Η International Diabetes Federation αναγνωρίζει πλέον μια ξεχωριστή μορφή διαβήτη που εμφανίζεται κυρίως σε νέους, πολύ αδύνατους ανθρώπους με ιστορικό χρόνιας υποθρεψίας. Εκτιμάται ότι μπορεί να αφορά 20–25 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.

Για δεκαετίες, όταν μιλούσαμε για διαβήτη, το ενδιαφέρον επικεντρωνόταν κυρίως στους τύπους 1 και 2. Το 2025, όμως, η International Diabetes Federation (Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη – IDF) αναγνώρισε επίσημα μια διαφορετική μορφή της νόσου: τον διαβήτη τύπου 5. Δεν πρόκειται για μια καινούργια ασθένεια. Γιατροί την είχαν παρατηρήσει ήδη από τη δεκαετία του 1950, κυρίως σε χώρες όπου η χρόνια υποθρεψία είναι συχνή. Αυτό που αλλάζει σήμερα είναι ότι η συγκεκριμένη μορφή αποκτά πλέον δική της ταυτότητα και αρχίζει να αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό κλινικό πρόβλημα.

Όταν το πάγκρεας δεν αναπτύσσεται όπως θα έπρεπε
Ο διαβήτης τύπου 5 εμφανίζεται κυρίως σε νέους και πολύ αδύνατους ανθρώπους, συχνά με δείκτη μάζας σώματος κάτω από 18,5 και με ιστορικό σοβαρής υποθρεψίας από την παιδική ηλικία ή ακόμη και από την εμβρυϊκή ζωή. Η βασική ιδέα είναι σχετικά απλή: όταν ένας οργανισμός αναπτύσσεται για χρόνια χωρίς αρκετή ενέργεια, πρωτεΐνες και απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, μπορεί να επηρεαστεί και η φυσιολογική ανάπτυξη του παγκρέατος, του οργάνου που παράγει την ινσουλίνη.
Έτσι, αργότερα στη ζωή, το πάγκρεας μπορεί να μην έχει τη δυνατότητα να παράγει αρκετή ινσουλίνη ώστε να διατηρεί φυσιολογικό το σάκχαρο στο αίμα. Αυτό διαφοροποιεί τον τύπο 5 από τον διαβήτη τύπου 2. Στον τύπο 2, το βασικό πρόβλημα είναι συνήθως η αντίσταση στην ινσουλίνη (τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στην ινσουλίνη που παράγει ο οργανισμός). Στον τύπο 5, αντίθετα, ο οργανισμός μπορεί να εξακολουθεί να ανταποκρίνεται σχετικά καλά στην ινσουλίνη. Το πρόβλημα είναι ότι δεν παράγεται αρκετή. Διαφέρει επίσης από τον διαβήτη τύπου 1. Εκεί, το ανοσοποιητικό σύστημα καταστρέφει τα κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη. Στον τύπο 5 δεν φαίνεται να υπάρχει αυτή η αυτοάνοση κατεύθυνση και συνήθως δεν ανιχνεύονται τα χαρακτηριστικά αυτοαντισώματα (αντισώματα που στρέφονται εναντίον κυττάρων του ίδιου του οργανισμού). PubMed

Μια νόσος γνωστή εδώ και 70 χρόνια
Η συγκεκριμένη μορφή διαβήτη περιγράφηκε επιστημονικά ήδη από το 1955. Το 1985 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας την είχε αναγνωρίσει ως malnutrition-related diabetes mellitus (διαβήτη που σχετίζεται με την υποθρεψία). Το 1999 όμως η κατηγορία αφαιρέθηκε, επειδή δεν υπήρχαν τότε αρκετά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η υποθρεψία μπορούσε να προκαλέσει μια πραγματικά ξεχωριστή μορφή διαβήτη. Τα τελευταία χρόνια η εικόνα άρχισε να αλλάζει. Νεότερες μελέτες έδειξαν ότι αυτοί οι ασθενείς παρουσιάζουν ένα αρκετά ιδιαίτερο μεταβολικό προφίλ: είναι πολύ αδύνατοι, έχουν σοβαρή έλλειψη ινσουλίνης, αλλά δεν παρουσιάζουν την έντονη αντίσταση στην ινσουλίνη που χαρακτηρίζει πολλούς ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, δεν έχουν τα ανοσολογικά χαρακτηριστικά του τύπου 1. PubMed
Τον Ιανουάριο του 2025, διεθνής ομάδα ειδικών συναντήθηκε στο Vellore της Ινδίας και πρότεινε την ονομασία «διαβήτης τύπου 5». Λίγους μήνες αργότερα, στο Παγκόσμιο Συνέδριο Διαβήτη της IDF στην Μπανγκόκ, η νέα ταξινόμηση υιοθετήθηκε επίσημα από τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη. International Diabetes Federation Η IDF εκτιμά ότι η συγκεκριμένη μορφή μπορεί να αφορά περίπου 20–25 εκατομμύρια ανθρώπους, κυρίως στη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία και στην υποσαχάρια Αφρική.

Γιατί η σωστή διάγνωση μπορεί να αλλάξει τη θεραπεία
Η αναγνώριση του τύπου 5 δεν είναι απλώς θέμα ονομασίας. Ένας πολύ αδύνατος νεαρός με υψηλό σάκχαρο μπορεί εύκολα να θεωρηθεί ότι έχει διαβήτη τύπου 1. Ένας άλλος μπορεί να καταταχθεί στον τύπο 2. Όμως οι δύο αυτές θεραπείες βασίζονται σε διαφορετικές υποθέσεις για το τι συμβαίνει στον οργανισμό. Στον τύπο 5 φαίνεται ότι χρειάζεται μια πιο προσεκτική ισορροπία ανάμεσα στη βελτίωση της διατροφικής κατάστασης, στον έλεγχο του σακχάρου και στη χορήγηση της κατάλληλης ποσότητας ινσουλίνης ή άλλων φαρμάκων. Η IDF αναφέρει ότι η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει διατροφική υποστήριξη, φάρμακα που βοηθούν το πάγκρεας να παράγει περισσότερη ινσουλίνη και, όταν χρειάζεται, χαμηλές δόσεις ινσουλίνης. Οι λεπτομερείς κατευθυντήριες οδηγίες βρίσκονται ακόμη υπό διαμόρφωση. International Diabetes Federation Παράλληλα, η IDF δημιούργησε ειδική διεθνή ομάδα εργασίας για να καθορίσει σαφέστερα διαγνωστικά κριτήρια, να δημιουργήσει παγκόσμιο μητρώο ασθενών και να οργανώσει νέες κλινικές μελέτες. International Diabetes Federation
Η αναγνώριση του διαβήτη τύπου 5 φέρνει έτσι στο προσκήνιο κάτι που συχνά παραβλέπουμε όταν μιλάμε για μεταβολικά νοσήματα: η διατροφή στα πρώτα χρόνια της ζωής μπορεί να αφήσει ένα πολύ μακροχρόνιο αποτύπωμα στον μεταβολισμό. Ο διαβήτης δεν είναι πάντα αποτέλεσμα υπερβολικής πρόσληψης τροφής ή παχυσαρκίας. Σε εκατομμύρια ανθρώπους μπορεί να συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: η χρόνια έλλειψη τροφής και θρεπτικών συστατικών κατά την ανάπτυξη μπορεί να αφήσει το πάγκρεας με περιορισμένη ικανότητα να ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας ολόκληρης ζωής.

Μια νέα κατηγορία ή και μια νέα αγορά;
Η αναγνώριση του διαβήτη τύπου 5 μπορεί να διορθώσει ένα πραγματικό διαγνωστικό κενό για εκατομμύρια ανθρώπους. Ταυτόχρονα, όμως, είναι θεμιτό να αναρωτηθούμε τι συμβαίνει όταν μια νέα διαγνωστική κατηγορία αποκτά επίσημη υπόσταση και αφορά έναν πληθυσμό 20–25 εκατομμυρίων ανθρώπων. Η ιατρική βιβλιογραφία έχει ήδη περιγράψει το φαινόμενο του disease mongering (της διεύρυνσης ή προώθησης μιας ασθένειας με τρόπο που μπορεί να δημιουργεί ή να μεγαλώνει αγορές θεραπείας), ενώ συστηματικές ανασκοπήσεις έχουν δείξει ότι οι οικονομικές σχέσεις με τη βιομηχανία συνδέονται συχνότερα με ευνοϊκές συστάσεις για φάρμακα και ιατρικά προϊόντα. PLOS
Αυτό δεν αποτελεί απόδειξη ότι η αναγνώριση του διαβήτη τύπου 5 υπηρετεί κάποιο επιχειρηματικό σχέδιο. Δημιουργεί όμως έναν εύλογο λόγο να παρακολουθούμε με προσοχή ποιοι θα χρηματοδοτήσουν τις επόμενες κλινικές μελέτες, ποιοι θα συμμετέχουν στη διαμόρφωση των θεραπευτικών οδηγιών και αν μια αναγκαία επιστημονική αναγνώριση θα εξελιχθεί παράλληλα σε μια νέα, ιδιαίτερα μεγάλη αγορά φαρμάκων και διαγνωστικών προϊόντων.

Αναφορές

1. Pradnyashree Wadivkar et al., Classifying a distinct form of diabetes in lean individuals with a history of undernutrition: an international consensus statement, The Lancet Global Health, 2025;13:e1771–e1776. DOI: 1016/S2214-109X(25)00263-3. PubMed
2. International Diabetes Federation, IDF launches new Type 5 Diabetes Working Group, 2025. International Diabetes Federation
3. International Diabetes Federation, Type 5 diabetes (MRDM): Causes, symptoms & treatment, updated 2026. International Diabetes Federation

Συντακτική Ομάδα Holistic Life. © 2026 Holistic Life.

Τα μωρά που λαμβάνουν αντιβιοτικά κατά το πρώτο έτος της ζωής τους έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν διαβήτη τύπου 1, όταν ο οργανισμός δεν μπορεί να διασπάσει τα σάκχαρα στο αίμα.
Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους, δημιουργούνται κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη στο έντερο, αλλά αυτή η ζωτικής σημασίας διαδικασία μπορεί να διαταραχθεί από τα αντιβιοτικά, αυξάνοντας τον κίνδυνο διαβήτη.
Αν και είναι ήδη γνωστό ότι ο διαβήτης τύπου 1 έχει τις ρίζες του στην παιδική ηλικία, οι ερευνητές δεν είχαν επεξεργαστεί τους βιολογικούς μηχανισμούς που τον προκαλούν. Αλλά τώρα μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο υποψιάζεται ότι τα αντιβιοτικά θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο.
Εντόπισαν βασικά μικρόβια που είναι απαραίτητα για την ικανότητα του παγκρέατος να παράγει ινσουλίνη και ανακάλυψαν ότι υπάρχει ένα κρίσιμο παράθυρο, συνήθως κατά το πρώτο έτος της ζωής, όταν παρατηρείται αύξηση του αριθμού των β-κυττάρων που βοηθούν τον οργανισμό να δημιουργήσει ινσουλίνη. ««Αν, για οποιονδήποτε λόγο, αυτό παρεμποδίζεται, αυτό μπορεί να αποτελέσει αιτία διαβήτη», δήλωσε η Τζένιφερ Χιλ, μία από τις ερευνήτριες.
Η ερευνητική ομάδα δοκίμασε την ιδέα σε μια ομάδα εργαστηριακών ποντικιών στα οποία χορηγήθηκαν αντιβιοτικά ευρέος φάσματος σε μια φάση της ζωής τους που ισοδυναμεί με τους πρώτους επτά έως 12 μήνες της ανθρώπινης ζωής. Τα ποντίκια ανέπτυξαν λιγότερα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη, είχαν υψηλότερα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, χαμηλότερα επίπεδα ινσουλίνης και γενικά χειρότερη μεταβολική λειτουργία όταν εξελίχθηκαν σε ενήλικα ποντίκια.

Πηγή: Science, 2025; 387 (6738); doi: 10.1126/science.adn0953

Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συνδέονται άμεσα για τον διαβήτη τύπου 2, τις καρδιακές παθήσεις και τα αυτοάνοσα νοσήματα. Η βιταμίνη D ρυθμίζει τη φλεγμονή, η οποία αποτελεί ζωτικό μέρος της επούλωσης, αλλά όταν επιμένει και γίνεται χρόνια μπορεί να οδηγήσει σε διαβήτη, καρδιακά προβλήματα και ορισμένες μορφές καρκίνου.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Αυστραλίας αναφέρουν ότι υπάρχει άμεση συσχέτιση μεταξύ των χαμηλών επιπέδων της βιταμίνης D και της χρόνιας φλεγμονής. Ανέπτυξαν το προφίλ σχεδόν 295.000 συμμετεχόντων στη μελέτη UK Biobank και μέτρησαν τα επίπεδα της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης, ενός δείκτη φλεγμονής.
Η αύξηση των επιπέδων της βιταμίνης με λήψη συμπληρώματος βιταμίνης D θα μπορούσε να μειώσει τα ποσοστά διαβήτη και καρδιακών παθήσεων και να γλιτώσει περισσότερους ανθρώπους από νοσηλεία στο νοσοκομείο, υποστηρίζουν οι ερευνητές. Πιστεύουν ακόμη ότι η ύπαρξη επαρκών επιπέδων βοηθά στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας και των ασθενειών που προκύπτουν από το υπερβολικό βάρος.
Η βιταμίνη D είναι ένα θρεπτικό συστατικό και μια ορμόνη που ρυθμίζει βιολογικές διεργασίες όπως, για παράδειγμα, την οικοδόμηση των οστών, την ανάσχεση της ανάπτυξης καρκίνου, τον έλεγχος των λοιμώξεων και τη μείωση της φλεγμονής.
Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ συνιστούν ένα ημερήσιο συμπλήρωμα βιταμίνης D τουλάχιστον 400 IU, αλλά όπως συμβαίνει με τις περισσότερες συστάσεις των οργανισμών υγείας, η δόση αυτή θα έχει πολύ μικρή θεραπευτική αξία. Αντ' αυτού, ορισμένοι ερευνητές έχουν δώσει καθημερινές δόσεις 5000 IU σε συμμετέχοντες σε μελέτες, με μεγαλύτερο όφελος, χωρίς αρνητικές καθόλου επιπτώσεις.
Εκτός από τη λήψη συμπληρωμάτων, η έκθεση στον ήλιο και η προσθήκη τροφών πλούσιων σε βιταμίνη D -όπως τα λιπαρά ψάρια, το συκώτι και οι κρόκοι αβγών- στη διατροφή σας μπορεί επίσης να αυξήσει τα επίπεδα.
Πηγή:International Journal of Epidemiology, 2022; doi: 10.1093/ije/dyac087

Πολλοί ασθενείς με διαβήτη που ακολουθούν τη συμβατική αγωγή, δεν λαμβάνουν συμπληρώματα διατροφής και το ιατρικό κατεστημένο δεν στέλνει κάποιο σαφές μήνυμα για τη χρησιμότητά τους. Για παράδειγμα, η Αμερικανική Διαβητολογική Ένωση (American Diabetes Association - ADA), ο μεγαλύτερος οργανισμός αφιερωμένος στη διαβητική περίθαλψη στην Αμερική, έχει μια πολύ περίεργη άποψη για τα συμπληρώματα.

Από τη μία πλευρά, ο οργανισμός χορηγεί ένα έγκυρο επιστημονικό περιοδικό για τον διαβήτη, το Diabetes Care και αυτό το περιοδικό δημοσιεύει τακτικά μελέτες σχετικά με τα οφέλη των συμπληρωμάτων διατροφής, των βιταμινών, των μετάλλων, των φαρμακευτικών προϊόντων και των βοτανικών σκευασμάτων. Όμως παρακάτω ακολουθεί ένα απόσπασμα από την ADA που περιγράφει τη θέση τους σχετικά με τη λήψη συμπληρωμάτων:

"Δεν υπάρχει σαφής ένδειξη οφέλους από συμπληρώματα βιταμινών ή ανόργανων συστατικών για άτομα με διαβήτη που δεν έχουν υποκείμενες ανεπάρκειες βιταμινών ή ανόργανων συστατικών. Ούτε υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τη χρήση κανέλας ή άλλων βοτάνων ή συμπληρωμάτων για τη θεραπεία του διαβήτη."

Σε αντίθεση με αυτήν τη δήλωση, πολλές μελέτες έχουν δείξει τα θετικά οφέλη από τη λήψη συμπληρωμάτων σε διαβητικούς ασθενείς. Στη συνέχεια καταγράφονται πληροφορίες που επιβεβαιώνουν το γιατί ένας ασθενής πρέπει να λαμβάνει συμπληρώματα ως μέρος ενός αποτελεσματικού πρωτοκόλλου διαβήτη:

Αντιοξειδωτικά. Η ζημιά σε ένα διαβητικό σώμα από τα ψηλά επίπεδα γλυκόζης για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει την ανάπτυξη διαβητικών επιπλοκών λόγω προ-οξειδωτικών βιοχημικών διαδικασιών. Τα αντιοξειδωτικά συμπληρώματα μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να σταματήσει την ανεξέλεγκτη οξειδωτική βλάβη.

Ανεπάρκειες. Πολλοί άνθρωποι στη Δύση, συμπεριλαμβανομένων των διαβητικών ασθενών, έχουν έλλειψη θρεπτικών συστατικών. Η υψηλή γλυκόζη μπορεί να προκαλέσει την απώλεια πολλών θρεπτικών ουσιών - όπως ο ψευδάργυρος, το χρώμιο και το μαγνήσιο - από το σώμα μέσω των νεφρών. Επίσης, ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές (για παράδειγμα, μετφορμίνη, αναστολείς αντλίας πρωτονίων κ.α.) μπορούν να προκαλέσουν ανεπάρκειες θρεπτικών συστατικών μειώνοντας την απορρόφηση από το έντερο. Επιπλέον, η ανθυγιεινή διατροφή που ακολουθούν μακροχρόνια πολλοί ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 μπορεί να προκαλέσει έλλειψη βασικών λιπαρών οξέων, βιταμίνης D3 και άλλων θρεπτικών συστατικών.

Βελτιωμένος έλεγχος γλυκόζης. Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής υποστηρίζονται από καλά δεδομένα που δείχνουν ότι μπορούν να είναι ευεργετικά για τη μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη σε κυτταρικό επίπεδο, επιτρέποντας στη γλυκόζη να εισέρχεται ευκολότερα στο κύτταρο.

Μελέτες έχουν δείξει ότι κάποια συμπληρώματα διατροφής μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της γλυκόζης νηστείας και μετά το γεύμα, να μειώσουν τις τιμές της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης A1C (το επίπεδο των πρωτεϊνών αιμοσφαιρίνης στα ερυθρά αιμοσφαίρια που καλύπτονται από γλυκόζη, το βασικό εργαλείο παρακολούθησης για τη ρύθμιση της γλυκόζης) και τη μείωση της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων.

Τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μείωση της συχνότητας των υπογλυκαιμικών και υπεργλυκαιμικών συμβάντων.^1-3

Μείωση της όρεξης και της λιγούρας. Μερικά συμπληρώματα μπορεί να είναι πολύ χρήσιμα στη μείωση της όρεξης για τροφές όπως οι υδατάνθρακες.

Βελτιωμένη ενέργεια και διάθεση. Τα θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση της ενέργειας και της διάθεσης με διάφορους τρόπους. Τα κυμαινόμενα επίπεδα γλυκόζης όλη την ημέρα μπορούν να προκαλέσουν ευερεθιστότητα και ασταθή διάθεση και το να αισθάνεται κάποιος θύμα του διαβήτη αντί για νικητής, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμησή του.

Τα θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση της ενέργειας παρέχοντας στα κύτταρα όλα όσα χρειάζονται για να λειτουργήσουν καλύτερα.

Θρεπτικά συστατικά όπως τα ωμέγα-3 έλαια και το βιοδιαθέσιμο φολικό οξύ, σχετίζονται και με τη μείωση της κατάθλιψης και του άγχους.^4,5

Εάν ένας ασθενής τρώει πιο υγιεινά, δεν έχει λιγούρες, έχει καλή ενέργεια και διάθεση και έχει χαμηλότερα επίπεδα γλυκόζης, θα είναι σε θέση να χάσει βάρος πολύ πιο γρήγορα και αποτελεσματικά.

Η Φινλανδία έχει το υψηλότερο ποσοστό εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 στον κόσμο. Ως αποτέλεσμα, ερευνητές στη Φινλανδία, άλλα και σε άλλες χώρες, έχουν πραγματοποιήσει εκτεταμένη έρευνα που εστιάζει στο ποια συμπληρώματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε βρέφη για να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 αργότερα στη ζωή τους. Σε αυτές τις μελέτες επισημάνθηκαν δύο βασικές θρεπτικές ουσίες, τα ιχθυέλαια και η βιταμίνη D3.^6,7 Τα προβιοτικά έχουν επίσης αποδειχθεί χρήσιμα για τον γλυκαιμικό έλεγχο.⁸

Ένα καλό συμπλήρωμα βιταμινών και ανόργανων συστατικών, η βιταμίνη D3, τα προβιοτικά, η νιασιναμίδη και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα με επιπλέον μαγνήσιο, ψευδάργυρο, βανάδιο και κάλιο θα πρέπει να αποτελούν μέρος του «οπλοστάσιου» κάθε διαβητικού.

Ωστόσο, ορισμένα λιγότερο γνωστά συμπληρώματα μπορούν επίσης να έχουν σημαντικό αποτέλεσμα στον έλεγχο του διαβήτη.

Διατροφικά συμπληρώματα:
R-alpha-lipoic acid (R-ALA). Εάν μπορούσα να συνταγογραφήσω μόνο ένα συμπλήρωμα σε έναν ασθενή με διαβήτη, θα ήταν το R-άλφα-λιποϊκό οξύ. Αυτό το υδατοδιαλυτό και λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και το μεταβολισμό της γλυκόζης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 ^9,10 και η έρευνα υποστηρίζει ότι μπορεί επίσης να αποτρέψει την εξέλιξη των επιπλοκών του διαβήτη στα νεύρα, τα μάτια και τα νεφρά.^11,12
Το άλφα-λιποϊκό οξύ αναφέρεται είτε ως ALA είτε ως R-ALA. Όταν αναφέρεται ως ALA, αυτό σημαίνει ότι περιέχει δύο χημικές δομές που είναι καθρέφτες μεταξύ τους - η μορφή S και η μορφή R, σε αναλογία 50:50. Ωστόσο, η μορφή R είναι η μόνη που είναι ενεργή στο σώμα και έτσι θα πρέπει να είναι η μόνη μορφή που χρησιμοποιείται.
Εάν ένα προϊόν άλφα-λιποϊκού οξέος δηλώνει ότι κάθε κάψουλα περιέχει 300 mg ALA, στην πραγματικότητα μόνο 150 mg είναι R-ALA που είναι η ενεργή μορφή. Ένα προϊόν R-άλφα-λιποϊκού οξέος που λέει ότι κάθε κάψουλα περιέχει 300 mg, είναι όλα ενεργά στο σώμα. Ψάξτε λοιπόν ένα προϊόν που λέει ότι περιέχει "R-ALA" αντί μόνο "ALA".
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 300 έως 1.200 mg ημερησίως R-ALA, το ισοδύναμο 600 έως 2.400 mg ημερησίως ενός προϊόντος με την ένδειξη μόνο ALA.

Μπενφοθειαμίνη
Αυτή η λιποδιαλυτή μορφή θειαμίνης (επίσης γνωστή ως αλλιθειαμίνη) έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το σχηματισμό τελικών προϊόντων προηγμένης γλυκοζυλίωσης, τα οποία συνδέονται με την ανάπτυξη διαβητικών επιπλοκών.¹³
Καθώς απορροφάται καλύτερα από την υδατοδιαλυτή θειαμίνη, η μπενφοθειαμίνη αυξάνει την παραγωγή πυροφωσφορικής θειαμίνης, η οποία εμποδίζει τη βλάβη που προκαλείται από τη γλυκόζη. Έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την αμφιβληστροειδοπάθεια, τη νεφροπάθεια και τη νευροπάθεια.^14-17
Προτεινόμενη ημερήσια δοση: 150 έως 450 mg.

Ν-ακετυλο κυστεΐνη (NAC)
Το NAC, ένα άλλο πολύτιμο και οικονομικό θρεπτικό συμπλήρωμα, μπορεί να μειώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη ενεργώντας ως αντιοξειδωτικό για την πρόληψη της οξειδωτικής βλάβης εξαιτίας της γλυκόζης.¹⁸ Έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει τα μάτια από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.²⁰
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 600 έως 2.400 mg.

Ακετυλο-l-καρνιτίνη
Αυτό το θρεπτικό φάρμακο έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τον πόνο και τον εκφυλισμό των νεύρων σε ασθενείς με χρόνια διαβητική νευροπάθεια. Δίνω ακετυλο-l-καρνιτίνη σε κάθε διαβητικό ασθενή που έχει οποιοδήποτε είδος νευροπάθειας.²¹
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.500 έως 3.000 mg

Ταυρίνη
Η ταυρίνη είναι ένα φθηνό αμινοξύ που δεν χρησιμοποιείται συχνά ως διαβητικό συμπλήρωμα. Η ταυρίνη αποτρέπει τη γλυκοζυλίωση των πρωτεϊνών. Είναι το κύριο αμινοξύ για την καρδιά και βοηθά τη χοληδόχο κύστη να λειτουργεί καλύτερα για την πέψη των λιπών. Η ταυρίνη έχει βρεθεί ότι είναι ισχυρός υπογλυκαιμικός παράγοντας και μπορεί επίσης να ενισχύσει την επίδραση της ινσουλίνης. Μία μελέτη έδειξε ότι η χορήγηση ταυρίνης σε διαβητικούς ασθενείς για ένα μήνα κατέληξε σε μείωση της δόσης ινσουλίνης για να αποφευχθεί η υπογλυκαιμία που προκαλείται από την ταυρίνη. Οι ασθενείς είχαν επίσης μειώσεις στα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων μετά τη λήψη ταυρίνης.^22,23
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 500 έως 1.500 mg.

Σουλφοραφάνη
Αυτό το αντιοξειδωτικό βρίσκεται στα σταυρανθή λαχανικά όπως το μπρόκολο. Εκτός από τα καλά τεκμηριωμένα αντικαρκινικά αποτελέσματά του, η σουλφοραφάνη βρέθηκε να μειώνει τη γλυκόζη νηστείας στο αίμα και τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνης σε παχύσαρκους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.²⁴ Μπορεί να προστατέψει τα αιμοφόρα αγγεία από βλάβες που προκύπτουν από το οξειδωτικό στρες, βοηθώντας στην αποτροπή των διαβητικών επιπλοκών.²⁵
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 30 έως 200 mg.

L-καρνοσίνη
Αυτό το προϊόν έχει δείξει πιθανά οφέλη στη βελτίωση της αντίστασης στην ινσουλίνη και στη μείωση του κινδύνου διαβητικών επιπλοκών.²⁶
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.000 mg

Βοτανικές θεραπείες:

Gymnema sylvestre
Γνωστό ως γκουρμάρ, ή «ο καταστροφέας της ζάχαρης» στην Αγιουρβεδική ιατρική, το Gymnema έχει δείξει σταθερά οφέλη σε ασθενείς με διαβήτη. Το πιο ενεργό μέρος του Gymnema φαίνεται να είναι τα «γυμνενικά οξέα». Οι αναλύσεις του βοτάνου έδειξαν ότι μπορεί να είναι χρήσιμο στη μείωση των επιπέδων γλυκόζης και στον αποκλεισμό της απορρόφησης γλυκόζης από το έντερο. Έχει αποδειχθεί επίσης ότι αποτρέπει τη συσσώρευση λιπών στο ήπαρ και το αίμα, καθώς και τη μείωση του σωματικού βάρους.²⁷ Συνήθως το χρησιμοποιώ σε κάψουλες ή σε υγρή μορφή σε ορισμένους ασθενείς.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: σε μορφή κάψουλας, 400 έως 2.400 mg την ημέρα.

Κανέλα
Το Cinnamonium cassia και ο συγγενής του C. burmanii είναι οι τύποι κανέλας που έχουν την καλύτερη δράση στους ασθενείς. Πολλές μελέτες σχετικά με την κανέλα δείχνουν ότι μπορεί να επιβραδύνει την εκκένωση του στομάχου και να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης μετά το γεύμα. Μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης σε ασθενείς τύπου 2 που είχαν κακό διαβητικό έλεγχο. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη στη μείωση των επιπέδων της ινσουλίνης, της αρτηριακής πίεσης και της γλυκοζυλιωμένης και στη μείωση του σχηματισμού τελικών προϊόντων προηγμένης γλυκοζυλίωσης, τα οποία σχετίζονται με χρόνιες φλεγμονώδεις ασθένειες.²⁸
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1 έως 2 g ή 200 mg ή περισσότερο συμπυκνωμένου εκχυλίσματος

Bερβερίνη (Βerberine HCL)
Μια κορυφαία μελέτη σε ανθρώπους έδειξε ότι η υδροχλωρική βερβερίνη έχει παρόμοια δράση με τη μετφορμίνη σε διαβητικούς ασθενείς. Στην μελέτη, η βερβερίνη φαίνεται να προάγει την κυτταρική πρόσληψη γλυκόζης από το αίμα, μειώνει τη γλυκόζη στο αίμα και μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Ένα αντιοξειδωτικό, η βερβερίνη μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση των παγκρεατικών βήτα κυττάρων και να αποτρέψει το ήπαρ να παράγει υπερβολική γλυκόζη.^29,30
Ωστόσο η δοσολογία μπορεί να είναι προβληματική, καθώς υψηλότερες δόσεις μπορεί να διαταράξουν το λεπτό έντερο. Συνιστώ στους ασθενείς να αυξάνουν αργά τη δόση τους και να παίρνουν το χάπι αμέσως μετά το γεύμα, όταν η τροφή είναι ήδη στο στομάχι.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 1.000 έως 1.500 mg

Εκχύλισμα μύρτιλλου
Πλούσιο σε ανθοκυανοσίδες, το μύρτιλλο έχει μελετηθεί σε διαβητικούς ασθενείς τύπου 2 και έχει βρεθεί ότι προκαλεί σαφή βελτίωση της γλυκαιμικής απόκρισης, με μείωση τόσο των επιπέδων γλυκόζης όσο και της ινσουλίνης μετά το φαγητό. ³¹ Επίσης μπορεί να είναι ευεργετικό στη βελτίωση των επιπέδων χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων, σύμφωνα με στοιχεία από μελέτες σε ζώα.³²
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 100 έως 350 mg

Εκχύλισμα φύλλων πράσινου τσαγιού
Το πράσινο τσάι περιέχει το βιοφλαβονοειδές γαλλική επιγαλοκατεχίνη (EGCG), το οποίο έχει αποδειχθεί ότι είναι ένα ασφαλές και αποτελεσματικό αντιοξειδωτικό.
Σε κλινικές μελέτες, το πράσινο τσάι έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, μπορεί να βελτιώσει την ανοχή στη γλυκόζη, να μειώσει την παραγωγή γλυκόζης και την υπερβολική έκκριση από το ήπαρ και να βελτιώσει την απορρόφηση της γλυκόζης.
Το πράσινο τσάι έχει επίσης αναφερθεί ότι έχει προστατευτική δράση έναντι της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας και ότι παίζει ρόλο στην πρόληψη της αθηροσκλήρωσης.³³
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 έως 400 mg. Είναι επίσης ευεργετικό να πίνετε βιολογικό πράσινο τσάι.

Εκχύλισμα κουρκουμά
Αυτή η έντονα κίτρινη ουσία που βρίσκεται στον κουρκουμά (turmeric) έχει αποδειχθεί ότι είναι ένας σημαντικός αναστολέας των αντιδραστικών ειδών οξυγόνου που προάγουν την οξειδωτική βλάβη στα κύτταρα. Σε εργαστηριακές μελέτες, η κουρκουμίνη μείωσε τα επίπεδα των μορίων που εμπλέκονται στη φλεγμονή, όπως ο παράγοντας νέκρωσης όγκου-Α (TΝF-a), που προκαλεί αντίσταση στην ινσουλίνη και ο φλεγμονώδης παράγοντας NF-KB, μια πρωτεΐνη που προάγει την έκφραση των φλεγμονωδών μορίων σηματοδότησης. ^34,35
Η κουρκουμίνη έχει επίσης αποδειχθεί ότι ενισχύει τη λειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος και μειώνει τη γλυκόζη, την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνης και την αντίσταση στην ινσουλίνη.^36,37
Χρησιμοποιείται σε τρόφιμα, απορροφάται δύσκολα, αλλά η ανάμιξη με μαύρο πιπέρι μπορεί να βοηθήσει στην απορρόφηση γι’ αυτό και τα περισσότερα συμπληρώματα κουρκουμίνης έχουν προσθέσει πιπέρι.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 έως 3.000 mg.

Τζίνγκο μπιλόμπα
Αυτό το φυτό έχει συσχετιστεί με τη μείωση του κινδύνου άνοιας και της γνωστικής μείωσης, αλλά έχει επίσης αποδειχθεί ότι μειώνει την πήξη του αίματος και βελτιώνει τη λειτουργία του αμφιβληστροειδούς και των νεφρών σε διαβητικούς ασθενείς τύπου 2 με αμφιβληστροειδοπάθεια.³⁸
Αυτό το βότανο είναι μια πολύτιμη προσθήκη σε ένα πρωτόκολλο διαβητικού συμπληρώματος, αλλά δεν πρέπει να λαμβάνεται από ασθενείς με αντιπηκτικά φάρμακα ή ασθενείς με τη σπάνια αιμορραγική κατάσταση αιμορροφιλίας.
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 160 έως 240 mg.

Σκόρδο
Έχει αποδειχθεί ότι το σκόρδο βελτιώνει τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας, φρουκτοζαμίνης, χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.³⁹ Ενθαρρύνω τους ασθενείς μου να συμπεριλαμβάνουν τακτικά σκόνη σκόρδου και σκελίδες σκόρδου στο μαγείρεμά τους.

Αμερικανικό και ασιατικό τζίνσενγκ
Το τζίνσενγκ έχει αποδειχθεί σε μελέτες ότι βοηθά στη μείωση της γλυκόζης νηστείας στο αίμα και του σωματικού βάρους και βελτιώνει τη γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης A1C και τη διάθεση.^40-42
Προτεινόμενη ημερήσια δόση: 200 mg. Μερικοί άνθρωποι με παρατεταμένη χρήση μπορεί να εμφανίσουν ορμονικές παρενέργειες με τη λήψη τζίνσενγκ, οπότε αν δείτε τέτοιες αλλαγές, ενημερώστε τον γιατρό σας.

Ιερός βασιλικός
Αυτό το βότανο έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας και της γλυκόζης μετά το γεύμα. ⁴³
Προτεινόμενη ημερήσια δοσολογία: 200 mg
Απόσπασμα από το της Dr Mona Morstein: «Master Your Diabetes: A Comprehensive, Integrative Approach for Diabetes Type 1 και Type 2» (Chelsea Green Publishing, 2017)

Βιογραφικό Dr Mona Morestein

Βιβλιογραφικές αναφορές

1   Indian J Med Res, 2007; 126: 471-4
2   Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids, 1998; 58: 257-63
3   Exp Mol Med. 2012;44:665-673
4   Nutr Clin Pract, 2011; 26: 409-25
5   J Psychopharmacol, 2005; 19: 59-65
6   JAMA, 2007; 298: 1420-8
7   Diabetes, 2012; 61: 175-8
8   PLoS One, 2015; 10: e0132121
9   Free Radic Biol Med, 1999; 27: 309-14
10 Arzneimittelforschung, 1995; 45: 872-4
11 Diabetes, 2004; 53: 3233-8
12 Rev Diabet Stud, 2009; 6: 230-6
13 Diabetes Care, 2006; 29: 2064-71
14 Nat Med, 2003; 9: 294-9
15 Diabetes, 2003; 52: 2110-20
16 Diabetes Care, 2012; 35: 1095-7
17 Int J Clin Pharmacol Ther, 2005; 43: 71-7
18 J Basic Clin Physiol Pharmacol, 2006; 17: 245-54
19 Mol Biol Rep, 2012; 39: 3727-35
20 Diabetes, 2003; 52: 499-505
21 Diabetes Care, 2005; 28: 89-94
22 Amino Acids, 2012; 42: 1529-39
23 Exp Mol Med, 2012; 44: 665-73
24 Sci Transl Med, 2017; 9: eaah4477
25 Pharm Biol, 2016; 54: 2329-39
26 Amino Acids, 2016; 48: 1131-49
27 J Sci Food Agric, 2014; 94: 834-40
28 Ann Fam Med, 2013; 11: 452-9
29 Metabolism, 2008; 57: 712-7
30 Acta Pharm Sin B, 2012; 2: 327-34
31 J Nutr Sci, 2013; 2: e22
32 Nutrition, 2017; 41: 107-12
33 Molecules, 2017; 22: 849
34 Int J Med Sci, 2013; 10: 337-81
35 Nutr Metab, 2008; 5: 17
36 Diabetes Care, 2012; 35: 2121-7
37 Evid Based Complement Alternat Med, 2013; 2013: 636053
38 Exp Clin Cardiol, 2005; 10: 85-7
39 Food Nutr Res, 2017; 61: 1377571
40 Coll Antropol, 2012; 36: 1435-40
41 J Ginseng Res, 2017; 41: 589-94
42 Diabetes Care, 1995; 18: 1373-5
43 Evid Based Complement Alternat Med, 2017; 2017: 9217567