Ο θηλασμός δεν είναι καλός μόνο για το μωρό. Πρόσφατη μελέτη υποστηρίζει ότι η μητέρα ωφελείται επίσης καθώς μειώνει τον κίνδυνο καρδιακής νόσου ή εγκεφαλικού.
Οι γυναίκες που θήλασαν κάποια στιγμή στη ζωή τους έχουν 11% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρδιαγγειακή νόσο συγκριτικά με γυναίκες που δεν θήλασαν ποτέ και είχαν επίσης 12% χαμηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ο θηλασμός μειώνει επίσης τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 και καρκίνου των ωοθηκών και του μαστού.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Ιατρικής του Ίνσμπρουκ στην Αυστρία εξέτασαν οκτώ μελέτες που είχαν παρακολουθήσει σχεδόν 1,2 εκατομμύρια γυναίκες, οι οποίες είχαν γεννήσει το πρώτο τους παιδί στα 25 τους κατά μέσο όρο. Μόνο το ένα τέταρτο των γυναικών ακολούθησαν τις οδηγίες υγείας δίνοντας στα μωρά τους αποκλειστικά μητρικό γάλα για τους πρώτους έξι μήνες, σημείωσαν οι ερευνητές. 

Πηγή: Journal of the American Heart Association, 2022; doi: 10.1161/JAHA.121.022746

Urdhva Dhanurasana
Αν κάποιος ασκούμενος στη Hatha Yoga χρειάζεται ώθηση ενέργειας λόγω θλίψης, κόπωσης, αλλά και λόγω καθιστικού τρόπου ζωής, η Urdhva Dhanurasana ή ανεστραμμένη γέφυρα μπορεί να τον βοηθήσει ουσιαστικά. Επίσης θα τον βοηθήσει να ενισχύσει το άνοιγμα του θώρακά του, να ξεπεράσει την εσωστρέφεια, να ενισχύσει τη δύναμή του και να αποσυμπιέσει τη σπονδυλική του στήλη, ώστε να βρει ξανά τη χαμένη του ευεξία και διάθεση.
Σε καθημερινή βάση οι άνθρωποι κινούμε σχεδόν αποκλειστικά την σπονδυλική μας στήλη και τον κορμό μας, προσθίως (μπροστά και κάτω). Όλες σχεδόν οι εργασίες και οι κινήσεις μας αφορούν πρόσθιες κάμψεις, παρά οπίσθιες ή πλάγιες. Συγκεκριμένα, κάνουμε καθημερινά πάνω από τέσσερις χιλιάδες πρόσθιες κάμψεις κατά τη διάρκεια της ημέρας, σε αντίθεση με τις οπίσθιες κάμψεις, ή τις πλάγιες, που είναι μετρημένες στα δάχτυλα. Επομένως η ανισορροπία που δημιουργείται σε αυτή τη βάση κίνησης, αποτελεί εστία παθολογίας, πόνων και κύρτωσης της σπονδυλικής μας στήλης, δημιουργώντας κύφωση, ή σκολίωση, ή όποια άλλη παραμόρφωση.
Η Urdhva Dhanurasana, ή αλλιώς ανεστραμμένη γέφυρα, ή τροχός, αποτελεί μια βαθιά και έντονη οπίσθια κάμψη της πλάτης, που θα αναστρέψει αυτή την τάση και θα προσφέρει πολλά οφέλη στο σώμα, στο μυαλό και στο πνεύμα. Είναι λοιπόν αρκετοί οι λόγοι για να ενσωματώσει κάποιος τη στάση του τροχού ή της ανάποδης γέφυρας, στην πρακτική του στη Hatha Yoga.

Τα πολλαπλά οφέλη της Urdhva Dhanurasana

• Η Urdhva Dhanurasana, ενισχύει και επιμηκύνει τους σπονδύλους, γεγονός που αυξάνει την ελαστικότητα και την ευκαμψία της σπονδυλικής στήλης. Καθώς μεγαλώνουμε και γερνάμε, οι σπόνδυλοί μας συμπιέζονται, γι’ αυτό οι ηλικιωμένοι χάνουν λίγα έως αρκετά εκατοστά από το ύψος τους. Ωστόσο οι asanas που επιτελούν οπίσθιες κάμψεις όπως η Urdhva Dhanurasana, καλλιεργούν την ελαστικότητα και μεγαλώνουν το εύρος κίνησης των σπονδύλων και των μεσοσπονδύλιων δίσκων, έτσι ώστε η σπονδυλική στήλη να αποσυμπιέζεται, να είναι ευθυτενής και να διατηρείται νέα και υγιής.
• Η Urdhva Dhanurasana ενισχύει τα χέρια, τους καρπούς, την κοιλιακή ζώνη, τα πόδια, τους ώμους και το στήθος, τονώνοντας και δυναμώνοντας τους μυς, τους τένοντες και τα οστά αυτών των μερών του σώματος.
• Τεντώνει, διατείνει και ανοίγει το θωρακικό κλωβό, την καρδιά και τις κλείδες.
• Δημιουργεί τον απαραίτητο χώρο που χρειάζεται η πλάτη και ενισχύει μυϊκά τους μυς των ωμοπλατών.
• Ενεργοποιεί τον θυρεοειδή και την υπόφυση, καθώς ανοίγει και ξεμπλοκάρει το chakra του λαιμού visuddha ή πύλη.
• Ανακουφίζει τους πόνους στην πλάτη και στον αυχένα, καθώς τους ξεμπλοκάρει κινητικά και μυϊκά.
• Αναστέλλει τη στειρότητα και βοηθάει τη λίμπιντο και τη σεξουαλική λειτουργία, ανοίγοντας το δεύτερο chakra muladhara ή ιερό, αφού το πέμπτο chakra συνδέεται με το δεύτερο.
• Βοηθά στη μείωση της οστεοπενίας και της οστεοπόρωσης μέσω της δυναμικής συμπίεσης και αποσυμπίεσης των οστών.
• Ανοίγει και διευρύνει τις πνευμονικές κυψέλες, επιτρέποντας αυξημένες ποσότητες οξυγόνου στους πνεύμονες, κάτι που θα αναβαθμίσει σταδιακά την αναπνοή.
• Θεραπεύει το άσθμα και χρόνια αναπνευστικά προβλήματα από πνευμονικές παθήσεις.
• Διατείνει και χαλαρώνει τη λεκάνη και τους σφιχτούς γοφούς, με αποτέλεσμα την αυξημένη ευελιξία των ισχίων.
• Προσδίδει ενέργεια σε σωματικό και σε ψυχικό επίπεδο, καθότι η prana-ενέργεια ελευθερώνεται και ρέει απρόσκοπτα μέσα στα nadis-κανάλια του σώματος.
• Ελευθερώνει τον οργανισμό από το στρες και το άγχος, δημιουργώντας αίσθηση ευφορίας και ευεξίας στην περιοχή του θώρακα, της καρδιάς και του τέταρτου στη σειρά anahata-chakra.
• Είναι από τις λίγες asanas που ξεμπλοκάρει και ενεργοποιεί και τα επτά chakras, λειτουργώντας σαν μία διάνοιξη που ξεκινά από το μεσαίο chakra, το anahata, και επεκτείνεται προς τα άνω και κάτω chakras, διατηρώντας έτσι όλες τις ενεργειακές λειτουργίες του σώματος σε αρμονία μεταξύ τους.

Ανοίγοντας την καρδιά
Η Urdhva Dhanurasana δημιουργεί ένα βαθύ και οπίσθιο άνοιγμα της πλάτης, που ανοίγει ταυτόχρονα και την καρδιά. Οι asanas οπίσθιων κάμψεων δημιουργούν άνοιγμα της καρδιάς και προορίζονται να θεραπεύσουν τις πληγωμένες και «κλειστές» καρδιές, από παρελθόντα γεγονότα απώλειας ή επώδυνων χωρισμών, ή όποιας άλλης λύπης, ανοίγοντας ξανά τα συναισθήματα και επιτρέποντας στις ψυχές, νέες ευκαιρίες για έρωτες και αγάπη.
Το άνοιγμα αυτό είναι δύσκολο να ξεκινήσει από την καρδιά μέσω των συναισθημάτων, χωρίς την βοήθεια του σώματος. Τα συναισθήματα είναι αρκετά δύσκολο για κάποιον να τα χαλιναγωγήσει, ενώ το σώμα μπορεί να το βοηθήσει αποτελεσματικά ασκώντας το με την Hatha Yoga. Είναι θέμα χρόνου λοιπόν μέσα από την πρακτική και την ενσωμάτωση της Urdhva Dhanurasana στην πρακτική, να λάμψει ξανά η καρδιά και το φως της στον κόσμο.
Συνιστάται να μένει κάποιος στη θέση για 5-10 βαθιές αναπνοές (ανάλογα με την ευλυγισία και τη δύναμη του κάθε ασκούμενου), αυξάνοντας σταδιακά το χρόνο με την εξάσκηση. Δεν χρειάζεται να ανησυχεί κάποιος εάν δεν έχει καταφέρει να ενσωματώσει αποτελεσματικά την Urdhva Dhanurasana ή στάση του τροχού στην πρακτική του, καθώς είναι μία αρκετά απαιτητική στάση. Γι’ αυτούς υπάρχει η προηγούμενη και προπαρασκευαστική θέση της μισής ή μικρής γέφυρας setu bandha sarvangasana, που είναι πιο προσιτή για όσους δεν έχουν εξασκηθεί αρκετά ακόμα.

Η πρακτική

Βήμα 1: Ξάπλωσε ανάσκελα στο πάτωμα. Λύγισε τα γόνατά σου και ακούμπησε τα πέλματά σου στο ματ, αρκετά κοντά στα καθιστικά οστά. Λύγισε τους αγκώνες σου και φέρε τις παλάμες σου στο πάτωμα δίπλα στο κεφάλι σου στο ύψος των αυτιών στο πάτωμα. Φέρε τους πήχεις κάθετα στο πάτωμα και παράλληλους μεταξύ τους, με τα δάχτυλα στραμμένα προς τους ώμους. Τα χέρια σε αυτή τη θέση θα είναι σε έξω στροφή. Πάτησε τώρα τις παλάμες σου στο πάτωμα. Εάν αυτό δεν γίνεται σημαίνει ότι δεν είσαι ακόμα αρκετά εύκαμπτος, ώστε να εκτελέσεις την asana.

Βήμα 2: Πατώντας τα πέλματά σου ενεργά στο πάτωμα, εξέπνευσε και κατέβασε τον ουρά σου προς τον κόκκυγα, ενεργοποιώντας τους τετρακεφάλους και τους γλουτούς, ανασηκώνοντας τη λεκάνη από το πάτωμα. Κράτησε τους μηρούς και τα πόδια παράλληλα μεταξύ τους. Πάρε δύο ή τρεις αναπνοές. Στη συνέχεια, πίεσε σταθερά τις παλάμες σου στο πάτωμα κινώντας τις ωμοπλάτες σου προς τα πίσω και ανασηκώσου πάνω και πίσω, ακουμπώντας την κορυφή του κεφαλιού σου στο πάτωμα, στηριζόμενος περισσότερο στα χέρια και λιγότερο στο κεφάλι σου. Κράτησε τους πήχεις των χεριών σου παράλληλους μεταξύ τους και το βλέμμα σου προς τα πίσω. Πάρε δύο με τρεις αναπνοές με το κεφάλι σου στο ματ προετοιμάζοντας το σώμα σου για άνοδο. Αν είσαι αρκετά ευλύγιστος ίσως δεν χρειαστεί αυτό το στάδιο με το κεφάλι να εφάπτεται στο πάτωμα, οπότε μπορείς να ανεβείς κατευθείαν.

Βήμα 3: Πίεσε τα πόδια και τις παλάμες σου στο πάτωμα πιο δυναμικά και γύρισε ξανά την ουρά-κόκκυγα προς τα μέσα. Πάρε μία βαθιά εισπνοή και τεντώνοντας δυναμικά τα χέρια σου, ανασήκωσε το κεφάλι σου από το πάτωμα, τεντώνοντας όσο μπορείς τα χέρια σου. Τώρα μαγνήτισε τους μηρούς μεταξύ τους και με την ουρά προς τα μέσα θα φτιάξεις μία μέση πολύ ισχυρή. Αυτό θα σε κάνει να νοιώθεις ασφαλής, να μην πονάς και θα σε βοηθήσει να ανοίξεις ακόμα περισσότερο τον θώρακά σου και να τεντώσεις κι άλλο τα χέρια του. Αν δεν έχεις καταφέρει να τεντώσεις τελείως τα χέρια σου λόγω δυσκαμψίας, δοκίμασε να σηκώσεις τα πέλματά σου στα δάχτυλα, ώστε να κερδίσεις πόντους τεντώματος και ανοίγματος.

Βήμα 4: Κράτησε τους αγκώνες όσο περισσότερο γίνεται παράλληλους μεταξύ τους και τα πόδια σου δυνατά. Το κεφάλι σου γύρισέ το ελαφρώς προς τα πίσω, σαν να θέλει να συναντήσει την ουρά σου, με το βλέμμα σταθερό προς το πάτωμα. Άπλωσε τις ωμοπλάτες ανοίγοντας το θώρακά σου αφήνοντας την καρδιά σου να ανοίξει και να αγκαλιάσει τον κόσμο. Κράτα τους αγκώνες σου κλειστούς και τους πήχεις των χεριών σου παράλληλους μεταξύ τους. Μένοντας στο μέγιστο-pick της θέσης, ανέπνευσε βαθιά για όσες περισσότερες ολοκληρωμένες και βαθιές αναπνοές μπορείς.

Βήμα 5: Μαλακώνοντας την δύναμη των χεριών σου φέρε την κορυφή του κεφαλιού σου να ακουμπήσει πάλι μαλακά στο πάτωμα. Κατέβασε τις ωμοπλάτες στο ματ και σταδιακά την σπονδυλική στήλη, τελευταία άφησε τη λεκάνη σου στο πάτωμα. Μείνε για λίγο ξαπλωμένος ανάσκελα με κλειστά μάτια και απόλαυσε την αίσθηση που σου έδωσε το άνοιγμα της καρδιάς σου στην Urdhva Dhanurasana. Επανέλαβε μία, δύο ή και περισσότερες φορές.

Αντενδείξεις και προφυλάξεις

• Οι Yoga asanas, ιδιαίτερα οι πιο προχωρημένες στάσεις, έχουν σπουδαία οφέλη για την υγεία, αλλά και αντενδείξεις. Θα χρειαστεί να εκτελέσετε αυτήν τη στάση με μεγάλη προσοχή, εάν υπάρχουν οι ακόλουθες παθολογίες:
• Τραυματισμός στην πλάτη, πρόσφατος ή χρόνιος.
• Βράχυνση των μυών της άνω πλάτης με μυϊκούς πόνους, ή και σπασμούς.
• Τραυματισμός στη μέση, λουμπάγκο, ή ισχιαλγία.
• Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, ή επικονδυλίτιδα.
• Καρδιακά προβλήματα.
• Πονοκέφαλοι, ημικρανίες.
• Διάρροια.
• Υψηλή ή χαμηλή αρτηριακή πίεση.

Τροποποιήσεις και στηρίγματα
Σε πολλούς ασκούμενους οι ώμοι, η πλάτη και οι βουβώνες είναι σφιγμένοι και αρκετά κλειστοί, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η πλήρης κίνησή τους στις οπίσθιες κάμψεις. Κάποιος που έχει τέτοιες δυσκολίες, αφού έχει εξασκηθεί σε προηγούμενες πιο εύκολες asanas (bhujangasana-κόμπρα, setu bandha sarvangasana-μικρή γέφυρα, ustrasana-καμήλα), μπορεί να δοκιμάσει την θέση ακολουθώντας την διαδικασία, στηρίζοντας τα χέρια του σε τουβλάκια-blocks, που θα είναι ξαπλωμένα και θα τα στερεώσει στον τοίχο.

Συμβουλές για αρχάριους
Υπάρχουν ασκούμενοι που αν και είναι αρχάριοι τους είναι αρκετά εύκολο να εκτελέσουν τη θέση, λόγω ευλυγισίας κάτι που συμβαίνει κυρίως με το γυναικείο φύλο. Παρ’ όλα αυτά η Urdhva Dhanurasana δεν είναι asana για αρχαρίους. Είναι καλύτερα να το προσπαθήσει κάποιος, όταν έχει φθάσει στο απαιτούμενο σημείο προετοιμασίας. Ας μην ξεχνάμε ότι η κάθε θέση που κατακτά ο κάθε νέος μαθητής, είναι προπαρασκευή για κάποια επόμενη λίγο πιο δύσκολη. Είναι καλό λοιπόν να ακολουθεί βήμα-βήμα αυτά που του λέει ο δάσκαλός του, δείχνοντας υπομονή και προσήλωση στην πρακτική και όχι βιασύνη και ανυπομονησία. Άλλωστε και η Hatha Yoga έχει σκοπό αρχικά να διδάξει τα Yamas (ηθικές δεσμεύσεις) και τα Niyamas (ηθικές προτροπές) στους ασκούμενους, ώστε να γίνουν σταδιακά καλύτεροι στο σώμα, στην ψυχή, αλλά και στο πνεύμα, ακολουθώντας το μονοπάτι της Yoga που είναι κυρίως πνευματικό.
Στο πρακτικό κομμάτι οι δυσκολίες στους αρχαρίους εμφανίζονται στους μηρούς των ποδιών και στους πήχεις των χεριών, που τείνουν να ανοίγουν προς τα έξω. Εδώ ένας ιμάντας θα ασφαλίσει τα πόδια ή τα χέρια ώστε να μην ανοίγουν πολύ. Ένα μπλοκ μπορεί να τοποθετηθεί κατά μάκρος ξαπλωμένο ανάμεσα στα πέλματα, για να κρατά τις αποστάσεις μεταξύ τους σε σωστή αναλογία. Επίσης είναι ένα μέσο για να βοηθήσει στο μαγνητισμό των ποδιών και της μυϊκής δύναμης προς το κέντρο πιέζοντας το τουβλάκι προς τα μέσα, ώστε να συνηθίσει ο αρχάριος την ενεργοποίηση των ποδιών του, του κέντρου του και της Mula Bandha (το κλείδωμα της ρίζας).

Συνεργασία και βοήθεια
Η ενεργητική βοήθεια ώστε να εκτελεστεί η στάση μπορεί να έρθει μέσω του δασκάλου, ή ενός έμπειρου και παλαιότερου yogi. Μία παραλλαγή της asana είναι ο ασκούμενος να πιάσει με τις παλάμες του τους αστραγάλους του βοηθού του, που θα στέκεται με τα πέλματά του παράλληλα δίπλα απ’ τ’ αυτιά του. Αυτό θα του δώσει το απαραίτητο ύψος και την ψυχική στήριξη για να καταφέρει να σηκωθεί.
Η παθητική βοήθεια έρχεται από τον βοηθό, όπου στέκεται από τη μεριά του κεφαλιού του ασκούμενου, στραμμένος προς εκείνον. Εκτελώντας την στάση, ο βοηθός μπορεί να φέρει τα χέρια του στις πλευρές του κορμού του, έτσι ώστε οι παλάμες του να καλύπτουν τις ωμοπλάτες του ασκούμενου ενθαρρύνοντάς τες, τραβώντας μαλακά ώστε να διευρυνθούν μακριά από τη σπονδυλική στήλη. Ο βοηθός χρειάζεται να έχει λυγισμένα τα γόνατά του και ενεργοποιημένους τους μηρούς του και τη mula bandha του, το κέντρο του.

Επίλογος
Η Urdhva Dhanurasana είναι μία πολύ αξιόπιστη στάση-asana, που θα αναβαθμίσει όλη την πρακτική σας, αλλά και την διάθεσή σας για μία βελτιωμένη ποιότητα ζωής, σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξης. Δοκιμάστε την και κατακτήστε την, είναι στο χέρι σας.

---

Βασίλης Μαυρομμάτης
Ιπποκράτειο Κέντρο Κλασικής Ομοιοπαθητικής
Bachelor of Health Science (Naturopathy) στο Warnborough College Ireland
e-mail: bmavromatis@gmail.com
Facebook: @greekmedicine

Οι καρδιοπάθειες παραμένουν πεισματικά η πρώτη αιτία θανάτου στον κόσμο, παρά τα δισεκατομμύρια που δαπανώνται για τροφές με χαμηλά λιπαρά και φάρμακα που μειώνουν τη χοληστερόλη. Δύο χρόνια μετά από την καθιέρωση αυστηρότερων ορίων, με ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού άνω των 50 ετών να ξεκινά θεραπεία με στατίνες, τα ποσοστά θνησιμότητας δεν έχουν μετατοπιστεί.
Και αυτό δεν συμβαίνει επειδή τα φάρμακα δεν λειτουργούν: πράγματι, οι στατίνες μειώνουν τα επίπεδα της «κακής» LDL (χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη) χοληστερόλης, η οποία εναποτίθεται γύρω από τα τοιχώματα της αρτηρίας μέχρι να αποκλειστεί η ροή του αίματος στην καρδιά, προκαλώντας καρδιακή προσβολή.
Ωστόσο, οι στατίνες δεν επιτυγχάνουν τον απώτερο στόχο της μείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων και των θανατηφόρων καρδιακών προσβολών. Αυτό πιθανώς να συμβαίνει επειδή όλη η θεωρία της χοληστερόλης και των λιπών είναι λάθος, όπως υποστηρίζει μια νέα ερευνητική εργασία.
Ερευνητές με επικεφαλής τον Robert DuBroff στο Πανεπιστήμιο του New Mexico ανέλυσαν τα αποτελέσματα από 35 κλινικές δοκιμές που είχαν αξιολογήσει τρεις τύπους φαρμάκων που μειώνουν τη χοληστερόλη, συμπεριλαμβανομένων των στατινών και του νέου φαρμάκου, των αναστολέων PCSK9, που συνταγογραφούνται σε άτομα με υψηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας με βάση τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης τους. Σε άλλα άτομα με παρόμοιο προφίλ κινδύνου δόθηκε ένα εικονικό φάρμακο (placebo).¹ 
Ωστόσο σε περισσότερο από το 75 τοις εκατό των δοκιμών, εκείνοι που έλαβαν φάρμακο για τη μείωση της χοληστερόλης δεν έζησαν περισσότερο από εκείνους που πήραν το εικονικό φάρμακο, και στις μισές από τις μελέτες, εκείνοι που έλαβαν τα φάρμακα τελικά ανέπτυξαν καρδιαγγειακή πάθηση.
Σε όλες σχεδόν τις δοκιμές, τα φάρμακα έκαναν τη δουλειά τους: τα επίπεδα χοληστερόλης μειώθηκαν. Σε μία από τις αναθεωρημένες μελέτες, τα φάρμακα μείωσαν την LDL κατά 13 τοις εκατό, ωστόσο ο αριθμός των θανάτων και των ποσοστών καρδιαγγειακών παθήσεων ήταν υψηλότερος από ό, τι στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου, της οποίας τα επίπεδα χοληστερόλης δεν μειώθηκαν.
Τα φάρμακα PCSK (αναστολείς του ενζύμου PCSK9) είναι ακόμη πιο αποτελεσματικά στη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης. Ένα από τα πρώτα στην αγορά, το Repatha (εβολοκουμάμπη), πέτυχε μείωση 60 τοις εκατό - και όμως αυτό δεν προστατεύει τους ανθρώπους από μια θανατηφόρα καρδιακή προσβολή.
Τα αποτελέσματα της δοκιμής FOURIER, η οποία εξέτασε το νέο φάρμακο σε 27.564 ασθενείς με καρδιακές παθήσεις, εκθειάστηκαν από τα παγκόσμια μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ήταν ένα νέο φάρμακο που θα μπορούσε να μειώσει δραματικά τα επίπεδα χοληστερόλης και, ως αποτέλεσμα, οι καρδιακές παθήσεις θα ήταν παρελθόν.
Αισθανόμενος τη στιγμή του θριάμβου, ένας από τους ερευνητές, ο καθηγητής Peter Sever στο Imperial College στο Λονδίνο, αναφέρει: “Το τελικό αποτέλεσμα ήταν τα επίπεδα χοληστερόλης να κατεβαίνουν όλο και περισσότερο και είδαμε τα χαμηλότερα επίπεδα χοληστερόλης που έχουμε δει ποτέ στην πρακτική της ιατρικής.”
Όμως αυτό δεν είναι το τελικό αποτέλεσμα. Το τελικό αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι ο αριθμός των ανθρώπων που πεθαίνουν από καρδιακές παθήσεις Κρυμμένη στα δεδομένα, και μακριά από το έντονο φως των μέσων ενημέρωσης, εμφανίστηκε η πραγματική εικόνα: Συνολικά 251 ασθενείς που έλαβαν το Repatha πέθαναν από καρδιακές παθήσεις, όπως και οι 240 στους οποίους δόθηκε εικονικό φάρμακο, αλλά των οποίων τα επίπεδα χοληστερόλης δεν είχαν μειωθεί. Οι συνολικοί θάνατοι από οποιαδήποτε αιτία ήταν 444 στην ομάδα Repatha και 426 μεταξύ εκείνων που έλαβαν εικονικό φάρμακο.²
Μυστηριωδώς, η μελέτη σταμάτησε πρόωρα δύο χρόνια νωρίτερα, και ο Dr Michel de Lorgeril, καρδιολόγος στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας της γαλλικής κυβέρνησης, υποπτεύεται ότι πρόκειται για απάτη. Περιγράφει τη μελέτη ως «ανεπιθύμητη επιστήμη».

Η σύνδεση που λείπει
Κοιτώντας πέρα από τις μελέτες που εξέτασαν, οι ερευνητές του New Mexico βρήκαν περαιτέρω στοιχεία για να υποστηρίξουν τα ευρήματά τους, υποδηλώνοντας ότι υπάρχει ελάχιστη, εάν υπάρχει, σχέση μεταξύ της LDL χοληστερόλης και των καρδιακών παθήσεων.
Οι βελγικές υγειονομικές αρχές ανέφεραν μια μικρή μείωση των καρδιακών παθήσεων μεταξύ του 1999 και του 2005, αλλά μόνο μεταξύ των ηλικιωμένων που δεν έπαιρναν καν στατίνη, ενώ η Σουηδία δεν έχει δει καμία μείωση των θανάτων από καρδιακή προσβολή παρά την αύξηση των συνταγογραφήσεων στατίνης.
Στις ΗΠΑ, οι συνταγές στατίνης διπλασιάστηκαν μεταξύ 2002 και 2013 και, δεν αποτελεί έκπληξη, ότι τα μέσα επίπεδα χοληστερόλης μειώθηκαν - αλλά οι καρδιαγγειακοί θάνατοι αυξήθηκαν.
Από το 2018, η American Heart Association (AHA) έχει μειώσει ακόμη περισσότερο το ανώτατο όριο τιμών που οδηγούν στη συνταγογράφηση φαρμάκων που μειώνουν τη χοληστερόλη, υποδηλώνοντας ότι πολλοί περισσότεροι θα ενταχθούν στα εκατομμύρια ανθρώπων που ήδη παίρνουν τα φάρμακα αυτά.
Αυτό αύξησε τα έσοδα των παρασκευαστών, οι οποίοι έχουν ήδη συγκεντρώσει πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε πωλήσεις από την πρώτη άδεια στατίνης πριν από 40 χρόνια, και τα νέα φάρμακα PSCK φαίνεται να διογκώνουν αυτά τα στοιχεία ακόμη υψηλότερα. Ο Dr Malcolm Kendrick, εκτιμά ότι η μετατροπή όλων των συνταγογραφήσεων από στατίνες σε PSCK θα κόστιζε στο Ηνωμένο Βασίλειο 28 δισεκατομμύρια λίρες το χρόνο, ισοδύναμο με ολόκληρο τον αμυντικό προϋπολογισμό της χώρας.

Απόκρυψη των στοιχείων
Γιατί η θεραπεία με στατίνη συνεχίζεται όταν υπάρχουν τόσες αντιφατικές ενδείξεις; Υπάρχουν «σημαντικά στοιχεία» για τις στατίνες, παραδέχονται οι ερευνητές του New Mexico, αλλά θα μπορούσαν να οφείλονται στα «εκτός στόχου» οφέλη των φαρμάκων. Δρα επίσης ως αντιπηκτικό, το οποίο μπορεί να σταματήσει την πήξη του αίματος και, σε ακραίες περιπτώσεις, να αποτρέψει καρδιακή προσβολή.
Όμως, πιο σημαντικό, οι δοκιμές στατίνης δεν έχουν επικυρωθεί ανεξάρτητα. Με άλλα λόγια, οι παρασκευάστριες εταιρείες φαρμάκων έχουν υποστηρίξει τις δοκιμές που έδωσαν θετικά αποτελέσματα, αλλά τα βασικά δεδομένα δεν έχουν δημοσιευτεί για αξιολόγηση. Οι εταιρείες φαρμάκων ήταν επίσης διστακτικές στο να αποκαλύψουν τα αποτελέσματα άλλων μελετών που δεν δημοσιεύθηκαν ποτέ, παρά τις προσπάθειες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων να δημοσιεύσουν τα ανεπεξέργαστα δεδομένα.³
Πρόκειται για στατιστική ταχυδακτυλουργία, λένε οι ερευνητές. Για να κάνουν ένα φάρμακο πιο αποτελεσματικό, οι ερευνητές χρησιμοποιούν συχνά ένα μέτρο γνωστό ως σχετικός κίνδυνος. Ο υπολογισμός του σχετικού κινδύνου περιλαμβάνει ό, τι κάνει ένα άτομο: παίρνει το φάρμακο, αλλά μπορεί επίσης να έχει βελτιώσει τη διατροφή του ή να άρχισε να ασκείται. Ωστόσο, το συνδυασμένο όφελος όλων αυτών των αλλαγών αποδίδεται μόνο στο φάρμακο.
Ενώ οι εταιρείες φαρμάκων υποστηρίζουν ότι περίπου οι μισοί άνθρωποι που λαμβάνουν στατίνη βλέπουν ένα όφελος, στην πραγματικότητα είναι μόνο ένα τοις εκατό και αυτό είναι πιθανώς μεταξύ των ομάδων υψηλότερου κινδύνου, εκτιμούν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Φλόριντα.⁴
Εξέτασαν μερικές από τις σημαντικότερες δοκιμές στατίνης - όπως οι Jupiter, Crestor και ASCOT - για να ανακαλύψουν ότι οι αρχικοί ερευνητές "χρησιμοποίησαν στατιστική εξαπάτηση για να δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση ότι οι στατίνες είναι θαυμάσια φάρμακα, όταν η πραγματικότητα είναι ότι τα μέτρια οφέλη τους αντισταθμίζονται περισσότερο από τις δυσμενείς επιπτώσεις τους." Οι κύριες αντιδράσεις περιελάμβαναν καρκίνο, καταρράκτη, διαβήτη, γνωστική εξασθένηση και μυοσκελετικές διαταραχές.

Ήρωας, όχι εχθρός
Αυτές οι αντιδράσεις μπορεί να συμβαίνουν όχι ως απόκριση στη στατίνη αλλά από τη μείωση της LDL χοληστερόλης. Το λίπος, όχι μόνο δεν είναι βιολογικό «ατύχημα», αλλά είναι σημαντικό για την ψυχική και σωματική μας ευεξία, ειδικά καθώς μεγαλώνουμε.
Μία μελέτη ανακάλυψε ότι η LDL προλαμβάνει τη συσσώρευση χοληστερόλης στις αρτηρίες και προστατεύει έτσι από καρδιακές παθήσεις και αθηροσκλήρωση ή σκλήρυνση των αρτηριών.⁵
Σε μια άλλη μελέτη, μια διεθνής ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι μεταξύ 68.096 ατόμων ηλικίας 60 ετών και άνω, το 80% αυτών που έζησαν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα είχαν επίσης τα υψηλότερα επίπεδα χοληστερόλης LDL. Αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, οφείλεται στο γεγονός ότι η χοληστερόλη εξουδετερώνει μικροοργανισμούς που προκαλούν θανατηφόρες ασθένειες όπως καρκίνο, αναπνευστικά προβλήματα και, παραδόξως, καρδιακές παθήσεις.⁶
Η LDL παίζει ακόμη ρόλο διατηρώντας τους ανθρώπους ζωντανούς όταν βρίσκονται στο τέλος του κύκλου της ζωής τους. Μια ομάδα 381 ασθενών με ασθένεια σε τελικό στάδιο, τα πήγε καλύτερα όταν σταμάτησαν να παίρνουν στατίνες. Εκείνοι που σταμάτησαν τα φάρμακα ανέφεραν υψηλότερη ποιότητα ζωής και έζησαν επίσης λίγο περισσότερο - κατά μέσο όρο 39 ημέρες - από εκείνους που συνέχισαν να παίρνουν στατίνες.⁷
Στις περισσότερες επιστήμες, όταν αρκετά στοιχεία έρχονται σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη ή θεωρία, δημιουργείται μια νέα θεωρία. Αυτό δεν συμβαίνει στην ιατρική με τη θεωρία της χοληστερόλης, αλλά τότε, με έσοδα 1 τρισεκατομμυρίου λιρών, γιατί να αλλάξει;

Τι είναι λοιπόν η καρδιακή νόσος;
Εάν η «κακή» χοληστερόλη LDL και τα τρανς λιπαρά δεν προκαλούν καρδιακές παθήσεις, τότε τι συμβαίνει; Εδώ είναι μερικές από τις θεωρίες που έχουν προβληθεί τα τελευταία χρόνια:
Είναι φλεγμονή: Η προσθήκη φυσικών αντιφλεγμονωδών στη διατροφή - όπως ντομάτα, σπανάκι και λάχανο, λιπαρά ψάρια και μούρα - θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων. Οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερους από 10.000 καρδιακούς ασθενείς και εκείνοι των οποίων τα επίπεδα φλεγμονής μειώθηκαν φαρμακευτικά είχαν επίσης λιγότερες πιθανότητες να υποστούν δεύτερη καρδιακή προσβολή. Ο κίνδυνός τους μειώθηκε έως και 17 τοις εκατό, διαπίστωσαν ερευνητές στο Brigham and Women's Hospital στη Βοστώνη.⁸
Είναι ραφιναρισμένη ζάχαρη: Οι άνθρωποι που παίρνουν το ένα τέταρτο ή περισσότερες από τις ημερήσιες θερμίδες τους από ραφιναρισμένη ζάχαρη τριπλασιάζουν τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) ανακάλυψαν τον κίνδυνο όταν ανέλυσαν τις διατροφικές συνήθειες χιλιάδων Αμερικανών. Η κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων και ποτών προκαλεί επίσης παχυσαρκία και αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη, γεγονός που αυξάνει περαιτέρω την πιθανότητα εμφάνισης καρδιοπαθειών.⁹
Είναι άγχος: Οι άνθρωποι που αισθάνονται ότι δεν έχουν τον έλεγχο μιας κατάστασης, για παράδειγμα στην εργασία ή στο σπίτι, έχουν διπλάσιες πιθανότητες να πεθάνουν από καρδιοπάθεια. Μια μελέτη στη Φινλανδία παρακολούθησε τη ζωή 800 ατόμων που εργάζονταν για μια εταιρεία μηχανικών. Ενώ ο υψηλός φόρτος εργασίας και οι αυστηρές προθεσμίες δεν αύξησαν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών ασθενειών, αντίθετα το άγχος - συμπεριλαμβανομένων αρνητικών ψυχολογικών παραγόντων όπως το αίσθημα παγίδευσης ή η αδυναμία - έκανε τη ζημιά.¹⁰
Είναι η ατμοσφαιρική ρύπανση: Τα τσιγάρα, τα καυσαέρια των αυτοκινήτων και η βιομηχανική ρύπανση είναι η πραγματική αιτία της καρδιαγγειακής ασθένειας, σύμφωνα με πολλές μελέτες. Ο κίνδυνος καρδιοπαθειών έχει σχεδόν διπλασιαστεί στις κινεζικές πόλεις που πρόσφατα εκβιομηχανίστηκαν, σύμφωνα με μια έκθεση του CDC, ενώ οι άνθρωποι που ζουν κοντά σε πολυσύχναστους δρόμους είναι επίσης πιο πιθανό να υποφέρουν από καρδιακές παθήσεις.

---

Αναφορές
1.BMJ Evid Based Med, 2020; bmjebm-2020-111413
2.N Engl J Med, 2017; 376: 1713-22
3.BMJ, 2015; 350: g7811
4.Exp Rev Clin Pharmacol, 2015; 8: 201-10
5.J Lipid Res, 2014; 55: 1648-56
6.BMJ Open, 2016; 6: e010401
7.JAMA Intern Med, 2015; 175: 691-700
8 New Engl J Med, 2017; 377: 1119-31
9 JAMA Intern Med, 2014; 174; 516-24
10 BMJ, 2002; 325: 857-60

Σε κάθε αναφορά της λέξης «ένζυμο» οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται αμέσως τα μικρά δισκία που καταπίνουν πριν από το φαγητό για να βεβαιωθούν ότι όλες οι τροφές που κατανάλωσαν θα χωνευτούν σωστά, ώστε να μην καταλήξουν σε αέρια, φούσκωμα, δυσπεψία ή κάτι ακόμα πιο οδυνηρό, όπως η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, όπου το οξύ του στομάχου και μέρος της τροφής ανεβαίνουν προς τα πάνω μέσω του οισοφάγου.

Τα ένζυμα είναι πράγματι ζωτικής σημασίας για τη σωστή και αποτελεσματική πέψη των τροφών. Αλλά αυτό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου ως προς αυτό που κάνουν. Τα ένζυμα είναι καταλύτες που παράγονται από το σώμα και επιταχύνουν και ενισχύουν χιλιάδες βιοχημικές αντιδράσεις σε όλο το σύστημα. Σχεδόν όλες οι χημικές αντιδράσεις που εμφανίζονται σε κάθε κύτταρο στο σώμα μας εξαρτώνται από αυτά. Είναι απαραίτητα για το μεταβολισμό των λιπών, των υδατανθράκων και των πρωτεϊνών, και χωρίς αυτά, καμία από τις βιταμίνες, τα μέταλλα ή τις ορμόνες στο σώμα μας δεν θα μπορούσε να κάνει οποιαδήποτε εργασία. Στην πραγματικότητα, χωρίς ένζυμα, όλες οι χημικές αντιδράσεις στο σώμα θα ήταν πολύ αργές για την εμφάνιση μεταβολικών διεργασιών και θα πεθαίναμε.

Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα πόσα διαφορετικά ένζυμα υπάρχουν στο ανθρώπινο σώμα. Έχουν εντοπιστεί περίπου 3.000, αλλά πιστεύεται ότι έως και 50.000 ένζυμα εκτελούν χιλιάδες μεταβολικές λειτουργίες που ελέγχουν τα όργανα μας - εγκέφαλο, καρδιά, νεφρά, πνεύμονες, ήπαρ, πάγκρεας, σπλήνα κ.λπ. - και βοηθούν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και τις φλεγμονώδεις αποκρίσεις.

Τα ένζυμα ορίζονται ευρέως ως μεταβολικά, πεπτικά ή τροφικά ένζυμα, ανάλογα με το πού είναι ενεργά (στον πεπτικό σωλήνα ή αλλού) και ποια είναι η πηγή τους (παράγονται εντός του σώματος ή καταναλώνονται ως μέρος της διατροφής).

Τα μεταβολικά ένζυμα διαδραματίζουν ζωτικούς ρόλους σε κάθε ζωντανό κύτταρο, χειρίζονται τα πάντα, από την ανάπτυξη των κυττάρων και την επιδιόρθωση - κρίσιμο για τη διατήρηση της λειτουργίας των οργάνων - έως τον θάνατο των κυττάρων και την απομάκρυνση των υπολειμμάτων από το αίμα.

Τα πεπτικά ένζυμα διασπούν τις τροφές που τρώμε - όλα αυτά τα κρέατα και τα λαχανικά, τις σαλάτες και τα σάντουιτς - σε θρεπτικά συστατικά που μπορούν να απορροφηθούν και να χρησιμοποιηθούν από τα κύτταρά μας. Τα πεπτικά ένζυμα δημιουργούνται κυρίως στο πάγκρεας και το λεπτό έντερο: οι πρωτεάσες διασπούν τις πρωτεΐνες σε αμινοξέα, οι αμυλάσες διασπούν τους υδατάνθρακες σε σάκχαρα και οι λιπάσες διασπούν τα λίπη σε λιπαρά οξέα και χοληστερόλη.

Τα τροφικά ένζυμα προέρχονται από ωμές τροφές, καθώς και από συμπληρώματα. Είναι εξαιρετικά σημαντικά επειδή η παραγωγή φυσικών ενζύμων στο ανθρώπινο σώμα αρχίζει να μειώνεται κάπου στα είκοσι και συνεχίζει να μειώνεται κατά περίπου 13% κάθε δεκαετία. Το στομάχι παράγει επίσης λιγότερο υδροχλωρικό οξύ καθώς γερνάμε, καθιστώντας τα πεπτικά ένζυμα που παράγουμε λιγότερο αποτελεσματικά. Επιπλέον, παράγοντες όπως μία φλεγμονή χαμηλού βαθμού από τροφικές αλλεργίες, προβλήματα στο πάγκρεας και το χρόνιο στρες οδηγούν επίσης σε ελλείψεις ενζύμων.

Η κατανάλωση ωμών τροφών βοηθά στην ανακούφιση του σώματος από την παραγωγή όλων των απαραίτητων ενζύμων για την πέψη και τη γενική υγεία και βοηθά στην κάλυψη των ελλείψεων σε ένζυμα καθώς γερνάμε. Δυστυχώς, όμως, λόγω της εντατικής καλλιέργειας των εδαφών μας και της χρήσης φυτοφαρμάκων και χημικών λιπασμάτων, τα ωμά τρόφιμα δεν αποτελούν πλέον αξιόπιστη πηγή ενζύμων.

"Προκειμένου τα ένζυμα να είναι πραγματικά ενεργά και άφθονα στο σώμα, χρειάζεστε όλους τους συμπαράγοντες που βρίσκονται στο έδαφος (όπως τα ορυκτά)", λέει η Dr Ellen Cutler του Mill Valley, στην Καλιφόρνια, ειδικός ολιστικής φυσικής υγείας και συγγραφέας του Micro Miracles: Discover the Healing Power of Enzymes (Μικρο-θαύματα: Ανακαλύψτε την θεραπευτική δύναμη των ενζύμων). "Σήμερα, οι άνθρωποι έχουν έλλειψη ενζύμων, γι’ αυτό βλέπουμε μικρά παιδιά με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Δεν έβλεπα ποτέ τέτοια πράγματα στην πρακτική μου πριν από χρόνια."

Σύμφωνα με την Cutler, εάν δεν έχουμε επαρκή παραγωγή ενζύμων στο σώμα μας και δεν παίρνουμε αρκετά ένζυμα από εξωτερικές πηγές, διακυβεύεται η ανοσολογική απόκριση, η επισκευή ιστών και τα συστήματα παραγωγής ορμονών. Ως αποτέλεσμα, δημιουργείται μια γενική κόπωση και εμφανίζονται άλλα είδη προβλημάτων υγείας. Τυπικά συμπτώματα ανεπάρκειας ενζύμων είναι τα εξής: φλεγμονή, πόνος στις αρθρώσεις, μυοπεριτονιακός πόνος και βακτηριακή υπερανάπτυξη στο γαστρεντερικό σωλήνα με αποτέλεσμα προβλήματα όπως φούσκωμα και δυσπεψία, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, ομίχλη εγκεφάλου, κεφαλαλγίες, δερματικά εξανθήματα, ακμή και μεταβολές της διάθεσης.

"Τα ένζυμα έσωσαν τη ζωή μου", λέει. "Διαγνώστηκα με ελκώδη κολίτιδα στα τέλη της δεκαετίας του ‘20. Επίσης υπέφερα από σοβαρό χρόνια φούσκωμα και δυσκοιλιότητα. Όταν δοκίμασα πεπτικά ένζυμα, μέσα σε δύο εβδομάδες είχα πολύ λίγα συμπτώματα. Είχα πλέον περισσότερη ενέργεια, τα μαλλιά και τα νύχια μου ήταν πιο υγιή, χρειαζόμουν λιγότερο ύπνο και το ανοσοποιητικό μου σύστημα ήταν πολύ πιο υγιές. Ήταν θαυματουργά."

Συστημικά, πρωτεολυτικά, ινωδολυτικά

Λαμβάνοντας υπόψη τον απίστευτο αριθμό ενζύμων στο σώμα και τον αριθμό των βιολογικών συστημάτων που εξαρτώνται από αυτά, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν λίγο περίπλοκα στον κόσμο των ενζύμων. Τα ένζυμα έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να επιδρούν σε συγκεκριμένους χημικούς δεσμούς, οπότε το ίδιο ένζυμο μπορεί να διαδραματίσει ρόλο σε πολλές διαφορετικές σωματικές λειτουργίες.

Πολλοί επαγγελματίες, συμπεριλαμβανομένης της Cutler, προτείνουν τόσο πεπτικά όσο και συστημικά ένζυμα για άτομα που θέλουν να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας. Τα συστημικά ένζυμα - επίσης γνωστά ως μεταβολικά ή πρωτεολυτικά ένζυμα – είναι απλώς συγκεκριμένα πεπτικά ένζυμα που λαμβάνονται μεταξύ των γευμάτων και μακριά από την τροφή - οπότε είναι σε θέση να δρουν σε άλλα μέρη του σώματος.

Η Cutler λέει ότι όταν λαμβάνονται τουλάχιστον μία ώρα μακριά από την κατανάλωση τροφής (είναι καλύτερα νωρίς το πρωί, μετά το φαγητό και αργά το βράδυ πριν τον ύπνο), τα πρωτεολυτικά ένζυμα μπορούν να λειτουργήσουν ευρέως στα συστήματα του οργανισμού, καταπολεμώντας την φλεγμονή, τον πόνο στις αρθρώσεις, τη βακτηριακή υπερανάπτυξη, τα προβλήματα του ανοσοποιητικού συστήματος και άλλα προβλήματα υγείας.

Τα πρωτεολυτικά ένζυμα είναι ένα υποσύνολο πεπτικών ενζύμων («πρωτεολυτικό» σημαίνει ότι αφομοιώνουν συγκεκριμένα την πρωτεΐνη - και όχι μόνο την πρωτεΐνη από τρόφιμα). Όταν τα πρωτεολυτικά ένζυμα λαμβάνονται συστημικά, εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος και αρχίζουν να διασπούν μη φυσιολογικές πρωτεΐνες στην κυκλοφορία. Αυτές περιλαμβάνουν κυρίως ιούς, τους οποίους τα ένζυμα αναγνωρίζουν ως ξένες πρωτεΐνες που πρέπει να εξαλειφθούν, και επίσης μια πρωτεΐνη που ονομάζεται ινώδες που εμπλέκεται στην πήξη του αίματος και επίσης συνδέεται με καρδιακές παθήσεις και άλλες χρόνιες ασθένειες.

Κάθε ινώδες μόριο έχει σχήμα μακρού νήματος. Όταν υπάρχει τραυματισμός, το ινώδες αυτό συσσωρεύεται στην περιοχή, προκειμένου να δουλέψει με αιμοπετάλια και ερυθρά αιμοσφαίρια για να πήξει και να σφραγίσει την πληγή. Μετά από μερικές μέρες επιτυχημένης εργασίας επισκευής, τα ένζυμα οδηγούνται συνήθως να διαλύσουν την περίσσεια ινώδους στους μυς, το αίμα και τα νεύρα.

Αλλά η παραγωγή ινώδους μπορεί επίσης να ξεφύγει από τον έλεγχο. Εάν ο πόνος από την πληγή μπλοκάρεται με τη λήψη παυσίπονων όπως τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ, όπως η ιβουπροφαίνη), το σήμα για διακοπή της παραγωγής ινώδους παρακάμπτεται. Εάν τα αποθέματα ενζύμων του σώματος εξαντληθούν ή υπάρχουν άλλα προβλήματα υγείας, μερικές φορές τα ένζυμα που συνήθως καθαρίζουν την περίσσεια ινώδους δεν αναπτύσσονται ποτέ. Όταν συμβεί αυτό, η περίσσεια ινώδους συσσωρεύεται στο σώμα, συμβάλλοντας στη φλεγμονή και σε άλλα προβλήματα που σχετίζονται με το ινώδες, όπως η ινομυαλγία, η αθηροσκλήρωση (συσσώρευση ινώδους πλάκας στις αρτηρίες) και η ενδομητρίωση.

Τα ένζυμα που στοχεύουν συγκεκριμένα το ινώδες σε όλο το σώμα είναι γνωστά ως «ινωδολυτικά». "Η νατοκινάση, η σερραπεπτάση, η πρωτεάση-S, είναι όλα ινωδολυτικά αντιφλεγμονώδη", αναφέρει ο Kevin Nelson, χειροπράκτης στη Μινεσότα με διδακτορικό στην ολιστική διατροφή που ειδικεύεται στην υγεία του εντέρου και τη συστημική θεραπεία ενζύμων. "Τρώνε μη ζωντανό ιστό και αντιμετωπίζουν ουλές και πλάκες στο έντερο, στα νεύρα και το αίμα σας."

Μέχρι στιγμής, η ενζυμική θεραπεία με χρήση πρωτεολυτικών και ινωδολυτικών ενζύμων έχει αποδειχθεί κλινικά αποτελεσματική στη θεραπεία ενός μεγάλου εύρους παθήσεων. Τα ινωδολυτικά ένζυμα που παράγονται από τα βακτήρια σε ζυμωμένα τρόφιμα έχουν φανεί ιδιαίτερα υποσχόμενα για την επιβράδυνση της συσσώρευσης ινώδους στα αιμοφόρα αγγεία,¹ που σχετίζεται με τους θρόμβους αίματος, το έμφραγμα του μυοκαρδίου και άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις. Ένα τέτοιο ένζυμο, η ναττοκινάση, είναι ένα ισχυρό ινωδολυτικό που μπορεί να επιταχύνει τη διάσπαση της ινώδους στο σώμα μετά από μια δόση από το στόμα.²

Το πρωτεολυτικό ένζυμο σερραπεπτάση έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία λοιμώξεων μετά από αντικαταστάσεις αρθρώσεων, μια συχνά καταστροφική επιπλοκή.³ Η πρωτεάση-S μειώνει τη φλεγμονώδη φλεβική νόσο, η οποία οδηγεί σε κιρσούς και φλεβικά έλκη.⁴

Η βρομελίνη, ένα πρωτεολυτικό ένζυμο που προέρχεται από τον ανανά, χρησιμοποιείται ευρέως για την αντιφλεγμονώδη και ινωδολυτική δράση του.⁵ Στη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας, η βρομελίνη έχει επίσης αποδειχθεί ότι εμφανίζει αντιφλεγμονώδη και αναλγητική δράση, ενώ είναι ασφαλέστερη από τα κοινά ΜΣΑΦ και άλλα παυσίπονα.⁶

Η συστημική ενζυμική θεραπεία έχει βρεθεί κλινικά αποτελεσματική στη θεραπεία των ρευματικών διαταραχών.⁷ Και η συμπλήρωση ενζύμου έχει δείξει ότι συμβάλλει πιθανώς στη μείωση των πεπτικών διαταραχών που σχετίζονται με την παγκρεατική ανεπάρκεια και τη δυσανεξία στη λακτόζη.⁸

Η ενζυμική θεραπεία μπορεί ακόμη να συμβάλλει στην αντιμετώπιση διαφόρων καρκίνων. Σύμφωνα με τον Nelson, τα ινωδολυτικά ένζυμα είναι αποτελεσματικά για τους καρκίνους επειδή καταστρέφουν την σκληρή, προστατευτική επίστρωση ινώδους των καρκινικών κυττάρων, αφήνοντάς τα ευάλωτα σε προσβολή από το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς.

Σύμφωνα με την Cutler, οι πρωτεάσες μπορούν να είναι πολύ χρήσιμες για άτομα που πάσχουν από καρκίνο. "Τα άτομα που έχουν καρκίνο τείνουν να εμφανίζουν περισσότερο πήγμα αίματος", λέει. "Και τα ένζυμα το αντιμετωπίζουν αυτό. Είναι επίσης χρήσιμο να λαμβάνετε ένζυμα εάν κάνετε ακτινοβολία ή χημειοθεραπεία - συνήθως τα ένζυμα δεν αντενδείκνυνται."

Η συστημική ενζυμική θεραπεία έχει επίσης αποδειχθεί κλινικά ότι μειώνει τις παρενέργειες που προκαλούνται από τους όγκους και τη θεραπεία τους σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού ή του παχέος εντέρου, συμπεριλαμβανομένων της ναυτίας, των γαστρεντερικών προβλημάτων, της κόπωσης και της απώλειας βάρους.⁹ Οι περισσότερες κλινικές μελέτες συστημικής ενζυματικής θεραπείας έχουν διερευνήσει συνδυασμούς παπαΐνης, θρυψίνης και χυμοθρυψίνης, που έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν τις παρενέργειες που προκαλούνται από την ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία. Σε ορισμένους τύπους όγκων, η συστημική ενζυμική θεραπεία μπορεί ακόμη και να παρατείνει την επιβίωση.¹⁰

Ποιος χρειάζεται ένζυμα;

Σύμφωνα με πολλούς επαγγελματίες, σχεδόν όλοι στον δυτικό κόσμο χρειάζονται ένζυμα. Τρώμε πολλές επεξεργασμένες τροφές με έλλειψη ενζύμων. Μαγειρεύουμε τα περισσότερα από τα τρόφιμά μας και όλα τα ένζυμα που παραμένουν στην τροφή μας απενεργοποιούνται σε θερμοκρασία νερού περίπου 48° C ή σε θερμοκρασία αέρα περίπου 65° F. Οι ωμές τροφές που καταναλώνουμε αναπτύσσονται σε εξαντλημένα εδάφη από την εντατική καλλιέργεια, μολυσμένα με φυτοφάρμακα και ρύπους. Και επιπλέον, τρώγοντας επεξεργασμένα σάκχαρα και υδατάνθρακες σε υπερβολή, έχουμε επιβαρύνει την ικανότητα του παγκρέατός μας να παράγει ένζυμα. Είναι περίεργο που ο δυτικός κόσμος πάσχει από τόσες πολλές ασθένειες;

Επιπλέον, εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από χρόνιο πόνο που προκαλείται από φλεγμονή. Σύμφωνα με την Tina Marcantel, RN, NMD, φυσικοπαθητικό στο Gilbert της Αριζόνα, τα πρωτεολυτικά ένζυμα βοηθούν στη μείωση του χρόνιου πόνου, στην επιτάχυνση της επούλωσης και στην αύξηση των αμυντικών μηχανισμών του σώματος μέσω της τροποποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος. Συμβάλλουν επίσης στη διατήρηση της κυκλοφορίας του αίματος σε όλο το σώμα και στη μείωση της φλεγμονής - την κύρια αιτία του πόνου στην αρθρίτιδα, την ισχιαλγία, του χρόνιου πόνου στην μέση και των αθλητικών τραυματισμών όπως τα μυϊκά διαστρέμματα.

Ο Nelson συμφωνεί ότι τα ένζυμα είναι μια από τις σημαντικότερες θεραπείες για άτομα που πάσχουν από χρόνιο πόνο. "Καταρχάς, όλα ξεκινούν από την πέψη", λέει. "Αυτή πρέπει να διορθώσετε πρώτα. Εάν έχετε χρόνιο πόνο, πρέπει να θεραπεύσετε το έντερο. Εάν τρώτε κάτι και μετά έχετε συμπτώματα, αυτό συμβαίνει επειδή η τροφή βασικά κάθεται στο έντερο σας, χωρίς να χωνεύεται και σαπίζει. Και αν έχετε φλεγμονή του εντέρου, μπορείτε να καταλήξετε με διαρροή εντέρου - και η φλεγμονή πηγαίνει οπουδήποτε στο σώμα. Τα μεγάλα πρωτεϊνικά μόρια που ονομάζονται κυκλοφορούντα ανοσοσυμπλέγματα καταλήγουν να συρρέουν στο σώμα σου, και στη συνέχεια προσκολλάνε κάπου - στην πλάτη σου, στον αριστερό σου αγκώνα, στη χοληδόχο κύστη σου, στο δεξί σου γόνατο - όπου θέλουν να παραμείνουν. Τότε, ξαφνικά, έχεις πρόβλημα."

Τα περισσότερα από αυτά μπορούν να αποφευχθούν καταρχάς λαμβάνοντας πεπτικά ένζυμα με το φαγητό. Εάν όμως έχετε ήδη χρόνιο πόνο, η προσέγγιση είναι διαφορετική. Η χρήση πεπτικών ενζύμων για την ενίσχυση της πέψης είναι ακόμη ζωτικής σημασίας. Αλλά εάν έχετε χρόνιο πόνο, πρέπει επίσης να αρχίσετε να τα παίρνετε συστημικά.

"Η πρωτεάση και η σεραπεπτάση [και τα δύο πρωτεολυτικά ένζυμα] είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές επειδή βοηθούν στη διάσπαση των φλεγμονωδών μεσολαβητών", λέει η Cutler. "Είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπίσουμε συστημικά πράγματα όπως κόπωση ή ο πονοκέφαλος ή ο πόνο στην πλάτη και η φλεγμονή. Στα πεπτικά προβλήματα, θα δείτε βελτίωση σχεδόν αμέσως. Όταν τα πράγματα έχουν γίνει χρόνια, χρειάζεται περισσότερος χρόνος. Όλοι έχουν κάποια φλεγμονή και τα ένζυμα βοηθούν στη μείωση των παθογόνων στα οποία το σώμα έχει μια αυτο-επιθετική αντίδραση. Βοηθούν ακόμη και σε άτομα με αερομεταφερόμενες αλλεργίες όπως η αλλεργική ρινίτιδα. Αλλά η πέψη των τροφών είναι εξίσου σημαντική. Οι άνθρωποι δεν έχουν καμία ιδέα πόσο σημαντική είναι η σωστή πέψη των τροφών."

Ένα άλλο τεράστιο κομμάτι στην εικόνα του χρόνιου πόνου είναι τα φάρμακα. Η Cutler λέει ότι οποιοδήποτε φάρμακο θα δημιουργήσει στρες στο ήπαρ και τα νεφρά και θα επηρεάσει τη σωστή πέψη των τροφών. Εκτός από αυτό, τα περισσότερα φάρμακα έχουν πρόσθετα συστατικά σε αυτά που θα σας εκπλήξουν - συμπεριλαμβανομένης της γλουτένης. "Ειλικρινά, έχω εμμονή όταν πρόκειται για τη χρήση ενζύμων", προσθέτει. Το ίδιο και οι ασθενείς μου. Και ακούω ιστορίες θαυματουργών αποτελεσμάτων, συνεχώς."

Ποια ένζυμα κάνουν τι;

Τα ακόλουθα είναι τα κύρια ένζυμα ή τάξεις ενζύμων που χρησιμοποιούνται στα περισσότερα εμπορικά προϊόντα ενζύμων.

Η αμυλάση, εκκρίνεται από τους σιελογόνους αδένες και το πάγκρεας. Βοηθά στην πέψη, διασπώντας τους υδατάνθρακες σε απλά σάκχαρα.

Η βρομελαΐνη, ένα πρωτεολυτικό ένζυμο που βοηθά στην πέψη με διάσπαση των πρωτεϊνών των τροφών, βελτιώνει την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών, βοηθά στην κυκλοφορία, αντιμετωπίζει τη φλεγμονή και προσβάλλει αρτηριακές πλάκες που συμβάλλουν στις καρδιακές προσβολές.

Η καταλάση διασπά το υπεροξείδιο του υδρογόνου εντός των κυττάρων, σε νερό και οξυγόνο.

Η καθεψίνη βοηθά στην πέψη διαλύοντας το κρέας.

Η κυτταράση βοηθά στην πέψη διασπώντας τις ίνες και την κυτταρίνη σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά και σπόρους.

Η γλυκοαμυλάση διασπά τα σάκχαρα (μαλτάση).

Η ινβερτάση βοηθά τον οργανισμό να χρησιμοποιεί σακχαρόζη.

Η λακτάση διασπά τη λακτόζη, το σύνθετο σάκχαρο στα γαλακτοκομικά προϊόντα, εξαιρετική για άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη.

Η λιπάση διασπά τα λίπη σε λιπαρά οξέα και βιταμίνες A, D, E και F, συμβάλλει στον μεταβολισμό και βοηθά σε καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η ναττοκινάση, ένα άλλο πρωτεολυτικό ένζυμο που αναστέλλει την ινωδολυτική δράση, έχει συμβάλλει κατά της θρόμβωσης, του εμφράγματος του μυοκαρδίου και άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων.

Η παγκρεατίνη, ένα μείγμα ενζύμων αμυλάσης, λιπάσης και πρωτεάσης χρησιμοποιείται για τη θεραπεία παθήσεων στις οποίες οι παγκρεατικές εκκρίσεις είναι ανεπαρκείς, όπως σε χειρουργική παγκρεατεκτομή, παγκρεατίτιδα και κυστική ίνωση.

Η παπαΐνη βοηθά στην πέψη, διασπώντας τις πρωτεΐνες τροφών σε μικρότερες πεπτιδικές αλυσίδες.

Η πηκτινάση βοηθά στην πέψη διασπώντας φρούτα και άλλες πλούσιες σε πηκτίνη τροφές, όπως καρότα, τεύτλα, πατάτες και ντομάτες.

Η πρωτεάση βοηθά στην πέψη διασπώντας την πρωτεΐνη σε αμινοξέα και δρα σε παθογόνα όπως βακτήρια, ιούς και καρκινικά κύτταρα.

Η πρωτεάση-S, ένα άλλο πρωτεολυτικό ένζυμο, έχει αντιφλεγμονώδη δράση σε παθήσεις όπως η αρθρίτιδα, το οίδημα, η πλευρίτιδα (φλεγμονή της επένδυσης των πνευμόνων) και η περιτονίτιδα (φλεγμονή της επένδυσης της κοιλιάς) καθώς και η φλεγμονώδης φλεβική νόσος, η οποία οδηγεί σε κιρσούς και έλκη.

Η σεραπεπτάση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία λοιμώξεων και βοηθά στη μείωση των θρόμβων στο αίμα, της συσσώρευσης πλάκας και των παρενεργειών της ακτινοβολίας και της χημειοθεραπείας.

Ένζυμα κατά της αρθρίτιδας

Η Tina Marcantel είναι νοσοκόμα και φυσιοπαθητικός στο Gilbert της Αριζόνα. Κάποια στιγμή την επισκέφτηκε μια 34χρονη γυναίκα, η Mary η οποία μπήκε στο γραφείο της παρουσιάζοντας θερμότητα, ερυθρότητα και πρήξιμο στις αρθρώσεις των χεριών, στα δάκτυλα και τα πόδια. Είχε διαγνωστεί με ρευματοειδή αρθρίτιδα από έναν ρευματολόγο και είχε λάβει μη συνταγογραφούμενα αντιφλεγμονώδη (ασπιρίνη και ιβουπροφαίνη) για περίπου πέντε μήνες χωρίς όμως να δει επαρκή ανακούφιση από τον πόνο. Ο γιατρός της την διαβεβαίωσε ότι θα μπορούσε να πάρει ισχυρότερα φάρμακα για τον πόνο στο μέλλον.

"Ξεκίνησα τη Mary με συστημικά πρωτεολυτικά ένζυμα που λάμβανε από το στόμα, μία έως δύο ώρες μακριά από τα γεύματα, για περίπου τρεις εβδομάδες", λέει η Marcantel. "Στη συνέχεια, μείωσα τα ένζυμα στο μισό για δόση συντήρησης για τον έλεγχο του πόνου και της φλεγμονής."

Προγραμμάτισε επίσης για τη Mary 10 εβδομάδες βελονισμού για τον έλεγχο του πόνου (μία θεραπεία / εβδομάδα) και καταγράφοντας την ευαισθησία της σε κάποιες τροφές απέκλεισε όλα τα τρόφιμα από τη διατροφή της που μπορεί να συνέβαλαν στη φλεγμονή.

Στο τέλος του θεραπευτικού της προγράμματος, η Mary δεν χρησιμοποιούσε πλέον συχνά ασπιρίνη ή ιβουπροφαίνη . Ο πόνος που αντιμετώπιζε μειώθηκε κατά 70% και επίσης μειώθηκε το οίδημα στις αρθρώσεις της.

Μετά από έξι μήνες, επέστρεψε στο γραφείο. Διατηρούσε τη δοσολογία συντήρησης των συστημικών ενζύμων, δεν έκανε τίποτα άλλο για την κατάστασή της και είπε ότι ο πόνος της άρχισε αργά να αυξάνεται.

Η Marcantel διπλασίασε την πρόσληψη ενζύμων της στο αρχικό επίπεδο για τέσσερις εβδομάδες και μετά μείωσε ξανά στη δόση συντήρησης. Σε εκείνο το σημείο η Μαίρη ανέφερε ευτυχώς ότι τα επίπεδα του πόνου της είχαν μειωθεί έως και 80% και ότι είχε επίσης ανακουφιστεί από τη χρόνια παραρρινοκολπίτιδα λόγω εποχιακών αλλεργιών - μια κατάσταση που την ταλαιπωρούσε για χρόνια.

Οδηγός λήψης ενζύμων

Πόσο πρέπει να πάρετε:

Η λήψη κάποιων εμπορικών πεπτικών ενζύμων με ένα γεύμα είναι μια χαρά. Ωστόσο, οι γιατροί Ellen Cutler και Kevin Nelson υποστηρίζουν ότι πρέπει να πάρετε μια αρκετά ισχυρή δοσολογία για να είναι αποτελεσματική η ενζυμική θεραπεία.

Ο Nelson προτείνει:

Για πέψη: τουλάχιστον 50.000 μονάδες ανά δόση.

Για συστημικές χρήσεις: τουλάχιστον 150.000 μονάδες ανά δόση και πρωτεολυτικό μείγμα. Προτείνει τη λήψη τρεις φορές την ημέρα, μια ώρα μακριά από την κατανάλωση τροφής (νωρίς το πρωί, μετά το φαγητό και αργά το βράδυ πριν από τον ύπνο).

Πώς να διαβάσετε ετικέτες

Το διεθνώς αναγνωρισμένο και αποδεκτό πρότυπο μέτρησης που χρησιμοποιείται στις ετικέτες συσκευασίας ενζύμων είναι οι μονάδες Food Chemicals Codex (FCC). Αυτές μπορούν να εκφράζουν διαφορετικές μονάδες δράσης για κάθε τύπο ενζύμου, και έτσι δημιουργείται αρκετή σύγχυση, ειδικά επειδή ορισμένες ετικέτες χρησιμοποιούν χιλιοστόγραμμα (milligrams) για μέτρηση. Ακολουθεί μια λίστα με τους διάφορους τύπους μονάδων που θα βρείτε:

U (μονάδα ενζύμου)

HUT (μονάδες αιμοσφαιρίνης, βάση τυροσίνης)

USP (Φαρμακοποιία Ηνωμένων Πολιτειών)

Το FU (ινωδολυτικές μονάδες) αναφέρεται στην ικανότητα της νατοκινάσης να διασπά το ινώδες, ένζυμο πήξης του αίματος

MCU (μονάδες πήξης γάλακτος) με βάση το πόσο γρήγορα το ένζυμο αφομοιώνει την πρωτεΐνη γάλακτος

GDU (μονάδες πέψης ζελατίνης) με βάση το πόσο γρήγορα το ένζυμο αφομοιώνει τη ζελατίνη

PU (μονάδες παπαΐνης)

SKB (πήρε το όνομά του από τους δημιουργούς του τεστ, Sandstedt, Kneen και Blish) μετρά τη δραστηριότητα των αμυλάσης για να διασπάσει υδατάνθρακες

DU (χρησιμοποιείται στην παρασκευή) ισοδύναμο με SKB

LU (μονάδες λιπάσης)

Μονάδες FIP (μέθοδοι δοκιμής του Fédération Internationale Pharmaceutique)

Τόσο η Cutler όσο και ο Nelson υποστηρίζουν ότι η ανάγνωση της ετικέτας είναι ζωτικής σημασίας:
• Αποφύγετε τα ενζυματικά προϊόντα που δεν απαριθμούν την ποσότητα μονάδων για κάθε ένζυμο και αντ’ αυτού απλώς αναφέρεται ότι αποτελούν «μείγμα» ενός ή περισσοτέρων ενζύμων.
• Στην ιδανική περίπτωση, επιλέξτε φυτικά ένζυμα, τα οποία είναι πολύ πιο ήπια στο σώμα από τα ζωικά ένζυμα. Ο Nelson αναφέρει: "Πολλά ζωικά ένζυμα προέρχονται από γέρικα νεκρά άλογα και αγελάδες, τα οποία όχι μόνο έχουν χαμηλότερες ποσότητες ενζύμων στο κρέας τους, αλλά έχουν επίσης μεγάλες ποσότητες αδρεναλίνης."
• Προσέχετε τα έκδοχα, ειδικά σε μείγματα ενζύμων. "Το στεατικό μαγνήσιο και η σορβιτόλη ενοχλούν μερικές φορές το στομάχι των ανθρώπων", λέει η Cutler. "Και οι χρωστικές, τα MSG / φυσικές γεύσεις, η σορβιτόλη και άλλα υλικά μπορούν πραγματικά να εμποδίσουν την αποτελεσματικότητα του προϊόντος."
• Χρησιμοποιήστε τα με προσοχή εάν παίρνετε αντιπηκτικά ή έχετε κάποια αιμορραγική διαταραχή, καθώς οι πρωτεολυτικές ενζυμικές φόρμουλες λειτουργούν ως φυσικά αντιπυκτικά του αίματος. Για τους περισσότερους άλλους ανθρώπους, η υπερβολική δόση ενζύμων συνήθως δεν προκαλεί ανησυχία.
• Εάν αρχίσετε να έχετε αιμορραγία από τη μύτη, διάρροια ή άλλα είδη συμπτωμάτων ή δυσφορία, μειώστε τη δοσολογία μέχρι να σταματήσουν τα συμπτώματα και να ηρεμίσει το πεπτικό σας σύστημα.

---

Πηγές

www.drellencutler.com

www.foodenzymeinstitute.com

Βιβλιογραφικές αναφορές 1 Appl Microbiol Biotechnol, 2005; 69: 126-32 2 Sci Rep, 2015; 5: 11601 3 J Bone Joint Surg Am, 2006; 88: 1208-14 4 Minerva Cardioangiol, 1996; 44: 515-24 5 Biomed Rep, 2016; 5: 283-8 6 Evid Based Complement Alternat Med, 2004; 1: 251-7 7 BioDrugs, 2001; 15: 779-89 8 Altern Med Rev, 2008; 13: 307-14 9 Integr Cancer Ther, 2008; 7: 311-6 10 Drugs, 2000; 59: 769-80