Η επιβράδυνση, η σύγχυση ή οι αλλαγές στη συμπεριφορά ενός ηλικιωμένου σκύλου συχνά αποδίδονται απλώς στα γηρατειά. Μπορεί, όμως, να αποτελούν ενδείξεις του συνδρόμου γνωστικής δυσλειτουργίας των σκύλων (Canine Cognitive Dysfunction Syndrome, CCDS), μιας κατάστασης που συνδέεται με σταδιακή έκπτωση της μνήμης, της μάθησης και του προσανατολισμού.
Οι αλλαγές μπορεί να είναι διακριτικές στην αρχή: ο σκύλος μοιάζει να χάνεται σε γνώριμους χώρους, δυσκολεύεται να ακολουθήσει τις καθημερινές του συνήθειες, αλλάζει η αλληλεπίδρασή του με τους ανθρώπους ή διαταράσσεται ο κύκλος ύπνου και εγρήγορσης. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν ατυχήματα μέσα στο σπίτι. Κανένα από αυτά τα σημάδια, από μόνο του, δεν αποδεικνύει γνωστική δυσλειτουργία· γι’ αυτό χρειάζεται κτηνιατρική αξιολόγηση και συνεκτίμηση άλλων αιτιών, όπως ο πόνος ή προβλήματα κινητικότητας.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 στο Frontiers in Veterinary Science εξέτασε κατά πόσο η αλλαγή στον βηματισμό συνδέεται με τη γνωστική κατάσταση ηλικιωμένων σκύλων. Οι ερευνητές παρακολούθησαν 88 σκύλους και κατέγραψαν τον διασκελισμό τους σε μια τυποποιημένη διαδρομή. Παράλληλα, αξιολόγησαν τη γνωστική λειτουργία με το ερωτηματολόγιο Canine Dementia Scale (CADES) και τον πόνο με ξεχωριστό εργαλείο. Το βασικό εύρημα ήταν ότι οι υψηλότερες βαθμολογίες γνωστικής δυσλειτουργίας συνδέονταν με μικρότερο διασκελισμό στα μπροστινά άκρα. Η σχέση αυτή παρέμενε ακόμη και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν την ηλικία και τον πόνο. Αυτό έχει σημασία, επειδή το πιο αργό ή προσεκτικό βάδισμα σε έναν ηλικιωμένο σκύλο μπορεί να οφείλεται σε αρθρίτιδα ή άλλη σωματική δυσκολία, χωρίς να σχετίζεται με τη γνωστική του κατάσταση. Η μελέτη υποδηλώνει ότι η μέτρηση του διασκελισμού ίσως προσφέρει ένα επιπλέον στοιχείο στην παρακολούθηση, όχι ότι μπορεί από μόνη της να αποτελεί διάγνωση. Η έρευνα αυτή συμπληρώνει μια προηγούμενη μελέτη του 2023, η οποία εξέτασε 95 σκύλους, ενήλικους και ηλικιωμένους. Εκεί, η ταχύτητα με την οποία οι σκύλοι κινούνταν χωρίς λουρί προς μια τροφή συσχετίστηκε με ορισμένες πλευρές της γνωστικής τους επίδοσης, όπως η προσοχή και η λειτουργική μνήμη. Η ταχύτητα με λουρί δεν έδειξε την ίδια χρησιμότητα ως δείκτης.
Και οι δύο μελέτες δείχνουν ότι η κινητικότητα και η γνωστική λειτουργία μπορεί να συνδέονται στην τρίτη ηλικία των σκύλων. Δεν αποδεικνύουν, όμως, ότι η αλλαγή στο βάδισμα προκαλείται από γνωστική έκπτωση, ούτε ότι κάθε σκύλος που περπατά πιο αργά εμφανίζει άνοια. Στη μελέτη του 2026, οι γνωστικές και οι κινητικές εκτιμήσεις βασίστηκαν εν μέρει σε ερωτηματολόγια των «κηδεμόνων», ενώ η συσχέτιση δεν αρκεί για να καθιερωθεί ένα μεμονωμένο διαγνωστικό τεστ. Για τον κηδεμόνα, ίσως το πιο χρήσιμο μήνυμα είναι να παρατηρεί τη συνολική εικόνα: αλλαγές στον ύπνο, στον προσανατολισμό, στην κοινωνική συμπεριφορά και στην κίνηση. Η σταθερή καταγραφή αυτών των αλλαγών και η συζήτησή τους με τον κτηνίατρο μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση της κατάστασης και στην υποστήριξη της ποιότητας ζωής του ζώου.
Αναφορές
- S. Rafatpanah Baigi και συν., “Thoracic limb stride length is associated with cognitive impairment in aging dogs”, Frontiers in Veterinary Science (2026). doi.org/10.3389/fvets.2026.1814017
- A. Mondino και συν., “Winning the race with aging: age-related changes in gait speed and its association with cognitive performance in dogs”, Frontiers in Veterinary Science (2023). doi.org/10.3389/fvets.2023.1150590
Συντακτική Ομάδα Holistic Life. © 2026 Holistic Life.
