Ζούμε σε μια εποχή που το αίσθημα έντασης έχει γίνει ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Δουλειά, οικονομικά, οικογένεια, ροή ειδήσεων — οι αιτίες είναι τόσες πολλές που το άγχος συχνά συνυπάρχει αθόρυβα μαζί μας πριν καν το συνειδητοποιήσουμε. Σε αυτό το πλαίσιο, ολοένα και περισσότεροι αναζητούν ήπιες, φυσικές προσεγγίσεις που να μπορούν να εντάξουν στην καθημερινότητά τους χωρίς δραστικές αλλαγές. Τα ανθοϊάματα του Δρ. Edward Bach — γνωστά διεθνώς ως Bach Original Flower Remedies — αποτελούν μία από τις πιο μακροχρόνιες και ευρέως αναγνωρισμένες ολιστικές προσεγγίσεις αυτού του είδους.
Ως φαρμακοποιός με πάνω από τέσσερις δεκαετίες παρουσίας στον χώρο της φαρμακευτικής φροντίδας και της ολιστικής υποστήριξης, βλέπω καθημερινά ανθρώπους που ψάχνουν κάτι ήπιο για να συνοδεύσει — και όχι να αντικαταστήσει — την υπόλοιπη φροντίδα τους. Στις γραμμές που ακολουθούν θα εξηγήσω τι είναι τα ανθοϊάματα, πώς θεωρητικά λειτουργούν, και θα παρουσιάσω 5 από τα πιο γνωστά για περιόδους έντασης.

Τι είναι τα ανθοϊάματα Bach
Τα ανθοϊάματα Bach αναπτύχθηκαν τη δεκαετία του 1930 από τον Άγγλο γιατρό και βακτηριολόγο Edward Bach (1886-1936). Η συστηματική του δουλειά κατέληξε σε 38 παρασκευάσματα από συγκεκριμένα άνθη και φυτά, καθένα από τα οποία αντιστοιχεί — σύμφωνα με το σύστημα Bach — σε μια διαφορετική συναισθηματική κατάσταση: φόβο, αβεβαιότητα, αδιαφορία για το παρόν, μοναξιά, υπερευαισθησία σε εξωτερικές επιδράσεις, αποθάρρυνση, υπερβολική ενασχόληση με τους άλλους.
Παρασκευάζονται με τη μέθοδο της ηλιακής έγχυσης ή της απόσταξης σε νερό πηγής και διατηρούνται σε αλκοολούχο μέσο (συνήθως brandy). Σε αντίθεση με τα φυτοθεραπευτικά παρασκευάσματα, τα ανθοϊάματα δεν περιέχουν ανιχνεύσιμη ποσότητα δραστικών ουσιών στο τελικό προϊόν — κάτι που από επιστημονικής σκοπιάς τα τοποθετεί κοντύτερα στις λεγόμενες ενεργειακές ή δονητικές προσεγγίσεις παρά στη συμβατική φαρμακολογία.

Τι λέει η έρευνα
Είναι σημαντικό να ξεκινήσουμε από εδώ, με ειλικρίνεια. Η σύγχρονη βιβλιογραφία γύρω από τα ανθοϊάματα είναι περιορισμένη και τα ευρήματα ανάμικτα. Συστηματικές ανασκοπήσεις (Ernst, 2010 · Thaler κ.ά., 2009) δεν έχουν αναδείξει συνεπή κλινική υπεροχή έναντι placebo σε ελεγχόμενες μελέτες. Παράλληλα, η εμπειρική χρήση τους από εκατομμύρια ανθρώπους εδώ και σχεδόν εκατό χρόνια, καθώς και η πολύ καλή ασφάλεια του προφίλ τους, εξηγούν γιατί παραμένουν δημοφιλή στη φυσική αυτοφροντίδα.
Από φαρμακευτικής σκοπιάς, ο πιο τίμιος τρόπος να τα προσεγγίσει κανείς είναι ως εργαλείο αυτο-παρατήρησης και τελετουργίας: η διαδικασία να σταματήσεις, να αναγνωρίσεις τι νιώθεις και να πάρεις κάτι που έχεις επιλέξει για αυτό ακριβώς, έχει αξία ανεξάρτητα από το βιοχημικό μηχανισμό. Δεν αντικαθιστούν την ιατρική ή την ψυχοθεραπευτική φροντίδα όταν αυτή χρειάζεται.

5 ανθοϊάματα για περιόδους έντασης

1. Rescue Remedy (συνδυαστικό 5 ανθοϊαμάτων)
Είναι το πιο διαδεδομένο παρασκεύασμα του συστήματος και το μοναδικό «έτοιμο μείγμα» που δημιούργησε ο ίδιος ο Bach. Συνδυάζει τα Star of Bethlehem, Rock Rose, Cherry Plum, Impatiens και Clematis. Συνδέεται παραδοσιακά με στιγμές έντονης ψυχικής αναστάτωσης — π.χ. πριν από μια εξέταση, παρουσίαση, ή μετά από ένα αναπάντεχο άσχημο νέο. Είναι αυτό που οι περισσότεροι έρχονται να ζητήσουν πρώτο στο φαρμακείο.

2. White Chestnut — για επαναλαμβανόμενες σκέψεις
Αν αναγνωρίζετε την κατάσταση όπου ο νους «κλείνει σε κύκλο» και επαναφέρει διαρκώς τις ίδιες σκέψεις, ιδίως το βράδυ πριν τον ύπνο, το White Chestnut είναι το ανθοϊαμα που στο σύστημα Bach αντιστοιχεί σε αυτή την εμπειρία. Πολλοί το χρησιμοποιούν συνδυαστικά με μια απλή πρακτική ύπνου (σταθερή ώρα κατάκλισης, λιγότερη οθόνη πριν τον ύπνο).

3. Mimulus — για συγκεκριμένο, αναγνωρίσιμο φόβο
Σε αντίθεση με την αόριστη ανησυχία, το Mimulus αντιστοιχεί σε φόβο που έχει όνομα: φόβος για ένα ταξίδι, για μια ιατρική επίσκεψη, για μια συνέντευξη. Ο φόβος είναι σαφής και ο άνθρωπος συνήθως μπορεί να τον περιγράψει.

4. Aspen — για αόριστη ανησυχία χωρίς συγκεκριμένη αιτία
Το αντίστροφο του προηγούμενου. Είναι το αίσθημα ότι «κάτι δεν πάει καλά» χωρίς να μπορείτε να εντοπίσετε τι. Στο σύστημα Bach αντιστοιχεί στην ανεξήγητη ανησυχία, σε εκείνο το διάχυτο σύσφιξμα που ξυπνά μαζί σας ή εμφανίζεται απρόσμενα.

5. Cherry Plum — για τον φόβο απώλειας ελέγχου
Το Cherry Plum συνδέεται με την έντονη εσωτερική πίεση και τον φόβο ότι «θα ξεσπάσω» — μια κατάσταση που πολλοί άνθρωποι περιγράφουν σε περιόδους υπερβολικής φόρτισης. Είναι ένα από τα συστατικά του Rescue Remedy, αλλά χρησιμοποιείται και μεμονωμένο όταν η εμπειρία αυτή είναι κυρίαρχη.

Πώς γενικά χρησιμοποιούνται
Στο σύστημα Bach, η χρήση είναι απλή: λίγες σταγόνες απευθείας κάτω από τη γλώσσα ή σε λίγο νερό, αρκετές φορές μέσα στην ημέρα, σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του παρασκευαστή και τη συμβουλή φαρμακοποιού ή πιστοποιημένου συμβούλου. Δεν υπάρχουν γνωστές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και το προφίλ ασφάλειας είναι πολύ καλό, με την επιφύλαξη ότι περιέχουν μικρή ποσότητα αλκοόλ συντήρησης — κάτι που αξίζει να συζητηθεί σε εγκυμοσύνη, με ανήλικα παιδιά ή σε άτομα που αποφεύγουν το αλκοόλ. Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν εκδοχές χωρίς αλκοόλ.
Σε καμία περίπτωση δεν είναι θεραπεία ψυχιατρικής διαταραχής, ούτε υποκατάστατο για αναγκαία ιατρική ή ψυχολογική παρακολούθηση. Είναι ένα μικρό εργαλείο αυτοφροντίδας ανάμεσα σε άλλα — όπως ο ύπνος, η κίνηση και η συνομιλία.

Πότε να μιλήσετε με επαγγελματία
Όσο ήπιο κι αν είναι ένα εργαλείο αυτοφροντίδας, υπάρχουν στιγμές που χρειάζεται περισσότερη υποστήριξη. Αν το άγχος γίνεται καθημερινά πιο έντονο, αν επηρεάζει τον ύπνο, την όρεξη ή τις σχέσεις σας, αν εμφανίζονται κρίσεις πανικού ή σκέψεις αυτοτραυματισμού — αυτές είναι ενδείξεις για να μιλήσετε με γιατρό, ψυχολόγο ή ψυχίατρο. Ο φαρμακοποιός σας μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να βρείτε το επόμενο βήμα.
Τα ανθοϊάματα Bach είναι μια συντροφιά για την καθημερινότητα — όχι μια λύση για ό,τι μας βαραίνει.

═══════════════════════════════════════════════════════════
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή ούτε υποκατάστατο εξατομικευμένης φαρμακευτικής, ιατρικής ή ψυχολογικής εκτίμησης. Συμβουλευτείτε πάντα τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε οποιαδήποτε νέα μορφή υποστήριξης, ιδίως αν λαμβάνετε ήδη φαρμακευτική αγωγή, βρίσκεστε σε εγκυμοσύνη ή θηλάζετε. Ο Επίσημος Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) και οι αρμόδιες αρχές είναι οι θεσμικοί φορείς για κάθε ζήτημα που αφορά την υγεία.

Το Holistic Life υποδέχεται το 2026 με ένα τεύχος αφιερωμένο στη βαθύτερη διάσταση της υγείας: το κύτταρο.

Κατεβάστε το τεύχος: Holistic Life - Τεύχος 131

Στο Τεύχος 131, η έρευνα, η λειτουργική ιατρική και η ολιστική προσέγγιση συναντώνται, φωτίζοντας τον ρόλο των μιτοχονδρίων, του μικροβιώματος και των καθημερινών μας επιλογών στη ζωτικότητα, την ανθεκτικότητα και τη μακροζωία.

Το Special Report του τεύχους εστιάζει στην υγεία σε κυτταρικό επίπεδο, αναδεικνύοντας τα μιτοχόνδρια όχι απλώς ως «παραγωγούς ενέργειας», αλλά ως κεντρικούς ρυθμιστές του μεταβολισμού, της γήρανσης, της ψυχικής ισορροπίας και των χρόνιων παθήσεων.

Παράλληλα, το τεύχος φιλοξενεί σύγχρονες επιστημονικές μελέτες, πρακτικές προσεγγίσεις πρόληψης και άρθρα που γεφυρώνουν τη βιολογία με την καθημερινή ζωή.

Ενδεικτικά άρθρα του τεύχους:

• • Υγεία σε κυτταρικό επίπεδο: Ο ρόλος των μιτοχονδρίων
  • Μιτοχόνδρια: Το κλειδί για υγεία και μακροζωία
  • Τα μιτοχόνδρια δεν είναι απλώς οι “παραγωγοί ενέργειας” των κυττάρων
  • Τα φάρμακα επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου ακόμη και 10 χρόνια αργότερα
  • Ζυμωμένα προβιοτικά νέας γενιάς: γιατί το έντερο χρειάζεται περιβάλλον
  • Το έντερο δεν χρειάζεται απλώς βακτήρια – χρειάζεται οικοσύστημα
  • Ακούστε μουσική κάθε μέρα και μειώστε τον κίνδυνο άνοιας
  • Ένα καθημερινό συμπλήρωμα αργινίνης και η πρόληψη της νόσου Alzheimer
  • Το κακάο και τα φρούτα προστατεύουν την καρδιά
  • Dioscorea villosa – “ο φίλος της γυναίκας” στην εμμηνόπαυση
  • Τα εμβόλια ενδέχεται τελικά να σχετίζονται με τον αυτισμό, παραδέχεται το CDC

Ένα τεύχος για ουσιαστικό restart

Σε μια εποχή έντονων προκλήσεων για τη σωματική και ψυχική υγεία, το Holistic Life προτείνει ένα διαφορετικό σημείο εκκίνησης: τη φροντίδα της ζωής από μέσα προς τα έξω.

Το Τεύχος 131 απευθύνεται σε όσους αναζητούν τεκμηριωμένη γνώση, αλλά και σε εκείνους που επιθυμούν να κατανοήσουν το σώμα τους όχι αποσπασματικά, αλλά ως ένα ενιαίο, ζωντανό σύστημα.

Holistic Life®
Free Press – Διανέμεται δωρεάν
www.holisticlife.gr

Τα τελευταία αρκετά χρόνια γινόμαστε μάρτυρες μιας αυξανόμενης έντασης, θυμού, γενικευμένης αντιπαλότητας, καχυποψίας και έλλειψης διάθεσης κατανόησης και συνεργατικότητας στις ευρύτερες κοινωνικές διεργασίες, συζητήσεις και επαφές, που μοιραία εντείνεται, επεκτείνεται και απειλεί ακόμη και τις στενότερες και τις πιο οικείες ανθρώπινες σχέσεις. Ιδιαίτερα στους χώρους επικοινωνίας όπου συναντώνται άτομα με διαφορετικές αντιλήψεις και επιλογές, όπως είναι για παράδειγμα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το φαινόμενο φαίνεται να λαμβάνει μεγάλες και εξαιρετικά ανησυχητικές διαστάσεις. Είτε μέσω θυμού και μισαλλοδοξίας εκ μέρους ορισμένων ατόμων, είτε μέσω φανατισμού, είτε μέσω ελλιπούς πληροφόρησης πολλών, το μεγάλο δώρο της δυνατότητας επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών, απόψεων, θέσεων και εμπειριών καθίσταται συχνά στην πράξη ένας βίαιος πόλεμος με στόχο την υπερίσχυση, τον εξευτελισμό και την κατατρόπωση του αντιπάλου. Πρόκειται για ένα φαινόμενο λυπηρό, που όλο και περισσότερο ‘κλείνει’ τις καρδιές και απομακρύνει από την κουλτούρα του σεβασμού, του έστω και για λόγους ‘κοινωνικής ευπρέπειας’ επιβαλλόμενου, γενικεύοντας ένα πνεύμα που διαποτίζει και απειλεί να συμπαρασύρει ακόμη και τους πιο συνεργατικούς και καλοπροαίρετους ανθρώπους.
Είναι ένα ‘τραχύ’ και δύσκολο θέμα σε μια δύσκολη ψυχικά και πνευματικά εποχή.
Τα ανθοϊάματα μπορούν ασφαλώς να κάνουν πολλά για να προστατέψουν τον ευαίσθητο ψυχικό μας χώρο από τέτοιες επιδράσεις και να συνδράμουν στη διατήρηση της συναισθηματικής μας ταυτότητας, των αξιών και της ψυχικής μας ακεραιότητας. Το ανθοΐαμα του Μπαχ HOLLY βεβαίως πρωταγωνιστεί σαν ανθοϊαματικός αρωγός αυτή την εποχή. Τα αισθήματα θυμού και οργής, αντιπαλότητας, καχυποψίας και δυσπιστίας, η αίσθηση ότι το άτομο περιβάλλεται από εχθρούς, εκούσιους ή ακούσιους, οι οποίοι απειλούν, φανερά ή συγκαλυμμένα, στοχευμένα ή λόγω άγνοιας, φανατισμού ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, να βλάψουν την υλική ή την ψυχική του υπόσταση, η πληθώρα των ψευδών πληροφοριών που διαδίδονται ταχύτατα και ανεξέλεγκτα, φαινόμενα βίας, ανθρώπινης απαξίωσης, ηλεκτρονικής ή άλλης εξαπάτησης, παραποιημένες ειδήσεις για λόγους εκμετάλλευσης, άμεσης ή μέσω δημιουργίας αρνητικών εντυπώσεων, κλπ., κάνουν τον άνθρωπο συχνά να μη ξέρει τι να πιστέψει και ποιον να εμπιστευτεί. Το ανθοΐαμα HOLLY θα μετριάσει και θα απαλύνει το θυμό και την οργή που προκαλεί στο άτομο η αίσθηση του ότι περιβάλλεται από κακόβουλους αντιπάλους και εχθρούς. Ο άνθρωπος θα νοιώσει πολύ καλύτερα, πιο ευχάριστα και γαλήνια και η αντίληψή του θα γίνει διαυγέστερη χωρίς ωστόσο να χάσει την ικανότητα να διακρίνει το τι συμβαίνει πραγματικά στη ζωή γύρω, με τις όποιες ‘κακοτοπιές’ της.
Το HOLLY βεβαίως θα επιδράσει ανάλογα και στα συναισθήματα αντιπαλότητας, καχυποψίας, εχθρότητας και δυσπιστίας στις στενές διαπροσωπικές σχέσεις. Αν τα αρνητικά αυτά συναισθήματα είναι δικαιολογημένα και αποτελούν συνέπειες της στάσης του άλλου/των άλλων, η βοήθεια του HOLLY θα είναι καθοριστική και επαρκής και το πρόβλημα θα αντιμετωπιστεί πρακτικά στο σύνολό του. Αν η καχυποψία και το αίσθημα αντιπαλότητας οφείλονται σε μια ‘ενδογενή’ τάση του ατόμου να παρεξηγεί και να παρερμηνεύει τη στάση των άλλων χωρίς λόγο, η επίδραση του ανθοϊάματος δεν είναι συνήθως αρκετή στο να αναστρέψει πλήρως την κατάσταση, θα βοηθήσει όμως και πάλι και θα ανακουφίσει το άτομο αρκετά.
Το ανθοΐαμα Μπαχ WILLOW αποτελεί έναν καλό συνεργάτη του HOLLY στις συνθήκες αυτές, επειδή μας απαλλάσσει από την πικρία και το θυμό που προκαλεί η αγανάκτηση και η αίσθηση ότι είμαστε θύματα των καταστάσεων. Το WILLOW αποδεικνύεται και αυτό ένας από τους ‘πρωταγωνιστές’ των ανθοϊαμάτων που απαιτούνται στις συνθήκες του παρόντος. Σταδιακά θα αναστρέψει την ‘κακή διάθεση’ και τον αρνητισμό που κάνει τα πάντα να φαίνονται ‘μαύρα’, ώστε να διαφυλάξουμε μέσα μας τη διάθεση να παραμείνουμε στη φωτεινή πλευρά της ζωής και να μη ‘βουλιάξουμε’ στη μιζέρια, στην αγανάκτηση και στον αρνητισμό.
Το WILD ROSE του Μπαχ θα μας στηρίξει αποφασιστικά αν νοιώθουμε τη διάθεση να ‘τα παρατήσουμε’ και να βυθιστούμε στην απάθεια, μη βλέποντας κατά βάθος το λόγο να θέλουμε να ζούμε σε συνθήκες που μας φαίνονται ανούσιες και αδιάφορες. Το WILD ROSE επαναφέρει τη φυσιολογική διάθεση για ζωή και για απόλαυσή της στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό που οι συνθήκες επιτρέπουν.
Το ανθοΐαμα GENTIAN του Μπαχ θα μας κάνει να νοιώθουμε πιο αισιόδοξοι για το ότι τα πράγματα μπορούν να ‘πάνε καλά τελικά’ και επίσης στο να ανακαλύπτουμε θετικά και ευχάριστα στοιχεία στην καθημερινότητά μας έτσι όπως είναι.
Το WALNUT του Μπαχ όπως και η σειρά των YARROWS της FES και του Pegasus μπορεί να χρειάζονται όταν νοιώθουμε ότι επηρεαζόμαστε αρνητικά από τις ιδέες και την ενέργεια του περιβάλλοντος. Πολύτιμο όπως πάντα το CERATO (Μπαχ), όταν κανείς αισθάνεται τελικά μπερδεμένος και σε σύγχυση, μη ξέροντας τι να πιστέψει και τι να σκεφθεί, αμφιβάλλοντας για την ικανότητά του να κρίνει σωστά.
Ανθοϊάματα όπως το BEECH (Μπαχ) θα απαλύνει τα αισθήματα απόρριψης προς τους άλλους λόγω του θυμού που μπορεί να μας προκαλεί η συμπεριφορά τους, ενώ η CALENDULA (FES) και το YELLOW STAR TULIP (FES) θα μας βοηθήσουν να εκφραζόμαστε με γλυκύτητα και ευγένεια και με ένα πνεύμα σεβασμού προς τον συνάνθρωπο, κάτι τόσο απαραίτητο στις συνθήκες αυτές.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'.

Η βία ανάμεσα στους ανθρώπους εξελίσσεται σε πραγματική μάστιγα των κοινωνιών μας καθώς σχεδόν καθημερινά πια γινόμαστε μάρτυρες κακοποιητικών ή και εγκληματικών συμπεριφορών στην προσωπική ζωή, στους χώρους εκπαίδευσης, εργασίας, ψυχαγωγίας και αλλού, χωρίς να μπορεί να εξηγηθεί το γιατί συμβαίνουν σε τόσο αυξημένο βαθμό τέτοια φαινόμενα στη σύγχρονη εποχή.

Ο αποτροπιασμός και ο φόβος που αισθάνεται κανείς μπροστά στα γεγονότα αυτά τον κάνει συνήθως να αποφεύγει το θέμα, απωθώντας τα συναισθήματα που του δημιουργεί, «κλείνοντας την τηλεόραση» ή απέχοντας –αν και όσο αυτό είναι δυνατόν- από την ενημέρωση, σε μια προσπάθεια να προστατευτεί ψυχολογικά. Όσο όμως και αν αυτή η αυθόρμητη στάση φαίνεται σε πολλούς σαν μια λύση, η πραγματικότητα μας περιβάλλει και κατά βάθος γνωρίζουμε ότι αποτελούμε μέρος της και δεν μπορούμε να αποσπαστούμε από αυτήν.

Εμπειρικά γνωρίζουμε ότι η βία μπορεί να είναι σωματική ή ψυχολογική ή και τα δύο ταυτόχρονα, ότι μπορεί να προέρχεται από κάποια προβλήματα στη δομή της προσωπικότητας του βίαιου ατόμου, από διάφορα ψυχολογικά προβλήματα, να εμφανίζεται κάτω από στρες, κάτω από εξαιρετικά ψυχοπιεστικές συνθήκες ή υπό την επήρεια αλκοόλ, ναρκωτικών ουσιών κλπ.

Συχνά ακούμε ανθρώπους να λένε με απόγνωση ότι γνωρίζουν ότι τείνουν να γίνονται βίαιοι και αυτό τους φοβίζει, τους λυπεί, μετανιώνουν για αυτές τους τις συμπεριφορές αλλά δεν μπορούν να τις ελέγξουν, ότι ‘χάνουν τον έλεγχο’.

Ασφαλώς και αξίζει τον κόπο το να προσπαθήσει κανείς, μόνος του ή με την βοήθεια ειδικού, να αναγνωρίσει τα συναισθήματα και τα σχήματα συμπεριφοράς (patterns) στη ζωή και στις σχέσεις του με τους άλλους και τις συνθήκες, εσωτερικές και εξωτερικές, που του δημιουργούν, ενισχύουν και τελικά πυροδοτούν βίαια ξεσπάσματα. Το βίαιο άτομο, ερμηνεύοντας και συχνά παρερμηνεύοντας τις συμπεριφορές των άλλων προς το πρόσωπό του με τρόπο που τον κάνει να νοιώθει ότι προσβάλλεται, χλευάζεται και ταπεινώνεται ή ότι απειλείται η σωματική και ψυχική του ακεραιότητα, αισθάνεται βίαιο θυμό παράλληλα με μεγάλο συναισθηματικό πόνο, συχνά ίσως και έντονο φόβο, τρόμο και απειλή και γενικά συναισθήματα που τον ωθούν στο να χάνει τον αυτοέλεγχό του και να επιτίθεται. Δεν αναφερόμαστε φυσικά εδώ στο διαχρονικό ζήτημα των ατόμων, κοινωνικών ή καθεστωτικών ομάδων κλπ, που χρησιμοποιούν βία συνειδητά και με πλήρη αυτοέλεγχο προκειμένου να επιβάλουν την εξουσία τους στους άλλους, αλλά στη βία σαν ψυχολογικό φαινόμενο, ένα φαινόμενο που παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις τελευταία.

Για όσους γνωρίζουν ή ενδιαφέρονται για τα ανθοϊάματα και τον τεράστιο ρόλο που μπορούν να παίξουν στη διαχείριση των συναισθημάτων και στην εξυγίανση του ψυχισμού, το κατεξοχήν ανθοΐαμα Bach για την κατάσταση απώλειας του αυτοελέγχου –ή απλά για το φόβο της απώλειας του αυτοελέγχου- και για τα ξεσπάσματα τα οποία το άτομο δεν ελέγχει και για τα οποία μετανιώνει μετά, χωρίς όμως δυστυχώς να μπορεί να τα αποφύγει, είναι το ανθοΐαμα Cherry Plum. Σύμφωνα με τα λόγια του Edward Bach, «είναι το ανθοΐαμα για το φόβο ότι το μυαλό είναι υπερβολικά ‘τεντωμένο’, ότι η λογική χάνεται, ότι θα κάνει κανείς πράγματα φοβερά και τρομακτικά, που δεν τα θέλει και τα θεωρεί λάθος, και παρ’ όλα αυτά του έρχεται η σκέψη και η παρόρμηση να τα πράξει». Πρόκειται για ένα ανθοΐαμα το οποίο είναι προφανές ότι έχει μεγάλη βοήθεια να προσφέρει στις μέρες μας. Το ίδιο ανθοΐαμα συνιστάται και για το είδος της ψυχικής πίεσης και της εσωτερικής απελπισίας που φέρνει κάποιον να κάνει σκέψεις ή και απόπειρες αυτοκτονίας, νοιώθοντας ότι ‘δεν υπάρχει άλλη λύση’ γι’ αυτόν, να αυτοτραυματίζεται και γενικά να κατευθύνει την εσωτερική πίεση που αισθάνεται ως μια μορφή βίας εναντίον του εαυτού του. Άλλοτε πάλι απλά φοβάται και τρέμει ότι μπορεί να χάσει τον αυτοέλεγχό του και να παραφερθεί, χωρίς όμως στην πραγματικότητα να συμβαίνει ποτέ κάτι τέτοιο. Πολλές φορές το άτομο νοιώθει ότι ‘αρχίζει να τρελλαίνεται’ ή φοβάται ότι θα τρελλαθεί. Άλλοτε πάλι υποφέρει μέσα του, ήσυχα και αθέατα, σκεπτόμενο ότι ‘δεν θα πείραζε και αν πέθαινε’, ότι ‘έτσι θα ησύχαζε’, παρόλο που ‘γνωρίζει ότι ποτέ δεν θα το έκανε’, επειδή ‘δεν είναι σωστό’, ‘είναι αμαρτία’, ‘θα εγκατέλειπε τα παιδιά του αβοήθητα’, ‘θα στεναχωρούσε τους αγαπημένους του’ κλπ.

Το ανθοΐαμα Cherry Plum θα ‘παροχετεύσει’ την εσωτερική ένταση που δημιουργεί η απελπισία, ο μακροχρόνιος ψυχικός βασανισμός και τα ‘κουρασμένα νεύρα’ και θα βοηθήσει το άτομο να απαλλαγεί από τα ανεξέλεγκτα ξεσπάσματα και να αποκτήσει το είδος της εσωτερικής ηρεμίας που προϋποθέτει ο συγκινησιακός αυτοέλεγχος, άμεσα, με ένα ξεκούραστο και αβίαστο τρόπο, χωρίς να καταστέλλει ή να καταπιέζει τον ψυχισμό του αλλά αντίθετα δημιουργώντας μια πολύ καλύτερη σχέση με τα συναισθήματά του.

Το ανθοΐαμα Bach Holly είναι προφανές ότι θα βοηθήσει στις περιπτώσεις όπου η βία εκλύεται στα πλαίσια καχυποψίας, αισθήματος εχθρότητας, ζήλειας κλπ. Το Chestnut Bud (Bach) θα βοηθήσει συχνά στο να κατανοήσει κανείς το ‘τι του φταίει’ για το ότι φτάνει να γίνεται βίαιος (συχνά το άτομο δεν είναι συνειδητά ενήμερο των αιτίων και των στρεσσογόνων πηγών τέτοιων αντιδράσεων στη ζωή του), ώστε να διαχειριστεί τη ζωή και τα προβλήματά του καλύτερα και πιο εύστοχα. Το Impatiens (Bach) θα δώσει υπομονή, το Beech (Bach) ικανότητα για ανοχή και επιείκεια. Ανθοϊάματα όπως το Heather (Bach), Sunflower (FES) κ.α. θα εξισορροπήσουν την ανάγκη για ενίσχυση ή και προβολή του ‘εγώ’, συχνή αιτία αντιπαλότητας, παρανοήσεων και συγκρούσεων. Το Poison Oak (FES) θα ‘μαλακώσει’ την macho στάση ζωής, που βλέπει οτιδήποτε πλην της σκληρής, άκαμπτης ‘δύναμης’ ως ένδειξη ανικανότητας και συνεπακόλουθης ταπεινωτικής ανεπάρκειας. Το Quaking Grass (FES) θα ενισχύσει την ικανότητα για ομαδικότητα και συμμετοχή σε κοινές, ισότιμες, συνεργατικές διαδικασίες. Το Rough Bluebell (Australian Bush) θα μαλακώσει την καρδιά που έχει σκληρύνει, το άτομο που νοιώθει μίσος και γίνεται κακόβουλα χειριστικό, με διάθεση να πληγώνει και να εκμεταλλεύεται τους άλλους.

Τα ανθοϊάματα Snapdragon (Pegasus) και Callaganite (Pegasus) θα βοηθήσουν στην ομαλή και λειτουργική έκφραση του θυμού και στην γνήσια, συγκινησιακά διαφοροποιημένη συναισθηματική επικοινωνία αντίστοιχα. Το Kangaroo Paw (Australian Bush) θα καλλιεργήσει την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε το πώς αισθάνεται ο άλλος, βοηθώντας στην αποκωδικοποίηση των πραγματικών μηνυμάτων μέσα από τη συμπεριφορά του και μειώνοντας τον κίνδυνο αρνητικών παρερμηνειών. Το ίδιο ανθοΐαμα θα είναι πολύτιμο για τους συντρόφους και γενικότερα τους οικείους των βίαιων ατόμων, καθώς θα βοηθηθούν να αντιλαμβάνονται ρεαλιστικά και έγκαιρα τα μηνύματα που προδιαθέτουν και προαναγγέλλουν βίαιες αντιδράσεις και συμπεριφορές έτσι ώστε να συμπεριφέρονται περισσότερο κατάλληλα και να προφυλάσσονται έγκαιρα.

Η προσέγγιση των σχέσεων μέσα από ένα Συστημικό πρίσμα έχει φυσικά πολλά να προσφέρει στην κατανόηση των σχεσιακών δυναμικών που οδηγούν διάφορα άτομα σε ανεξέλεγκτα βίαια ξεσπάσματα, και τα συμπεράσματα που θα προκύπτουν θα μπορούν να οδηγήσουν σε πιο σύνθετες θεωρήσεις και επιλογές –κ α ι μέσα από τον χώρο των ανθοϊαμάτων- για εξειδικευμένη βοήθεια και προαγωγή της λειτουργικότητας όλων των εμπλεκόμενων σε ανάλογες καταστάσεις.

Η Μαρίνα Αγγελή είναι ιατρός με ειδίκευση στην ψυχιατρική, εκπαίδευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία και πολυετή ενασχόληση με εναλλακτικές θεραπείες και κυρίως με τη μέθοδο των Ανθοϊαμάτων και τις θεραπευτικές εφαρμογές τους στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων. Έχει γράψει πολλά άρθρα και εργασίες για τα Ανθοϊάματα καθώς και το βιβλίο 'Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ'.