(στο τέλος του άρθρου υπάρχουν προτάσεις για την ανακούφιση ή την αντιμετώπιση των παρενεργειών που προκαλούν τα EMFs. Επίσης παρατίθενται 171 έρευνες και μελέτες για κάθε είδος παρενέργειας).

Εξακολουθείτε να πιστεύετε ότι η ανεξέλεγκτη έκθεση στην ακτινοβολία ηλεκτρομαγνητικών πεδίων (EMF) και σε ραδιοσυχνότητες (RF) δεν είναι κάτι που θα πρέπει να μας ανησυχεί; Τότε σας προτείνω να δείτε το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ «5G Apocalypse - The Extinction Event» της Sacha Stone. Επίσης πριν ξεκινήσετε να διαβάζετε αυτό το άρθρο θα ήταν καλό να έχετε ρίξει μια ματιά (πολύ σχολαστικά) στα εξής:

1. Στην αναφορά του επιστημονικού περιοδικού Scientific America: We have no reason to believe 5G is safe.

2. Την έρευνα-σοκ που επικαλέστηκε ο μηχανολόγος / ηλεκτρολόγος και μηχανικός Περιβάλλοντος Δρ Θεόδωρος Μέτσης: «Όπου εφαρμόζεται τεχνολογία πέμπτης γενιάς 5G ο covid-19 θερίζει». Μελετώντας με προσοχή την έρευνα του Ισπανού βιολόγου Bartomeu Payeras i Cifre, ο Δρ Μέτσης εξηγεί ότι «στις χώρες όπου εφαρμόζεται ήδη η τεχνολογία πέμπτης γενιάς παρουσιάζονται αυξημένα κρούσματα κορωνοϊού». Ο Ισπανός καθηγητής, θέλοντας να διαπιστώσει αν υπάρχει σχέση μεταξύ του Covid-19 και της τεχνολογίας 5G, έλαβε ένα μεγάλο στατιστικό δείγμα από την πληροφόρηση που δημοσιεύεται καθημερινά. Για να αποφύγει πλασματικά νούμερα, έκανε συσχέτιση των κρουσμάτων του Covid-19 σε σχέση πάντα με τον πληθυσμό αντί να λάβει απόλυτους αριθμούς και, βεβαίως, απέκλεισε αριθμούς από κράτη που ενδεχομένως αποκρύπτουν τα πραγματικά στοιχεία» σημειώνει ο Έλληνας επιστήμονας.
Στην πρώτη εικόνα που συμπεριλαμβάνεται στην έρευνα του Ισπανού καθηγητή Βιολογίας αναφέρονται κράτη με το μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισης Covid-19, τα οποία λαμβάνουν και σήμα 5G από δορυφόρους.

Στη δεύτερη γίνεται αναφορά στη στατιστική των τεσσάρων μεσογειακών χωρών με τις ίδιες κλιματολογικές συνθήκες (Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα), όπου οι διαφορές των κρουσμάτων του Covid-19 παρουσιάζουν πολύ μεγάλες αποκλίσεις αναλογικά με τον πληθυσμό τους.

3. Την αιτιολογική έκθεση του Αλκιβιάδη Κ. Κεφαλά, διδάκτορα Φυσικής του πανεπιστημίου του Μάντσεστερ στη Βρετανία και διευθυντή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών: «Θανάσιμη και όχι απλά επικίνδυνη αποβαίνει η έκθεση του ανθρώπινου οργανισμού στη μη ιονίζουσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία των κεραιών κινητής τηλεφωνίας-«χτυπώντας» άμεσα το καμπανάκι και για τις επιπτώσεις από την ακτινοβολία του δικτύου 5G.» Σύμφωνα με τον καθηγητή, η αλληλεπίδραση των Μη Ιονιζουσών Ακτινοβολιών (ΜΙΑ) στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον είναι ένα σχετικά παλαιό πρόβλημα, που πρωτοεμφανίστηκε στην ερευνητική δραστηριότητα της NASA ήδη από το τέλος της δεκαετίας του 1950. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα οι ερευνητές πίστευαν ότι η αλληλεπίδραση των ΜΙΑ ήταν μόνο θερμική και, συνεπώς, μπορεί να οριστεί ένα κατώτερο κατώφλι βλάβης. Όπως εξηγεί ο Έλληνας επιστήμονας, είναι γνωστό και τεκμηριωμένο με χιλιάδες επιστημονικές δημοσιεύσεις σε διεθνή έγκριτα επιστημονικά περιοδικά ότι η μικροκυματική ακτινοβολία θραύει τους χημικούς δεσμούς του DNA/RNA.

4.Τo άρθρο του περιοδικού Nature : What 5G means for our health

Η έκθεση στα EMF έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία 100 χρόνια
Σκεφτείτε ότι σε προηγούμενες και λιγότερο έντονες γενιές ασύρματης τεχνολογίας (2G, 3G, 4G), είχε αποδειχθεί ότι τα EMF προκαλούν σοβαρή βλάβη (συσωρευτική, με τη πάροδο του χρόνου). Είναι πλέον προφανές ότι ο πρωταρχικός κίνδυνος των EMF, είναι η μιτοχονδριακή βλάβη που προκαλείται από τον υπεροξυνιτρίτη, έναν από τους πιο καταστροφικούς τύπους αντίδρασης Αζώτου.

Στις συσκευές που εκπέμπουν συνέχεια ακτινοβολία EMF (σε επίπεδα που προκαλούν βλάβη στα μιτοχόνδριά μας), περιλαμβάνονται τα κινητά τηλέφωνα, οι πύργοι κινητής τηλεφωνίας, οι δρομολογητές (router) και τα μόντεμ WiFi, τα baby monitors και οι smart συσκευές όλων των ειδών (συμπεριλαμβανομένων των smart meters).
Εάν γυρίσουμε πίσω στο τέλος του Α παγκόσμιου πολέμου, γύρω στο 1918, και χρησιμοποιήσουμε το συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο ως βάση για την έκθεση στα EMF στο ευρύ κοινό, θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η έκθεση στα EMF έχει αυξηθεί περίπου ένα πεντάκις εκατομμύριο τα τελευταία 100 χρόνια.
Θα είναι παράλογο, αν όχι αφελές, να υποθέσουμε ότι μια τέτοια ριζική αύξηση (1 δισεκατομμύριο φορές πάνω) δεν θα μπορούσε να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον και κατά συνέπεια στην υγεία της πανίδας και της χλωρίδας του πλανήτη (συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου). Στην πραγματικότητα οι περισσότεροι από εμάς, ως αποτέλεσμα αυτής της έκθεσης, βιώνουμε βιολογικές επιπτώσεις, αλλά δεν μπορούμε να αξιολογήσουμε τη κατάσταση παρά μόνο όταν πλέον είναι αργά. Αλλά ακόμη και τότε είναι πολύ δύσκολο να συνδέσουμε τα συμπτώματα ή την ασθένειά μας με την έκθεσή μας στα EMFs.

Κατανοώντας τον μηχανισμό που προκαλεί βλάβη
Σύμφωνα με τις έρευνες 1, 2, 3 & 4 η ακτινοβολία μικροκυμάτων υψηλής συχνότητας, όπως αυτή του κινητού τηλεφώνου & του ασύρματου δρομολογητή (router), ενεργοποιεί τις VGCCs [Voltage-Gated Calcium Channels ή τασο-ελεγχόμενοι προσυναπτικοί δίαυλοι Ca++] που βρίσκονται στην εξωτερική μεμβράνη των κυττάρων μας. Σύμφωνα με τις προαναφερθείσες μελέτες οι VGCCs είναι 7.2 εκατομμύρια φορές πιο ευαίσθητες στην ακτινοβολία μικροκυμάτων από τα φορτισμένα σωματίδια που βρίσκονται μέσα και έξω από τα κύτταρά μας, πράγμα που σημαίνει ότι τα πρότυπα ασφαλείας για την έκθεση αυτή ακυρώνονται κατά 7.2 εκατομμύρια φορές.
Η ακτινοβολία μικροκυμάτων υψηλής συχνότητας ανοίγει τις VGCC, επιτρέποντας έτσι μια ανώμαλη εισροή ιόντων ασβεστίου στο κύτταρο, το οποίο με τη σειρά του ενεργοποιεί το οξείδιο του αζώτου και το υπεροξείδιο που αντιδρούν σχεδόν στιγμιαία για να σχηματίσουν υπεροξυνιτρίτη. (5) Ο υπεροξυνιτρίτης καταλύει το τεράστιο οξειδωτικό στρες με τη δημιουργία ελευθέρων ριζών που σχετίζονται με το αυξημένο επίπεδο συστηματικής φλεγμονής και μιτοχονδριακής δυσλειτουργίας και πιστεύεται ότι αποτελεί τη βασική αιτία για πολλές από τις σημερινές χρόνιες ασθένειες.
Για μια εις βάθος κατανόηση των υπεροξυνιτριτών και της βλάβης που προκαλούν, διαβάστε την σχετική έρευνα των Δρ. Pal Pacher, Joseph Beckman και Dr. Lucas Liaudet: Nitric Oxide and Peroxynitrite in Health and Disease. Μια έρευνα 140 σελίδων με 1.500 αναφορές.
Ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους του υπεροξυνιτρώδους είναι ότι καταστρέφει το DNA. Η ευρωπαϊκή μελέτη REFLEX που δημοσιεύθηκε το 2004 αποκάλυψε ότι οι μη θερμικές επιδράσεις της ακτινοβολίας 2G και 3G είναι στην πραγματικότητα εξαιρετικά παρόμοιες με τις επιδράσεις των ακτίνων Χ όσον αφορά τη γενετική βλάβη που προκαλούν. (6)
Το σώμα σας έχει την ικανότητα να επιδιορθώσει αυτή τη βλάβη μέσω μιας οικογένειας 17 διαφορετικών ενζύμων που ονομάζονται PARP [Poly ADP Ribose Polymerases]. Ωστόσο, ενώ τα PARP λειτουργούν καλά, απαιτούν NAD+ (Nicotinamide Adenine Dinucleotide ή Δινουκλεοτίδιο Αδενίνης-Νικοτιναμίδης, επίσης γνωστή ως η φυσική μορφή της βιταμίνης Β3) για καύσιμο, και όταν εξαντλούνται τα NAD+ σταματούν να επιδιορθώνουν το DNA μας, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρο κυτταρικό θάνατο, καθώς χρειάζονται πάνω από 100 έως 150 μόρια NAD+ για την επιδιόρθωση κάθε διάσπασης στο νήμα του DNA.
Τα NAD+ παίζουν κεντρικό ρόλο για τη διατήρηση της κυτταρικής και μιτοχονδριακής υγείας, επομένως αποτελεί σημαντικό πρόβλημα το γεγονός ότι τα PARP καταναλώνουν NAD+ για την αντιμετώπιση της βλάβης από τα EMFs. Μπορούμε να βελτιώσουμε τα επίπεδα NAD+; Ναι, αλλά είναι ένα πολύπλοκο θέμα που απαιτεί πραγματικά ένα βιβλίο για να το εξηγήσει και να μας το αναλύσει προσεκτικά κάποιος ειδικός. Ωστόσο, το σίγουρο είναι ότι ως πρώτο βήμα θα πρέπει να μειώσουμε την κατανάλωση NAD+, κάτι που απαιτεί περιορισμό στην έκθεση σε EMFs.

Οι βλάβες συμβαίνουν σε βάθος χρόνου
Εάν τα αρνητικά αποτελέσματα των EMFs αναγνωρίζονταν αμέσως, τα πράγματα θα ήταν πολύ πιο απλά και πιο εύκολα. Δυστυχώς όμως δεν λειτουργεί έτσι. Η ζημιά αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου, συσσωρευτικά, παρόμοια με αυτή του καπνίσματος. Μπορεί για χρόνια να μην έχετε κανένα σύμπτωμα ή να μην αισθάνεστε κάποια δυσφορία αλλά εντελώς ξαφνικά μπορεί να νιώσετε άσχημα με εξουθενωτικά συμπτώματα.
Οι ερευνητές συμφωνούν γενικά ότι υπάρχει μια περίοδος καθυστέρησης περίπου 10 ετών ή περισσότερο πριν εμφανιστεί η ζημιά, η οποία θέτει τα παιδιά σε μεγαλύτερο κίνδυνο, καθώς η έκθεσή τους ξεκινά πολύ νωρίτερα (στις ημέρες μας η έκθεση του εμβρύου στην ακτινοβολία ξεκινάει από τη μήτρα) και παραμένει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, εκτός εάν ληφθούν μέτρα για την ελαχιστοποίηση της καθημερινή τους έκθεσης. (διαβάστε σχετικά το βιβλίο: Μεγαλώνοντας με υγεία σε έναν κόσμο ψηφιακών πολυμέσων).
Και ενώ η διαμάχη για τις παρενέργειες των EMFs επικεντρώθηκε στο κατά πόσον μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο, (ειδικά όγκους στον εγκέφαλο), τελικά αυτό ίσως δεν θα έπρεπε να αποτελεί τον κύριο λόγο ανησυχίας. Δεδομένου ότι η ζημιά συνδέεται στενά με την ενεργοποίηση των VGCC, είναι λογικό ότι περιοχές όπου οι VGCC είναι πυκνότερες, θα ήταν πιο ευάλωτες σε βλάβες.
Όπως γνωρίζουμε, η υψηλότερη πυκνότητα των VGCC βρίσκεται στο νευρικό σύστημα, στον εγκέφαλο, στην καρδιά και στους όρχεις. Ως αποτέλεσμα, τα EMFs είναι πιθανό να συμβάλλουν σε νευρολογικά, νευροψυχιατρικά, καρδιακά και αναπαραγωγικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των καρδιακών αρρυθμιών, του άγχους, της κατάθλιψης, του αυτισμού, του Αλτσχάιμερ και της στειρότητας.

Η τεχνολογία 5G συνδέεται με σημαντικά προβλήματα στην υγεία μας 
Ένα από τα κύρια προβλήματα με το 5G είναι ότι βασίζεται κυρίως στο εύρος ζώνης των Millimetre Waves (MMW ή EHF: Extremely High Frequency), το οποίο κυμαίνεται κυρίως μεταξύ 30 gigahertz (GHz) και 300GHz, (7) και είναι γνωστό ότι διεισδύει 1 έως 2 χιλιοστά μέσα στον ανθρώπινο δερματικό ιστό. (8,9). Η ικανότητά του να διεισδύει στον ιστό και να προκαλεί μια αίσθηση καψίματος, είναι και ο λόγος που το MMW επιλέχθηκε για χρήση σε όπλα ελέγχου πλήθους από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ.(10). Μερικές έρευνες δείχνουν ότι οι ιδρωτοποιοί αδένες στο ανθρώπινο δέρμα, λειτουργούν ως κεραίες όταν έρχονται σε επαφή με τα MMWs, (11) που βοηθούν στην εξήγηση του οδυνηρού αποτελέσματος. Το MMW έχει επίσης συνδεθεί με πολλά προβλήματα υγείας: (11,12,13,14)

- προβλήματα στα μάτια, όπως η αδιαφάνεια των φακών σε αρουραίος, η οποία συνδέεται με τη παραγωγή καταρράκτη (15) και τη βλάβη στα μάτια σε κουνέλια (16, 17)

- μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού, δείκτης στρες, σε αρουραίους (18,19) και μεταβολές του καρδιακού ρυθμού (αρρυθμίες) σε βατράχους (20)

- πόνος (21)

- καταστολή ανοσολογικής λειτουργίας (22)

- ανάπτυξη κατάθλιψης και αυξημένη αντίσταση στα αντιβιοτικά (23)

Το 2015, πάνω από 230 επιστήμονες που συμμετείχαν στην μελέτη για τις βιολογικές παρενέργειες (που επηρεάζουν την υγεία του ανθρώπου) που προκαλούνται από τη χρήση Μη Ιονιζουσών EMFs, σε 41 έθνη, υπέγραψαν μια διεθνή έκκληση προς τα Ηνωμένα Έθνη, ζητώντας προστασία από μη ιονίζουσα έκθεση σε EMFs, λόγω ενδείξεων για παρενέργειες στην υγεία, ακόμη και σε μικρό βαθμό. 24 Δύο χρόνια αργότερα, πάνω από 180 ιατροί και επιστήμονες από 35 χώρες, υπέγραψαν μια αναφορά 25 για την επιβολή moratorium σχετικά με την ανάπτυξη του 5G, λόγω των πιθανών κινδύνων για την άγρια ζωή και την ανθρώπινη υγεία, επικαλούμενοι έρευνα που δείχνει αυξημένο κίνδυνο για τα εξής:
• καρκίνο
• κυτταρικό στρες και αύξηση των επιβλαβών ελευθέρων ριζών
• γενετική βλάβη
• αναπαραγωγικά προβλήματα 26,27,28
• νευρολογικές διαταραχές

Λειτουργούμε με Βιοηλεκτρισμό
Η τάση στο σώμα σας φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο για την υγεία και τις ασθένειες που αναπτύσσουμε. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας του σώματος, επιτρέπει στα κύτταρα να επικοινωνούν και να εκτελούν βασικές βιολογικές λειτουργίες, απαραίτητες για την επιβίωσή μας.

Ωστόσο, το σώμα μας έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί σε συγκεκριμένα επίπεδα και συχνότητες, και περιβάλλεται από ανθρωπογενή EMFs που είναι τέσσερεις φορές υψηλότερα από εκείνα τα EMFs που υπάρχουν στο φυσικό περιβάλλον της Γης. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε βιολογική βλάβη, φθορά ή καταστροφή. Όπως σημειώνεται στο ντοκιμαντέρ «5G Apocalypse», που αναφέρω στην αρχή του άρθρου, η παρέμβαση στην ικανότητα του DNA να λαμβάνει και να μεταδίδει βιολογικά σήματα, αποτελεί μια μόνο από τις πιθανές παρενέργειες που προκαλεί η έκθεση σε EMFs.
Στο ντοκιμαντέρ συμμετέχει επίσης και ο Δρ Dietrich Klinghardt, του οποίου η έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες που γέννησαν αυτιστικά παιδιά είχαν 8,4% υψηλότερα επίπεδα (σωματικής) τάσης σε σχέση με εκείνες που γέννησαν νευρολογικά υγιή παιδιά. Επίσης η έρευνα έδειξε ότι η θέση που κοιμούνται τα παιδιά παίζει σημαντικό ρόλο, αποδεικνύοντας ότι τα αυτιστικά παιδιά είχαν 8,5 φορές υψηλότερη (σωματική) τάση.
Συνολικά, το επίπεδο ακτινοβολίας RF στη θέση ύπνου των μητέρων των οποίων τα παιδιά ήταν αυτιστικά, ήταν 20,7 φορές υψηλότερο από αυτό των μητέρων των οποίων τα παιδιά δεν είχαν επηρεαστεί. Σύμφωνα με τον Δρ Klinghardt, μπορούμε πραγματικά να προβλέψουμε τον αυτισμό απλά μετρώντας τα επίπεδα έκθεσης των μητέρων, στην ακτινοβολία EMFs.

Τα EMFs εμποδίζουν την νευρολογική λειτουργία και την αντίληψη
Ήδη από το 1924, ο Rudolf Steiner, Ph.D., Αυστριακός μελετητής που ανέπτυξε τη Βιοδυναμική γεωργία, την Ανθρωποσοφική Ιατρική, την Ευρυθμία, την Ανθρωποσοφική φαρμακοποιία και πολλά άλλα, (έγραψε περισσότερα από 330 βιβλία για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων), μίλησε για τους κινδύνους της ηλεκτρικής ενέργειας και τον αντίκτυπό της στο ανθρώπινο σώμα, λέγοντας τα εξής: «Θα πρέπει να σκεφτούμε καθολικά τον ρόλο που διαδραματίζει η ηλεκτρική ενέργεια στη Φύση… [τα] ανθρώπινα όντα δεν μπορούν να συνεχίσουν να αναπτύσσονται με τον ίδιο τρόπο σε μια ατμόσφαιρα που διαπερνάται πανταχόθεν από ηλεκτρικά ρεύματα και ακτινοβολίες. Αυτό θα επηρεάσει ολόκληρη την ανάπτυξη του ανθρώπου… Η ζωή των ανθρώπων μέσα στην ηλεκτρική ενέργεια, (ιδίως της ακτινοβολίας της ηλεκτρικής ενέργειας), θα τους επηρεάσει με τέτοιο τρόπο ώστε να μην μπορούν πλέον να καταλαβαίνουν τις πληροφορίες που λαμβάνουν τόσο γρήγορα. Το αποτέλεσμα θα είναι η μείωση της νοημοσύνης και της αντίληψής τους. Σήμερα αυτά τα αποτελέσματα γίνονται ήδη φανερά. Ακόμα και σήμερα μπορείτε να παρατηρήσετε πώς οι άνθρωποι καταλαβαίνουν τα πράγματα που τους προσεγγίζουν με πολύ μεγαλύτερη δυσκολία από ό, τι πριν από μερικές δεκαετίες.»
Σκεφτείτε ότι αυτό ειπώθηκε το 1924! Από το 1924 μέχρι σήμερα, η έκθεση σε EMFs έχει αυξηθεί εκθετικά και το 5G θα αυξήσει μαζικά αυτή την έκθεση ακόμη περισσότερο, καθώς θα προστεθεί στην ήδη υπάρχουσα τεχνολογία και δεν θα την αντικαταστήσει απλά. Σήμερα οι ερευνητές επιβεβαιώνουν όλα όσα είπε ο Steiner το 1924. Τα EMFs (που σήμερα εκπέμπονται κυρίως από ασύρματες τεχνολογίες που δεν υπήρχαν καν την εποχή του Steiner) έχουν πράγματι νεύρο-ψυχιατρικές παρενέργειες, 29 προκαλώντας τα πάντα,.. από μη καθαρή σκέψη και πονοκεφάλους έως μαθησιακές δυσκολίες και άνοια.

Η ακτινοβολία μικροκυμάτων έχει ξεκάθαρα βιολογικές παρενέργειες
Παρακολουθώντας το ντοκιμαντέρ «5G Apocalypse», στα πρώτα 29 λεπτά, ο Dr Frank Springob μας εξηγεί τι συμβαίνει στα ανθρώπινα κύτταρα με μόνο 2 λεπτά έκθεσης σε ένα smart meter. Ζητήθηκε από τρία άτομα να σταθούν σε απόσταση ενός ποδιού από έναν smart meter, για δυο λεπτά. Λήφθηκαν δείγματα αίματος πριν και μετά την έκθεση. Μετά από αυτήν την εξαιρετικά περιορισμένη ποσότητα έκθεσης, μπορούμε να δούμε ξεκάθαρα τον εκφυλισμό των κυτταρικών τοιχωμάτων και τη βλάβη στα κύτταρα του αίματος, που εμφανίζονται στα δείγματα. Με τη χρήση βάσεων "μικρών κυψελών "30 τοποθετημένων σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, τελικά κάθε γειτονιά θα «κολυμπά» σε ακόμη πιο ισχυρές συχνότητες από το 5G.

Το χειρότερο είναι ότι τον Σεπτέμβριο του 2018, η FCC (Federal Communications Commission) στις ΗΠΑ αναθεώρησε τους κανόνες της σχετικά με την ανάπτυξη της τεχνολογίας 5G, περιορίζοντας τα δικαιώματα των πόλεων να ελέγχουν την τοποθέτηση των κεραιών 5G.
Στην Ελλάδα την 1η Φεβρουαρίου 2019, το Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης δήλωσε τα εξής: 31 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την πρώτη τριμηνιαία έκθεσή της για την πρόοδο της ανάπτυξης δικτύων 5G στην Ευρώπη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ευρώπη προχωρά στην ανάπτυξη των δικτύων 5G με ταχείς ρυθμούς και παραμένει ανταγωνιστική σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο. Δοκιμαστικές υπηρεσίες έχουν ήδη ξεκινήσει σε 23 κράτη μέλη (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) και η μεγάλης κλίμακας υλοποίηση των δικτύων αναμένεται να ξεκινήσει το 2020, παράλληλα με τη διάθεση εμπορικών συσκευών 5G.
Η Ελλάδα παρουσιάζει πολύ υψηλό δείκτη ετοιμότητας για την ανάπτυξη των δικτύων 5G, καθώς έχουν ήδη ξεκινήσει οι προπαρασκευαστικές εργασίες και η υλοποίηση πιλοτικών δικτύων. Συγκεκριμένα, έχει ξεκινήσει η υλοποίηση πιλοτικών δικτύων 5G σε ελληνικές πόλεις, με τη συνεργασία των παρόχων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ενώ έχει δρομολογηθεί η διάθεση του απαιτούμενου φάσματος στη ζώνη 3.4-3.8GHz και έχει ήδη διατεθεί φάσμα για την πιλοτική λειτουργία των δικτύων. 
Επιπλέον, η Ελλάδα συμμετέχει στο δίκτυο των ευρωπαϊκών διαδρόμων αυτοματοποιημένης οδήγησης, με την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για την υλοποίηση του 5G διαδρόμου Ελλάδας-Βουλγαρίας Σερβίας.

Στη συνέχεια το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης τον Οκτώβριο του 2019 δήλωσε τα εξής: 32 Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της χώρας για τα δίκτυα 5G και με γνώμονα την προστασία του δημοσίου συμφέροντος και την αποφυγή περιττής ταλαιπωρίας για τους πολίτες, η κυβέρνηση ανέλαβε νομοθετική πρωτοβουλία που ρυθμίζει τεχνικά θέματα για συχνότητες που σήμερα χρησιμοποιούνται από τα τηλεοπτικά δίκτυα. 
Συγκεκριμένα, η νομοθετική ρύθμιση αφορά συχνότητες της περιοχής των 700 MHz που θα αποδοθούν στους παρόχους κινητής τηλεφωνίας για ανάπτυξη υπηρεσιών 5G μέσω σχετικού διαγωνισμού εντός του 2021, σε συνέχεια αντίστοιχης διαδικασίας που θα πραγματοποιηθεί στα τέλη του 2020 για τις συχνότητες των 3,5 GHz.
Και κάπως έτσι η χώρα μας συμμετέχοντας «δημοκρατικά» στο κυνήγι των γρήγορων δικτύων, στο τέλος του 2020 (το τελευταίο τρίμηνο) θα μπει στη διαδικασία δημοπράτησης για την εκχώρηση του βασικού φάσματος για τα δίκτυα 5G. Και έχουμε και τους μικροδορυφόρους! Όσον αφορά το έργο των μικροδορυφόρων, που είχε εξαγγελθεί από την προηγούμενη ηγεσία του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, ο φάκελός του επανεξετάζεται ως προς τις προδιαγραφές. Δεδομένου ότι το εν λόγω εγχείρημα είναι «white labeled» πρόγραμμα, που σημαίνει ότι θα υλοποιηθεί από τον Ευρωπαϊκό Διαστημικό Οργανισμό (ESA) και όχι από το Ελληνικό Δημόσιο, (από την πλευρά του Υπουργείου αυτό που παρέχεται είναι οι προδιαγραφές). Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να πρόκειται και για διαφορετικούς συνδυασμούς, σε σχέση με τους 11 μικροδορυφόρους που είχαν ανακοινωθεί.

Παρ’ όλες τις έρευνες και τα αποδεικτικά στοιχεία για τις παρενέργειες, ο αντιπρόεδρος της ΕΕΤΤ, Δ. Βαρουτάς δήλωσε:
«…πρέπει να υπάρχει μία ενημέρωση του κοινού, γιατί υπάρχει μία τεχνοφοβία. Το βλέπουμε στο θέμα των κεραιών. Φοβόμαστε την τεχνολογία. Οπότε, είναι πολύ βασικό να υπάρχει μία ενημέρωση στα θέματα 5ης γενιάς. Αυτό αφορά και την επικινδυνότητα. H δική μου άποψη, διδάσκοντας και στο πανεπιστήμιο για τις κεραίες, είναι ότι όσο πιο «πυκνή» είναι η κεραία, τόσο μικρότερη ακτινοβολία θα έχει και αυτό θα πρέπει να το έχουμε στο μυαλό μας. Σημειώνω εδώ, ότι θα πρέπει να κοινοποιήσουμε περισσότερο αυτή τη λογική στο ευρύ κοινό, στον καταναλωτή»
Και ενώ ο κύριος Βαρουτάς μας κατηγορεί ότι οι Έλληνες είναι τεχνοφοβικοί, οι ειδικοί όπως ο δρ Martin Pall λένε ότι: «Η τοποθέτηση δεκάδων εκατομμυρίων κεραιών 5G χωρίς ένα βιολογικό τεστ ασφάλειας πρέπει να αποτελεί την πιο ανόητη ιδέα που είχε ποτέ κανείς στην ιστορία του κόσμου».
Πράγματι, βλέποντας πόσοι αγωνίζονται ήδη με την ηλεκτρομαγνητική υπερευαισθησία, ο κορεσμός με ακτινοβολία MMW στις πόλεις και στις προαστιακές περιοχές, αναμφίβολα θα χειροτερέψει το πρόβλημα και θα κάνει τη ζωή αφόρητη για όσους ήδη αισθάνονται τις παρενέργειες της ασύρματης ακτινοβολίας.

Όπως τόνισε η Dr Yael Stein - η οποία έχει μελετήσει την τεχνολογία 5G MMW και την αλληλεπίδρασή της με το ανθρώπινο σώμα (33) - σε επιστολή της το 2016 προς την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών: (34)
«Οι προσομοιώσεις σε υπολογιστές έχουν δείξει ότι οι ιδρωτοποιοί αδένες συγκεντρώνουν τα κύματα sub-terahertz στο ανθρώπινο δέρμα. Οι άνθρωποι αισθάνονται αυτά τα κύματα ως θερμότητα. Η χρήση της τεχνολογίας επικοινωνιών sub-terahertz (MMW) (κινητά τηλέφωνα, Wi-Fi, κεραίες) θα μπορούσε να προκαλέσει στον άνθρωπο σωματικό πόνο μέσω των άλγοϋποδοχέων.
Ενδεχομένως, εάν το G5 Wi-Fi εξαπλωθεί στο δημόσιο τομέα, ενδέχεται να αναμένουμε περισσότερες επιπτώσεις στην υγεία που εμφανίζονται σήμερα με τις συχνότητες μικροκυμάτων RF, συμπεριλαμβανομένων πολλών ακόμη περιπτώσεων υπερευαισθησίας (EHS), καθώς και πολλών νέων περιπτώσεων με σωματικό πόνο καθώς και μια άγνωστη και αχαρτογράφητη ποικιλία νευρολογικών διαταραχών. "

Συμβουλές για την ανακούφιση από τα EMFs κατά τη διάρκεια της νύχτας
1. Χρησιμοποιήστε συσκευές (σταθεροποιητές τάσης) για τον περιορισμό αιχμών τάσης (TVSS - Transient Voltage Surge Supression) (35) και χρησιμοποιήστε μετρητές ακτινοβολίας χαμηλών συχνοτήτων για να επιβεβαιώσετε ότι βρίσκονται σε ασφαλή εμβέλεια.

2. Χρησιμοποιήστε ένα ξυπνητήρι με μπαταρία, ιδανικά ένα χωρίς φως.
3. Εξετάστε το ενδεχόμενο να μετακινήσετε το κρεβάτι του μωρού σας στο δωμάτιό σας, αντί να χρησιμοποιήσετε ένα ασύρματο baby monitor. Εναλλακτικά, χρησιμοποιήστε ένα ενσύρματο. Εάν δεν μπορεί να γίνει αυτό χρησιμοποιήστε ένα κουτί θωράκισης baby monitor.
4. Εάν πρέπει να χρησιμοποιήσετε Wi-Fi, κλείστε το όταν δεν το χρησιμοποιείτε, ειδικά τη νύχτα όταν κοιμάστε. Ιδανικά, προσανατολιστείτε προς την καλωδίωση του σπιτιού σας, ώστε να μπορείτε να απομακρύνετε εντελώς το Wi-Fi. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσετε ότι εάν έχετε δρομολογητή Wi-Fi, στην ουσία έχετε έναν μικρό πύργο κινητού τηλεφώνου μέσα στο σπίτι σας.
Ιδανικά, εξαφανίστε το Wi-Fi και απλώς χρησιμοποιήστε μια ενσύρματη σύνδεση. Εάν πρέπει οπωσδήποτε να έχετε δρομολογητή (router), μπορείτε να τον τοποθετήσετε σε ένα θωρακισμένο κουτί για WiFi. Μπορείτε να βρείτε θωρακισμένα αντικείμενα στο διαδίκτυο ή να φτιάξετε τα δικά σας χρησιμοποιώντας ύφασμα Swiss Shield. Εάν έχετε φορητό υπολογιστή χωρίς θύρες Ethernet, ένας προσαρμογέας USB Ethernet θα σας επιτρέψει να συνδεθείτε στο διαδίκτυο με ενσύρματη σύνδεση.
5. Για μια πιο εκτεταμένη θωράκιση, μπορείτε να βάψετε τους τοίχους και την οροφή του υπνοδωματίου σας με ειδικό χρώμα θωράκισης, το οποίο θα εμποδίσει τα RF από εξωτερικές πηγές, όπως πύργους κυψελών κινητής τηλεφωνίας, έξυπνους μετρητές ρεύματος (smart meters) και πύργους ραδιοφώνου / τηλεόρασης. Τα παράθυρα μπορούν να καλυφθούν με φιλμ ή μεμβράνη θωράκισης τζαμιών. Για το κρεβάτι σας, σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε κάποια προϊόντα ηλεκτρομαγνητικής θωράκισης.

Συμβουλές για την ανακούφιση από τα EMFs κατά τη διάρκεια της ημέρας
1. Για να μειώσετε την έκθεση στα EMFs κατά τη διάρκεια της ημέρας, εξετάστε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσετε φίλτρα Stetzer για να μειώσετε το επίπεδο της «βρώμικης» ηλεκτρικής ενέργειας ή των ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών που δημιουργούνται. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον ρυθμιστή ΝΑ7 (electrosmog ELF ακτινοβολίας ρεύματος ΔΕΗ) που θα σας προστατέψει από τα φαινόμενα ηλεκτρομαγνητικής ρύπανσης που δημιουργεί το ηλεκτρικό ρεύμα στα καλώδια (δείτε το σχετικό video). Αυτή μπορεί να είναι μια καλύτερη στρατηγική για τη μείωση της βλάβης από την έκθεση στα EMFs, καθώς φαίνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος της δημιουργείται από τις συχνότητες που αφαιρούν τα φίλτρα.

2. Συνδέστε τον υπολογιστή σας στο Διαδίκτυο μέσω ενσύρματης σύνδεσης Ethernet. Αποφύγετε επίσης ασύρματα πληκτρολόγια, trackball, ποντίκια, εκτυπωτές και φορητά οικιακά τηλέφωνα. Επιλέξτε τις ενσύρματες εκδόσεις τους.
3. Αποφύγετε να μεταφέρετε το κινητό σας τηλέφωνο έχοντας επαφή με το σώμα σας, (εκτός εάν βρίσκεται σε λειτουργία αεροπλάνου) και μην κοιμάστε ποτέ έχοντας το κοντά σας ή πάνω σας, εκτός εάν βρίσκεται σε λειτουργία αεροπλάνου. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και σε λειτουργία αεροπλάνου μπορεί να εκπέμπει σήματα, γι' αυτό εναλλακτικά μπορείτε να βάλετε μια πλάτη θωράκισης
4. Όταν χρησιμοποιείτε το κινητό σας τηλέφωνο, χρησιμοποιήστε το ηχείο και κρατήστε το τηλέφωνο σε μεγάλη απόσταση. Προσπαθήστε να μειώσετε ριζικά το χρόνο που καταναλώνετε στο κινητό. Μια εναλλακτική λύση είναι τα τηλέφωνα λογισμικού VoIP που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ενώ είστε συνδεδεμένοι στο Διαδίκτυο μέσω ενσύρματης σύνδεσης, ή ακόμη καλύτερα, χρησιμοποιήστε ένα σταθερό τηλέφωνο.

5. Για να διαπιστώσετε εάν έχετε κοντά σας (και να ελέγχετε περιοδικά) κεραίες βάσης κινητής τηλεφωνίας και WiFi router από γειτονικά διαμερίσματα, τα οποία εκπέμπουν ιδιαίτερα ισχυρά ηλεκτρομαγνητικά πεδία, μπορείτε να αγοράσετε κάποιον μετρητή ακτινοβολίας υψηλών συχνοτήτων. Εναλλακτικά μπορείτε να νοικιάσετε μετρητή με ιδιαίτερα χαμηλό κόστος. 

Γενικές συμβουλές για την μείωση της ακτινοβολίας στο σπίτι
1. Εάν εξακολουθείτε να χρησιμοποιείτε φούρνο μικροκυμάτων, σκεφτείτε να τον αντικαταστήσετε με φούρνο ατμού, ο οποίος θα θερμαίνει το φαγητό σας το ίδιο γρήγορα και με μεγαλύτερη ασφάλεια.
2. Εφόσον αυτό είναι εφικτό, αποφύγετε τη χρήση «έξυπνων» συσκευών και θερμοστατών που εξαρτώνται από την ασύρματη σύνδεση. Αυτό περιλαμβάνει όλες τις νέες «έξυπνες» τηλεοράσεις. Ονομάζονται έξυπνες επειδή εκπέμπουν σήματα Wi-Fi και, σε αντίθεση με τον υπολογιστή σας, δεν μπορείτε να απενεργοποιήσετε το σήμα Wi-Fi. Εξετάστε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσετε αντί τηλεόρασης μια μεγάλη οθόνη υπολογιστή, καθώς δεν εκπέμπει σήματα Wi-Fi.

3. Αντικαταστήστε τους λαμπτήρες CFL με λαμπτήρες πυρακτώσεως. Αφαιρέστε ιδανικά όλα τα φώτα φθορισμού από το σπίτι σας. Όχι μόνο εκπέμπουν ανθυγιεινό φως, αλλά το πιο σημαντικό, μεταφέρουν το ρεύμα στο σώμα σας όταν είστε κοντά στους λαμπτήρες.
4. Οι διακόπτες Dimmer αποτελούν πηγή «βρώμικου» ηλεκτρικού ρεύματος, οπότε εξετάστε το ενδεχόμενο εγκατάστασης διακοπτών on / off αντί για διακόπτες dimmer.
5. Όσο αυτό είναι εφικτό μην χρησιμοποιείτε τους έξυπνους μετρητές ή προσθέστε μια ασπίδα σε έναν υπάρχοντα έξυπνο μετρητή, μερικές από τις οποίες έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν την ακτινοβολία κατά 98 έως 99%.
6. Εάν διατηρείτε ομοιοπαθητικά ή άλλα σκευάσματα (δυναμοποιημένης μορφής) προστατέψτε τα με μια θήκη προστασίας από EMF/EMR


Αναφορές και πηγές που χρησιμοποιήθηκαν
Rev Environ Health. 2015;30(2):99-116

International Journal of Innovative Research in Engineering and Management, September 2015; 2(5)
J Cell Mol Med. 2013 Aug;17(8):958-65
Current Chemical Biology 2016; 10(1): 74-82
American Journal of Physiology 1996 Nov;271(5 Pt 1):C1424-37
Physiol Rev. 2007 Jan; 87(1): 315–424
JRS.BV EU Reflex Study Shows DNA Damage
Electric Sense May 12, 2017
Environmental Health Trust, Letter to the FCC From Dr. Yael Stein MD in Opposition to 5G Spectrum Frontiers
Telecom Power Grab, 5G Fact Sheet
Environmental Health Trust 20 Facts About 5G Wireless
Phys Med Biol. 2011 Mar 7;56(5):1329-39
Eluxemagazine, Frightening Frequencies
ElectricSense, The Dangers of 5G, May 30, 2018 (PDF)
Dr. Mercola_A film about the impending 5G Apocalypse
A 5G Wireless Future by Dr. Cindy Russell (PDF)
References List to A 5G Wireless Future by Dr. Cindy Russell (PDF)
Klin Oczna. 1994 Aug-Sep;96(8-9):257-9
Health Phys. 2009 Sep;97(3):212-8
Zhonghua Lao Dong Wei Sheng Zhi Ye Bing Za Zhi. 2003 Oct;21(5):346-9
Fiziol Zh SSSR Im I M Sechenova. 1992 Jan;78(1):35-41
Biofizika. 2002 Jan-Feb;47(1):71-7
Applied Microbiology and Biotechnology June 2016; 100(11): 4761-4771
EMFScientist.org International Appeal to the UN May 11, 2015, updated January 1, 2019
Scientists Warn of Potential Serious Health Effects of 5G, September 13, 2017
Environ Int. 2014 Sep; 70C:106-112
Central European Journal of Urology 2014; 67(1): 65–71
Fertility and Sterility January 2012; 97(1): 39-45.e2
Youtube.com 5G Apocalypse — The Extinction Event Documentary March 23, 2019
Journal of Chemical Neuroanatomy September 2016; 75 Part B: 43-51
Governing.com January 15, 2019
Environmental Health Trust, 5G Fact Sheet (PDF)
Environmental Health Trust, Published Scientific Research on 5G, Small Cells and Health
Createhealthyhomes.com, Healthy Wiring Practices (PDF)
The Global Healing Center November 13, 2014


Παρακάτω παρατίθενται σχετικές έρευνες (ανά παρενέργεια) που δείχνουν πώς συνδέεται η συχνότητα μικροκυμάτων μη θερμικών ηλεκτρομαγνητικών πεδίων (EMFs) με σημαντικές παρενέργειες στην υγεία μας.

[1]. Βλάβη κυτταρικού DNA: Διασπάσεις μονού και διπλού κλώνου στο κυτταρικό DNA και οξειδωμένες βάσεις στο κυτταρικό DNA, οδηγώντας σε χρωμοσομικές και άλλες μεταλλακτικές αλλαγές:
1. Glaser ZR, PhD. 1971 Naval Medical Research Institute Research Report, June 1971. Bibliography of Reported Biological Phenomena (“Effects”) and Clinical Manifestations Attributed to Microwave and Radio-Frequency Radiation. Report No. 2 Revised. https://scholar.google.com/scholar?q=Glaser+naval+medical+microwave+radio-frequency+1972&btnG=&hl=en&as_sdt=0%2C38 (Accessed Sept. 9, 2017)

2. Goldsmith JR. 1997 Epidemiologic evidence relevant to radar (microwave) effects. Environ Health Perspect 105(Suppl 6):1579-1587.
3. Yakymenko IL, Sidorik EP, Tsybulin AS. 1999 [Metabolic changes in cells under electromagnetic radiation of mobile communication systems]. Ukr Biokhim Zh (1999), 2011 Mar-Apr:20-28.
4. Aitken RJ, De Iuliis GN. 2007 Origins and consequences of DNA damage in male germ cells. Reprod Biomed Online 14:727-733.
5. Hardell, L., Sage, C. 2008. Biological effects from electromagnetic field exposure and public exposure standards. Biomed. Pharmacother. 62, 104-109.
6. Hazout A, Menezo Y, Madelenat P, Yazbeck C, Selva J, Cohen-Bacrie P. 2008 [Causes and clinical implications of sperm DNA damages]. Gynecol Obstet Fertil ;36:1109-1117.
7. Phillips JL, Singh NP, Lai H. 2009 Electromagnetic fields and DNA damage. Pathophysiology 16:79-88.
8. Ruediger HW. 2009 Genotoxic effects of radiofrequency electromagnetic fields. Pathophysiology. 16:89-102.
9. Makker K, Varghese A, Desai NR, Mouradi R, Agarwal A. 2009 Cell phones: modern man’s nemesis? Reprod Biomed Online 18:148-157.
10. Yakymenko I, Sidorik E. 2010 Risks of carcinogenesis from electromagnetic radiation and mobile telephony devices. Exp Oncol 32:729-736.
11. Yakimenko IL, Sidorik EP, Tsybulin AS. 2011 [Metabolic changes in cells under electromagnetic radiation of mobile communication systems]. Ukr Biokhim Zh (1999). 2011 Mar-Apr;83(2):20-28.
12. Gye MC, Park CJ. 2012 Effect of electromagnetic field exposure on the reproductive system. Clin Exp Reprod Med 39:1-9. doi.org/10.5653/cerm.2012.39.1.1
13. Pall, ML. 2013. Electromagnetic fields act via activation of voltage-gated calcium channels to produce beneficial or adverse effects. J Cell Mol Med 17:958-965. doi: 10.1111/jcmm.12088.
14. Pall, M. L. 2015 Scientific evidence contradicts findings and assumptions of Canadian Safety Panel 6: microwaves act through voltage-gated calcium channel activation to induce biological impacts at non-thermal levels, supporting a paradigm shift for microwave/lower frequency electromagnetic field action. Rev. Environ. Health 3, 99-116. doi: 10.1515/reveh-2015-0001.
15. Hensinger P, Wilke E. 2016. Mobilfunk-Studienergebnisse bestätigen Risiken Studienrecherche 2016-4 veröffentlicht. Umwelt Medizin Gesellshaft 29:3/2016.
16. Houston BJ, Nixon B, King BV, De Iuliis GN, Aitken RJ. 2016 The effects of radiofrequency electromagnetic radiation on sperm function. Reproduction 152:R263-R276.
17. Batista Napotnik T, Reberšek M, Vernier PT, Mali B, Miklavčič D. 2016 Effects of high voltage nanosecond electric pulses on eukaryotic cells (in vitro): A systematic review. Bioelectrochemistry. 2016 Aug;110:1-12. doi: 10.1016/j.bioelechem.2016.02.011.
18. Asghari A, Khaki AA, Rajabzadeh A, Khaki A. 2016 A review on Electromagnetic fields (EMFs) and the reproductive system. Electron Physician. 2016 Jul 25;8(7):2655-2662. doi: 10.19082/2655.
19. Pall ML. 2018 How cancer can be caused by microwave frequency electromagnetic field (EMF) exposures: EMF activation of voltage-gated calcium channels (VGCCs) can cause cancer including tumor promotion, tissue invasion and metastasis via 15 mechanisms. Chapter 7 in Mobile Communications and Public Health, Marko Markov, Ed., CRC press, pp 163-184.
20. Pall ML. 2018 Wi-Fi is an important threat to human health. Environ Res 164:404-416.
21. Wilke I. 2018 Biological and pathological effects of 2.45 GHz on cells, fertility, brain and behavior. Umwelt Medizin Gesselshaft 2018 Feb 31 (1).

[2]. Μειωμένη γονιμότητα, (συμπεριλαμβανομένων αλλαγών αναδιαμόρφωσης ιστών στους όρχεις), μειωμένος αριθμός σπερματοζωαρίων και ποιότητα σπέρματος, μειωμένη γονιμότητα των γυναικών (συμπεριλαμβανομένης της αναδιαμόρφωσης των ωοθηκών), απώλεια ωαρίων (ωοθυλακίων), μειωμένα επίπεδα οιστρογόνων, προγεστερόνης και τεστοστερόνης (δηλαδή επιπέδων ορμονών του φύλου), αυξημένη συχνότητα εμφάνισης αποβολών, μείωση της λίμπιντο: 
1. Glaser ZR, PhD. 1971 Naval Medical Research Institute Research Report, June 1971. Bibliography of Reported Biological Phenomena (“Effects”) and Clinical Manifestations Attributed to Microwave and Radio-Frequency Radiation. Report No. 2 Revised. https://scholar.google. com/scholar?q=Glaser+naval+medical+microwave+radio- frequency+1972&btnG=&hl=en&as_sdt=0%2C38 (Accessed Sept. 9, 2017)
2. Tolgskaya MS, Gordon ZV. 1973. Pathological Effects of Radio Waves, Translated from Russian by B Haigh. Consultants Bureau, New York/London, 146 pages.
3. Goldsmith JR. 1997 Epidemiological evidence relevant to radar (microwave) effects. Environ Health Perspect 105(Suppl 6):1579-1587.
4. Aitken RJ, De Iuliis GN. 2007 Origins and consequences of DNA damage in male germ cells. Reprod Biomed Online 14:727-733.
5. Hazout A, Menezo Y, Madelenat P, Yazbeck C, Selva J, Cohen-Bacrie P. 2008 [Causes and clinical implications of sperm DNA damages]. Gynecol Obstet Fertil ;36:1109-1117.
6. Makker K, Varghese A, Desai NR, Mouradi R, Agarwal A. 2009 Cell phones: modern man’s nemesis? Reprod Biomed Online 18:148-157.
7. Kang N, Shang XJ, Huang YF. 2010 [Impact of cell phone radiation on male reproduction]. Zhonghua Nan Ke Xue 16:1027-1030.
8. Gye MC, Park CJ. 2012 Effect of electromagnetic field exposure on the reproductive system. Clin Exp Reprod Med 39:1-9. doi.org/10.5653/cerm.2012.39.1.1
9. La Vignera S, Condorelli RA, Vicari E, D’Agata R, Calogero AE. 2012 Effects of the exposure to mobile phones on male reproduction: a review of the literature. J Androl 33:350-356.
10. Carpenter DO. 2013 Human disease resulting from exposure to electromagnetic fields. Rev Environ Health 2013;28:159-172.
11. Nazıroğlu M, Yüksel M, Köse SA, Özkaya MO. 2013 Recent reports of Wi-Fi and mobile phoneinduced radiation on oxidative stress and reproductive signaling pathways in females and males. J Membr Biol 246:869-875.
12. Adams JA, Galloway TS, Mondal D, Esteves SC, Mathews F. 2014 Effect of mobile telephones on sperm quality: a systematic review and meta-analysis. Environ Int 70:106-112.
13. Liu K, Li Y, Zhang G, Liu J, Cao J, Ao L, Zhang S. 2014 Association between mobile phone use and semen quality: a systematic review and meta-analysis. Andrology 2:491-501.
14. K Sri N. 2015 Mobile phone radiation: physiological & pathophysiological considerations. Indian J Physiol Pharmacol 59:125-135.
15. Hensinger P, Wilke E. 2016. Mobilfunk-Studienergebnisse bestätigen Risiken Studienrecherche 2016-4 veröffentlicht. Umwelt Medizin Gesellshaft 29:3/2016.
16. Houston BJ, Nixon B, King BV, De Iuliis GN, Aitken RJ. 2016 The effects of radiofrequency electromagnetic radiation on sperm function. Reproduction 152:R263-R276
17. Pall ML. 2018 Wi-Fi is an important threat to human health. Environ Res 164:404-416.
18. Wilke I. 2018 Biological and pathological effects of 2.45 GHz on cells, fertility, brain and behavior. Umwelt Medizin Gesselshaft 2018 Feb 31 (1).

[3]. Νευρολογικές και νεύρο-ψυχιατρικές παρενέργειες 
1. Marha K. 1966 Biological Effects of High-Frequency Electromagnetic Fields (Translation). ATD Report 66-92. July 13, 1966 (ATD Work Assignment No. 78, Task 11). http://www.dtic.mil/docs/citations/AD0642029 (accessed March 12, 2018)
2. Glaser ZR, PhD. 1971 Naval Medical Research Institute Research Report, June 1971. Bibliography of Reported Biological Phenomena (“Effects”) and Clinical Manifestations Attributed to Microwave and Radio-Frequency Radiation. Report No. 2 Revised. https://scholar.google.com/scholar?q=Glaser+naval+medical+microwave+radio-frequency+1972&btnG=&hl=en&as_sdt=0%2C38 (Accessed Sept. 9, 2017)
3. Tolgskaya MS, Gordon ZV. 1973. Pathological Effects of Radio Waves, Translated from Russian by Haigh. Consultants Bureau, New York/London, 146 pages.
4. Bise W. 1978 Low power radio-frequency and microwave effects on human electroencephalogram and behavior. Physiol Chem Phys 10:387-398.
5. Raines, J. K. 1981. Electromagnetic Field Interactions with the Human Body: Observed Effects and Theories. Greenbelt, Maryland: National Aeronautics and Space Administration 1981; 116 p.
6. Frey AH. 1993 Electromagnetic field interactions with biological systems. FASEB J 7:272-281.
7. Lai H. 1994 Neurological effects of radiofrequency electromagnetic radiation. In: Advances inElectromagnetic Fields in Living Systems, Vol. 1, J.C. Lin, Ed., Plenum Press, New York, pp. 27-88.
8. Grigor’ev IuG. 1996 [Role of modulation in biological effects of electromagnetic radiation]. Radiats Biol Radioecol 36:659-670.
9. Lai, H 1998 Neurological effects of radiofrequency electromagnetic radiation. https://mapcruzin.com/radiofrequency/henry_lai2.htm.
10. Aitken RJ, De Iuliis GN. 2007 Origins and consequences of DNA damage in male germ cells. Reprod Biomed Online 14:727-733.
11. Hardell, L., Sage, C. 2008. Biological effects from electromagnetic field exposure and public exposure standards. Biomed. Pharmacother. 62, 104-109.
12. Makker K, Varghese A, Desai NR, Mouradi R, Agarwal A. 2009 Cell phones: modern man’s nemesis? Reprod Biomed Online 18:148-157.
13. Khurana VG, Hardell L, Everaert J, Bortkiewicz A, Carlberg M, Ahonen M. 2010 Epidemiological evidence for a health risk from mobile phone base stations. Int J Occup Environ Health 16:263-267.
14. Levitt, B. B., Lai, H. 2010. Biological effects from exposure to electromagnetic radiation emitted by cell tower base stations and other antenna arrays. Environ. Rev. 18, 369-395. doi.org/10.1139/A10-018

15. Carpenter DO. 2013 Human disease resulting from exposure to electromagnetic fields. Rev Environ Health 2013;28:159-172.
16. Politański P, Bortkiewicz A, Zmyślony M. 2016 [Effects of radio- and microwaves emitted by wireless communication devices on the functions of the nervous system selected elements]. Med Pr 67:411-421.
17. Hensinger P, Wilke E. 2016. Mobilfunk-Studienergebnisse bestätigen Risiken Studienrecherche 2016-4 veröffentlicht. Umwelt Medizin Gesellshaft 29:3/2016.
18. Pall ML. 2016 Microwave frequency electromagnetic fields (EMFs) produce widespread neuropsychiatric effects including depression. J Chem Neuroanat 75(Pt B):43-51. doi:10.1016/j.jchemneu.2015.08.001.

19. Hecht, Karl. 2016 Health Implications of Long-Term Exposures to Electrosmog. Brochure 6 of A Brochure Series of the Competence Initiative for the Protection of Humanity, the Environment and Democracy. http://kompetenzinitiative.net/KIT/wp-content/uploads/2016/07/KI_Brochure-6_K_Hecht_web.pdf (accessed Feb. 11, 2018)
20. Sangün Ö, Dündar B, Çömlekçi S, Büyükgebiz A. 2016 The Effects of Electromagnetic Field on the Endocrine System in Children and Adolescents. Pediatr Endocrinol Rev 13:531-545.
21. Belyaev I, Dean A, Eger H, Hubmann G, Jandrisovits R, Kern M, Kundi M, Moshammer H, Lercher P, Müller K, Oberfeld G, Ohnsorge P, Pelzmann P, Scheingraber C, Thill R. 2016 EUROPAEM EMF Guideline 2016 for the prevention, diagnosis and treatment of EMF-related health problems and illnesses. Rev Environ Health DOI 10.1515/reveh-2016-0011.
22. Zhang J, Sumich A, Wang GY. 2017 Acute effects of radiofrequency electromagnetic field emitted by mobile phone on brain function. Bioelectromagnetics 38:329-338. doi: 10.1002/bem.22052.
23. Lai H. 2018. A Summary of Recent Literature (2007–2017) on Neurological Effects of Radio Frequency Radiation. Chapter 8 in Mobile Communications and Public Health, Marko Markov, Ed., CRC press, pp 185-220.
24. Pall ML. 2018 Wi-Fi is an important threat to human health. Environ Res 164:404-416.
25. Wilke I. 2018 Biological and pathological effects of 2.45 GHz on cells, fertility, brain and behavior. Umwelt Medizin Gesselshaft 2018 Feb 31 (1).

[4]. Απόπτωση / κυτταρικός θάνατος (μια σημαντική διαδικασία για την παραγωγή νεύρο-εκφυλιστικών ασθενειών οι οποίες παίζουν σημαντικό ρόλο στην στειρότητα).
1. Glaser ZR, PhD. 1971 Naval Medical Research Institute Research Report, June 1971. Bibliography of Reported Biological Phenomena (“Effects”) and Clinical Manifestations Attributed to Microwave and Radio-Frequency Radiation. Report No. 2 Revised. https://scholar.google.com/scholar?q=Glaser+naval+medical+microwave+radio-frequency+1972&btnG=&hl=en&as_sdt=0%2C38 (Accessed Sept. 9, 2017)
2. Tolgskaya MS, Gordon ZV. 1973. Pathological Effects of Radio Waves, Translated from Russian by B Haigh. Consultants Bureau, New York/London, 146 pages.
3. Raines, J. K. 1981. Electromagnetic Field Interactions with the Human Body: Observed Effects and Theories. Greenbelt, Maryland: National Aeronautics and Space Administration 1981; 116 p.
4. Hardell L, Sage C. 2008. Biological effects from electromagnetic field exposure and public exposure standards. Biomed. Pharmacother. 62:104-109. doi: 10.1016/j.biopha.2007.12.004.
5. Makker K, Varghese A, Desai NR, Mouradi R, Agarwal A. 2009 Cell phones: modern man’s nemesis? Reprod Biomed Online 18:148-157.
6. Levitt, B. B., Lai, H. 2010. Biological effects from exposure to electromagnetic radiation emitted by cell tower base stations and other antenna arrays. Environ. Rev. 18, 369-395. doi.org/10.1139/A10-018
7. Yakymenko I, Sidorik E. 2010 Risks of carcinogenesis from electromagnetic radiation and mobile telephony devices. Exp Oncol 32:729-736.
8. Yakimenko IL, Sidorik EP, Tsybulin AS. 2011 [Metabolic changes in cells under electromagnetic radiation of mobile communication systems]. Ukr Biokhim Zh (1999). 2011 Mar-Apr;83(2):20-28.
9. Pall, ML. 2013. Electromagnetic fields act via activation of voltage-gated calcium channels to produce beneficial or adverse effects. J Cell Mol Med 17:958-965. doi: 10.1111/jcmm.12088.
10. Pall ML. 2016 Microwave frequency electromagnetic fields (EMFs) produce widespread neuropsychiatric effects including depression. J Chem Neuroanat 75(Pt B):43-51. doi:10.1016/j.jchemneu.2015.08.001.

11. Batista Napotnik T, Reberšek M, Vernier PT, Mali B, Miklavčič D. 2016 Effects of high voltage nanosecond electric pulses on eukaryotic cells (in vitro): A systematic review. Bioelectrochemistry. 2016 Aug;110:1-12. doi: 10.1016/j.bioelechem.2016.02.011.
12. Asghari A, Khaki AA, Rajabzadeh A, Khaki A. 2016 A review on Electromagnetic fields (EMFs) and the reproductive system. Electron Physician. 2016 Jul 25;8(7):2655-2662. doi: 10.19082/2655.
13. Pall ML. 2018 Wi-Fi is an important threat to human health. Environ Res 164:404-416.

[5]. Οξειδωτικό στρες / βλάβη ελεύθερων ριζών (σχεδόν σε όλες τις χρόνιες ασθένειες εμπλέκονται σημαντικοί μηχανισμοί. Άμεση βλάβη του κυτταρικού DNA) 
1. Raines, J. K. 1981. Electromagnetic Field Interactions with the Human Body: Observed Effects and Theories. Greenbelt, Maryland: National Aeronautics and Space Administration 1981; 116 p.
2. Hardell, L., Sage, C. 2008. Biological effects from electromagnetic field exposure and public exposure standards. Biomed. Pharmacother. 62, 104-109.
3. Hazout A, Menezo Y, Madelenat P, Yazbeck C, Selva J, Cohen-Bacrie P. 2008 [Causes and clinical implications of sperm DNA damages]. Gynecol Obstet Fertil ;36:1109-1117
4. Makker K, Varghese A, Desai NR, Mouradi R, Agarwal A. 2009 Cell phones: modern man’s nemesis? Reprod Biomed Online 18:148-157.
5. Desai NR, Kesari KK, Agarwal A. 2009 Pathophysiology of cell phone radiation: oxidative stress and carcinogenesis with focus on the male reproductive system. Reproduct Biol Endocrinol 7:114.
6. Yakymenko I, Sidorik E. 2010 Risks of carcinogenesis from electromagnetic radiation and mobile telephony devices. Exp Oncol 32:729-736.
7. Yakimenko IL, Sidorik EP, Tsybulin AS. 2011 [Metabolic changes in cells under electromagnetic radiation of mobile communication systems]. Ukr Biokhim Zh (1999). 2011 Mar-Apr;83(2):20-28.
8. Consales, C., Merla, C., Marino, C., et al. 2012. Electromagnetic fields, oxidative stress, and neurodegeneration. Int. J. Cell Biol. 2012: 683897.
9. LaVignera et al 2012 La Vignera S, Condorelli RA, Vicari E, D’Agata R, Calogero AE. 2012 Effects of the exposure to mobile phones on male reproduction: a review of the literature. J Androl 33:350-356.
10. Pall, ML. 2013. Electromagnetic fields act via activation of voltage-gated calcium channels to produce beneficial or adverse effects. J Cell Mol Med 17:958-965. doi: 10.1111/jcmm.12088.
11. Nazıroğlu M, Yüksel M, Köse SA, Özkaya MO. 2013 Recent reports of Wi-Fi and mobile phoneinduced radiation on oxidative stress and reproductive signaling pathways in females and males. J Membr Biol 246:869-875.
12. Pall, M. L. 2015. Scientific evidence contradicts findings and assumptions of Canadian Safety Panel 6: microwaves act through voltage-gated calcium channel activation to induce biological impacts at non-thermal levels, supporting a paradigm shift for microwave/lower frequency electromagnetic field action. Rev. Environ. Health 3, 99-116.

13. Yakymenko I, Tsybulin O, Sidorik E, Henshel D, Kyrylenko O, Kysylenko S. 2015 Oxidative mechanisms of biological activity of low-intensity radiofrequency radiation. Electromagnetic Biol Med: Early Online 1-16. ISSN: 1536-8378.
14. Hensinger P, Wilke E. 2016. Mobilfunk-Studienergebnisse bestätigen Risiken Studienrecherche 2016-4 veröffentlicht. Umwelt Medizin Gesellshaft 29:3/2016.
15. Houston BJ, Nixon B, King BV, De Iuliis GN, Aitken RJ. 2016 The effects of radiofrequency electromagnetic radiation on sperm function. Reproduction 152:R263-R276.
16. Dasdag S, Akdag MZ. 2016 The link between radio frequencies emitted from wireless technologies and oxidative stress. J Chem Neuroanat 75(Pt B):85-93.
17. Wang H, Zhang X. 2017 Magnetic fields and reactive oxygen species. Int J Mol Sci. 2017 Oct 18;18(10). pii: E2175. doi: 10.3390/ijms18102175.
18. Pall ML. 2018 Wi-Fi is an important threat to human health. Environ Res 164:404-416.
19. Wilke I. 2018 Biological and pathological effects of 2.45 GHz on cells, fertility, brain and behaviour. Umwelt Medizin Gesselshaft 2018 Feb 31 (1).

[6]. Ορμονικές παρενέργειες (ενδοκρινικό σύστημα
1. Glaser ZR, PhD. 1971 Naval Medical Research Institute Research Report, June 1971. Bibliography of Reported Biological Phenomena (“Effects”) and Clinical Manifestations Attributed to Microwave and Radio-Frequency Radiation. Report No. 2 Revised. https://scholar.google.com/scholar?q=Glaser+naval+medical+microwave+radio-frequency+1972&btnG=&hl=en&as_sdt=0%2C38 (Accessed Sept. 9, 2017)
2. Tolgskaya MS, Gordon ZV. 1973. Pathological Effects of Radio Waves, Translated from Russian by B Haigh. Consultants Bureau, New York/London, 146 pages.
3. Raines, J. K. 1981. Electromagnetic Field Interactions with the Human Body: Observed Effects and Theories. Greenbelt, Maryland: National Aeronautics and Space Administration 1981; 116 p.
4. Hardell, L., Sage, C. 2008. Biological effects from electromagnetic field exposure and public exposure standards. Biomed. Pharmacother. 62, 104-109.
5. Makker K, Varghese A, Desai NR, Mouradi R, Agarwal A. 2009 Cell phones: modern man’s nemesis? Reprod Biomed Online 18:148-157.
6. Gye MC, Park CJ. 2012 Effect of electromagnetic field exposure on the reproductive system. Clin Exp Reprod Med 39:1-9. doi.org/10.5653/cerm.2012.39.1.1
7. Pall, M. L. 2015. Scientific evidence contradicts findings and assumptions of Canadian Safety Panel 6: microwaves act through voltage-gated calcium channel activation to induce biological impacts at non-thermal levels, supporting a paradigm shift for microwave/lower frequency electromagnetic field action. Rev. Environ. Health 3, 99-116
8. Sangün Ö, Dündar B, Çömlekçi S, Büyükgebiz A. 2016 The Effects of Electromagnetic Field on the Endocrine System in Children and Adolescents. Pediatr Endocrinol Rev 13:531-545.
9. Hecht, Karl. 2016 Health Implications of Long-Term Exposures to Electrosmog. Brochure 6 of A Brochure Series of the Competence Initiative for the Protection of Humanity, the Environment and Democracy. http://kompetenzinitiative.net/KIT/wp-content/uploads/2016/07/KI_Brochure-6_K_Hecht_web.pdf (accessed Feb. 11, 2018)
10. Asghari A, Khaki AA, Rajabzadeh A, Khaki A. 2016 A review on Electromagnetic fields (EMFs) and the reproductive system. Electron Physician. 2016 Jul 25;8(7):2655-2662. doi: 10.19082/2655.
11. Pall ML. 2018 Wi-Fi is an important threat to human health. Environ Res 164:404-416.
12. Wilke I. 2018 Biological and pathological effects of 2.45 GHz on cells, fertility, brain and behaviour. Umwelt Medizin Gesselshaft 2018 Feb 31 (1).

[7]. Αυξημένο ενδοκυτταρικό ασβέστιο: το ενδοκυτταρικό ασβέστιο διατηρείται σε πολύ χαμηλά επίπεδα (συνήθως περίπου 2 Χ 10-9 Μ) εκτός από μικρές αυξήσεις που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ρυθμιστικών αντιδράσεων, έτσι ώστε η συνεχής αύξηση των επιπέδων ενδοκυτταρικού ασβεστίου να παράγει πολλές παθο-φυσιολογικές (νοσογενείς) αντιδράσεις 
1. Adey WR. 1988 Cell membranes: the electromagnetic environment and cancer promotion. Neurochem Res.13:671-677.

2. Walleczek, J. 1992. Electromagnetic field effects on cells of the immune system: the role of calcium signalling. FASEB J. 6, 3177-3185.
3. Adey, WR. 1993 Biological effects of electromagnetic fields. J Cell Biochem 51:410-416.
4. Frey AH. 1993 Electromagnetic field interactions with biological systems. FASEB J 7:272-281.
5. Funk RHW, Monsees T, Özkucur N. 2009 Electromagnetic effects—Form cell biology to medicine. Prog Histochem Cytochem 43:177-264.
6. Yakymenko IL, Sidorik EP, Tsybulin AS. 1999 [Metabolic changes in cells under electromagnetic radiation of mobile communication systems]. Ukr Biokhim Zh (1999), 2011 Mar-Apr:20-28.
7. Gye MC, Park CJ. 2012 Effect of electromagnetic field exposure on the reproductive system. Clin Exp Reprod Med 39:1-9. doi.org/10.5653/cerm.2012.39.1.1
8. Pall, ML. 2013. Electromagnetic fields act via activation of voltage-gated calcium channels to produce beneficial or adverse effects. J Cell Mol Med 17:958-965. doi: 10.1111/jcmm.12088.
9. Pall ML. 2014 Electromagnetic field activation of voltage-gated calcium channels: role in therapeutic effects. Electromagn Biol Med. 2014 Apr 8 doi: 10.3109/15368378.2014.906447.

10. Pall ML. 2015 How to approach the challenge of minimizing non-thermal health effects of microwave radiation from electrical devices. International Journal of Innovative Research in Engineering & Management (IJIREM) ISSN: 2350-0557, Volume-2, Issue -5, September 2015; 71-76.
11. Pall, M. L. 2015 Scientific evidence contradicts findings and assumptions of Canadian Safety Panel 6: microwaves act through voltage-gated calcium channel activation to induce biological impacts at non-thermal levels, supporting a paradigm shift for microwave/lower frequency electromagnetic field action. Rev. Environ. Health 3, 99-116. doi: 10.1515/reveh-2015-0001.

12. Pall ML. 2016 Electromagnetic fields act similarly in plants as in animals: Probable activation of calcium channels via their voltage sensor. Curr Chem Biol 10: 74-82.
13. Pall ML. 2016 Microwave frequency electromagnetic fields (EMFs) produce widespread neuropsychiatric effects including depression. J Chem Neuroanat 75(Pt B):43-51. doi:10.1016/j.jchemneu.2015.08.001.

14. Batista Napotnik T, Reberšek M, Vernier PT, Mali B, Miklavčič D. 2016 Effects of high voltage nanosecond electric pulses on eukaryotic cells (in vitro): A systematic review. Bioelectrochemistry. 2016 Aug;110:1-12. doi: 10.1016/j.bioelechem.2016.02.011.
15. Asghari A, Khaki AA, Rajabzadeh A, Khaki A. 2016 A review on electromagnetic fields (EMFs) and the reproductive system. Electron Physician. 2016 Jul 25;8(7):2655-2662. doi: 10.19082/2655. 

[8]. Αιτία Καρκίνου από έκθεση σε EMFs 
1. Dwyer, M. J., Leeper, D. B. 1978 A Current Literature Report on the Carcinogenic Properties of Ionizing and Nonionizing Radiation. DHEW Publication (NIOSH) 78-134, March 1978.
2. Marino AA, Morris DH. 1985 Chronic electromagnetic stressors in the environment. A risk factor in human cancer. J environ sci health C3:189-219.
3. Adey WR. 1988 Cell membranes: the electromagnetic environment and cancer promotion.Neurochem Res.13:671-677.

4. Adey WR. 1990 Joint actions of environmental nonionizing electromagnetic fields and chemical pollution in cancer promotion. Environ Health Perspect 86:297-305. 
5. Frey AH. 1993 Electromagnetic field interactions with biological systems. FASEB J 7:272-281.
6. Goldsmith JR. 1995 Epidemiological evidence of radiofrequency radiation (microwave) effects on health in military, broadcasting and occupational settings. Int J Occup Environ Health 1:47-57.
7. Goldsmith JR. 1997 Epidemiologic evidence relevant to radar (microwave) effects. Env Health Perspect 105(Suppl 6):1579-1587.
8. Kundi M, Mild K, Hardell L, Mattsson M. 2004 Mobile telephones and cancer – a review of the epidemiological evidence. J Toxicol Env Health, Part B 7:351-384.
9. Kundi M. 2004 Mobile phone use and cancer. Occup Env Med 61:560-570.
10. Behari J, Paulraj R. 2007 Biomarkers of induced electromagnetic field and cancer. Indian J Exp Biol 45:77-85.
11. Hardell L, Carlberg M, Soderqvist F, Hansson Mild K. 2008 Meta-analysis of long-term mobile phone use and the association with brain tumors. Int J Oncol 32:1097-1103.
12. Khurana VG, Teo C, Kundi M, Hardell L, Carlberg M. 2009 Cell phones and brain tumors: a review including the long-term epidemiologic data. Surg Neurol 72:205-214.
13. Desai NR, Kesari KK, Agarwal A. 2009 Pathophysiology of cell phone radiation: oxidative stress and carcinogenesis with focus on the male reproductive system. Reproduct Biol Endocrinol 7:114.
14. Davanipour Z, Sobel E. 2009 Long-term exposure to magnetic fields and the risks of Alzheimer’s disease and breast cancer: Further biological research. Pathophysiology 16:149-156.
15. Yakymenko I, Sidorik E. 2010 Risks of carcinogenesis from electromagnetic radiation and mobile telephony devices. Exp Oncol 32:729-736.
16. Carpenter DO. 2010 Electromagnetic fields and cancer: the cost of doing nothing. Rev Environ Health 25:75-80.
17. Giuliani L, Soffriti M (Eds). 2010 NON-THERMAL EFFECTS AND MECHANISMS OF INTERACTION BETWEEN ELECTROMAGNETIC FIELDS AND LIVING MATTER, RAMAZZINI INSTITUTE EUR. J. ONCOL. LIBRARY Volume 5, National Institute for the Study and Control of Cancer and Environmental Diseases “Bernardino Ramazzini” Bologna, Italy 2010, 400-page monograph.
18. Khurana, V. G., Hardell, L., Everaert, J., Bortkiewicz, A., Carlberg, M., Ahonen, M. 2010 Epidemiological evidence for a health risk from mobile phone base stations. Int. J. Occup. Environ. Health 16, 263-267.
19. Yakymenko, I., Sidorik, E., Kyrylenko, S., Chekhun, V. 2011. Long-term exposure to microwave radiation provokes cancer growth: evidences from radars and mobile communication systems. Exp. Oncol. 33(2), 62-70.
20. Biointiative Working Group, David Carpenter and Cindy Sage (eds). 2012 Bioinitiative 2012: A rationale for biologically-based exposure standards for electromagnetic radiation. http://www.bioinitiative.org/participants/why-we-care/
21. Ledoigt G, Belpomme D. 2013 Cancer induction molecular pathways and HF-EMF irradiation. Adv Biol Chem 3:177-186.
22. Hardell L, Carlberg M. 2013 Using the Hill viewpoints from 1965 for evaluating strengths of evidence of the risk for brain tumors associated with use of mobile and cordless phones. Rev Environ Health 28:97-106. doi: 10.1515/reveh-2013-0006.
23. Hardell L, Carlberg M, Hansson Mild K. 2013 Use of mobile phones and cordless phones is associated with increased risk for glioma and acoustic neuroma. Pathophysiology 2013;20(2):85-110.
24. Carpenter DO. 2013 Human disease resulting from exposure to electromagnetic fields. Rev Environ Health 2013;28:159-172.gj
25. Davis DL, Kesari S, Soskolne CL, Miller AB, Stein Y. 2013 Swedish review strengthens grounds for concluding that radiation from cellular and cordless phones is a probable human carcinogen. Pathophysiology 20:123-129.
26. Morgan LL, Miller AB, Sasco A, Davis DL. 2015 Mobile phone radiation causes brain tumors and should be classified as a probable human carcinogen (2A). Int J Oncol 46(5): 1865-1871.
27. Mahdavi M, Yekta R, Tackallou SH. 2015 Positive correlation between ELF and RF electromagnetic fields on cancer risk. J Paramed Sci 6(3), ISSN 2008-4978.
28. Carlberg M, Hardell L. 2017 Evaluation of Mobile Phone and Cordless Phone Use and Glioma Risk Using the Bradford Hill Viewpoints from 1965 on Association or Causation. BioMed Res Int 2017, Article ID 9218486, https://doi.org/10.1155/2017/9218486
29. Bortkiewicz A, Gadzicka E, Szymczak W. 2017 Mobile phone use and risk for intracranial tumors and salivary gland tumors - A meta-analysis. Int J Occup Med Environ Health 30:27-43.
30. Bielsa-Fernández P, Rodríguez-Martín B. 2017 [Association between radiation from mobile phones and tumour risk in adults]. Gac Sanit. 2017 Apr 12. pii: S0213-9111(17)30083-3. doi:10.1016/j.gaceta.2016.10.014. [Epub ahead of print]
31. Alegría-Loyola MA, Galnares-Olalde JA, Mercado M. 2017 [Tumors of the central nervous system]. Rev Med Inst Mex Seguro Soc 55:330-334.
32. Prasad M, Kathuria P, Nair P, Kumar A, Prasad K. 2017 Mobile phone use and risk of brain tumours: a systematic review of association between study quality, source of funding, and research outcomes. Neurol Sci. 2017 Feb 17. doi: 10.1007/s10072-017-2850-8. [Epub ahead of print].
33. Miller A. 2017 References on cell phone radiation and cancer. https://ehtrust.org/references-cellphone-radio-frequency-radiation-cancer/ (Accessed Sept. 9, 2017)
34. Hardell L. 2017 World Health Organization, radiofrequency radiation and health – a hard nut to crack (Review). Int J Oncol 51:405-413.
35. Pall ML. 2018 How cancer can be caused by microwave frequency electromagnetic field (EMF) exposures: EMF activation of voltage-gated calcium channels (VGCCs) can cause cancer including tumor promotion, tissue invasion and metastasis via 15 mechanisms. Chapter 7 in: Mobile Communications and Public Health, Marko Markov, Ed., CRC Press, pp 163-184.

[9]. Τα παλμικά EMFs στις περισσότερες περιπτώσεις δρουν σε βιολογικό επίπεδο συγκριτικά με τα μη-παλμικά
Αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο καθώς όλες οι συσκευές ασύρματης επικοινωνίας, επικοινωνούν μέσω παλμών, και όσο πιο «έξυπνες» είναι οι συσκευές τόσο περισσότερο δονούνται παλμικά (επειδή οι παλμοί μεταφέρουν τις πληροφορίες).

1. Osipov YuA, 1965 [Labor hygiene and the effect of radiofrequency electromagnetic fields on workers]. Leningrad Meditsina Publishing House, 220 pp.
2. Pollack H, Healer J. 1967 Review of Information on Hazards to Personnel from High-Frequency Electromagnetic Radiation. Institute for Defense Analyses; Research and Engineering Support Division. IDA/HQ 67-6211, Series B, May 1967.
3. Frey AH. 1974 Differential biologic effects of pulsed and continuous electromagnetic fields and mechanisms of effect. Ann N Y Acad Sci 238: 273-279.
4. Creighton MO, Larsen LE, Stewart-DeHaan PJ, Jacobi JH, Sanwal M, Baskerville JC, Bassen HE, Brown DO, Trevithick JR. 1987 In vitro studies of microwave-induced cataract. II. Comparison of damage observed for continuous wave and pulsed microwaves. Exp Eye Res 45:357-373.
5. Grigor’ev IuG. 1996 [Role of modulation in biological effects of electromagnetic radiation]. Radiats Biol Radioecol 36:659-670.
6. Belyaev I. 2005 Non-thermal biological effects of microwaves. Microwave Rev 11:13-29.
7. Belyaev I. 2005 Non-thermal biological effects of microwaves: current knowledge, further perspective and urgent needs. Electromagn Biol Med 24(3):375-403.
8. Markov MS. 2007 Pulsed electromagnetic field therapy: History, state of the art and future. The Environmentalist 27:465-475.
9. Van Boxem K, Huntoon M, Van Zundert J, Patijn J, van Kleef M, Joosten EA. 2014 Pulsed radiofrequency: a review of the basic science as applied to the pathophysiology of radicular pain: a call for clinical translation. Reg Anesth Pain Med. 2014 Mar-Apr;39(2):149-59.
10. Belyaev, I. 2015. Biophysical mechanisms for nonthermal microwave effects. In: Electromagnetic Fields in Biology and Medicine, Marko S. Markov, ed, CRC Press, New York, pp 49-67.
11. Pall, M. L. 2015 Scientific evidence contradicts findings and assumptions of Canadian Safety Panel 6: microwaves act through voltage-gated calcium channel activation to induce biological impacts at non-thermal levels, supporting a paradigm shift for microwave/lower frequency electromagnetic field action. Rev. Environ. Health 3, 99-116. doi: 10.1515/reveh-2015-0001.
12. Panagopoulos DJ, Johansson O, Carlo GL. 2015 Real versus simulated mobile phone exposures in experimental studies. BioMed. Res. Int. 2015, article ID 607053, 8 pages. doi:10.1155/2015/607053.
13. Batista Napotnik T, Reberšek M, Vernier PT, Mali B, Miklavčič D. 2016 Effects of high voltage nanosecond electric pulses on eukaryotic cells (in vitro): A systematic review. Bioelectrochemistry. 2016 Aug;110:1-12. doi: 10.1016/j.bioelechem.2016.02.011.

 

Κατηγορία Υγεία

Οι επιστήμονες επιδιώκουν όλο και περισσότερο να δείξουν ότι η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο κατάθλιψης και αυτοκτονίας, σύμφωνα με την πρώτη επισκόπηση μελετών σχετικά με το θέμα.

Ενώ οι βλαβερές συνέπειες της αναπνοής μολυσμένου αέρα είναι γνωστές εδώ και πολύ καιρό, ένας αυξανόμενος όγκος δεδομένων που προέκυψαν από έρευνα έχει διαπιστώσει ότι οι ψυχολογικές επιπτώσεις της ρύπανσης είναι επίσης σημαντικές.

Η ανασκόπηση μελετών αποκαλύπτει ότι με τον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε όλο τον κόσμο, εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να σωθούν από την κατάθλιψη. Ωστόσο, οι επιστήμονες παραμένουν αβέβαιοι ότι μπορούν να αποδείξουν ότι η έκθεση στον τοξικό αέρα είναι η οριστική αιτία της κατάθλιψης.

Τα τοξικά σωματίδια που εκπέμπονται από τα αυτοκίνητα και τη βιομηχανία πιστεύεται ότι προκαλούν φλεγμονή στον εγκέφαλο καθώς διεισδύουν στην κυκλοφορία του αίματος με την εισπνοή ή ακόμη και εν δυνάμει μέσω επιδράσεων στην παραγωγή ορμονών στρες.

Σε μία συνέντευξη τύπου, η κύρια συγγραφέας Dr Isobel Braithwaite από το University College of London (UCL) δήλωσε:

«Γνωρίζουμε ήδη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι επιβλαβής για την υγεία των ανθρώπων, με πολλούς κινδύνους για την σωματική υγεία από την καρδιακή και την πνευμονική νόσο μέχρι το εγκεφαλικό επεισόδιο και τον μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας.

Εδώ αποδεικνύουμε ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση θα μπορούσε να προκαλέσει ουσιαστική βλάβη στην ψυχική υγεία μας, καθιστώντας την ανάγκη για τον καθαρισμό του αέρα που αναπνέουμε ακόμα πιο επείγουσα».

Η ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο Environmental Health Perspectives, εξέτασε μελέτες από 16 χώρες οι οποίες διερεύνησαν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της εισπνοής τοξικών αερομεταφερόμενων σωματιδίων στον αέρα. Οι ερευνητές βρήκαν 25 μελέτες που πληρούσαν τα κριτήριά τους και τις χρησιμοποίησαν για να εξετάσουν τη συσχέτιση μεταξύ μακροχρόνιας έκθεσης σε σωματίδια και κατάθλιψης, αυτοκτονίας, άγχους, διπολικής διαταραχής και ψύχωσης.

Οι ισχυρότερες συσχετίσεις βρέθηκαν μεταξύ της έκθεσης σε μολυσμένο αέρα και της εκδήλωσης κατάθλιψης και αυτοκτονίας. Ωστόσο, υπήρξαν περιορισμένες συνδέσεις με το άγχος και καμία με διπολική διαταραχή και ψύχωση.

Οι ερευνητές παραμένουν αβέβαιοι για το αν η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η πραγματική αιτία των προβλημάτων ψυχικής υγείας ή απλώς συνδέεται με αυτά, αλλά υπάρχουν στοιχεία ότι υπάρχει μια φυσική σύνδεση.

Στη συνέντευξη τύπου, η Braithwaite ανέφερε:

«Γνωρίζουμε ότι τα καλύτερα σωματίδια από τον βρώμικο αέρα μπορούν να φτάσουν στον εγκέφαλο τόσο μέσω της κυκλοφορίας του αίματος όσο και της μύτης και η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει εμπλακεί σε αυξημένη νευροφλεγμονή, βλάβη σε νευρικά κύτταρα και σε αλλαγές στην παραγωγή ορμονών στρες, κάτι που έχει συνδεθεί με την κακή ψυχική υγεία.»

Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που περνούν έξι μήνες σε μια περιοχή με μόλυνση διπλάσια από το όριο λεπτής σωματιδιακής ύλης (PM2.5) για τα αιωρούμενα σωματίδια που έχει ορίσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), των 10 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο αέρα (μg/m3) αντιμετωπίζουν κατά 10% αυξημένη πιθανότητα να πέσουν σε κατάθλιψη σε σχέση με όσους ζουν σε περιοχές που πληρούν το όριο.

Τα επίπεδα PM2.5 στις πόλεις παγκοσμίως μπορεί να κυμαίνονται από τα εξαιρετικά επικίνδυνα 114μg/m3 στο Δελχί της Ινδίας έως τα 6μg/m3 στην Οτάβα του Καναδά.

Η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο νόμιμο όριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά 25 μονάδες/m3 θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική πτώση των επιπέδων της παγκόσμιας κατάθλιψης, δήλωσε η Braithwaite. Δήλωσε στην Guardian:

«Θα μπορούσατε να αποφύγετε περίπου το 15% της κατάθλιψης, αν υποτεθεί ότι υπάρχει αυτή η αιτιώδης σχέση. Θα είχε πολύ μεγάλη επίδραση, επειδή η κατάθλιψη είναι μια πολύ κοινή ασθένεια και συνεχώς αυξάνεται».

Ωστόσο, ακόμη και οι συνεχώς ανοδικές αυξήσεις του κινδύνου μπορούν να είναι επιβλαβείς για τον παγκόσμιο πληθυσμό - ειδικά επειδή λιγότεροι από 1 στους 10 ανθρώπους στον κόσμο ζουν σε επίπεδα καθαρού αέρα που συνιστάται από τον ΠΟΥ. Η Braithwaite πρόσθεσε:

«Αυτό είναι κάτι που ο καθένας είναι εκτεθειμένος, έτσι σε πληθυσμιακό επίπεδο είναι ανησυχητικό γενικά.»

Ο ελληνικής καταγωγής Δρ Ιωάννης Μπακόλης, ανώτερος καθηγητής Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας στο Βασιλικό Κολλέγιο του Λονδίνου, ο οποίος δεν ήταν μέλος της ερευνητικής ομάδας, είπε στην Guardian:

«Αυτή είναι μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση για μια περίοδο 40 ετών. Παρόλο που οι μελέτες που περιελήφθησαν ήταν από διαφορετικά μέρη του κόσμου - π.χ. Κίνα, ΗΠΑ, Γερμανία - και ποικίλλουν σε μέγεθος δείγματος, σχεδιασμού μελέτης και μέτρησης κατάθλιψης, οι αναφερθέντες συσχετισμοί ήταν πολύ παρόμοιοι.»

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Dr. Joseph Hayes από το UCL συνιστά μια ευρύτερη προσέγγιση στην αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η οποία θα ωφελήσει την ψυχική υγεία των πληθυσμών, ακόμη και αν διαπιστωθεί ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν είναι η άμεση αιτία της κατάθλιψης ή της αυτοκτονίας. Ανέφερε:

"Τα ευρήματά μας συμφωνούν με άλλες μελέτες που βγήκαν φέτος, με περαιτέρω στοιχεία για τους νέους ανθρώπους και για άλλες παθήσεις ψυχικής υγείας. Ενώ δεν μπορούμε ακόμη να πούμε ότι αυτή η σχέση είναι αιτιακή, τα αποδεικτικά στοιχεία τονίζουν ιδιαίτερα ότι η ίδια η ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων αποτελεσμάτων στην ψυχική υγεία.

Πολλά από αυτά που μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε την ατμοσφαιρική ρύπανση μπορούν επίσης να ωφελήσουν την ψυχική μας υγεία με άλλους τρόπους, όπως με το να επιτρέπουν στους ανθρώπους να ποδηλατούν ή να περπατούν παρά να οδηγούν, και να ενισχύουν την πρόσβαση σε πάρκα και αστικούς χώρους πρασίνου.»

Πηγές: The Guardian , European Scientist , Newscientist

H έρευνα: Environmental Health Perspectives

Κατηγορία Περιβάλλον

"Οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν σημαντικά και αυξανόμενα προβλήματα που αφορούν την υγεία της καρδιάς, την ψυχική υγεία, τη διάλυση των σχέσεων και την κατάχρηση ουσιών, διότι ζούμε σε μια κουλτούρα συνεχούς απασχόλησης και διαρκούς πίεσης. Πρέπει να επιβραδύνουμε τους ρυθμούς μας", συμβουλεύει ο εμπειρογνώμονας ψυχικής υγείας Eugene Farrell. «Η συμπληρωματική ιατρική και άλλες θεραπείες συχνά στερούνται επίσημης κλινικής έρευνας», λέει. «Αυτό δεν ισχύει για τον διαλογισμό και την ενσυνειδητότητα. Έχουν διεξαχθεί πάνω από 100 μελέτες που εξετάζουν τα οφέλη της, πράγμα που σημαίνει ότι τώρα υπάρχουν πλέον στοιχεία που υποστηρίζουν το γεγονός ότι μπορεί να βοηθήσει σε μια πληθώρα προβλημάτων υγείας. Ωστόσο θα πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη για να εξηγήσουμε τον συσχετισμό αυτό.

Ο Διαλογισμός και η Ενσυνειδητότητα αρχίζουν να κάνουν τη διαφορά στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σκέφτονται και αντιδρούν σε διάφορες καταστάσεις – από τα παιδιά στο σχολείο, τους επαγγελματίες αθλητές μέχρι και στο στρατό.

Εδώ παραθέτω μερικούς τρόπους που θα μπορούσαν να βοηθήσουν:

Προσαρμοστικότητα:

Όλοι έχουμε βρεθεί να βουτάμε στις αρνητικές σκέψεις. Αυτό συχνά συμβαίνει αυτόματα και μπορεί να επηρεάσει την πνευματική μας ευημερία. Η ενσυνειδητότητα μάς δίνει τα εργαλεία προκειμένου να κατανοήσουμε τι συμβαίνει έτσι ώστε να μπορέσουμε να ανασυνθέσουμε το τρόπο σκέψης μας. Έρευνα που διεξήχθη στην Αμερική το 2015 δείχνει ότι ο διαλογισμός ενσυνειδητότητας μπορεί να βοηθήσει στον ύπνο βοηθώντας όσους υποφέρουν από αϋπνία. Ο ύπνος - παράλληλα με άλλους παράγοντες, όπως η σύνθεση της συναισθηματικής μας νοημοσύνης - μπορεί να βοηθήσει να δομήσουμε την αντοχή μας.

Στρες, κατάθλιψη και άγχος:

Ένας κοινός μύθος για την ενσυνειδητότητα είναι ότι ωφελεί μόνο τη σωματική μας υγεία. Ωστόσο η έρευνα δείχνει ότι αυτό υποτιμά την πρακτική. Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βοστώνης πραγματοποίησαν ανάλυση 39 μελετών, με 1.140 συμμετέχοντες, οι οποίοι έλαβαν θεραπεία βασισμένη στην ενσυνειδητότητα για καταστάσεις όπως ο καρκίνος, η γενικευμένη διαταραχή άγχους και η κατάθλιψη. Η έρευνα δείχνει ότι η ενσυνειδητότητα είναι μια "πολλά υποσχόμενη παρέμβαση" για τη θεραπεία του άγχους και των προβλημάτων διάθεσης. Μια μικρότερη, πιο πρόσφατη μελέτη, διαπίστωσε ότι η ενσυνειδητότητα αποτελεί μια χρήσιμη θεραπεία για την υποστήριξη ενηλίκων που είναι στο φάσμα του αυτισμού με άγχος και κατάθλιψη.

Υγεία της καρδιάς:

Αν θέλετε να φροντίσετε την καρδιά σας, μπορείτε να ξεκινήσετε από την διατήρηση υγιούς αρτηριακής πίεσης. Η American Heart Association τώρα συνιστά διαλογισμό για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης, μετά από μελέτη που διαπίστωσε ότι τα άτομα με καρδιακή νόσο που ασκούνταν τακτικά σε υπερβατικό διαλογισμό παρουσίασαν 48% λιγότερες πιθανότητες να πάθουν καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή να πεθάνουν, σε σύγκριση με εκείνους που παρακολούθησαν απλά την αγωγής υγείας.

Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου:

Μια μελέτη του 2015 που διεξήχθη στην Αμερική, διαπίστωσε ότι η συμμετοχή σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα εννέα εβδομάδων, το οποίο περιελάβανε θεραπεία με διαλογισμό και ενσυνειδητότητα, είχε «σημαντική επίδραση» στα συμπτώματα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου και της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου.

Διαχείριση του πόνου:

Μια ανασκόπηση 10 μελετών το 2011 επικεντρώθηκε στο πώς η ενσυνειδητότητα μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να χειριστούν τον χρόνιο πόνο και την κατάθλιψη που συχνά τον συνοδεύει. Διαπίστωσε ότι η θεραπεία βασισμένη στην ενσυνειδητότητα θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων του πόνου και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, ωστόσο θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα προκειμένου να εδραιωθεί η άποψη αυτή πλήρως.

Ινομυαλγία:

Το 2007, ερευνητές από το Ελβετικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Βασιλείας ανακάλυψαν στοιχεία ότι η ενσυνειδητότητα μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες που πάσχουν από ινομυαλγία, (μια μυοσκελετική κατάσταση που προκαλεί δύσκαμπτες αρθρώσεις, πόνο και ευαισθησία σε όλο το σώμα.)

Αντιμετώπιση του εθισμού:

Υπάρχει αυξανόμενο σύνολο στοιχείων που δείχνει ότι η ενσυνειδητότητα είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τη μείωση του στρες. Βοηθά ανθρώπους με εξάρτηση από ουσίες καθώς τους δίνει ένα υγιές μηχανισμό αντιμετώπισης, ο οποίος μπορεί να τους απομακρύνει από το ενδεχόμενο της υποτροπής. Αυτό υποστήριξε μελέτη που διεξήχθη από ειδικούς στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα το 2017. Σε αυτή τη μελέτη διαπίστωσαν ότι η ενσυνειδητότητα μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση των ασθενών με χρόνιο πόνο που κινδυνεύουν να εθιστούν στα οπιούχα.

Βελτίωση της νοητικής λειτουργίας

Έρευνα που διεξήχθη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης έδειξε ότι μετά από ένα πρόγραμμα οκτώ εβδομάδων, η εκπαίδευση στην ενσυνειδητότητα αύξησε την ποσότητα της γκρίζας ουσίας στους εγκεφάλους των συμμετεχόντων. Αυτός ο τύπος εγκεφαλικού ιστού συνδέεται με τη μνήμη, τη μάθηση, τη ρύθμιση των συναισθημάτων και την ικανότητα να βλέπεις τον κόσμο από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Μια άλλη μελέτη επανεξέτασης από ερευνητές του πανεπιστημίου του British Colombia έδειξε ότι με τη βοήθεια του διαλογισμού οκτώ ξεχωριστές περιοχές του εγκεφάλου είχαν τη δυνατότητα να ενισχυθούν.

Ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος

Μια μελέτη του 2003 από ερευνητές του πανεπιστημίου του Wisconsin διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που διαλογίζονταν παρήγαγαν περισσότερα αντισώματα όταν λάμβαναν εμβόλιο γρίπης σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες που δεν διαλογίζονταν.

Διαχείριση θυμού:

Η ενσυνειδητότητα μπορεί να μας βοηθήσει να ελέγξουμε την κεκτημένη μας αντίδραση, όπως είναι ο θυμός. Μαθαίνοντας πώς να διαχειριζόμαστε αυτά τα συναισθήματα, κατανοούμε καλύτερα τον εαυτό μας και βελτιώνουμε τις σχέσεις μας.

Οι τέχνες και η χειροτεχνία μπορούν να αποτελέσουν έναν διασκεδαστικό τρόπο άσκησης της ενσυνειδητότητΑς. Σύμφωνα με μελέτη του Ardington School of Crafts το 2018, οι πιο δημοφιλείς δραστηριότητες χειροτεχνίας είναι το κέντημα, το πλέξιμο και η ζωγραφική. Ακόμη μια πρωτοποριακή χειροτεχνία είναι το Origami, που προσφέρει έναν τρόπο εξάσκησης του μυαλού, ενώ παράλληλα βελτιώνει το συντονισμό των ματιών και τη μνήμη.

Πηγές: pmc, PubMed.

Κατηγορία Αυτοβελτίωση

Στις ευμαρείς κοινωνίες του σύγχρονου δυτικού κόσμου, η κατάθλιψη έχει πλέον αποκτήσει διαστάσεις επιδημίας: πλήττει αδιακρίτως ηλικίας, παιδείας και επαγγελματικής ενασχόλησης. Για την καταπολέμισή της συνταγογραφούνται καθημερινά τόνοι αντικαταθλιπτικών, χωρίς ωστόσο να μειώνονται τα θύματά της, ενώ οι παρενέργειες των χημικών που χορηγούνται για να βοηθήσουν στην απόδραση από αυτή, είναι συχνά εξοντωτικές. 

Υπάρχει, ωστόσο, μια εναλλακτική θεραπευτική προσέγγιση: είτε πρόκειται για βαθιά κατάθλιψη, προερχόμενη από αδυναμία και νευρική εξάντληση (στην οποία είναι ευάλωτοι οι άνθρωποι με ενεργειακή ιδιοσυγκρασία Vata), είτε για χρόνια κατάθλιψη λόγω ελλιπούς κινητικότητας, ληθάργου και υπερβολικού βάρους (που απαντάται σε άτομα στα οποία υπερισχύει η ενέργεια Kapha) είτε ακόμα για κατάθλιψη που είναι προϊόν ανεπεξέργαστου θυμού (συχνή στους ενεργειακούς τύπους Pitta), για την Αγιουρβέδα η έξοδος από την εν λόγω ασθένεια είναι μια σειρά από βασικά βήματα.   

1. Διατροφή / Βότανα - Αφεψήματα
Κάντε μια πράξη αγάπης προς τον εαυτό σας και ταΐστε τον μια αντικαταθλιπτική – γεμάτη θρεπτικά, αντι-φλεγμονώδη συστατικά και φτιαγμένη από αληθινές τροφές - δίαιτα. Αυξήστε την ψυχική και πνευματική σας ευφορία, αντλώντας ενισχύσεις από τις αντίστοιχες πηγές της φύσης: καταναλώστε άφθονα λαχανικά (σπανάκι, μάραθο, γλυκοπατάτα), φασόλια και όσπρια, λιπαρά ψάρια (σαρδέλες, αντσούγιες, σολωμό). Εντάξτε τα φρέσκα φρούτα (μπανάνες, ακτινίδια) στο πρωϊνό σας. Για το δεκατιανό, διαλέξτε καρύδια και ηλιόσπορους. Μαγειρέψτε με ελαιόλαδο και πασπαλίστε τα πιάτα σας με κουρκουμά. Για καλύτερη διάθεση και ηρεμία, πιείτε τσάι από μελισσόχορτο, αφού ρίξετε στο φλυτζάνι λίγες ίνες κρόκου.

 2. Συμπληρώματα
Για τη βελτίωση της πνευματικής διαύγειας και για ευδιαθεσία, η Αγιουρβέδα χρησιμοποιεί το brahmi. Το συγκεκριμένο βότανο ενεργεί δυσδιάστατα: κατ’ αρχάς, συμβάλλει σε μια πιο συγκροτημένη αντίδραση του εγκεφάλου απέναντι σε στρεσογόνα ερεθίσματα∙ μειώνει την επίδραση του στρες στον εγκέφαλο και βοηθά στην καλύτερη λειτουργία του. Ταυτόχρονα, ρυθμίζει την ορμόνη ντοπαμίνη, αυξάνοντας τα ευχάριστα συναισθήματα και βελτιώνοντας τη συγκέντρωση και τη μνήμη. Για την καταλληλότερη για σας μορφή πρόσληψης του βοτάνου και τη σωστή δοσολογία, συμβουλεύεστε το γιατρό και το βοτανοθεραπευτή σας.

3. Προσωπική φροντίδα
Όσο οι αναπνευστικές οδοί και οι πνεύμονες είναι ανοιχτοί και η αναπνοή βαθιά και γεμάτη, είναι δύσκολο για κάποιον να ολισθήσει στην κατάθλιψη ή να παραμείνει φυλακισμένος σε αυτή. Μέρα παρά μέρα, καθαρίστε το οσφρητικό σας σύστημα, χρησιμοποιώντας ένα δοχείο neti για να διοχετεύσετε περισσότερη ζωτική ενέργεια (prana) στον εγκέφαλο.  
Το συγκεκριμένο δοχείο έχει το σχήμα μιας μικρής τσαγέρας (φτιαγμένης συνήθως από πορσελάνη ή χαλκό) με μακρύ λαιμό – σε πολλούς θυμίζει το «λύχνο του Αλαντίν». Το γεμίζετε με αλατούχο διάλυμα (μισό κουταλάκι του γλυκού αλάτι, καλά διαλυμένου σε φιλτραρισμένο ή αποσταγμένο νερό) και κατόπιν, με τη βοήθεια του λαιμού του δοχείου, το ρίχνετε εναλλάξ σε κάθε ρουθούνι, με γυρτό το κεφάλι ώστε το διάλυμα να βγει από το άλλο. Διερχόμενο από τη ρινική κοιλότητα, το διάλυμα συμπαρασύρει την υπερβολική βλέννα και τη συσσωρευμένη σκόνη και σωματίδια, καθαρίζοντας και ανοίγοντας πλήρως τις αναπνευστικές οδούς.

 4. Φυσική Άσκηση – Γιόγκα
Σαν άσκηση για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης η γιόγκα είναι ιδανική καθώς συνδυάζει διάφορα στοιχεία που εμπειρικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι είναι καταλυτικά για τη θεραπεία πνευματικών νοσημάτων: κίνηση, συγκέντρωση και εξάσκηση της αναπνοής. Δοκιμάστε στάσεις (asanas) με επικύψεις (π.χ. τη στάση της επίκυψης με ανοιχτά πόδια (prasarita padottanasana) ή την επίκυψη από όρθια θέση με κλειστά πόδια (uttanasana). Επίσης εξαιρετικές για να έλξουν ενέργεια στον εγκέφαλο είναι οι ανάστροφες στάσεις, στις οποίες το σώμα στηρίζεται στο κεφάλι, το οποίο μπορεί να υποστηρίζεται από τα χέρια (η στάση salamba sirsasana), ή τα πόδια που ακουμπούν στον τοίχο (η στάση viparita karani). Συμβουλευθείτε σχετικά τον δάσκαλο / εκπαιδευτή σας.  

5. Πνευματική Άσκηση: εκδηλώστε Ευγνωμοσύνη
Η απόδοση αξίας σε κάθε πτυχή της ζωής και η ύπαρξη προοπτικής σε αυτή έχουν άμεση επίδραση στη συνολική ευεξία του ατόμου. Μελέτες αποδεικνύουν ότι εκείνοι οι οποίοι αισθάνονται περισσότερη ευγνωμοσύνη για όσα είναι, έχουν και για όσα τους περιβάλλουν είναι λιγότερο ευάλωτοι στην κατάθλιψη.
Πέρα από τις απτές εκδηλώσεις ευγνωμοσύνης προς τους γύρω σας, δοκιμάστε να βάλετε σε τάξη τις σκέψεις σας, να αφομοιώσετε τη ροή των πραγμάτων και να εκφράσετε τα «ευχαριστώ» σας καθημερινά, γράφοντας σ’ ένα σημειωματάριο.  Η άσκηση της τήρησης ενός «ημερολογίου ευγνωμοσύνης» σας δίνει την ευκαιρία να επιβραδύνετε το ρυθμό της ζωής σας και να δώσετε προσοχή σε όλα τα καλά που συμβαίνουν σε αυτή. Είναι μια ευκαιρία να συνειδητοποιείτε, σε καθημερινή βάση, εκείνα για τα οποία νιώθετε τυχεροί και που, υπό άλλες συνθήκες, θα θεωρούσατε δεδομένα. Γράφοντας για όλα όσα αισθάνεστε ευγνώμονες, σκεφτείτε κάθε πράγμα – αντικείμενο, εμπειρία ή οικείο σας πρόσωπο – σαν ένα δώρο στη ζωή σας.
Μέσα από μια ολιστική προσέγγιση, όπως αυτή της Αγιουρβέδα που απευθύνεται και ακουμπά σε όλους τους τομείς του ανθρώπινου «είναι» –σωματικό, πνευματικό, συναισθηματικό, ψυχικό-  η κατάθλιψη δεν αποτελεί ανεπίλυτη κατάσταση – είναι και διαχειρίσιμη και θεραπεύσιμη.

Κατηγορία Ayurveda
Σελίδα 1 από 2