθεί ο οργανισμός ενεργειακά.

Και τι μπορεί να με βοηθήσει;
Και φτάνουμε στο πολυπόθητο ερώτημα. Τι μπορεί να σε βοηθήσει να μην πεινάς συνέχεια, να μην έχεις μεταγευματικές λιγούρες;
Η κατανάλωση φυτικών ινών, ώστε να αισθανόμαστε χορτάτοι για αρκετό χρονικό διάστημα. Καθυστερώντας την πέψη του φαγητού, αργεί να επανεμφανιστεί το αίσθημα της πείνας. Επιπλέον, εξισορροπούν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Έτσι, δεν καταναλώνουμε περίσσεια τροφής και δεν αυξάνετε το σωματικό βάρος. Δημοφιλείς πηγές φυτικών ινών που έχουν συσχετιστεί με τον κορεσμό και την απώλεια βάρους είναι ο φλοιός ψύλλιου, η βρώμη, ο λιναρόσπορος, η πηκτίνη και φυσικά η γλυκομαννάνη που έχει αποδειχθεί ότι μειώνει και την όρεξη.
Εκτός όμως από την επίτευξη του κορεσμού, σημαντική είναι και η ευγλυκαιμία στον οργανισμό. Η ισορροπία του σακχάρου αίματος είναι απαραίτητη για να περιοριστεί η συχνότητα του αισθήματος της πείνας και για να μην καταναλώνει κάποιος αλόγιστα γλυκά, μετά την έντονη επιθυμία που του δημιουργείται. Μερικά βότανα και ουσίες που βοηθούν στην επίτευξη της ευγλυκαιμίας είναι η κανέλα, τα φύλλα μπανάνας, το gymnema sylvestre, το bitter melon και ο καρπός άρκευθου. Επίσης, η γλυκόριζα και η ουσία guggul έχει αποδειχθεί ότι βοηθούν στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην ενίσχυση του μεταβολισμού.

Βιβλιογραφία 
-Chambers, L., McCrickerd, K. and Yeomans, M. R. (2015) ‘Optimising foods for satiety’, Trends in Food Science and Technology. doi: 10.1016/j.tifs.2014.10.007.
-Drewnowski, A., Mennella, J., Johnson, S. (2012) ‘Sweetness and Food Preference’, The Journal of Nutrition. doi: 10.3945/jn.111.149575.
-Gendall, K. A., Joyce, P. R. and Abbott, R. M. (1999) ‘The effects of meal composition on subsequent craving and binge eating’, Addictive Behaviors. doi: 10.1016/S0306-4603(98)00046-X.
-Mela DJ. Determinants of food choice: relationships with obesity and weight control. Obes Res. 2001 Nov;9 Suppl 4:249S-255S.
-Rolls, B. J., Laster, L. J., & Summerfelt, A. (1991). Meal order reversal: effects of eating a sweet course first or last. Appetite, 16(2), 141–148. https://doi.org/10.1016/0195-6663(91)90039-u
-Silva, E. (2013, September 17). Why do I crave sweets after a meal? Naturade. https://www.naturade.com/why-do-i-crave-sweets-after-a-meal/
-Yanovski, S. (2003) ‘Sugar and Fat: Cravings and Aversions’, The Journal of Nutrition. doi: 10.109Mela DJ. Determinants of food choice: relationships with obesity and weight control. Obes Res. 2001 Nov;9 Suppl 4:249S-255S.
-Yamamoto T. Central mechanisms of roles of taste in reward and eating. Acta Physiol Hung. 2008 Jun;95(2):165-86.3/jn/133.3.835s.

Πολλές φορές έχω ακούσει την ερώτηση: “τι βότανο να πάρω για να αδυνατίσω;”. Υπάρχουν αρκετές απαντήσεις σε σχέση με το πώς θα μπορούσε να βοηθήσει η βοτανοθεραπεία και σε αυτό χρησιμεύει να γνωρίζουμε την αιτία που υπάρχουν αυτά τα παραπάνω κιλά που μπορεί να επηρεάζουν την αυτοπεποίθησή μας ή και την υγεία μας. Οι βασικότερες αιτίες της παχυσαρκίας σύμφωνα με έρευνες είναι: η γενετική προδιάθεση, οι επιρροές από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, η υπερφαγία (που θεωρείται διατροφική διαταραχή ή εθιστική συμπεριφορά και αντιμετωπίζεται με ειδική ψυχολογική υποστήριξη), η έλλειψη άσκησης (ειδικά σε σχέση με την ποσότητα φαγητού που καταναλώνεται) και η έλλειψη ύπνου (επειδή κατά τη διάρκεια του ύπνου παράγεται μια ορμόνη, η λεπτίνη, που συμβάλλει στη διαχείριση της ενέργειας και τη διατήρηση υγιούς βάρους). Υπάρχουν βέβαια και προβλήματα υγείας ή φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν παχυσαρκία είτε άμεσα, επηρεάζοντας τις ορμόνες και τη λειτουργία του μεταβολισμού, είτε έμμεσα, προκαλώντας τις συναισθηματικές συνθήκες που μπορεί να οδηγήσουν κάποιον στην υπερφαγία και στον καθιστικό τρόπο ζωής.

Η βοτανοθεραπεία μπορεί να στηρίξει τους θεραπευόμενους που έχουν ανάγκη να χάσουν βάρος με ολιστικό τρόπο, εστιάζοντας στο να αντιμετωπιστούν οι αιτίες που επηρεάζουν την υγεία. Η υπερβαρία και η παχυσαρκία θεωρούνται σύμπτωμα των αιτιών που αναφέραμε παραπάνω, συνεπώς μια συμπτωματική αντιμετώπιση ειδικά για την απώλεια βάρους με εστίαση στη γρήγορη απομάκρυνση των κιλών με “θαυματουργά” βότανα δεν θα εξυπηρετούσε το σκοπό της θεραπείας. Υπάρχουν ωστόσο πολλές προσεγγίσεις για την απώλεια βάρους που μπορούν να φανούν ωφέλιμες σε οποιονδήποτε θέλει να αποκτήσει υγιές για το σωματότυπό του βάρος.

Η συναισθηματική ισορροπία και η ψυχική υγεία είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες για τη διατήρηση υγιούς βάρους, ενώ η έλλειψη αυτών μπορεί να οδηγήσουν στην υπερφαγία και στη νωθρότητα. Σε ένα πλάνο θεραπείας που συνδυάζει αλλαγές στον τρόπο ζωής και κατάλληλη ψυχολογική υποστήριξη, τα βότανα συμβάλλουν στη διαχείριση στρες στηρίζοντας το νευρικό σύστημα. Υπάρχουν βότανα με προσαρμογόνο δράση, που ενισχύουν τον οργανισμό και τον βοηθούν να ανταπεξέλθει καλύτερα στο στρες (αναλυτικά στον πίνακα). Πολλά βότανα που επιδρούν ως βελτιωτικά της διάθεσης και βότανα με χαλαρωτική δράση μπορούν να βοηθήσουν κάποιον να βρει κίνητρο ή να ενισχύσει την επιθυμία του για αυτοφροντίδα.

Για την απώλεια βάρους είναι επίσης χρήσιμα τα βότανα με αποτοξινωτική δράση. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν βότανα με τις παρακάτω ιδιότητες:

Πικρά βότανα, τα οποία ενισχύουν τη διαδικασία της πέψης και της αποτοξίνωσης του ήπατος. Το ήπαρ συμμετέχει σχεδόν σε κάθε μεταβολική διαδικασία του σώματος. Όταν το ήπαρ επιβαρύνεται (με τοξικές ουσίες, φάρμακα, αλκοόλ κ.α) η καύση λίπους επιβραδύνεται και συσσωρεύεται λίπος στην περιοχή της κοιλιάς. Τα αποτοξινωτικά βότανα επιταχύνουν το μεταβολισμό ενισχύοντας τη λειτουργία του ήπατος.

Χολαγωγά, τα οποία ενισχύουν την παραγωγή και την έκκριση χολής. Η χολή περιέχει οξέα, τα οποία όχι μόνο διασπούν τα λίπη, αλλά και μεταλλάσσουν το λιπώδη ιστό. Υπάρχουν 3 είδη λίπους, το λευκό, το οποίο αποθηκεύει ενέργεια, το καφέ, το οποίο έχει διαθέσιμη ενέργεια προς καύση, και το μπεζ, που μοιάζει στη λειτουργία του με το καφέ λίπος. Η χολή, λοιπόν, μετατρέπει το λευκό λίπος σε μπεζ, που, όπως και το καφέ λίπος, ενεργοποιεί τη μεταβολική διαδικασία της θερμογένεσης, δηλαδή μετατρέπει το λίπος που προκαλεί πάχος σε λίπος που τροφοδοτεί τον οργανισμό με ενέργεια.

Λεμφαγωγά, δηλαδή βότανα που ενισχύουν την κυκλοφορία της λέμφου. Η λέμφος απορροφά λίπη και λιποδιαλυτές βιταμίνες από το λεπτό έντερο και τα μεταφέρει στο υπόλοιπο σώμα, μέσω του αίματος για να αξιοποιηθούν ή για να αποβληθούν. Όταν υπάρχει συμφόρηση στο λεμφικό σύστημα τα λίπη εναποτίθενται σε ιστούς και μακροπρόθεσμα παρατηρείται αύξηση βάρους ή δυσκολία στην απώλεια βάρους.

Τα διουρητικά βότανα, παρότι βοηθούν στη διαδικασία της αποτοξίνωσης, δεν προτείνεται να λαμβάνονται με σκοπό την απώλεια βάρους. Μπορεί να ανακουφίσουν προσωρινά από την αίσθηση “πρηξίματος” και να βοηθήσουν στην αποβολή υγρών, ωστόσο η απώλεια υγρών δε συνιστά απώλεια λίπους, που είναι το ζητούμενο στο αδυνάτισμα. Η κατακράτηση υγρών μπορεί να σχετίζεται με προβλήματα των νεφρών, του ήπατος και του καρδιαγγειακού συστήματος, με ορμονικές διαταραχές και με χρόνιες φλεγμονές, οπότε είναι σημαντικότερο να διερευνηθεί και να αντιμετωπιστεί η πιθανή αιτία.

Το ίδιο ισχύει φυσικά και για τα καθαρτικά βότανα, που δεν είναι ασφαλής ούτε αποτελεσματική μέθοδος απώλειας βάρους, ειδικά αν περιέχουν ανθρακινόνες, όπως η Σένα (από την οποία προέρχονται τα φύλλα Αλεξανδρείας και η σιναμική) που μακροπρόθεσμα μπορεί να προκαλέσει εξάρτηση και να οδηγήσουν σε ατονία του σφιγκτήρα. Η μακροπρόθεσμη λήψη καθαρτικών μπορεί να έχει επιπλέον βλαβερές επιπτώσεις, όπως αφυδάτωση και απώλεια ηλεκτρολυτών. Ωστόσο, όταν υπάρχει δυσκοιλιότητα ή προβλήματα με το έντερο, τα βότανα με ήπια καθαρτική δράση (υπακτικά), όπως το ψύλλιο και ο λιναρόσπορος, μπορούν να φανούν πολύτιμα και στην απώλεια βάρους.

Στην παγκόσμια αγορά κυκλοφορούν πολλά “αδυνατιστικά” συμπληρώματα διατροφής. Μερικά από αυτά περιέχουν φυτά με αποτοξινωτικές δράσεις, όπως αυτά που αναφέραμε παραπάνω. Κάποια περιέχουν φυτά που έχουν λιποδιαλυτική δράση ή που φαίνεται να ενεργοποιούν τον μεταβολισμό. Λιποδιαλύτες θεωρούνται τα περισσότερα εσπεριδοειδή, ειδικά το γκρέιπφρουτ, το λεμόνι, το περγαμόντο και το νεράντζι. Ένα ποτήρι χυμός εσπεριδοειδών τη μέρα ή η φλούδα από ένα ολόκληρο φρούτο αρκεί για να λάβει κάποιος τα οφέλη τους.

Πολλά βότανα που ενεργοποιούν τον μεταβολισμό και επιταχύνουν την καύση λίπους και την καύση θερμίδων έχουν διεγερτική δράση στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Αρκετά από αυτά περιέχουν καφεΐνη, η οποία παράλληλα μειώνει την όρεξη. Αυτός είναι ο λόγος που στα περισσότερα συμπληρώματα αδυνατίσματος περιέχονται εκχυλίσματα από καφεϊνούχα φυτά, όπως ο καφές, το πράσινο, το λευκό, το μαύρο τσάι, το γκουαράνα και το μάτε. Διεγερτικό του μεταβολισμού είναι και η καυτερή πιπεριά, που είναι επίσης διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η καθημερινή χρήση διεγερτικών μπορεί να εξαντλήσει το νευρικό σύστημα και να έχει τελικά αρνητική επίδραση στην απώλεια βάρους. Η υπερδιέγερση του νευρικού συστήματος συνδέεται μεταξύ άλλων με την αύξηση της επιθυμίας για ζάχαρη, την αϋπνία και την αγχώδη διαταραχή, παράγοντες που σίγουρα δε συμβάλλουν στη διατήρηση ενός επιτυχημένου προγράμματος διατροφής, που είναι και ο πιο αποτελεσματικός τρόπος απώλειας βάρους. Πολλά μπαχαρικά και θερμά τονωτικά της πέψης, όπως η κανέλα, το τζίντζερ, το τσιμένι, ο κουρκουμάς, το μαύρο πιπέρι, η ρίγανη, το κύμινο και το κάρδαμο έχουν ενεργά συστατικά που επιταχύνουν την καύση λίπους και βοηθούν στο αδυνάτισμα, οπότε θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε ένα πρόγραμμα διατροφής και υγείας.

Επειδή η βιομηχανία των συμπληρωμάτων διατροφής έχει επενδύσει μεγάλα ποσά στην έρευνα θαυματουργών, αποτελεσματικών φυτών, έχουμε την τύχη να γνωρίζουμε τα οφέλη πολλών εξωτικών φυτών, που πέρα από τις υπόλοιπες θεραπευτικές τους ιδιότητες, βοηθούν και στην απώλεια βάρους.

Όποιες κι αν είναι οι αιτίες που θέλετε να χάσετε βάρος, τα βότανα μπορούν να βοηθήσουν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, που περιλαμβάνει διατροφή και άσκηση. Η μυστική συνταγή είναι: “αργά και σταθερά”, μακροπρόθεσμα αντί για βραχυπρόθεσμα, να δεχθείτε βοήθεια και ψυχολογική υποστήριξη και να στοχεύσετε στην υγεία και στην ευεξία.

Η Κωνσταντίνα Λίτσα σπούδασε Βοτανοθεραπεία στη Σχολή Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Napier στο Εδιμβούργο,στη Σκωτία. Έπειτα έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη "Συμβουλευτική Ψυχολογία στη Δημόσια Υγεία" και εκπαιδεύτηκε στη Συμβουλευτική (Solution Focused Counseling και Προσωποκεντρική Συμβουλευτική). Από το 2007 εργάστηκε ως Φυτοθεραπεύτρια στη Βρετανία, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και σε κοινοτικά προγράμματα σχεδιασμένα για ευάλωτες ομάδες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Για 3 χρόνια ήταν μέλος της ομάδας Αγωγής Υγείας του Δήμου του Εδιμβούργου, όπου εργαζόταν με εφήβους σε Γυμνάσια και έλαβε μέρος σε Βρετανικά προγράμματα εκπαίδευσης που αφορούσαν στην ανάπτυξη αυτοπεποίθησης και περιβαλλοντολογικής συνείδησης σε σχολεία. Συμμετείχε για 7 χρόνια στην ομάδα Herbal Scotland, όπου προσέφερε Πρώτες Βοήθειες με Βότανα σε Διεθνή Φεστιβάλ. Από τον Αύγουστο του 2011, ζει στην Ελλάδα, όπου εργάζεται ως Βοτανοθεραπεύτρια και προωθεί τις αρχές της Αειφόρου Καλλιέργειας (Permaculture).Έχει συνεργαστεί με πολλές τοπικές ομάδες και παραδίδει σεμινάρια αυτάρκειας και πρακτικά εργαστήρια με στόχο την εκπαίδευση για την αυτοδιαχείριση της υγείας και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.