Διατροφικά μυστικά για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και τη πρόληψη των χειμερινών ιώσεων

Κατηγορία Διατροφή
Τετάρτη, 27 Δεκεμβρίου 2023 08:39 Διαβάστηκε 2099 φορές
Holistic Life: Τεύχος 118 Μάριος Δημόπουλος: Φυσικοπαθητικός

Αν θέλετε να ενισχύσετε την ανοσία, φροντίστε το έντερο
«Το 70% του ανοσοποιητικού συστήματος βρίσκεται στο έντερο», λέει ο David Heber, MD, PhD, ομότιμος καθηγητής ιατρικής στο UCLA Health. «Η διατροφή είναι ένας βασικός ρυθμιστής της λειτουργίας του ανοσοποιητικού».
Τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος στο έντερο αλληλεπιδρούν με το μικροβίωμα, την ποικιλόμορφη σειρά βακτηρίων και μυκήτων που ζουν στο γαστρεντερικό σωλήνα και επηρεάζονται άμεσα από τη διατροφή και τον τρόπο ζωής ενός ατόμου.
Τα τρόφιμα που τρώμε επηρεάζουν την ποικιλομορφία και τη σύνθεση των βακτηρίων στο έντερο, τα οποία με τη σειρά τους επηρεάζουν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού.
«Το μικροβίωμα και το ανοσοποιητικό σύστημα είναι κρίσιμα αλληλένδετα», λέει ο Jonathan Jacobs, MD, PhD, καθηγητής πεπτικών ασθενειών στην Ιατρική Σχολή David Geffen στο UCLA. «Αυτό που υπάρχει στο έντερο καθορίζει την εκπαίδευση που λαμβάνουν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος».
Η διατροφική ποικιλομορφία και η μικροβιακή ποικιλομορφία πάνε μαζί. Η τυπική δυτική δίαιτα, η οποία είναι υψηλή σε ζάχαρη, επεξεργασμένα τρόφιμα και κακής ποιότητας λίπη, έχει ως αποτέλεσμα λιγότερο διαφορετικά βακτήρια του εντέρου και προάγει τις φλεγμονές και τις χρόνιες διαταραχές (1).

Αποφύγετε τη ζάχαρη. Η ζάχαρη καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα
Η ζάχαρη είναι γνωστό ότι είναι ιδιαίτερα βλαβερή για τον οργανισμό. Αυτό που πολλοί δεν ξέρουν είναι ότι η ζάχαρη καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα και μας κάνει ευάλωτους σε κάθε λογής ιούς.
«Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης μπορεί να επηρεάσει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού σας συστήματος που στοχεύουν βακτήρια. Η ζάχαρη επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα λευκά αιμοσφαίρια προσβάλλουν βακτήρια», εξηγεί ο γιατρός Niket Sonpal. «Οι ανεπάρκειες σε θρεπτικά συστατικά μπορούν να αυξήσουν το επίπεδο κινδύνου σας όταν αποτρέπετε τη μόλυνση και τα είδη διατροφής με υψηλά επίπεδα επεξεργασμένης ζάχαρης είναι συνήθως διατροφικά άδεια. Η ζάχαρη προκαλεί φλεγμονή χαμηλού βαθμού στο σώμα και επίσης αυξάνει τη μάζα. Αυτό μπορεί να συμβάλει σε ασθένειες που είναι χρόνιας φύσης, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη».
«Η έρευνα δείχνει ότι η κατανάλωση 75 έως 100 γραμμαρίων διαλύματος ζάχαρης μπορεί να εμποδίσει τις ανοσοποιητικές λειτουργίες του σώματος», είπε ο Sonpal. «Πρέπει να σημειώσω ότι 75 γραμμάρια ακούγονται πολλά, και είναι δύσκολο να σκεφτείτε ότι μπορείτε να καταναλώσετε 75 γραμμάρια ζάχαρης, αλλά στην πραγματικότητα αυτό ισοδυναμεί με δύο κουτιά αναψυκτικών». Πρόσθεσε ότι η καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος ξεκινά μόλις 30 λεπτά μετά την κατανάλωση ζάχαρης και μπορεί να διαρκέσει έως και πέντε ώρες.
Ας εξετάσουμε αναλυτικότερα αυτή την έρευνα που αναφέρει ο Sonpal. Όσον αφορά το κατά πόσον η ζάχαρη επηρεάζει άμεσα την ανοσοαπόκριση, υπάρχουν ενδείξεις ότι παίζει ρόλο: η συχνά αναφερόμενη μελέτη ουδετερόφιλης φαγοκυττάρωσης του 1973 από το Πανεπιστήμιο Loma Linda (2).

vitamindhelp1224

Πάρτε συμπληρώματα βιταμίνης D. Η αιτία που παθαίνουμε γρίπη τον χειμώνα είναι τα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης D!
Ο Δρ John Cannell, ψυχίατρος της Καλιφόρνιας, είναι ο κύριος συγγραφέας μιας θεωρίας ορόσημο που υποθέτει ότι οι επιδημίες της γρίπης είναι στενά συνδεδεμένες με την πτώση των επιπέδων βιταμίνης D (3).
Οι περισσότεροι από τους ασθενείς του Δρος Cannell είναι αφρο-αμερικανοί, των οποίων η χρώση του δέρματος παρεμποδίζει την παραγωγή φυσικής βιταμίνης D από το ηλιακό φως. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τον περιορισμό τους, οδήγησε τον Δρα Cannell να υποψιαστεί ότι τα επίπεδα του βιταμίνης D στο αίμα των ασθενών του είναι ασυνήθιστα χαμηλό. Οι δοκιμές επιβεβαίωσαν ότι αυτό είναι πραγματικότητα. Αφού εκπαίδευσε τους ασθενείς του σχετικά με τα οφέλη της βιταμίνης D, ο Δρ Cannell συνταγογράφησε συμπληρώματα με 2000 IU βιταμίνης D3 να τα λαμβάνουν καθημερινά. Ανέφερε ότι θα έδινε στους άνδρες ακόμη υψηλότερες δόσεις, αλλά η δόση των 2000 IU αντιπροσωπεύει το σημερινό «ανώτατο όριο» πρόσληψης βιταμίνης D που συνιστάται από το κυβερνητικό τμήμα τροφίμων και διατροφής του Ινστιτούτου Ιατρικής των ΗΠΑ (Food and Nutrition Board of the Institute of Medicine). Δέον να σημειωθεί ότι σήμερα οι ειδικοί στο θέμα της βιταμίνης D συνιστούν ακόμα μεγαλύτερες δόσεις (5000 IU-10.000 IU) ειδικά για τα άτομα που έχουν έλλειψη βιταμίνης D.
Στα τέλη του χειμώνα του 2005 ξέσπασε γρίπη στο νοσοκομείο. Ο ένας θάλαμος μετά τον άλλο βρισκόταν σε καραντίνα, καθώς οι ασθενείς εκδήλωσαν ρίγη, πυρετό, βήχα και σοβαρούς πόνους στο σώμα που χαρακτηρίζουν το στέλεχος του ιού της γρίπης Α. «Στην αρχή μολύνθηκε ο θάλαμος κάτω από τον δικό μου», ανέφερε ο Δρ Cannell, «και στη συνέχεια οι θάλαμοι στα δεξιά μου, αριστερά μου και απέναντι από την αίθουσα». Ωστόσο, προς έκπληξή του, οι ασθενείς του παρέμειναν ανεπηρέαστοι. «Οι ασθενείς μου είχαν έρθει σε επαφή με ασθενείς από μολυσμένους θαλάμους πριν από την απομόνωση», σημειώνει. «Ήμουν βέβαιος ότι οι ασθενείς μου είχαν εκτεθεί στον ιό της γρίπης». Η διαρκής υγεία των ασθενών του εν μέσω μιας τοπικής επιδημίας επηρέασε τις σκέψεις του Δρος Cannell σχετικά με τη σχέση μεταξύ της βιταμίνης D και της ανοσίας στην γρίπη.
Οι επιστήμονες τώρα γνωρίζουν ότι η λοίμωξη από γρίπη παρακινεί τα λευκά αιμοσφαίρια γνωστά ως μακροφάγα να απελευθερώσουν χημικές ουσίες του ανοσοποιητικού συστήματος που ονομάζονται κυτταροκίνες και χημειοκίνες, οι οποίες προάγουν τη φλεγμονή. Επιπλέον, οι επιστήμονες γνωρίζουν τώρα ότι ο ιός που ήταν υπεύθυνος για την καταστροφική παγκόσμια πανδημία γρίπης του 1918 ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικός στη διέγερση της απελευθέρωσης κυτταροκινών από τα μακροφάγα (4). Στην πραγματικότητα, η σοβαρότητα της προκύπτουσας ασθένειας πιστεύεται ότι είναι ανάλογη με την ικανότητα του ιού της γρίπης να προκαλεί παραγωγή κυτταροκινών. Για παράδειγμα, στη γρίπη των πτηνών αυτή η ανταπόκριση μπορεί να είναι πάρα πολύ μεγάλη, με αποτέλεσμα τον θάνατο (5-6). Ο Δρ Cannell γνώριζε επίσης ότι οι έρευνες πρόσφατα έχουν δείξει ότι η βιταμίνη D ρυθμίζει την παραγωγή χημειοκινών και κυτταροκινών από τα μακροφάγα, εμποδίζοντας έτσι την υπερβολική αντίδραση σε μολυσματικά ερεθίσματα και την πρόκληση σοβαρών εκδηλώσεων ιογενών λοιμώξεων (7-8).
Τα τελευταία χρόνια, αρκετοί ανεξάρτητοι ερευνητές έχουν δείξει ότι η βιταμίνη D ενισχύει σημαντικά τη γενετική έκφραση των αντιμικροβιακών πεπτιδίων σε ανθρώπινα μονοκύτταρα (πρόδρομα μακροφάγων), ουδετερόφιλα και άλλα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος (9-10). Αυτές οι αντιμικροβιακές πρωτεΐνες συμβάλλουν στην καταστροφή των μολυσματικών μικροβίων. Με την ευρέος φάσματος δραστηριότητά τους, είναι σε θέση να σκοτώσουν τα πάντα, από βακτήρια μέχρι ιούς. Έχουν αποδειχθεί ότι είναι ένα σημαντικό μέρος της άμυνας του αναπνευστικού συστήματος ενάντια στους εισβολείς, και επίσης είναι πολλά υποσχόμενες στην καταπολέμηση του ιού της γρίπης (11-13).
Για τον Δρ Cannell, αυτές οι ενδείξεις οδήγησαν σε ένα αναπόφευκτο συμπέρασμα: η βιταμίνη D – η οποία παράγεται όταν το δέρμα εκτίθεται σε θερινό ηλιακό φως και η οποία, αντίθετα, μειώνεται κατά το χειμώνα – παίζει κρίσιμο ρόλο στην ευπάθεια μας στην μόλυνση από τη γρίπη. Ο Δρ. Cannell συμβουλεύτηκε διάφορους κορυφαίους ερευνητές της βιταμίνης D, οι οποίοι συμφώνησαν με τα συμπεράσματά του. Περιλαμβάνουν ερευνητές από σημαντικά ιδρύματα όπως τα Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ και η Σχολή Δημόσιας Υγείας του Χάρβαρντ. Ένας από αυτούς τους επιστήμονες, ο Δρ Michael F. Holick, μελετά τη βιταμίνη D για τέσσερεις δεκαετίες.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Cohen S. If you want to boost immunity, look to the gut. UCLA Health. https://www.uclahealth.org/news/want-to-boost-immunity-look-to-the-gut
2. Sanchez A, Reeser JL, Lau HS, et al., Role of sugars in human neutrophilic phagocytosis, The American Journal of Clinical Nutrition, 26, 11, 1973, 1180–1184.
3. Cannell JJ, Vieth R, Umhau JC, et al. Epidemic influenza and vitamin D. Epidemiol Infect. 2006 Dec;134(6):1129-40.
4. Kobasa D, Takada A, Shinya K, et al. Enhanced virulence of influenza A viruses with the haemagglutinin of the 1918 pandemic virus. Nature. 2004 Oct 7;431(7009):703-7.
5. Chan MC, Cheung CY, Chui WH, et al. Proinflammatory cytokine responses induced by influenza A (H5N1) viruses in primary human alveolar and bronchial epithelial cells. Respir Res. 2005;6135.
6. Beigel JH, Farrar J, Han AM, et al. Avian influenza A (H5N1) infection in humans. N Engl J Med. 2005 Sep 29;353(13):1374-85.
7. Hewison M, Zehnder D, Chakraverty R, Adams JS. Vitamin D and barrier function: a novel role for extra-renal 1 alpha-hydroxylase. Mol Cell Endocrinol. 2004 Feb 27;215(1-2):31-8.
8. Helming L, Bose J, Ehrchen J, et al. 1alpha,25-Dihydroxyvitamin D3 is a potent suppressor of interferon gamma-mediated macrophage activation. Blood. 2005 Dec 15;106(13):4351-8.
9. Wang TT, Nestel FP, Bourdeau V, et al. Cutting edge: 1,25-dihydroxyvitamin D3 is a direct inducer of antimicrobial peptide gene expression. J Immunol. 2004 Sep 1;173(5):2909-12.
10. Liu PT, Stenger S, Li H, et al. Toll-like receptor triggering of a vitamin D-mediated human antimicrobial response. Science. 2006 Mar 24;311(5768):1770-3.
11. Reddy KV, Yedery RD, Aranha C. Antimicrobial peptides: premises and promises. Int J Antimicrob Agents. 2004 Dec;24(6):536-47.
12. Hiemstra PS, Fernie-King BA, McMichael J, Lachmann PJ, Sallenave JM. Antimicrobial peptides: mediators of innate immunity as templates for the development of novel anti-infective and immune therapeutics. Curr Pharm Des. 2004;10(23):2891-905.
13. Laube DM, Yim S, Ryan LK, Kisich KO, Diamond G. Antimicrobial peptides in the airway. Curr Top Microbiol Immunol. 2006;306:153-82.


Δημόπουλος Μάριος
Ο Μάριος Δημόπουλος γεννήθηκε το 1975 στον Πειραιά. Σπούδασε αρχικά φιλολογία με ειδικότητα στη γλωσσολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συνέχεια λόγω του ενδιαφέροντός του στις φυσικές και εναλλακτικές θεραπείες σπούδασε στο εξωτερικό διατροφολογία και φυσικοπαθητική (naturopathy). Έχει ειδικευθεί στη χρήση διατροφικών συμπληρωμάτων και εστιάζει την έρευνά του στην πρόληψη των ασθενειών με σωστή διατροφή, με χορήγηση βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών ουσιών υπό μορφή διατροφικών συμπληρωμάτων και με χορήγηση φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων. Είναι καθηγητής διατροφολογίας στη σχολή Natural Health Science (Ελλάδα), όπου διδάσκει για τα διατροφικά συμπληρώματα σε φαρμακοποιούς, διαιτολόγους, διατροφολόγους και εναλλακτικούς θεραπευτές. Ο Μάριος Δημόπουλος έχει γράψει 36 βιβλία για θέματα υγείας. Εδώ το πλήρες βιογραφικό του.